«Өндірісті ұйымдастру және басқару» пәнінен оқу құралы

Мазмұны:

Кіріспе

1. Өндірісті ұйымдастыру негіздері
2. Тұлға билік және менеджер беделі
3. Ұйымның сыртқы ортасы
4. Өндірістік цикл және оның құрылымы
5. Негізгі қор және кәсіпорынның онымен қамтамасыз етілуі
6. Кәсіпорныдағы техникалық күту және негізгі қорларды жөндеу жүйесі
7. Еңбек өнімділігі және оны өлшеу әдістері
8. Кәсіпорындағы еңбек ақы
9.Өнімнің өзіндік кұны
10. Кәсіпорындағы стратегиялық жоспарлау
11. Өнім өндіру және сату жоспары
12. Өнімнің сапасы және оның бәсекеге қабілеттілігі
Кіріспе

Қазақстан экономикасының қазіргі жағдайы бір жағынан экономикалық реформалардың нақты оң нәтижелеріне қол жеткізумен сипатталса, екінші жағынан, өндіріс орындарының іс - әрекетіне негізделеді. Сондықтан өндіріс қызметін дұрыс ұйымдастыру және тиімді басқарудың маңызы үлкен.
Нарықтық қатынастардың дамуы мен тереңдеуі қазіргі талапқа сай өндірісті ұйымдастыру мен басқарудың теориялық білім алу мен тәжірибелік дағдыларын игеру қажеттілігін туғызады.Халық шаруашылығының барлық салаларындағы кәсіпорындарда нарық талабына сай қызмет атқаратын менеджерлер болуы керек,сондай-ақ негізгі өндірісті және өндірістік инфрақұрылымды ұйымдастыру, жоспарлау қағидалары бойынша менеджменттің функциясы мен қағидаларының негізінде терең теориялық білімі болуы қажет. Кәсіпорындағы менеджмен деңгейі нарық жағдайында оның бәсекегеқаблеттілігін анықтайды.
Бұл пәнді оқыған соң студенттер кәсіпорынды ұйымдастыру, жоспарлау қағидаларын және әдістерін білуі, негізгі өндірістік жүйелерде ұйымдастыру шешімдерін қабылдаудың дағдыларын игеруі, ұтымды өндірістік менеджменттің кәсіпорынның тиімді қызметіне әсерін түсінулері керек.
Оқу құралы пәннің негізгі тақырыптары бойынша лекциялардан және есептерден тұрады.
Қолданылған әдебиеттер:


1. А.Қ. Мейірбеков Кәсіпорын экономикасы/ оқу құралы? Алматы: Экономика, 2003
2. М.Б. Бисенгазиев, А.Ш. Хамитов Кәсіпкерлік негіздері/ оқулық, Орал 2001
3. Ж.М. Кенжалина, Оплата труда на промышленных предприятиях: учеб. Пособие/ Алматы, 2002
4. Мескон М. и др. Основы менеджмента, М: Дело, 2000
5. Правин В.В. Менеджмент персонала на предприятии, М: дело, 2000
6. Шанова, Т. Т. Сборник задач по экономике, организации и планированию производства в пищевой промышленности : учеб. пособие для техникумов / Т.Т.Шанова, М.В.Юкельсон. - М. : Агропромиздат, 1987.
7. Гончарук, В. А. Развитие предприятия: монография / В. А.Гончарук. - М. : Дело, 2000
8. Фатхутдинов, Р. А. Организация производства : учебник для вузов / Р. А.Фатхутдинов. - М. : Инфра-М, 2001. - 672 с. - (Высшее образование).
9. В.Н.Смагин Экономика предприятия: учебное посбие, 2006 ж.
10. Тимашев, Б. А. Сборник задач по экономике, организации и планированию производства на предприятиях химической промышленности: учеб. пособие / Б. А. Тимашев, Е. Т. Леонов. - Изд. 2-е, перераб. и доп. - М. : Химия, 1975.
11.Организация и планирование производства. Управление нефтеперерабатывающими и нефтехимическими предприятиями : учеб. для вузов / Л. Г. Злотникова [и др.]. - 2-е изд., перераб. и доп. - М. : Химия, 1988. 12. Тавер, Е. И. Целостная система менеджмента организации: как ее создать? / Е. И. Тавер // Методы менеджмента качества. - М., 2005. - № 10. -
13. Тимченко, В. Проблемные вопросы теории и практики организации и менеджмента производства / В. Тимченко // Евразийское сообщество. - 2001. - №3. -
14. Бискультанов, К. Модернизация и проблемы совершенствования организационно-управленческой структуры производства / К. Бискультанов // Транзитная экономика. - Алматы, 2004. - № 5.
15. Алексейчева, Е. Ю. Интеграция предприятий как фактор обеспечения конкурентоспособности / Е. Ю. Алексейчева // Пищевая промышленность. - М., 2005. - № 7.
        
        «Өндірісті ұйымдастру және басқару»
пәнінен
ОҚУ ҚҰРАЛЫ
Мазмұны:
Кіріспе
1. Өндірісті ұйымдастыру негіздері
2. Тұлға билік және менеджер беделі
3. Ұйымның сыртқы ортасы
4. Өндірістік цикл және оның ... ... қор және ... ... ... ... ... техникалық күту және негізгі қорларды жөндеу жүйесі
7. Еңбек өнімділігі және оны өлшеу әдістері
8. Кәсіпорындағы ... ... ... ... ... ... ... Өнім өндіру және сату жоспары
12. Өнімнің сапасы және оның бәсекеге қабілеттілігі
Кіріспе
Қазақстан экономикасының ... ... бір ... ... нақты оң нәтижелеріне қол жеткізумен сипатталса, екінші
жағынан, ... ... іс - ... ... ... өндіріс
қызметін дұрыс ұйымдастыру және тиімді басқарудың маңызы үлкен.
Нарықтық қатынастардың дамуы мен ... ... ... ... ... мен ... ... білім алу мен тәжірибелік
дағдыларын игеру қажеттілігін ... ... ... ... нарық талабына сай қызмет атқаратын
менеджерлер болуы ... ... ... және ... ұйымдастыру, жоспарлау қағидалары бойынша менеджменттің
функциясы мен қағидаларының негізінде терең теориялық ... ... ... ... деңгейі нарық жағдайында оның бәсекегеқаблеттілігін
анықтайды.
Бұл пәнді оқыған соң студенттер кәсіпорынды ұйымдастыру, ... және ... ... негізгі өндірістік жүйелерде
ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның тиімді қызметіне әсерін түсінулері керек.
Оқу құралы ... ... ... ... лекциялардан және
есептерден тұрады.
Тақырып 1. Өндірісті ұйымдастыру ... ... мәні мен ... Өндірісті процесті ұйымдастыру нысандары.
1. Пәннің мәні мен міндеттері.
1. Өндіріс – ... ... ... онда ... ... ... бар ... өнім өндіріледі.
Өндірістік кәсіпорын – бұл қоғамдық қажеттілікті қанағаттандыру
мақсатында өнім өндіру, қызмет көрсету және пайда табу үшін ... ... ... ... ... ... ... мен заңдылық
ретіндегі қатынастағы қызметті орындайтын объект.
Өндіріс ғылыми шешімдерді, ... өнер ... және ... игілікке айналдыру үшін ұдайы ... ... ... ...... қажетін толық
қанағаттандыру мақсатында өнімдер, тауарлар өндіру, қызмет көрсету ... ... үшін ... ... ... ... тұтыну өнімдерін және
басқада экономикалық игіліктерді жасау.
Өндіріс өнім өндіру проблемасын шешумен ... ... ... ... ортаның даму проблемасын шешеді.
Әлеуметтік ортаға ... ... ... ... ... ... ... ұжымдардың және жалпы
қоғамның сұранысын қанағаттандыруға бағытталған барлық экономикалық істер
жатады. Бұлар: мәдениет, оқу, медицина, ... ... ... және ... үшін ... ... ... – техникалық базсын құрайды.
Адамзат тарихының даму ... ... ... арта
береді, сондықтан өндірісті талапқа сай жетілдіріп отыруы керек.
1. Кадрларды іріктеу – жұмыс күшінің сапасы, дәрежесі, қабілеті, ... ... ... ... ... ... ... негізгі және айналмалы өндірістік корлары.
3. Ғылыми информациялық потенциал. Информациялық ... ... ... ... биржалық информациялар, ғылыми-
техникалық журналдар, ҚР кодексі, басқа да нормативті құжаттар жатады.
Өндірісті ұйымдастыру кәсіпорын жұмысшылары мен өндірістік процестің
үйлесімділігімен қарастырады.
Өндірістік ... – бұл ... ... қажетті сапа мен
ассортиментте, бекітілген мерзімде шикізат мен ... ... ... ... ... ... ... көмекші, табиғи
процестердің жиынтығы.
2. Өндірісті процесті ұйымдастыру нысандары.
2. Өндірісті ұйымдастыру – бұл өндірістік ... ... ... ... ... затын адам еңбегімен біріктіріп және тиімді пайдалану
әдістерінің жиынтығы. Дұрыс ұйымдастырылған ... ... ... ден құралады: мамандандыру, пропорционалдық паралельдік,
үздіксіздік және бірқалыптылық.
Кез келген кәсіпорындағы өндірістік ... ... және ... ... ... ... және ... бір қатар
қағидаларға негізделеді. Олар:
1. Мамандану – ... ... мен ... ... ... ... Пропорционалдық – бір процестің әр түрлі жұмыс орнына ... ... ... және ... ... ... ... техникалық жабдықтаудың болмауын білдіреді.
3. Үздіксіздік – жұмыс жабдықтары мен еңбек заттарының қозғалысындағы
үзілістердің максималды қысқаруын білдіреді.
4. Параллелділік - әр ... ... бір ... ... ... Ол еңбек заттарын өңдеуді бірлестіруден тәуелді болады
және тізбекті, тізбекті – параллелді және ... ... ... ... – еңбек заттарының операциялар арасында қайтымды қозғалыссыз,
өтетін қысқа жолды білдіреді.
6. Қарқындылық - өнімнің шығарылымы мен операцияның ... ... ... ...... және ауыр ... қол еңбегін жоюмен
бірге ... ... ... ... ... ... Икемділік. Өнім номенклатурасының өзгеруі шартында жабдықты жедел
қайта жөндеу. Икемді өндірістік жүйені енгізуді ... ... ... ... әр ... ... жүзеге асады және
өнім номенклатурасының кеңдігінен, реттлігінен және ... ... ... ... жабдықтың түрінен, кадрлар
біліктілігінен және өндірістік цикл ұзақтығынан тәуелді ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың үш
басты типін бөлуге мүмкіндік береді:
- бірлікті өндіріс – ассортименті үлкен, ... ... аз ... ... ... ... ... өндіріс өнімнің шектелген ассортиментік дайындаумен
анықталады;
- жалпы өндіріс ... ... ... ... ... ... ... дайындаумен ерекшеленеді. Бұл жерде автоматтандыру ... қол ... ... және ... ... құнын
төмендетеді.
Тақырып 2. Тұлға билік және ... ... ... және ықпал ету
2. Билік пен ықпалдылық формалары
1. Ұйымдағы басшылық
Басшылық, басқарудың ... ... ... ... ... тиімді басқарушы бола алмайды. Лидердің тиімділігі олардың
басқаларға ықпал, әсер деңгейімен өлшенеді.
Ұйымның басшысы – ... ... ... ол өз ... ... адам. Оның мақсаты – ұйымға берілген жұмысты, тапсырманы
орындауға басқаларды ... ... ... әсер ... – бұл ұйымның мақсаттарына жету ... ... ... ... мен топтарға ықпал және әсер ету қабілеті.
Ықпал – жеке бір адамның, келесі бір адамның мінезіне, ... ... ... ... ... ... бір мінез құлық
әрекеті. Мұндай ықпал ету ... ... : ... ... ... ең соңғы саты – қорқыту ... Бір адам ... тек ... ... ықпал етуі мүмкін. Басшы өзінің лидерлігі мен ықпал
әсерін тиімді ету үшін билікті пайдаланады және оны дамытады.
Билік – ... ... ... әсер ету ... ... ... ... жұмысы алға баспайды, тәртіп нашарлайды.
Басқа адамның тәуелділігі неғұрлым жоғары болса, соғұрлым ... де ... ... Мұны мына ... ... ... ... А адамның Б ... ... ... Б ... ... деңгейіне тең болады. Міне осы билік балансы деп аталады.
Басшылардың өз бағыныштыларына билік ... ... ... жұмыс ғимараттары, қызметте өсу, өкілеттіліктерді кеңейту,
әлеуметтік ... ... және тағы ... ... ... ... ... қалады. Бірақ кейбір жағдайларда
бағыныштылар басшыларға билік ... ... ... ... ... ... мен ақпараттар басқа адамдармен бейресми қарым-
қатынастар сияқты ... ... ... ... ықпалына
жүгінеді.
Бағыныштылардың басшыға билік жүргізуінің анық мысалы ретінде артист
немесе атақты спортсменнің жақсы шарт келісімге ... ... ... Олардың басшылары өз жалақысынан артық жалақыны артистке ... ... оның ... алу үшін ... ... ... ... билігінің жүзеге асуына әсер ететін факторларды қорыта
келіп Дэйвид Механик былай дейді : «Бір адам басқа бір ... ... ... ... сол ... ... бағынуға мәжбүр болады.
Ұйымның ішінде бір адам басқаларға билік жүргізуі үшін ... ... ... ... ... ... тек ... талап етеді. Оларды біз төмендегідей анықтаймыз.
Ақпарат пен мәліметтерге ұйымы, адам, мөлшер, процедура, әдіс ... ... ... ... кіреді.
Адамдар – ұйымға кірген соң ұйымға және ұйым адамдарға ... ...... ... ... ... ресурстардың
кез-келген аспектісі (құрылғылар, машиналар, ақша және т.б.).
Басшы әрқашанда билік балансының сақталуына әсер етуі тиіс. ... ... ... ... тікелей байланысты.
2. Билік пен ықпалдылық формалары
Биліктің бес негізгі формасы бар :
1. Мәжбүр етуге негізделген билік: орындаушы ... ету ... аса ... қажеттіліктерді қанағаттандырмай тастау мүмкін ... ... ... ... ... ықпал етушіден аз
еңбегінің жемісі үшін жақсы сыйлық аламын деп ... одан ... ... ... ... орындаушы ықпал етушінің бір қажеттілікті
қанағаттандыруына мүмкіндік беретін билігі бар деп сенеді.
4. ... ... ... ... : ... үшін ықпалдың сипаты мен
қажеттері өте жағымды, сондықтан ол ықпал етуге ұқсағысы келеді.
5. ... ... : ... ... етушінің бұйрық беруге құқығы бар,
ал оны орындау өзінің парызы екендігіне сенеді. Орындаушы бағынған кезде
ғана ... ... ... де, ... ... ... бағынады.
Сондықтан заңды билікті көбінесе дәстүрлі билік деп атайды.
Бағынышты басшының ... ... ... ... сатысында
тұрғандықтан орындайды. Себебі басшыға басқа адамдарды ... ... ... ... ықпал ету арқылы жүргізіледі.
Іскер ойын ‹‹Жетекшіге қойылатын талаптар»
Ойынның мазмұны‹‹ Жетекшіге қойылатын талаптар»
Ойынның мақсаты- ... ... ... ... ... ... жетекшілерге қажетті сапалардың бірнешеуі көрсетілген.
Қатысушылар үшін мәліметтер.
Ойынды бастамас бұрын,қазіргі жетекшіге қатысты сапаларды топтау
қажет. Бұл сапалар 7 ... ... ... іске жеке ... ... ... ... қоғамдық етуге қаблеттілігі;
-принципалдығы;
-сынды тыңдау шеберлігі;
-қоғамдық белсенділігі;
-әлеуметтік мәселеге көңіл аударуы.
2.Еңбекке қатынасы және тәртібі:
-еңбекқорлығы;
-тәртібі;
-еңбекке творчестволық ... және ... ... қалыптастыруға ұмтылуы.
4.Ұйымдастырушылық қаблеті:
-бағынушылар мен жұмыс істеуге қаблеттілігі;
-іс жөнініде өз ойын қысқа және айқын айту шеберлігі;
-іскер хат, үкім ... ... ұжым ... ... ... ... ... ету:
-өз уақытында, сапалы шешім қабылдауға қаблеттілік;
-шешімді қамтамасыз ету үшін бақылауды қамтамасыз етуге қаьлеттілік;
-күрделі жағдайда бағыт ... ... ... шешуге шеберлік.
6.Мінез-құлық сипаты:
-тепетеңдік;
-тұрақтылық;
-коммуникабелділік;
-тәртіптілік;
-қарапайымдылық.
7. Басқада сапалар:
-денсаулығы;
-жасы;
-жұмыс стажы;
-жанұялық жағдайы;
-сыртқы сипаты.
Оқытушы ойында басқарады.Ойын оқытушы ойын ... ... ... ... ... ... баға ... матрицаны құру.
4.Сапа салмағын анықтау.
5.Сапа коффициенті графигін құру.
6.Қажетті сапаны анықтау.
7.Жетекшіні бағалау жеке және ұжымдық.
8.Өзін-өзі бағалау.
9.Ойын нәтижесін бағалау.Классификациялық топ ... ... ... ... ... және сипаттау.
Кесте 1.
|№ |Сапа ... ... ... баға |
| |мазмұны | | | |
| | ... ... ... ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... жетекші сапасына 5 балдан 50 балға дейін баға береді.
Мүмкіндік ... ... ... ... ... мәні 0,1,2
бағаланады.Қарастырылып отырған сапаның маңыздылығы төмен болса 0 қойылады,
жоғары сапа -1,сапаның мәні тең ... ... ... ... ... ... орны қандай?
2.Лидерлік және менеджмент айырмашылығын түсіндіріңіз.
3.Биліктің қандай ... ... ... ... ... ... ерекшелігі неде?
Тақырып 3. Ұйымның сыртқы ортасы
1. Сыртқы орта ... мен ... ... ... ... Тікелей әсер ету ортасы
4. Жанама әсер ету факторлары
5. Халықаралық орта
1. ... орта ... мен ... ұйым ашық жүйе ... өзін ресурстар, энергия,
кадрлармен қамтамасыз ету мен ... ... ... ... тәуелді
болады. Сол себепті басшылар сыртқы орта жағдайын есепке алып отыруы қажет.
Ұйымның өміршеңдігі басшыларға байланысты болғандықтан менеджер ұйымға ... ... ... ... ... ... алуы шарт. Сонымен бірге, ол
сыртқы орта өзгерісітерінебейімделу тәсілдерін де ұсына алуы қажет.
Сыртқы ортаға анықтама беру бұл ... ... ... өйткені
әлемдегі барлық факторларды бақылауға алу мүмкін емес. Сондықтан да ... ... ... ... ... әсер ететін аспектілерімен
ғана шектеген жоқ.
Джералд Беллдің анықтамасы бойынша «Ұйымның ... ... ... ... ... ... ... қаржы
ұйымдары мен еңбек ресурстары секілді элементтер жатады».
Қоршаған ортаны ... ... болу үшін және оның ... ... ... алу үшін сыртқы факторлар екі негізгі топқа бөлінеді: тікелей
және жанама әсер ету ортасы.
Тікелей әсер ету факторларына ұйым ... ... ... тигізеді және өз кезегінде ұйым операцияларының ықпалына түсетін
факторлар жатады. Бұл – жеткізіп берушілер, еңбек ... ... ... ... ... ... мен бәсекелестер.
Ал жанама әсер ету ортасының факторлары операцияларға тікелей әсер
ете алмағанымен, сонда да біршама ... ... ... ... ... ҒТП, ... мәдени және саяси өзгерістер, топтық
мүдделер мен басқа елдердегі оқиғалар секілді факторлар.
2. ... ... ... ... орта ... ... байланыстылығы – бұл бір фактор
өзгерісінің басқа факторларға ықпал ету ... ... яғни ... бір факторының өзгерісі басқаларының да өзгерісін туғызады.
2) Сыртқы орта күрделілігі – бұл ұйымның есепке алатын факторлар саны,
сонымен бірге ... ... ... ... ... көптүрлілік көрсеткіші бойынша әр алуан және ... ... ... ... жағдайы күрделірек болады.
3) Сыртқы ортаның өзгермелілігі – бұл ұйым ортасындағы өзгерістердің
жылдамдығы. ... ... ... ... ... ұйымдар тиімді
шешімдер қабылдау үшін түрлі ақпараттарға жауап бере алуы қажет. Бұл шешім
қабылдау процесін қиындатады.
4) сыртқы ортаның анықталмағандығы – ... ... ... және ... ... ... бар ақпарат мөлшеріне тәуелді болады. Егер
ақпарат аз және ... ... онда ... ... дәрежесі
адекватты және сенімді ақпарат бар жағдайға ... ... ... ... процеске айналып отыруы жылдан жылға ақпараттарды көптеп
қажет етеді, алайда оның дәл болуына деген ... ... ... ... ... орта ... анықталмаған болса, соғұрлым тиімді
шешімдері қабылдау ... ... ... әсер ету ... ... ... ... көзқарас тұрғысынан ұйым - бұл кірістің
шығысқа айналдыру механизмі болып келеді. Кірістің ... ... - ... құрал-жабдықтар, энергия, капитал мен жұмыс күші. Ұйым мен
жоғарыда аталған ресурстардың қолданылуын ... ... ... ... ... - ұйым ... табыстылығы мен
операцияларына сыртқы ортаның тікелей әсер етудің ... ... ... ... Кей ... ... бір ... ұйымдары іс-жүзінде бір
жеткізіп беруші мен ғана ... ... ... ... ... ... ... тепе-тең дәрежеде түседі. Мысалы,
энергиямен қамсыздандыру. Барлық ұйымдар энергияны мемлекет бекітіп ... ... ... ... және де олардың баламалы жеткізіп берушіні табу
мүмкіндігі болмайды.
Материалдар. Кейбір ұйымдар материалдарыдң үзіліссіз ағымына ... ... ... және ... Жеткізулерді мұндай мөлшерде
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... запастарды шектеу әдісі өте танымал. Фирмалар өндірістік
процестің әрбір кезеңіне ... ... «дәл ... ... ... ... деп ... Жеткізу қызметінің ұндай жүйесі
өндірішу мен тұтынушының өзара ... ... ... етеді. Басқа
елдерде запастардың үлкен көлемін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... және оларды сақтауға жұмсалатын қаржылар басқа
қажеттіліктерге шығындалмай, байланып қалады.
2) Капитал. өсу мен ... үшін ... тек ... ғана ... ... жеткізіп берушілер қажет. Потенциалды
инвесторлар қатарына: банктер, займдар беретін ... ... ... ... мен фирма облигацияларын сатып алушы жеке
тұлғалар жатады. әдетте, компанияның жағдайы неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... алу мүмкіндіктері де жоғары
болады.
3) Еңбек ресурстары. ... ... және ... ... күшімен
қамтамасыз ету ұйымның тиімді қызмет атқаруының қажетті шарты болып келеді.
Қазіргі кездегі ... ... ... ... мамандардың
жетіспеушілігімен тежеліп отыр. Кей жағдайда бәсеке кейбір компанияларды
басқа елдерде арзан ... ... ... ... ... және ... ... Жекеменшік экономикада негізінен
сатып алушы мен сатушылар арасындағы өзара ... ... ... ықпалына түседі.
Әрбір ұйым белгілі-бір құқықтық статусқа ие болады (жеке ... ... ... емес ... ... ... өндірістік корпаратив). Бұл статус кәсіпорын өз қызметін қалай
жүргізуі қажет, ... ... ... ... ... анықтайды. Соңғы кезде
бизнеске тікелей әсер ... ... саны мен ... күрт өсіп ... ... деген кәсіпорынның көзқарасы қандай болса да, оларды орындау
немесе ... ... үшін ... ... ... төлеуге тура
келеді.
Заңдылық көбінесе күрделілігімен, өзгермелі ... кей ... ... ... ... ... ... заңдарды ғана емес,
мемлекеттік ғана реттеу органдарының талаптарын да ... ... ... өз ... ... ... ... орындалуы
қамтамасыз етеді, сонымен бірге өзіндік жеке талаптар қояды.
Белгілі-бір мекемелердің талаптары ... ... ... ... ... бұл ... ортаның
анықталмағандығына алып келеді.
5) Тұтынушылар. Ұйымның өміршендігі тұтынушыларды ... ... ... ... ... тәуелді болады.
Тұтынушылар оларға қандай тауармен қызметтер және ... ... ... ... ұйым үшін ... ... нәтижелерін анықтайды.
6) Бәсекелестер. Көп жағдайда бәсекелестер ұйым не және қандай
бағамен сата ... ... ... ... үшін ғана ... еңбе
ресурстары, материалдар, капитал мен белгілі-бір техникалық жаңалықтарды
пайдалану құқығы үшін де бәсеке түсуі мүмкін. Бәсекеге жұмыс ... ... ... бағыныштылармен қатынас сипаты секілді ішкі факторлар
тәуелді болады.
4. Жанама әсер ету ... әсер ету ... ... ... әсер ету ортасына қарағанда
күрделірек болады. Басшылық бұл ортаны талдауда толық мүмкін болатын барлық
салдарды болжамдауға ... әсер ... ... ... ... ... ... және саяси факторлар, жергілікті халықпен өзара
байланыстар жатады.
1) технология, бір ... ішкі ... ... ... ... жатады. Технологиялық жаңалықтар өндіріс пен ... өнім ... ... ... ... сақтау мен
тарату мүмкіндіктеріне, сонымен бірге сатып алушылар күтетін өнім ... ... ... етеді.
Соңғы кезде технологиялардың өзгеру жылдамдығы айтарлықтай артып
кетті. Бұны ... ... ... ... беру ... байланыстырады. Салыстырмалы түрде жақын арада пайда болған
және тез қарқынмен дамып отырған ... ... ... ... ... ... энергия, синтетикалық
материалдарды алу, гендік инженерия ... ... ұйым ... ... әсер ... Кейбір социологтардың пікірінше, болашақ
ұрпақ микроскопиялық түрдегі ақпаратты сақтау технологияны ең құнды жаңалық
деп ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар
жаңалықтарды өздігінен жасап оларды шапшаң игеру қабілетіне ие болу керек.
2) Экономикалық ... ... ... барлық енгізілетін
ресурстар құны мен тұтынушылардың сатып алу ... әсер ... ... ... ... ... арттырған жөн. Экономикалық
дағдарысты болжамдағанда ... ... өнім ... ... ... ... тырысу керек.
Экономикалық жағдай ұйымға өз ... ... ... ... ... ... тигізуі мүмкін. Бұл өкіметтің экономиканы
салықтар, ақша массасын, пайыз ставкасын ... ... ... асыруымен
байланысты.
Экономика жағдайының нақты өзгерісі белгілі-бір ұйымдарға оңды,
басқаларына теріс ... ... ... ... ... ... факторлар
құрамынга өмірлік құндылықтар, дәстүрлер, ережелер жатады. Мысалы, АҚШ-та
контракт алу үшін пара беру, бәсекелестерге кір ... ... ... қарсы іс-әрекеттер деп саналады, былай саналмағанның өзінде де бұл ... ... ... ... деп ... ... елдерде бұндай іс-
тәжирібе қарапайым жағдай деп ... ... ол ... ... орта ... ... келеді.
Әйелдерді дискриминациялау – бұл да әлеуметтік-мәдени ортаның ұйым
қызметіне ықпал етуінің мысалы бола алады.
Әлеуметтік-мәдени факторлар ... ... ... ... өнім
мен қызметтерге де әсер етеді (киім-кемешегі танымал модельдердің аты, азық-
түлік өнімдерінің сапасы, және тағы ... ... ... ... ... аспектілері басшылар үшін
ерекше мәнге ие болады. Олардың қатарына бизнеске деген әкімшіліктің, заң
органдарының, соттардың көзқарасы. Мұндай ... ... ... ... ... ... қорғау туралы заңдылық, қауіпсіздік
және қоршаған орта стандарттары бағалар мен ... ... ... секілді
өкіметтің іс-әрекеттеріне ықпал етеді.
Саяси жағдайдың келесі аспектісі – бұл ерекше мүдделердің топтары
мен лоббистер. ... ... ... ... қоғамдық
бірлестіктер жағынан қысымға түседі.
Басқа елдерде операциялар жүргізуші компаниялар үшін ... ... зор ... ие болады.
5) Жергілікті халықпен қарым-қатынастар.
Барлық ұйымдар үшін дерлік ұйым ... ... ... ... ретінде бірінші дәрежелі мәнге ие болады. әрбір
қоғамда дерлік бизнеске қатысты ... ... мен ... болады. Кейбір
қалалар өнеркәсіп ... ... ... ... сот ... ... кедергі келтіреді. Кейбір қауымдастықтарда
саяси климат (ақуал) жергілікті бюджеттің салық салудан ... ... ... ... бизнеске қолайлы болады. Басқа жерлерде меншік
иелері муниципалды органдар шығындарының ірі ... өз ... ... ... Бұны жаңа ... ... немесе қоршаған ортаның ластануын
жоюды кәсіпорындарға көмек көрсету мақсатында жүзеге асырады.
Сондықтан, ... ... ... қызмет атқаратын
қауымдастықтармен жақсы қарым-қатынастарды ... үшін ... ... ... орта.
Халықаралық деңгейде қызмет атқарушы ұйымдардың ортасы ... ... ... ... ол әрбір елді сипаттайтын факторлардың
ерекше жиынтығына байланысты. ... ... ... ... және ... ... саны мен ... саяси тұрақтылық,
технологиялық даму деңгейі түрлі болып ... ... ... ... алыну керек.
Халықаралық бизнес түрлері:
1) Экспорт
2) Лицензиялау – шетел компаниялары мен мемлекетке өз ... ... ... күрделі қаржы салу - өз фирманың өнімін шетелде шығару және
өндірісті толық бақылауға алу
4) ... ... ... ... орта факторларын атаңыз.
2.Ұйымның ішкі факторларын талдаудың қажеттілігі неде?
3.Халықаралық орта факторларын түсіндіріңіз.
4.Әлеуметтік ... ... ... түсіндіресіз?
Ситуациялық жағдай:
1.Халыққа авиобилет сататын агентствоның менеджерінің мүмкін әрекетін
бағалаңыз. Жазғы демалыс кезеңінде , сұраныс ... ... ... ... ... ... және ... агентствоға кетуі мүмкін. Қосымша
қызмет көрсету каналын ашу тиімділігін анықтаңыз.Кесте1.
| ... |
| |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... |110 |120 |140 |120 |100 |130 |170 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |20 |15 |25 |20 |30 |20 |25 ... | | | | | | | ... |10 |15 |15 |12 |12 |10 |15 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |7,5 |7,7 |7,8 |7,2 |7,3 |8,5 |6,5 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |3800 |4900 |5800 |7750 |4940 |5640 |8830 ... ... | | | | | | ... | | | | | | | ... 4. ... цикл және оның ... ... ... ұзақтығы және оның кәсіпорын жұмысының экономикалық
көрсеткіштеріне әсері.
2. Өндірістік циклдың ұзақтығын есептеу әдістері.
1. ... ... ... және оның ... ... ... әсері.
Өндірістік цикл дегеніміз - өнімдер өндірістік процестің ... ... яғни ... ... ... ... өнім ... уақыттың күнтізбелік кезеңі.
Өндірістік цикл жұмыс уақытынан және үзіліс уақытынан тұрады. ... ... ... ... ... уақыты
2. Бұйымдардың бір операциясының келесі операцияларға жылжу уақыты.
3. ... ... ... ... ... және ... ... кеткен уақыт.
2. Үзіліс уақыты келесілерден тұрады :
1. Жұмыс орнының босауына күткен уақыт;
2. Комплектілік бұйымдарды күткен уақыт;
3.Жұмыс күндері емес, смена ... ... ... ... ... ... ... болса, соғұрлым айналым қаржылары тез
айналады. Айналым қаржылары тез айналған соң ... ... ... ... ... Сонымен өндіріс циклының ұзақтығы мен ... ... ... бар, яғни өндіріс циклының ұзақтығын
қысқартса кәсіпорынның соңғы көрсеткіштері жақсарады.
Өндіріс циклінің құрылымы :
Топер - ... ... ...... ...... уақыты
1. Тізбекті
2. Паралельді
3. Тізбекті – паралельді
. 2. Өндірістік циклдың ұзақтығын ... ... жеке ... кететін уақыт мөлшерін өзгертпей ақ тек
еңбек затының жылжу жолын және ... ... ... ... ... ... ... болады. Оның ... ... ... өнім ... ... және сол ... ... жұмыс істеп тұрған жабдықтар санына байланысты. Бір уақытта бір
операцияның келесі операцияларға орын ауыстыруын ... саны ... деп ... ... ... ... жылжыған кезінде әр бір келесі
операция жиынның барлық бұйымдары алдыңғы операцияларын өтіп ... ... Бұл ... бір операцияны келесі операцияларға жиынның
барлық ... ... ... Әрбір жұмыс орнында бұйым өзінің
кезекті өңделуін және ... ... ... ... ... ... тізбекті жылжу кезіндегі өндірістік циклдің ұзақтығы келесі
формуламен анықтайды:
Мұнда : n – ... саны ... ;
t – бір ... ... кеткен уақыт;
m – операциялар саны;
Бұл операциялардан II – ші ... ... ... ... ... ... :
t1 N1 N2 ...... N1 N2 ...... ...... 6 9
24 ... бұйымдарының өндіріс процестерінде паралельді жылжыған кезінде
әрбір келесі операция алдындағы операция аяқталысымен ... ... ... ... ұзақтығы келесі формуламен анықталады :
N1 N2 N3
3 3 3
N1 N2 N3
2 2 2
N1 N2 N3
3 3 3
3 2 9
24 ... ... ... ... ... болса, параллельді жылжу
тиімді. Кейде техникалық және ... ... ... ... ... ... бірдей болмаған жағдайда жылжудың тізбекті-
параллельді әдісі пайдаланылады. Тізбекті- параллельді ... ... ... ... болады.
Мұнда : tm – соңғы операциялардың ...... яғни бір ... ... ... ... дейінгі уақыт мөлшері.
Бақылау сұрақтары:
1.Өндірістің экономикалық игіліктерді жасаудағы басты мақсат не?
2.Өндірісті жетілдірудің қандай жолдарын білесіз.
3.Өндірісті ... ... ... цикл дегеніміз не?
5.Өндірістік цикл ұзақтығын есептеудің қандай әдістерін білесіз?
ЕСЕПТЕР
Есеп ... ... ... партия , алты ... ... ... 3,7,4,2,8және 1.
Бұйымды дайындаудың өндірістік цикл ұзақтығын тізбекті, параллелді және
аралас ... ... ... ... ... ... ... келесідей
операциялардан тұрады: патрондау-5, өңдеу-7, парафиндеу-6, буып-түю-13.
Бұйым-100дана.
Анықтау керек: бұйымның түрлі қозғалыс тәсіліндегі цикл ... Егер ... ... 3-ші және 4-ші операциялар ұзақтығы
1мин. қысқарса және параллелді-тізбекті қозғалыста 1-ші 2-ші операцияларды
біріктірсе ... ... ... ... анықтаңыз.
Есеп 3.Бір партияда төрт бұйым өңделеді.Бір бұымды өңдеуге жұмсалатын
уақыт мин.
1-ші операция ... ... ... ... ... ... 2
анықтау керек: цикл ұзақтығын тізбекті, параллелді және тізбекті-параллелді
тәсілдер бойынша қозғаласын.Тізбекті-параллелді ... егер ең ... 3мин. ... ... ... ... ... дайындалатын бұйымдардың технологиялық ... жеті ... ... ... ... 3 ... ... 2 мин;
- таблеткаларді преске тасымалдау 1мин;
- сығымдау 2 мин;
- бұйымдарды өңдеуге ... 4 ... ... ... және орау 2 ... ... 5 дана ... циклдың ұзақтығын үш тәсіл бойынша
анықтаңыздар.
Тақырып 5. ... қор және ... ... ... ... Негізгі капиталдың мәні, оның құрамы
2. Амортизациялық аударым жарнасы
3. Негізгі қорларды пайдаланудың тиімділігі
1. Негізгі капиталдың мәні, оның ... ... бұл ... ... ұзақ ... жұмыс істеп
тұруы ретіндегі негізгі қорлардың ... ... ... ... өзінің құндылығын өндіретін өнімге жартылай апарады. ... ... сай ... ... ... ... ... емес объектілер кіреді. Біріншіге жататындар -өндірістің,
құрылыстың, ауыл шаруашылығының, ... ... ... және ... да ... өндіріс түрлерінің негізгі қорлары.
Өндірістік емес ... ...... үй, ... ... ... мәдениет, спорт салаларына арналған.
Натуралды-заттық құрама принципінде ... ... ... ... ... ... қондырғылары, жұмыс және күш машиналары
мен жабдықтар, өндірістік-шаруашылық ... ... және ... ... ... ... ішкі ... сол сияқты
кәсіпорындардың, мекемелердің меншігіндегі жер төлімдері.
Өндіріс ... ... ... ... ... активтік және
пассивтік болып бөлінеді. Актив ... ... ... ... өнімнің мөлшері мен сапасына (қызмет) ықпал етеді. ... ... ... өндірістік процестер үшін қажетті жағдай
жасайды.
Кәсіпорынның негізгі өндірістік қорлары өндірістік ... ... Ол ... ... ... ... ... тозуы,
амортизация, негізгі қорларды толық қалпына келтіру үшін ... ... ... ... ... арқылы ауыстыру.
Негізгі қорлардың кез келген объектілері табиғи және ... ... яғни адам ... ... және ... ... ... олар өзіндік ерекшелігін, үлгісін бірте-бірте ... ... ... ... кезде өз бернелерін орындауға
мүмкіндіктері болмайды. Табиғи тозу ... ... құру және ... ... арқылы ішінара қалпына келеді. Сапалық тозуы ескірген
негізгі қорлар өзінің конструкциялық, өнімділік, ... ... ... ... жаңа ... қалып қоятынын білдіреді. Сондықтан,
негізгі қорларды әсіресе, олардың активтік ... ... ... ... ... Осыған байланысты қазіргі эко-
номикада айырбастаудың анықтаушылық қажеттіліктің басты факторы — сапалық
тозу ... ... ... ... ... болып саналатыны - ол
негізгі өндірістік ... ... тыс ... ... жол бермеу
(әсіресе, активтік бөлігі), себебі, олардың жеке және сапалық тозуының
деңгейі және ... ... ... ... ... ... ... аударым жарнасы
Негізгі қорлардьщ табиғи және сапалық тозу олардьщ құнының ... ... ... ... ... они ... ... шығындарга
қосылады. Сонымен, амортизация - бұл шығарылатын өнімге негізгі ... ... ... ... Ол ... ... ... мақсатында
негізгі қорлардың толың және ішінара қалпына келтіру үшін іске асырылады.
Нарықтық қатынастар ... ... ... мөлшері
кәсіпорынның экономикасына елеулі қосылысын білдіреді. Бірінші ... ... тым ... ... ... ... ... осыған орай өнімнің бәсекеге жарамдылығы төмендейді, алатын
пайдасының мөлшері де ... Сол ... ... экономикалың
дамуының ауқымды деңгейі қысқарады.
Екінші жағынан, амортизациялық аударымның кемітілген үлесі ... ... ... ... ... ... ... ұзартады, ал бұл ... ... әкеп ... ... ... ... бәсекеге жарамдылығы
төмендеп, өздерінің рыноктағы жайғасымы ысырап болады.
Амортизациялық ... ... ... және ... ... тұрған
негізгі құрал-жабдықтардың баланстың құнына сәйкөс кәсіпорын ай сайын жасап
отырады. Өтелім мөлшері мемлекет белгілеген ... ... ... ... ... болып табылады және өтелім мөлшерінің жылдық
сомасын анықтайды. ... ... ... мөлшері - бұл жылдық
амортизациялық аударымның негізгі ... ... ... ... ... ... ... олардың қызмет мерзімін есепке алғанда
басгапқы (баланстық) негізгі қорлардың құны амортизацияның мөлшерімен
анықталады.
мұнда Мл ... ... жыл ... ... ... ... - ... қорлардың бастапқы (баланстық) құны,
Осыған байлаиысты амортизацияның мөлшері мына төмендегі:
Қж - жойылу ңүны,
Мқ - ... ... ... мерзімі.
Амортизация мөлшері негізгі қорлардың қүнын өтеудегі жылдық проценті
болып есептелінеді. Ол ... ... ... ... ... ... ... толтырып тұруы қажет. Оларды есептегенде мақсатқа сәйкес
негізгі қордардың қызмет мерзімдерін мыиа төмендегі факторларга сай дұрыс
анықтау өте қажет
1. ... ... ... ... тозу ... және екінші түрлері);
1. техникамен қайта жарақтандырудағы келешекке ар-
налған жоспар;
3. жабдықтау балансы;
• жаңғырту және күрделі ... ... ... ... жөнінде пайдаланатын есептеу техникаларын,
жаңа үдемелі материалдар, аспаптар мен жабдықтарды шығаруды ұлгайту үшін
тездетілген төлемді ... ... ал ... ... жалпылама
өзгертетін жағдайда өнімдерді экспорттауды кеңейту.
3. Негізгі қорларды пайдаланудың тиімділігі
Кәсіпорындарда негізгі қорларды тиімді пайдалануды ... ... - қор ... ... ... Қор ... ... мына
формуламен есептелінеді:
мұнда, V - жыл ішіндө өндірілген өнімнің ... ... ... ... Қ - ... өндірістік қордың орташа ... ... ... ... ... ... деңгейін егжей-тегжей
талдау үшін пайдаланылады. Ол өндірім мен еңбөк қордың жарақтанғандығының
арасындағы өзара байланысты ... Егер де ... қор ... ... ... өте жоғары өсетін болса, бұл өте оңды ... ... ... осы ... ғана өндірістің тиімділігі ең
жоғары дәрежеге жетеді. Қор қайтарымының қарсы көрсеткіші - өнімнің ... (Ққ). Бұл ... ... шаққандағы негізгі қордың құнын
сипаттайды (теңге).
Қор қайтарымы көрсеткішінің артуы және ... қор ... ... қорларда пайдалануды жақсартатынын немесе керісінше
көрсетеді. Негізгі қорларды ... ... ... үшін ... ... ... ... активтік бөлігін арттыру, қорларды
жанарту үдемелі жабдықдарды, қазіргі технологияны, билікті қызметкерлерді
пайдалану ... ... ... ... ... аса ... бірі - жабдықтардың пайдалануын жақсарту. Ол үшін оларды
жұмыссыз тұрып қалуын ... ... ... ... ... қол
жетеді.
Бақылау сұрақтары:
1.Негізгі қордың құрамы мен құрылымы.
2.Негізгі қорлардың пайдаланылу тиімділігін көрсететін көрсеткіштер.
3.Негізгі қорлардың амортизациясы.
4.Негізгі қорлардың бағалану ... ... ... ... 2 ... Егер тасымалдау көтерме
бағаның 7%-ын, монтаждау 8%-ын ... ... ... және ... құны ... болмақ? Жалпы амортизациялық бөлінулер
12%, ... ... ... ... 6%. Құрал-жабдықтарды
пайдалану мерзімі 7 жыл.
2. Құрал-жабдықтардың бастапқы кұны 191,4 мың теңге№ ... ету ... ... ... ... 2 жылда 1 рет жүргізіледі, бір ... ... ... 16 мың ... Құрал-жабдықтардың жұмыс істеу мерзіміндегі
модернизациялауға кететін шығын 40 мың теңге, жойылу құны 32 мың теңге.
Жалпы амортизация ... ... ... күрделі жөндеудің және толық
қалпына келтірудің амортизация мөлшерін есептеңіздер.
3. Шығарылатын ... ... ... көлемі 260 млн. Теңге
құрады. Негізгі өндірістік қордың құны жоспарлы мерзімнің ... ... ... ... 1 ... негізгі өндірістік қордың 40 млн. теңге
сомасын енгізу ... ал 1 ... 5 млн. ... 1 ... ... ... 1 ... 3 млн. теңгенің НӨҚ-ын шығару жоспарлануда.
Факт бойынша 0,60 теңге болған қор қайтарымының жоспар мерзімдегісімен
салыстырып, өзгерісін ... ... ... ... құны 4 млн. теңге. Болжам бойынша ... ... ... ... ... қордан алынған 820 мың
теңгеге тең. Негізгі қордың жойылу құны 160 мың теңге. Егер ... ... ... тең ... ... ... мөлшері және оның өнім
бірлігіндегі мөлшері қанша болмақ.
5. Негізгі өндірістік қорды пайдалануды жақсартудың ... сала ... ... ... Оның ... ... құны ... мерзімде
есеп беру мерзімдегі деңгейде қалып, ол 120 мың теңге болады, ал негізгі
өндірістік қордың бір теңгесін шаққандағы қор ... 80 ... ... өседі.
6. Тауар өнімін өндіру 1 млрд. теңге, қор қайтарым коэффициенті 0,62, НӨҚ-
дың ... ... ... 6. ... ... күту және ... қорларды жөндеу
жүйесі
1. Жөндеу жұмыстарының нормативтері
2. Жөндеу жұмыстарының санын анықтау
1. Жөндеу жұмыстарының нормативтері
1. Жөндеу жұмыстары келесі нормативтер ... ... ... ... жөндеу аралық
3. жоспар бойынша күрделі жөндеуге тоқтау
4. жоспар бойынша ағымды жөндеуге тоқтау
5. жөндеудің күрделілігі
Нақты ... осы ... ... салыстырып
отырады. Егер де нақты көрсеткіште осы нормативтік көрсеткіштерден жоғары
болса, сол көрсеткіштер нормативтен тыс ... ... ... ... құрал-жабдықтар күрделі жөндеуге 30 күн тоқтау
қажет. Фактілі тоқтау 35 күн. Яғни 5 күн ... ... ... ... ... ... Сол ... тоқтаудың
себебінен бизнес жоспар орындалмайды. Жоспарланған өнім көлемі ... ... ... ... ... (өзгереді, ұлғайтады, пайданы кемітеді)
Кәсіпорында жөндеу жұмыстарын бас механик бөлімі атқарады. ... ... ... нормативтер және барлық негізгі қорлардың тізімі
бар. Норматив бойынша барлық негізгі ... ... ... ... ... Сондықтан әр негізгі қордың тиімді жұмыс істейтін уақытты
есептеледі.
Жөндеу циклның ... - А - А - А - ... ... ... ... кеткен барлық шығындар негізгі өнімнің өзіндік
құнына ... ... ... ... ... сапалы тез өткізілсе,
соғұрлым өнімнің өзіндік құны төмен.
2. ... ... ... ... ... ... санын есептейді. Жалпы жөндеудің саны келесі
формуламен есептелінеді:
Жж = Ту ... ...... ... ... ==10 ... ... саны (10)
8760 – 1 жылдық уақыт
Аж =-1=10-1=9
К -9А – ... ... ... ... ... есептеп отырады. Мысалы :
1 ағымды жөндеуге норматив бойынша 24 сағат, 1 күрделі ... 720 ... ... ... ... х1=720
т/к - Ттиімді -? ... ... = Тном – ... = ... ... =7824 ... ... шаруашылығының кәсіпорын қызметінде алатын орны қандай?
2.Күрделі жөндеу мен ағымды жөндеудің ерекшелігі неде?
3.Тиімді уақыт қоры қалай анықталады?
4.Кәсіпорында ... ... кім ... ... 4 аппараторнатылған. Өндіріс үзіліссіз, жөндеудің жоспарлы-
ескерту кестесі бойынша аппараттың тоқтап тұру уақыты ... ... 5 ... ... қарастырылған.Есепті жылы нақты тоқтап тұру ... ... ... жобалық өнімділігі-3т.сағ., ал нақты 2,5
т.сағ. құрады.
Есепті ... ... ... өндірістік қуатымен құрал
жабдықтардың пайдалану деңгейін анықтаңыз.
Есеп 2.Цех үзіліссіз тәртәппен жұмыс істейді. Негізгі ... ... үшін ... ... ... ... бос тұрып қалу кезіндегі уақыты
төменде берілген:
|Жөндеу түрі ... ... ... ... аралық |1440 |720 |720 ... | | | ... | | | ... |25920 |17280 |17280 ... ... бос |24 |20 |26 ... қалу | | | ... | | ... |104 |120 |192 ... ... ... құрал-жабдықтардың барлық түрінің жоспарлы бос ... ... және ... ... ... ... құрал-жабдықты пайдалану
кезіндегі экстенсивтік коеффициентті табу керек.
Тақырып 7. Еңбек өнімділігі және оны өлшеу әдістері
1. Еңбек өнімділігі көрсеткішінің рөлі және оны ... ... ... ... ... персоналдық санын жоспарлау
1. Еңбек өнімділігі көрсеткішінің рөлі және оны есептеу әдістері
Кәсіпорындардың, бірлестіктердің экономикалық және ... ... ... даму ... еңбек бойынша жоспар мына көрсеткіштерден
құралады :
- еңбекті пайдаланудың тиімділігі мен еңбек ақы ... ... ... ... мен ... орындарының балансы
- еңбек ақы қорының есептелуі
Өндірістік жұмыскерлерге мына ... ... :
1. ... оқушылар, инженерлі-техникалық жұмыскерлер, қызметкерлер.
2. қызмет көрсетуші кіші ... ... ... ... ... ... ... персоналдық санын жоспарлау
Еңбек өнімділігі адамның іс-әрекетінің тиімділігін көрсетеді. Берілген
еңбек өнімділігінің өсу ... ... ... ... ... ... ... берілген тапсырмаларға байланысты болады
(орташа жалақының өсуі) еңбек өнімділігінің жоспарының негізінде өнімнің
өзіндік құнын ... ... ... ... әдістері :
1. натуралдық – бұл әдіс ... ... ... физикалық өлшемі
бірліктері арқылы есептелінеді.
Өе – еңбек өнімділігі;
Q - өнімнің жылдық көлемі;
Л - ... ... ... : Q= 600 мың теңге, Л= 230 адам
Өе = 600/230 = 2143 тонна/адам
2. Құндық – бұл әдіс ... ... өнім осы ... қойылған көтерме
бағамен есептелінеді. Көтерме бағалар берілген ... ... мен ... ... ... ... ... енген еңбектен құрылады. Ресурстарды үнемдеуге ынталандыру
үшін және ... ... ... ... ... алу үшін таза ... ... – таза өінм көлемі
QЖ – көтерме бағамен ... өнім ... - ... ...... ... - әртекті өнім өндіретін ... ... ... ... бағалардың орнына еңбек шығындарының нормативтерін
қолдануға болады ол, өнімнің белгілі бір ... ... ... адам
сағатпен берілген жұмсалған уақыт шығыны.
Qt – жұмыс уақытының бірліктерімен
берілген өнім
көлемі
3. Есептеулерде жұмысшылар саны ... ... ... тізімдік
болып бөлінеді:
- Сменалық саны жұмыс сменасында берілген тапсырманы орындау үшін қажетті
жұмысшылар саны;
- Тәуліктік саны – бір ... ... ... ... Ол ... ... ... сменалар санына көбейту арқылы анықталады;
- Штаттық саны – тәуліктік саннан демалыс ... мен ... ... ... анықталады;
- Тізімдік сан – штаттық сан мен резервтің қосындысынан ... ... ... ... түсінік беріңіз.
2.Еңбек өнімділігін өлшеудің натуралдық әдісінің артықшылығы неде?
3.Жұмысшылардың тізбектік саны қалай анықталады?
4.Жұмысшылардың тәуліктік саны қалай анықталады?
ЕСЕПТЕР:
Есеп 1.Жоспарлы жылдағы ... ... ... ... егерде
есеп жылында жұмысшылар саны 275 адам болғанда, өнімнің көлемі 2,6 ... ... ... ... ... ... 10пайызға ал өнімділікті 8
пайызға көбейту қарастырылып отыр.
Есеп 2.Зауытта жоспарлы жылда ... ... ... ... ... ... Егерде өнімді шығару көлемін 12 пайызға, ал
өнеркәсіптік өндірістік персонал ... ... ... жоспарланған
болса.
Есеп 3. Реактивтік тұздар цехында маусым айында 2500 т. өнім ... адам сағ. ... ... ... ... 2659 т. өнім ... 7950
адам сағ.еңбек шығыны жоспарлануда. Жоспарланып отырған еңбек өнімділігінің
өзгеруін есептеп шығарыңыз.
Есеп ... ... ... ... ... ... 25 пайызға
көбейтілді. Осы уақытта негізгі жұмысшылар саны 5 пайызға өсіп 2066 адам
болды, ал ... ... саны ... өсіп ... болды.
Кәсіпорындағы еңбек өнімділігінің өсуін анықтаңыз.
Тақырып 8. Кәсіпорындағы ... ... ... экономикалық мәні және оның принциптері.
2. Еңбекақы жүйелері және оның ... ... ... мәні және оның ... бұл – ... оның еңбегі үшін сапасына, санына және
шығарған ... өнім ... ... берілетін төлем. Еңбекақы кәсіпорын
қызметкерлерінің жалақысына, өнім өндіруге және сатуға ... ... ... Еңбекақыны мынадай факторлар анықтайды:
1)Жұмыс күші, құны : Бұл қызметкердің өміріне ... және оның ... ... ... ... заттардың жинақ құны. Бұларға
жататындар :
- ... ... ... ... ... оның отбасының өмір сүруіне қажетті заттардың құны
2) Жұмыскерлердің еңбек өнімділігінің өсуі. Ол ... ... ... ... күшін біліктілеу және еңбектің түрі. Мысалы, ... ... ... ... ... ... Ал сирек және қауіпті мамандық
немесе ерекше ... ... ... ... және тағы ... ... ... өнімнің әлеуметтік дәрежесі. Қазіргі ... ... ... ... жеке ... түрінде берілмейді. Қажетті өнімнің бір
бөлігі қоғамданады және әр түрлі салық, есептеп беру арқылы ... ... ... кетеді ( денсаулық сақтау, білім беру, зейнетақы
қорларын ... ... және ... емес кәсіпорындарындағы жалақылардың
айырмашылықтары келесідей:
- мемлекеттің иелігіндегі кәсіпорындарда ... ... ... ал жеке ... кәсіпорын әкімшілігі реттейді;
- мемлекеттік кәсіпорындарда жалақы тіркеледі, яғни тұрақты болады;
- мемлекеттік кәсіпорындарда жұмыс орны мен ... ... ал ... ... олар оның ... ... ... анықталады.
2. Еңбекақы жүйелері және оның нысандары.
Әр түрлі меншік нысанындағы кәсіпорындарда еңбекақының көп ... ... : ... және ... ... ... қызметтің көлемдік, сандық көрсеткіштерін
жақсартуды ынталандырады. Ол өндіріс бөлімдерінде қол ... ... ... ... ... ... дәл осы жағдайда
өндірілген өнімнің көлемін және оның ... ... ... ... ... ) ... ескеру қажет.
Кесімді нысаны мына жағдайларда қолданылады:
- тікелей жұмысшының немесе олардың ... ... ... бар ... жұмысшының еңбек өнімділігін немесе орындалған жұмыстың көлемін арттыру
мүмкіншілігі;
- осы бөлімде жұмысшылардың өнім өндірісінің немесе орындалған жұмыстың
көлемін онан әрі ... ... ... ... ... ... дәлме-дәл есептеу мүмкіншілігі;
- техникалық негізделген еңбек мөлшерін қолдану.
Еңбекақының мерзімдік нысаны жұмыс істеушілердің ... ... ... нығайтуды ынталандырады.
Еңбек мерзімдік ақы төлеу нысанын қолдану жағдайы :
- егер де жұмысшы машиналар ... ... ... ... өнім ... молайтуға ықпалын тигізе алмаса;
- егер де қажетті ... ... ... үшін ... сандық
көрсеткіштерінің жоқ болуы;
- ақы төлеуді дұрыс қолданған жағдайда.
Өндіруші қызметкерлер үшін еңбек ақыны реттеу ұжымдық шарт ... ... ал ... мен инженерлік-техникалық қызмет ... ... ... ... шарт ... ... ... (жұмыс істеу, уақыт, қызмет көрсету мөлшері) еңбек
шығынының өлшемі ... ... және ... үшін техниканың,
технологияның, еңбек өндірісін ... қол ... ... ... ... ... ... және қайта қарауды жұмыс беруші
жүргізеді. Қызметкерлердің жұмыс істеу мөлшерін орындау үшін ... ... ... жағдайларын қамтамасыз етуге міндетті.
Бақылау сұрақтары:
1.Еңбек ақының экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... жалақы қалай есептеледі?
4.Мемлекеттік және ... емес ... ... ... 1. ... С.Т. – 5-ші ... ... ұстасы 2005жылы қаңтарда
-168сағат жұмыс істеген, ал ақпан -100сағат. Кәсіпорындағы жұмыс режимі
сменалы, ... ... бес ... ... ақы ... ... ... 2. Сымтетікші В.Р. Егорованың жұмысына еңбек ақы 3-ші ... ... ... ... ... ... ... нақты орындалғаны 90 сағат. Кәсіпорында
бескүндік жұмыс аптасы, еңбек ақы ... ... ... ... ... ... ақы 20 ... мөлшерінде.
Есеп 3.кәсіпорында бір стандартты бетті теру үшін 50 ... ... ... ... ... ... көлемі 75 машинамен
жазылған бет. Ол 2005 жылдың ақпан ... 21 күн ... ... ... жалақысын есептеңіз.
Есеп 4. Кәсіпорында қабылданған сыйақы беру ... ... ... ... мөлшерінде сыйақы бекітілген. Кесімді баға бойынша
, оған бір айға 9000тенге есептелінген.
Есеп 5.Мерзімді жалақы алушы 3ші ... ... ... ... ... ... Сағаттық тарифтік жарна -21,05 тенге. Ұйымда физикалық ауыр
мөшерден тыс сағатқаекі есе ... ақы ... ... 9. ... ... кұны
1. Өнімнің өзіндік құны туралы түсінік, құрамы, ... және ... ... ... ... ... ... құнын кеміту жолдары
4. Материалдык ресурстарды үнемдеу
1. Өнімнің өзіндік құны туралы түсінік, құрамы, ... және ... ... құны - бұл ... өнім ... ... шығындары. Ол ақшалай және натуралды заттай есептеледі.
Өнімнің ... ... өнім ... ... ... ... еңбек
құралдары, еңбек заттары және жұмыс күшінің құндары кіреді. ... бір ... ... үшін оны ... ... ... ... шаруашылықтың әлеуметтік шығындары (балалар
бақшасы, емхана, жатақхана, мектеп, клуб, т.б.) кірмейді.
Өнімнің өзіндік қүнына ... ... ... ... ... 37% ... ... банк кредитіне процент;
1. мемлекеттік тұрғындарды жұмыспен қамту қорына жалақы
қорының 1%;
2. міндетті медициналық сақтандыруға;
- негізгі капиталды жұмысқа ... ... ... ... ... айыптар т.б. ескерілмеген өндірісті шығындар;
4. тәуекелділікке, мамандар ұстауға косымша шығындар.
Нарықтық ... ... ... ... ... ... ... процент, кәсіпкерлік пайданың минималды мөлшері кіруі ... ... ... құн ... ... деп аталады, немесе маркетингтік
теория бойынша құн деуге болады. Жалпы алғанда кәсіпкер кепілді табыс табу
үшін өзіндік құнды емес, экономикалық шығынды ... ... ... ... тауарға баға тағайындаудың базасы және пайданын
болашак, мөлшерін айқындайтын инструмент.
Өнімнің өзіндік құны ... ... ... ... ... -
зауыттық, немесе өндірістік және толық өзіндік қүн болып бөлінеді.
Өнімнің цехтық өзіндік құны — ... ... ... ... ... шыққан шығын кіреді.
Фабрика - зауыттық немесе өндірістік өзіндік құн — бұл цехтық шығындар
+ (қосу) жшіпы зауыттық, ... ... ... құн= цехтың өзіндік құн + (қосу) жалпы өндірістік
шығын.
Жалпы өндірістік шығын (Әж.ө.ш.) коэффициент ... ... ... ... ... жалпы өндірістік шығынның коэффициенті 0,5 болса
ӨӨҚ=1+0,5 = 1,5 ЦӨҚ
Өнімніц толык, өзіндік құны өндірістік өзіндік құн қосу ... ... ... ... құн = өндірістік өзіндік құн (ТӨҚ) (1 + ... (1 + ... 0,03 ... ... ... жоқ шығындар мөлшері.
Өнімнің өзіндік құнын қолдану ... ... ... ... т.б.) бірнеше түрлерге бөлінеді: өнімнің жалпы, тауарлы немесе
сатылған өнімдердің өзіндік құны, салыстыратын өнімнің ... өнім ... ... құны болып және тағы басқалай бөлінеді.
Сонымен ... ... ... ... ... болжамды (есеп), нақтылы
деп бөледі.
Жоспарлы өзіндік құн - бұл қажетті ... ... мен ... және ... ... ... есеп өзіндік құны бұл техникалық-экономикалық есептер
ескерілуі, қандай жаңалықтар ... т.б. ... ... ... құн - бұл ... өнімге шаққан нақты шығындар және өнім
бірлігіне шыққандағы өзіндік құн.
Өндірістік шығындарды есептеу үшін өндірістік ... ... онда ... ... ... ... Ол шығындарда адам
еңбегі және ... ... ... Шығындарды өзінің
экономикалық маңызына, мазмұнына қарай топтайды.
Шығынның элементтік классификациясы ... ... ... ... ... алып ... шикізат және негізгі материалдар
элементі;
- сатылып алынған ... ... және ... - ... ... ... ... жалақы қоры;
1. әлеуметтік сақтандыруға бөлу;
2. негізгі капиталдың амортизациясы;
-негізгі капиталды жұмысқа ... ... ... (күрделі, ағымдагы) шыгындар;
- басқалай ... ... өнім ... ... ... тікелей және жанама шығын деп
бөледі.
Тікелей шығындар бұл өнім өндіруге арнаулы мақсатты шығындар.
Жанама шығындар - ... өнім ... ... жоқ, ... ол шығынсыз
өндіріс ұйымдаспайды. Ол шығындар жалпы ... ... ... ... ... өнім ... ... Шыгынды экоиомикалық мазмұнына қарай калькуляциялық (есептеу)
статьялары бойынша "негізгі ... және ... ... деп ... ... өнім ... ... байланысты шығындар, ал
"қосымша шығындар" бұл өндірісті ... ... ... ... және ... ... ... байланысты өндірістік шығындар пропорционалды
(шартты ауыспалы) және пропорционалдык, емес ... - ... ... ... ... өнім ... ... өссе еседі, немесе кемиді,
ягни тіке ... Оған ... ... ... отын
шығыны, энергия т.б. Шартты тұрақты ... ол өнім ... ... ... емес: жылуға, жарыққа, амортизацияға т.б. шыққан
шығындар.
Болжамды шығындарды есептеу үшін ... ... ... және ... ... деп ... ... нормативті және сметалық калькуляция жатады.
Нормативті калькуляция барлық өнімдер түрлеріне нормалық шығындар ... ал ... ... ... ... өнімге, жоспарда
қаралмаған нормалар болғандықтан смета жасалады, өнімге жаңа нормативті
шығындар анықталады.
Калькуляциялық статьялар мінездемесі
|Статьялар ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| |Жәй ... ... ... ... |Пропор. |
| | | | | ... ... ... |+ | |+ | |+ | ... | | | | | | ... ... |+ | |+ | |+ | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... |+ | |+ | |+ | ... | | | | | | ... |+ | |+ | |+ | ... отын және | | | | | | ... | | | | | | ... |+ | |+ | |+ | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |+ | |+ | |+ | ... |+ | |+ | |+ | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |+ |+ |+ |+ | ... ... ... | | | | | | ... мен | |+ |+ |+ |+ | ... ... | | | | | | ... ... | |+ | |+ |+ | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | |+ | |+ | |+ ... ... | |+ | |+ | |+ ... ... | | | | | | ... ... | |+ |+ |+ | |+ ... ... |+ | | | |+ ... | | | | | | |
| | |+ | |+ | |+ |
2. ... ... ... өзіндік құнын жоспарлауда оның кему мүмкіндігін және өндіріске
шығын мен қор жинау деңгейінің оптималды варианты көзделуі керек. Өнімнің
өзіндік құнын ... ... ... ағымдағы және болашақтағы болып
екіге бөлінеді.
Болашаққа ... ... ... ... Ал ... ... ... жоспарлауда болашақтық жоспардың көрсеткіштерін қайта тексеріп
анықтайды.
Әртүрлі өнім шығаратын кәсіпорын өнімнің өзіндік құнын кеміту ... ... ... 1 ... ... ... өнім мөлшерімен
теңестіреді. Жоспарлаудың бастапқы кезеңінде қандай факторлардың ықпалымен
шығынның азайып ... ... ... ... керек. Базис
жылындағы өнімнің өзіңдік құны арқылы тауарлы өнімнің 1 ... ... ... ... ... тауар сатылғаннан түскен түсім 1500 теңге ал
сатылған тауардың өзіндік құны 1200 ... ... ... ... ... ... шығын (1200:1500) 80 тиын, немесе 0,8 тенге.
Жоспарлау жылындағы тауарлы өнімнің ... құны ... ... ... мөлшерімен және жоспарланған өндірістік өнімнін көтерме ... ... ... ... ... өнімге қарағанда кемуін жоспарлау
еткен жылмен салыстырылып пайыз есебімен беріледі.
Егер өндірілген ... ... ... ... ... ... өнімнің шығынын анықтау үшін ... ... баға ... ... ... ... толық шығынға бөлу керек.
3. Өнімнің өзіндік құнын кеміту жолдары
Бұл күнделікті ізденіс ойлау жұмыстары, ... ... ... ... ... ... ескеруге ынталануы керек.
Егер материалдық ресурстардың бағасына, еңбек ресурсына ... ... ол ... ... ... тек қана ... ... құнын
азайту арқылы іске асады. Ал ұйымдастыру-техникалық шараларды іске ... ... ішкі ... ... ... мүмкіндіктерін
талдау қорытындысына сүйеніп жасауды талап етеді.
Өзіндік ... ... ең ... көздері еңбек ресурстары мен
материалдық ресурстарды тиімді пайдалану. Ол еңбек ... ... бір ... ... өнім шығару артады, ал екінші қайнар көзі
материалдық шығындарды азайту.
Техникалық-экономикалық ... ... ... көп
факторлардың ішінде мына іріленген топтарға тоқталайық:
-өндірістің техникалық деңгейін көтеру;
- ... пен ... ... ... ... өнімнің көлемін және номенклатура құрылымын өзгерту;
- копператнвті жабдықтаудың ара салмағын арттыру т.б.
Бұл ... ... өте көп ... ... Өндірістің
техникалық деңгейін арттыру үшін:
1. еңбек құралдарын жетілдіру керек (прогрессивтік техниканы
енгізу, жетілдірілген ... ... ... ;
2. ... заттарын жетілдіру (шикізаттың прогрессивтік түрін
қолдану, сол сияқты ... мең ... ... ... мен ... ... пайдалану;
- өндіріс процесстерін комплексті механикаландыру және
автоматтандыру.
4. ... ... ... ... ... ... арттыру материалдық, еңбек
және финанс ресурстарын пайдаланумен байланысты.
Өнімнің қор сиымдылығы мен материал ... ... ... ... ... ... ... өндіріс процесінде
материалдық шығындарды тиімді ... ... ... жаңа ... және ... ... оны қолданатын
жұмысшылар жоғары дәрежелі маман болса, ... ... ... ол ... ... оның ... құны ... материал сиымдылығы өндірістік қорға ықпалын тигізеді.
Неғүрлым материал сиымдылығы аз болса ... ... ... ... ... ... ... үнемдеуде материалдық шығынын нормалау үлкен
роль атқарады. Барлық экономикалық болжам-есептер нормативті ... ... ... ... ... ... болса ол жағдайда материалдық шығын азаяды, ... ... ... ... ... ... фактор бойынша бөлек
есептеліп, қорытынды жасауды талап етеді.
Резервтерді анықтау үшін ... ... ... ... салыстыру қажет.
Ол үшін калькуляциялық статьялардың жоспарлы, нақтылы көрсеткіштерін
салыстырып ... ... ... ... ... азайту
көздерін, нақтылы шараларды белгілеу керек.
Бақылау сұрақтары:
1.Өнімнің өзіндік құны қандай белгілер бойынша бөлінеді?
2.Өзіндік құнды төмендету жолары.
3.Өзіндік құнның топталуы.
4.Өнімнің өзіндік ... ... 1 т бор ... факт және ... ... ... құнын есептеңіздер.
Шығындар өзгерісіне әрбір бап бойынша әсер ... ... ... ... ... ... ... бабының өзгерісін анықтаңыздар.
Берілгендері:
| ... ... ... ... т |800 |880 ... ... ... адам |29 |31 |
1 т ... ... ... ... және ... ... ... |Жоспар ... |
| ... ... ... ... ... және негізгі | | | | ... т: | | | | ... ... |5,22 |35 000 |5,12 |35 200 ... ... |1,71 |5 500 |1,75 |6 000 ... |0,2 |6 400 |0,25 |6 000 ... кВт сағ. |18065 |3,85 |20 000 |3,85 ... бойынша және |жоспар ... ... ... ... | | ... ... жұмысшылардың |7284 |7050 ... | | ... ... |2180 ... күтіп ұстауы | | ... ... |6610 |6460 ... ... ... |1720 |1580 |
2. 1 т ... суперфосфаттың жоспар және факт бойынша ... ... ... әрбір бабының өзгерісіне талдау жасап және
осы өзгерістерге әсер ететін жекелей факторларды анықтаңыздар.
Берілгендері:
| ... ... ... ... т |320 |350 ... ... ... адам |155 |157 |
1 т ... фосфат өндірісіне кеткен шығындар.
Материалдық және энергетикалық шығындар:
|Шығын баптары ... ... |
| ... ... тг|саны |бағасы, тг|
|1.Шикізат және негізгі |0,218 |1728 |0,24 |1720 ... т: бор | | | | ... |1,036 |16780 |1,04 |17600 ... |0,014 |16924 |0,01 |16924 ... ... ... |0,106 |4100 |0,11 |4100 ... және ... ... Гкал | | | | ... кВт сағ. |41 |3,85 |40 |4,8 ... м3 |8,5 |10 |10 |10 ... ... және |жоспар ... ... ... ... | | ... ... еңбекақысы, |96,87 |91,63 ... қоса | | ... ... |105 |106 ... ... ұстауына | | ... ... |218 |205 ... ... ... |197 |200 |
3. 1 т өнім ... ... шығындар: А материалынан 0,85 т, 1 тоннасына
1000 теңге және Б ... 0,55 т, 1 ... 2000 ... ... ... материал шығындарының сомасының 20%-ын құрайды
және 1 тоннасына 50 ... ... ... ... 160 ... ... негізгінің 6%-ын, цехтық шығындар өндірістік еңбекақының
180%-ын құрайды. 1 т өнімнің цехтық өзіндік құнын анықтаңыздар.
4. 1 т натрий ... ... ... ... ... ... құн ... анықтаңыздар. Өндірістіңм жылдық көлемі – 2520
теңге. 1 т ... ... ... және ... құны 12780 ... шығындары: бу 0,9 Гкал – 600 теңге, 1 квв ... 3,85 ... ... 105м3, 1 м3 –ке 15 ... Негізгі өндірістік жұмысшылардың еңбекақысы
100 мың теңге, әлеуметтік бөлінулерге еңбекақының 33% жұмсалды. ... 2857000 ...... ... шығындар цехтың өзіндік құнының
24,7%-ын құрайды, өндірістен тыс ... ... ... құнының 1,3%-
ын құрайды.
Тақырып 10. Кәсіпорындағы стратегиялық жоспарлау
1. Стратегиялық жоспарлау туралы түсінік
2. Стратегиялық жоспарлау кезеңдері және ... ... ... ... оның ... ... ... Фирма статегиясын анықтау реті және оны бағалау.
1. ... ... ... түсінік
Стратегия – ұйымның , кәсіпорынның миссиясы мен мақсатын ... ... ... ... ... жан – ... үйлесілген, ұтымды
жоспар стратегиялық жоспар ... ... ұзақ ... ... бағыттайтын бағдарлама. Қазіргі нарық ... ... ... ... ету ... ... басып жатқан
өзгерістерге байланысты.
Кәсіпорындар осы өзгерістерге уақытылы жауап қайтарып, бейімделуі
тиіс. Қоршаған ортада, ... ... ... ... жылдамдығы
тұтынушылардың сұранысының өзгеруіне, бәсекенің өсуіне байланысты. Сондай-
ақ, фирманың қызмет етуіне жаңа көптеген мүмкіндіктер тууына байланысты.
Стратегиялық ... ... ... ... отыруы мүмкін.
Стратегиялық жоспарды фирманың жоғарғы басқару органы қалыптастырады және
жетілдіріп, түзетіп отырады. Ал, бұл ... іске ... ... деңгейіндегі қызметкерлер іске асыруға қатысады.
Стратегиялық жоспарлаудың ерекшеліктері:
1. Нақтылығы және орындалуы (реальность и выполняемость)
2. Болашақ дамудың әр-түрлі жағдайларын қарап, ең ... ... ... іс-әрекеттер жоспарлау.
3. Бейімділігі, яғни таңдап ... ... ... ... ... ... және ұйымның қызметіндегі өзгерістерге дер кезінде
баға беріп отыру.
4. Мақсатты белгілеуде және оны іске асырудың ... ... ... үйлесімділікті негізге алу.
5. Үздіксіздігі, яғни, ұзақ ... орта және ... ... ... ... ... мына факторлар әсер етеді (өндірілетін өнімнің
өмірлік циклы)
Өмірлік цикл мына фазалардан тұрады:
а) жаңа өнімнің ... ... және ... оған ... ... өсу жылдамдығы
в) өнімнің пісіп жетілуі, яғни ұсыныс сұраныстан артық кетеді.
г) құлдырауы, ... ... ... ... жоспарлаудың негізгі мақсаты фирманың өндірістік
қызметін тұтынушылардың ... сай ... ... ... ... ... өзгерістерге уақытылы жауап беріп, бәсекеден, бәсекелестерден
мүмкіндігінше алғы жағдайда қойып, болашақтағы мақсатқа ... ... ... ... және ... ... ... кезеңдері.
1-кезең, Фирманың миссиясы анықталады.
Яғни, бұл кезең не үшін ... ... ... ... ... ... қандай өндірістік іс-әрекетке айналысады, фирманың
статусы қандай болады, оның ... ... ... ... осыған сай,
фирманың ұзақ мерзімді мақсаттары, осы мақсаттардың қысқы мерзімде нақтылы
орындалу міндеттері анықталады.
2-кезең. ... ... ... ортаны талдау мынадай ретпен жүргізіледі. : ... ... ... ... ... ... қалай әсер ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттер жасау қажет.
Фирманың жұмысына сыртқы ортадан тікелей әсер ... ... ... :
- ... бәсекелестер;
- тұтынушылар;
- заңдар мен мемлекеттік органдар;
- қоғамдық ұйымдар.
Жанама әсер ... ... ... ... ... әлеуметтік мәдени факторлар;
- халықаралық жағдай.
Стратегиялық жоспарлау барысында, сыртқы ортаның әсеріне бейімделу
үшін, осы аталған факторларға баға беріп, ... ... ... ... ... ішкі ... ... талдау.
Бұл кезеңде фирмасының күшті және әлсіз жақтарын зерттеу ... ... дму ... ... ... Бұл ... фирманың ішкі
ортасы мынадай бағыттарда зерттеледі:
а) фирманың кадрлары, мамандары;
б) өндіріс, ... және ... ... ... ... ... мүмкіндіктері, маркетинг, ғылыми зерттеу жұмыстар
атқару мүмкіндіктері.
4- кезең
Стратегияларға талдау ... ... ... және ... ... ... кезеңі.
5-кезең. Стратегияның орындалу кезеңі.
Фирманың стратегиясын жүзеге асыру – ең ... ... ... ... стратегия жүзеге асырылғанда ғана фирманың алға қойған
мақсаттары орындалады.
Стратегияның орындалмай қалу себептері:
1. Стратегия дұрыс таңдап ойламаған ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін толық пайдалана
қалмау;
3. Сыртқы ортада көптеген өзгерістер болуы мүмкін.
Фирма стратегиясын орындау үшін, өз ... ... ... ... Фирманың мақсаты, стратегиясы және жоспары сол фирманың барлық
қызметкерлеріне жеке түсінікті ... ... ... ... ... ... уақытылы жеткізіліп тұруы керек.
Бұл үшін фирманың басшылығының әр деңгейі ... ... ... ... ... ... ... орындалуы мынадай ретпен жүзеге асырылады:
1. Белгіленген мақсаттар таңдап алынған стратегиялар ... ... ... ... ... ішкі ... ... және бұл кезеңде
стратегияны жүзеге асыру үшін қызметкерлерді қызықтыру ... ... ... ... құрылымы жөнінде шешім қабылдайды.
Қабылданған стратегияны орындау үшін, фирманың құрылымы тиімді ма, жоқ
па, ... ... ... ... Стратегияны орындаудың жоспарын өзгерту қажет пе, жоқ па. Жаңа отырған
өзгерістерге сәйкес стратегиялық жоспарға өзгерістер енгізу қажет пе.
6- кезең, ... ... ... және ... ең соңғы кезеңі. Негізгі мақсатты-стратегияның орындалуы қалай
жүзеге асырылады. Бұл үшін, негізгі ... ... ... ... ... ... ... барысында белгіленген жоспардан ауытқулар
анықталады, ... ... ... ... ... ... ... енгізу туралы шешім қабылданады. Жүзеге асырылып отырған стратегия
алға қойған мақсатқа жеткізе ме, жоқ па?
3. Фирманың стратегиясы, оның ... ... ... ... мына сұраққа жауап береді: алға ... ... ... жағдайда қалай жетуге болады? ... ... ... ... ... маңызы зор. Ережелерге
кәсіпорынның қызметіне белгілі бір шектеулер немесе ... ... ... ... қызмет ететінін көрсетеді. Ережелер фирманың
қызметінің жекелеген ... ... ... немесе жалпы қызметке
байланысты болуы ... ... ... ... жылдамдығы сондай-ақ, осы
өзгерістерден туатын қосымша мүмкіндіктер тұрақты өседі. ... ... осы ... ... алу ... ... үшін ... қосымша мүмкіндіктерді қамтитынындай болуы
керек.
Фирманың мақсаты, оның қызметінің соңында қандай нәтижені көздетінін
көрсетсе, стратегиясы осы ... жету ... ... ... ... ... ескеріп, фирмаға жаңаша шешімдер қабылдауға
еркіндік береді.
Стратегияның түрлері.
Фирманың стратегиясы оның нақты жағдайына, қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... барысында
мынадай сұрақтарды шешуі қажет:
1. қандай өндірісті тоқтату ... ... ... ... ... қандай өндіріске көшу керек.
Фирманың рыноктағы іс-әрекеттінің негізгі 3 бағыты бар:
1-бағыт. Өндіріс ... ... ... ... шығындарды аз
болған сайын, кәсіпорын өз өнімінің ... ... ... алады. Соның нәтижесінде, бұл өнімнің рыноктағы үлесі артады. Бұл
үшін, фирма стратегиясын жоспарлағанда, өндірісті және ... ... ... ... ... ... ... құнын төмендету шараларын
жоспарлайды.
2-бағыт. Өнім өндіруде мамандандыруда жоғарылату. Негізгі мақсаты ... ... ... ... ... бағасы жоғары болса да,
сапалы өнімді таңдайды. Сондықтан, бұл бағытты таңдаған ... ... ... ... ... ... Бұл үшін, жақсы дизайнерлер ... ... ... ... болуы керек.
3-бағыт. Фирма өз қызметін рыноктың белгілі бір бөлігіне ғана арнайды.
Бұл бағытты ... ... ... бір өнім ... ... ... ... сай өндірісті ұйымдастырады. Яғни, осы өнімнің өзіндік құнын
төмендету ... осы өнім ... жеке ... ... ... ... бүкіл тұтынушыға, оның сұранысына қызмет етеді.
Қазіргі нарық жағдайында іс ... ... ... ... табылады.
Эталондық стратегиясының 1 тобы (стратегия концентрировнного роста):
1. Өндірістік өнімнің сапасын жақсарту;
2. Жаңа өнім өндірудің бастау, сол саланың ... ... ... ... ... ... 2 ... құрылымдарды қосу арқылы фирманы өсу жолдары жатады.
Фирма қосымша бөлімшелер алуы ... өзі ... ... қарамағына енгізіп алуы мүмкін.
Эталондық стратегияның 3 тобы (стратегия диверенциального роста):
Егер, фирма бұрыңғы өндірісімен ары қарай дами алмайтын ... ... ... ... ... Өзінің мүмкіндіктерін пайдалануының
жаңа өнім өндіру, жаңа ... ... және ... ... ... ... өнім өндіру.
Эталондық стратегияның 4 тобы :
Егер, фирманың өндірісі ұзақ уақыт бойы өсіп келіп, енді құлдырай
бастаса рыноктағы ... ... ... ... ... онда фирма
нысаналы түрде жоспарлап өндірісті қысқартуға мәжбүр болады.
а) жою тсратегиясы.
Егер ... ары ... ... ... ... ... бұл ... жоқтатады.
б) жиынды теріп алу стратегиясы (стратегия сбора ... ... ... ... ... ... ... барынша пайда
алуды мақсат етеді.
в) қысқарту стратегиясы
Фирма өзінің бір бөлімшесін жабады немесе сатады. Егер бұл ... ... ... ... аз келтірілген болса, ол қаржыны басқа
бөлімшелерді дамытуға жұмсайды.
4. Фирма статегиясын анықтау реті және оны бағалау.
Фирманың стратегиясын анықтау мынадай ... ... ... ... ... осы күнгі стратегияны анықтау
2. өнім портфеліне талдау жасау
3. фирманың стратегиясын таңдау және таңдаған ... ... ... ... ... ... ... бұрын оның ос
күнгі жағдайын тиянақты біліп алу қажет. Фирманың өндірістік қызметінің
ауқымы қандай ... ... ... фирманың құрылымы, соңғы уқыттағы
мүмкіндіктері меншігіндегі ... ... ... ... ... ... бөлімшерінің жағдайы, маркетинг өндіріс, кадрлар
ғылыми зерттеулер тағы басқа.
2-кезең. Бұл стратегиялық жоспарлаудың ... ... ... Бұл
кезеңде фирма мынадай бағыттар бойынша мәліметтер жинап, ... ... ... ... бойынша мәліметтер жеке-жеке жинақтайды, жеке ... ... ... ... ... болуы мүмкін, қандай қиындықтар
кездесуі мүмкін бәсекелестердің жағдайы қандай болуы ... ... ... ... ... ... бойынша жасалған портфельді таңдау
(ережелерін) нәтижелерін ескерту керек. Стратегияны таңдау барысында ... ... ... ... ... күшті және әлсіз жақтары (1) ... ... ... ... жоғары басшылықтың мүдделері олардың (2) көз қарасы (3)
- фирманың болашағындағы кез келген өзгерістер жаңа өнім ... ... шығу жаңа ... ... ... ... талап етеді.
Сондықтан фирма стратегиясын талдауда қаржы қорлары, қаржы мүмкіндіктері
үлкен роль ... ... ... ... ... ... фирманың бұрыңғы стратегиясы бойынша міндеттері фирма жаңа ... ... ... ... ... сыртқы ортаның әсеру. Фирма стратегиясын таңдау барысында жабдықтаушылар
бәсекелестер, заң өндірісіне ... ... ... және ... ... факторларының барлығын ескеру керек. (7).
Стратегияны бағалау - бұл кезеңде ... алға ... ... Бағалау әрдайым және үздіксіз жасалуы тиіс.
Таңдалған стратегияны, қоршаған ортаның, рыноктықжағдайда жауап бер ала ма,
қосымша ... ... тууы – ... ... орындамай қалса,
фирманың жағдайы қандай болуы ... ... ... қаржысы есептерде белгіленіп отыруы
керек. Белгіленген тасырмалар жоспардағы талаптарға сай орындауда ма. Фирма
алға қойған стратегиясын жүзеге ... үшін ... ... қай ... ... ... ... асырылатын анықтайды. Яғни алға қойған
стратегиялық мақсатқа жету ... ... ... ... ... үшін нақты атқарылатын іс-әрекеттердің реті ... ... ... Осы ... іске асыру үшін арнайы ережелер
жасалынады. Ережелерге сай орындаушыларға қызметтер бөлініп жауапкершілік
жүктеледі.
Бақылау ... ... ... ... қандай түрлері бар?
3.Стратегиялық жоспарлаудың кезеңдерін атап өтіңіз.
4.Фирм стратегиясы қандай реттілікпен жүзеге ... ... ... ... ... ... күні
1. Сіздің мақсатыңыз. Болашақ туралы көрінісіңіз.
2. Өзіңізді қалай суреттейсіз?
3. Сізді достарыңыз ... ... ... еді, ... емес ... ... ... үлкен ықпал еткен адамдарды анықтаңыз?
5. Оның әрқайсысының ықпалының негізгі ... ... ... іс - әрекетіңіздің ұнайтындарын атаңыз.
7. Ұзақ уақыт бойы, соңғы айларда неғұрлым қанағаттанған әрекеттеріңіз,
заттарыңыз.
8. Бір абзацпен өмірдегі өз мақсатыңызды сипаңыз.
Болашақтағы ... Өз ... 5 ... кейін қандай етіп көргіңіз келеді?
2. Бір жылдан ... өз ... ... суреттейсіз?
3. 1 жыл және 5 жылдағы жанұя, карьера, денсаулық сферасындағы, қаржы
жағдайындағы және т.б. ... ... ... ... ... ... және әлсіз тұстарыңызға әсері. Өзіңіздің
күшті және әлсіз жақтарыңызды анықтаңыз.
Жоспарды жүзеге асыру
2. Мақсатқа қалай жетесіз.
3. Жақын арада жүзеге асыруыңыз қажет 4-5 ... ... ... ... ... жасайтын 4- 5 факторлар.
5. Мақсатқа жету үшін кімнің көмегі сізге қажет?
6. ... ... іс ... Іс ... ... ... ... қалай қадағалайсыз. Жоспарыңызды орындауға ол
адам сізге көмектесе ... ... ... ... немесе жекелеген мақсаттарға жеткен кезде алатын
сый – ақнызды ... 11. Өнім ... және сату ... Өнім ... және сату жоспары. Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасы.
2. Дайындық дәрежесіне қарай өнімнің мінездемесі
3. Өндірістік бағдарламаның көрсеткіштері
1. Өнім ... және сату ... ... ... бағдарламасы.
Өнім өндіруді және сатуды жоспарлаудың негізгі мақсаты – ... ... ... ... және тиісті сапада, қажетті ... ... ... ... ... ... бағдарламасы дайындалатын өндірістік
өнімнің наменклатурасын, ассортиментін, сапасын, көлемін заттай және құндық
мөлшерде анықтайды. ... ... ... ... ... ... ... мен міндеттері анықталады. Өндіріс
қайда жүзеге асырылатындығы көрсетіледі.
Сондай-ақ, шикізат, материалдар мен жабдықтаушы ... ... ... ... ... және көлемі)
анықталады. Өндірістік бағдарламаны құру барысында кәсіпорынның өндірістік
қуаты есептеледі. Яғни қандай ... ... , олар ... және ... ... қызмет көрсетулу тиіс.
Сондай-ақ, өндірілетін өнімнің сапасы оны бақылау, өндіріс
шығындары, ... ... ... ... ... мен жұмыс күшінің
қажеттілігі анықталады. Өндірістік бағдарламада өндіріске байланысты барлық
іс-әрекеттер жоспарланады және өндірілген өнімді тұтынушылар сату ... ... ... ... ... үшін ... мәліметтер қажет :
- фирманың немесе оның бөлшектерінің ... ... ... ... мен ... ... ... өткен мерзімдегі жоспардың нақты орындалуының көрсеткіштері.
Өндірістік қуат өндірістік және әкімшілік ... ... ... ... ... ... мен
механизмдерді, яғни барлық өндірістік қорларды қамтиды.
Өндірістік бағдарламада өндірістік процесс толығымен бейнеленеді.
Бұл үшін, өндірістің технологиялық ... ... Бұл ... ... ... ... ... қайдан және қалай өнделетіндігі, өнім қалай
өндірілетіндігі және ... өнім ... ... ... ... ... байланысты барлық шығындар
бағаланады.
2. Дайындық дәрежесіне қарай өнімнің мінездемесі
Дайын болу ... ... ... ... ... дайын өнім;
- жартылай дайын өнім;
- аяқталмаған өндіріс.
- дайын өнім дегеніміз ... ... ... ... өткен, осы
кәсіпорынның шегінде ары қарай өндеуді талап етпейтін өнім.
- ... ... ... ... жекелеген сатыларынан өткен және осы
өндірісте әрі ... ... ... ... ... ... ... жекелеген цехтарда өндеуден өткен, ... ... ... ... ... ... өнім (өңдеу тұтынушыға
шикізат, толық ... ... ... өнім).
Өндірістік бағдарламада өндірілетін өнімдерді осылай бағалауы тиіс,
натуралды ... ... ... ... ... ... бағдарламада өндірілетін өнім құн ... ... ... ... өнім (валовая);
- товарлы өнім (товарная);
- сатылатын өнім (реализуемая);
- таза өнім (чистая).
Бұл көрсеткіштерді есептеу үшін, жалпы айналым мен ... ... ... дегеніміз- барлық өндірілген өнім түрлерінің жиынтық
құны. Бұл өнімнің сыртқы сатуға немесе ішкі пайдалануға ... ... ... осы ... ішкі пайдаланылуы үшін
өндірілетін өнім мен көрсетілетін қызметтің құны жатады.
Жалпы өнім дегеніміз – жалпы айналым мен ... ... ... өнім дегеніміз сыртқы сатылуға арналған өнім.
Сатылатын өнім дегеніміз – осы өндірісте ... ... ... дайын өнім сату үшін арналған. Сатылатын өнімнің ... ... ... ... ... ... жылдың басындағы сатылмай қалған
өнім қалдықтары ескеріледі.
Егер, кәсіпорын белгіленген мерзімде тұтынушыға келісім ... ... ... ... ... ... бағдарлама орындалды деп
есептеуге болады.
Әрбір фирма сұранысты ... ... ... орындалуын
талдап, өзінің өндірістік бағдарламасын құрастырады.
Бақылау сұрақтары:
1.Өнім өндіру және сату жоспарының мақсаты не?
2.Өндірістік ... ... ... ... ... үшін қандай мәліметтер қажет?
4.Жалпы айналым дегеніміз не?
ЕСЕПТЕР:
Есеп 1.Гидролизді ашытқы зауытында кептіргіш бөлімінде үш кептіргіш
орнатылған, ашытқының ... ... ... 3 ... бойында күрделі
жөндеуде бос тұрған уақыты 15 тәулік. ... ... ... ... керек.
Есеп2.Ферментация зауытында жыл басында өндіріс қуаттылығы 10500 тонна.
1-ақпаннан бастап жаңадан орнатылған ферментатор бір жылда қуаттылығы 40000
тонна ... ... ал ... ... бастап қуаттылығы 15000 ... ... ... ... ... ... ... 3.Күкірт қышқылын өндіретін цехтың өндірістік қуатын есептеп
шығару керек. ... ... ... ... ... ... 5 ... жұмсалады. Цехтың сағаттық өнімділігі-2,5 тонна.
Тақырып 12. Өнімнің сапасы және оның ... ... ... мәні мен ... Бәсекегеқаблеттілік арттырудағы сапаның ролі.
3.Стандарт және стандарттау ұғымы.
1. Сапа көпсеткіштерінің мәні мен ... ... - бұл ... ... ... ... болатын өнімнің пайдалылығының жиынтық ерекшелігі. Өнімнің
сапалылығы тек техникалық, тауар тану ғана ... ... ... ең ... ... ... табылады.
Өнімнің сапа деңгейі оның салалық көрсеткіштері жүйесі негізінде
анықталады. Бұл ... ... үшін ... ... ... ... білу және ұқсастық өнім көрсеткіштерімен салыстыру қажет.
Өнімнің өзіндік ерекшелігіне ... мына ... ... :
1. ... әдіс (аспаптар, приборлардың көмегімен)
2. тіркеу әдісі – бұл тіркеуге және есептеуге негізделген. Тіркеу әдісі
мынандай көрсеткіштермен атап ... ... ... ... ... ... есептеу әдісі - өнімнің сапасы жөніндегі көрсеткіштерді анықтау үшін
арнайы математикалық ... ... ... ... әдіс - ... оны нақты немесе тұтынушылардың мүмкіншілігі
туралы пікірлерді талдау және жинау негізінде жүзеге асыралады.
5. сарапшылық әдіс – ... тобы ... іске ... өнімнің сапа деңгейін бағалау үшін көрсеткіштер жүйесін
пайдаланады. Онда өзіне қорытындылау және өнімнің сапасы ... ... ... ... ... Математикалық
техникалық қызмет
11 Кәдеге жарату
көрсету
10 Техникалық
4 Өндіріс өнімдерін
қызмет көсету
дайындау және әзірлеу
9 Құрастыру және
5 Дайындау
дайындау
6 Бақылау сынау
8 Өткізу
жүргізу
7 Бума және ... ... ... ... сапаның ролі.
Экономикалық өсімнің барынша жоғары қарқынына қол жеткізу еліміздің
негізгі міндеті. Бұған өз ... ... ... ... қол ... ... тұтынушының
қажеттілігін қанағаттандыра алатын тауардың ... және ... ... ... өткізу нарығындағы күрестің
маңызды құралы бола отырып, тауардың ... ... Егер ... көңіл аударылмаса,ақауларды ... көп ... ... ... ... оның ... ... жоғары әлемдік стандартпен экологиялық және санитарлық ... ... ... - бір ... ұқсас обьектілерді
салыстырғанда, оның біреуінің екіншіге қарағанда ... ... ... сипаттайтын обьект қасиеті. ... ... ... ... ... ... ... алу
мүмкіндігі.
Тауардың бәсекегеқабілеттілігін арттырудағы негізгі шаралар келесідей:
- ағымдағы статистикалық есептемесінің ... ... ... ... ... және ... ... маркетинг пен менеджменті жақсарту;
- ішкі нарыққа бағытталған өндірісті несиелеуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық қолдау нарық, ... ... ... ... және өнімді өткізу, материалдар мен шикізаттарды
жеткізу бойынша стратегиялық серіктестер мен инвесторларды іздестіру.
- табиғи ... ... ... ... реттеу.
- өндірістік технологиялық және техникалық деңгейін арттыру
мақсатында ... ... ... ... ... ... дамыған елдерде ХХ ғасырдың екінші ... ... ... - ... ... ... ретінде қарастырылып келеді. Бұл тек
кәсіпорындардың мәселесі емес, сондай - ақ ... ... ... бірі ... ... ... ... есте қаларлық қадамдарының бірі
ретінде энергетика, индустрия және сауда ... ... ... ... және ... ХХІ ... ... атауға болады. Осы аталған байқаудың жеңімпаздары болып атанған
отандық кәсіпорындар мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... ... қатар, Республикалық сапа ассоциациясы
Қазақстандық кәсіпорындардың арасындағы ... ... ең ... ... ... ... ... отандық кәсіпорындар
тауарларына “Халық маркасы” деген белгі ... ... ... ... ... сапа ... -
кешенді, яғни заңдылық экономика, техника, білім беру салаларында, сондай-
ақ өндірушілер мен ... және ... ... ... мемлекет пен тұтынушылар, ғылыми және инженерлік құрылымдар,
заңды және атқарушы басқару органдар ... ... ... ... ... сыртқы және ішкі нарықтағы
тұтынушылар үшін ... ... ... ... ... және
өндіруді талап етеді. Осыған байланысты екі мәселе туады. Олар:
- тауардың бәсекегеқабілеттілігінің экономикалық ... ... ... жүзеге асырудағы шығындарды анықтау.
Мұның бәрі сапаға әсер етуге бағытталған басқарудың рольін жоғарлатады,
осының нәтижесінде ... ... ... ... және сапа өнімді өндірушінің, қызмет көрсетушінің
жалпы мүмкіндіктерін білдіреді.
Тауардың бәсекелікқабілеттілігі - ... ... ... табысқа
жетудің шешуші факторы болып ... Мұны көп ... ... ... ... ... ... тауардың сай келуі,
тұтынушылардың нақты талаптарына сапалық, ... ... ... ғана ... ... қатар коммерциялық
талаптарғада сай келуі тиіс.
Сондықтан да ішкі нарықтағы ... ... және ... ... ... ... ... өнім сапасын тұрақты
деңгейде ұстап тұру және жетілдіру мәселелерін шешу қазіргі кезде ... ... 9000 ... ... ... сапа жүйесіінің болу бүгінгі
күннің қажетті шарты.
3. Сапаны қамтамасыз ету облысындағы ИСО қызметі.
Стандартизациялау бойынша Халықаралық ұйым ... ... ... ... ... ... және
стандартизациялаудың дамуына қатынасады.Оның негізгі міндеті интелектуалды,
ғылыми, техникалық және экономикалық іс-әрекеттер сферасында ... ... ... ... жылы ... бұл ... ... елдің өкілдерін біріктіріп отыр.Стандартизациялау бойынша Халқаралық
ұйымды құру кезінде мағынасы тең дегенді білдіретін грек сөзі isos ... ... ... ... ... ... кәсіпорында сапаны қамтамасыз ететін ... ... ... ... стандартизациялау жүйесін жетілдірудің
маңызы зор. Бұл жағдайда ... ... қол ... ... ... ... ... талаптарына сәйкестігін
тексеруге мүмкіндік береді. Сертификация тауардың ... ... ... - ... ... талаптарына сәйкестік растау
мақстатындағы процедуралар мен іс-әрекеттер жиынтығы.
Қазіргі ... ол ИСО - 9000 және ... ... ... ... ... - 9000 ... стандарттар әлемдік экономиканың маңызды құралы.
Әлемдік нарықта бәсекегеқабілетті өнім ... оның ... ... ... ... бірі болып табылады.
ИСО - 9000 Халықаралық стандарт сериясының негізгі мақсаттары:
- саудаға ... ... ... ... көп реттілігін жою;
- сәйкестігін бағалау нәтижесін өзара мойындау;
- ‘‘тұтынушы-жеткізуші” қатынасын реттеудің жалпы механизмін құру.
МС ИСО - 9000 ... - бұл ... ... ... ... ... жасау шарты мен өнеркәсіптік өндірістің тұрақты
өсуі.Сапаны басқару облысындағы мемлекеттік ... ... ... - 9000 ... стандарттарының талаптарына сәйкес келетін сапа
жүйесін ... ... ... ... тауар өндірушілерге
көмектесуді қарастырады. Бұл орган мемлекеттік стандарттар талаптарының
орындалуын мемлекеттік қадағалау және ... ... ... ... реттеуге “Стандарттау туралы” және “Сертфикаттау туралы”
заңдардың рөлі өте ерекше. Аталған заңдармен сәйкес стандарттау саласындағы
қоғамдық ... ... ... ... жүйесінің құқықтық
негіздерін және стандарттау ... ... ... ... мен ... арқылы өнімнің, тұтынушылардың мүдделерін қорғау
шараларын белгілейді.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... процестерге және қызмет көрсетулерге мөлшерлерді, ережелер
мен сипаттамаларды бекіту;
- адамдардың өмірі мен ... ... ... қорғау үшін өнімдер,
процестер, қызмет көрсетулердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- саудадағы ... ... ... ішкі және ... ... ... ... ету.
Халықаралық стандартты практикалық көмек көрсету мақсатында Қазақстан
Республикасының Үкіметі мен қабылданған және ... ... ... ... ... Осыдан бастап белгілі бір шеңбер ішінде
практикалық көмек ... ... ... ... ... ... жүйесіне өтуі негізделген. Бұл стандарттар
халықаралық ИСО - 9000 ... ... ... ... ... ... 2001 жылдың
29 апрель айынан №9 Қазақстан ... ... ... жоғарлату және импортты алмастыру концепциясы дайындалы.
ИСО - 9000 ... ... ... ... енуі ... ... ... өзгеруіне жағдай жасайды.Машина жасау
өнеркәсіптерінің даму ... ... ... ... ... және құрылғыларды импорттау, өндірістік ... ... ... ... ... импорт алмастыру кезінде халықаралық стандарт
ИСО - 9000 ... сай ... ... ... ... ... ... кәсіпорын экономикасында алатын орны қандай?
2.Өнімнің сапасын өлшеудің қандай әдістерін ... сапа ... ... қай ... ... ... ... қатарына жатқызуға болады?
ЕСЕПТЕР
Есеп 1.Авия билеттерді сатумен айналысатын транспорттық мекеме әр
клиенттен 26,8тенге табыс көреді. Жазғы демалыс кезеңдерінде кезек
күтушілер көбйіп,шыдамсыз клиенттер ... ... ... ... ... ... жұмыс орнын жабдқтау үшін айына 5360 тенге қажет
екендігін ескере отырып, бәекеге қаблеттілікті арттыру үшін менеджердің іс
әрекетін бағалаңыз.
Бір күндегі ... ... саны ... өсуі 50 ... кетіп қалу мүмкіндігі 25 пайыз. Сұраныс жоғары болатын күндер
саны 1,5 ай.
Есеп 2.Автопокрышка өндіретін зауыт жылына 2540 дана ... ... өнім ... ... көрсетілген.
|Өнімнің атауы |Өндіріс көлемі, |Өзіндік құны, ... ... ... ... ... ... |
| | | ... ... |
| ... ... |жоспар |нақты | ... | | | | | ... | | | | | ... |2000 |2100 |1200 |1100 |1300 ... |1500 |1450 |1120 |1050 |1220 ... ... ... кәсіпорын пайдасының өзгерісін анықтаңыз.
Есеп 3.Кестеде көрсетілген мәліметтер бойынша өнімнің бәсекеге
қаблеттілігін анықтаңыз.
|Өнімнің атауы |Өндіріс көлемі, ... ... ... |
| ... ... ... |
| | | ... ... |
| ... ... ... ... | |
|ТПФН |10000 |11000 |840 |840 |920 ... ... |12000 |12500 |710 |710 |800 ... ... А.Қ. ... ... ... оқу құралы? Алматы: Экономика,
2003
2. М.Б. Бисенгазиев, А.Ш. Хамитов Кәсіпкерлік негіздері/ оқулық, Орал ... Ж.М. ... ... ... на ... предприятиях: учеб.
Пособие/ Алматы, 2002
4. Мескон М. и др. Основы менеджмента, М: Дело, 2000
5. Правин В.В. Менеджмент персонала на ... М: ... ... Шанова, Т. Т. ... ... по ... ... ... ... в пищевой промышленности : учеб. пособие для
техникумов / Т.Т.Шанова, М.В.Юкельсон. - М. : ... ... ... В. А. ... предприятия: монография / В. А.Гончарук. - М. :
Дело, 2000
8. Фатхутдинов, Р. А. ... ... : ... для ... ... А.Фатхутдинов. - М. : Инфра-М, 2001. - 672 с. - ... ... ... Экономика предприятия: учебное посбие, 2006 ж.
10. Тимашев, Б. А. Сборник ... по ... ... ... ... на предприятиях химической промышленности: учеб.
пособие / Б. А. Тимашев, Е. Т. Леонов. - Изд. 2-е, перераб. и доп. - М. ... ... и ... производства. Управление
нефтеперерабатывающими и нефтехимическими предприятиями : учеб. для вузов /
Л. Г. ... [и др.]. - 2-е изд., ... и доп. - М. : ... 1988.
12. Тавер, Е. И. ... ... ... ... как ... / Е. И. Тавер // Методы менеджмента качества. - М., 2005. - ... ... ... В. ... ... ... и практики организации и
менеджмента производства / В. Тимченко // Евразийское сообщество. - 2001.
- №3. -
14. ... К. ... и ... ... ... ... / К. ... //
Транзитная экономика. - Алматы, 2004. - № 5.
15. Алексейчева, Е. Ю. Интеграция предприятий как фактор ... / Е. Ю. ... // ... ... - М.,
2005. - № 7.
-----------------------
Өцикл = Топер. + Ж + Б + К + ... = n ... =
Н тіз пар = ... сапа жөніндегі
саясаты
Сапа жүйесі
Сапасын басқару
Сапаны қамтамасыз
ету
Сапаны жақсарту
Дайындаушы тұтынушы
Өе
QТ= QЖ – (М+А)
Өе

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көше – жол торабының талдамасы8 бет
Математикадан факультативтік сабақтар өткізу әдістері20 бет
Қазақстан Республикасында кәсiпкерлiктің даму проблемалары және шешу жолдары34 бет
Қаржылық менеджмент21 бет
Borland Delphi ортасында электронды оқулық жасау45 бет
Xимия пәнін үш тілде үндестіре оқыту58 бет
«12 жылдық мектептің бастауыш сыныптарында «Алгоритм» тақырыбын оқытудың әдістемесі»»50 бет
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
«Хорды дирижерлау пәнінің теориялық негіздері»5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь