Ауыл шаруашылығына зиан келтіретін карантиндік зианкестер

Жоспар:
1.Картоп рагының морфологиялық, биологиялық ерекшеліктері
2. Жүзім филлоксерасыморфологиялық, биологиялық ерекшеліктері
3.Калифорниялық қалқанша сымырморфологиялық, биологиялық ерекшеліктері
Пайдаланылған әдебиеттер
Картоп рагы. Қоздырғышы – Synchytrium endobioticum Pers. Бұл СССР-да карантиндік ауру қатарына жатады. Ауру тамырдан басқа мүшелердің бәрін, әсіресе түйнектерді күшті зақымдайды. Аурудың бірінші белгілері жас түйнек көзшелерінен басталады, кейіннен ісік өсінділері үлкейе береді, кейде тіпті оның көлемі түйнек көлемімен бірдей болады. Ісік өсінділерінің ішінде саңырауқұлақтың қыстық споралары өсіп жетіледі. Ауру түйнекпен бірге жерге түскен ісік өсінділеріндегі споралар қыстап шығып, көктемде зооспорангия құрады және өніп шығады. Зооспорангияда жетілген талшықты зооспоралар сау түйнекке жабысып, оның эпидермисіне енеді. Осылай түйнекке түскен зооспора көбейіп дамып зооспорангия жиынтығына айналады. Зооспорангия споралары арқылы қоздырғыш жаз бойы жаңа өсімдік түйнектеріне тарайды.Саңырау құлақ жапырақта 5-6 жыл бойы өзінің тіршілігін сақтай алады.Бұл ауру картоптан басқа томатта, меңдуанада, т.б. алқа гүлді өсімдіктерде кездеседі.
1. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990
2. Пособие по агрохимическому обслуживанию хозяйств Казахстана, А.-А., 1977
3. Анықтама зиянкестерден орманды қорғау , М., 1980.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
СӨЖ
Тақырыбы: Ауыл шаруашылығына зиан келтіретін карантиндік зианкестер
Тобы: Аг-413
Орындаған: Нүршайыков Б.
Тексерген: ... ... 2015 ... ... ... ... ... Жүзім филлоксерасы морфологиялық, биологиялық ерекшеліктері
3. Калифорниялық қалқанша сымыр морфологиялық, биологиялық ерекшеліктері
Пайдаланылған әдебиеттер
Картоп рагы. Қоздырғышы - Synchytrium endobioticum Pers. Бұл ... ... ауру ... ... Ауру тамырдан басқа мүшелердің бәрін, әсіресе түйнектерді ... ... ... ... ... жас ... көзшелерінен басталады, кейіннен ісік өсінділері үлкейе береді, кейде тіпті оның ... ... ... ... болады. Ісік өсінділерінің ішінде саңырауқұлақтың қыстық споралары өсіп жетіледі. Ауру түйнекпен бірге жерге түскен ісік ... ... ... ... көктемде зооспорангия құрады және өніп шығады. Зооспорангияда ... ... ... сау түйнекке жабысып, оның эпидермисіне енеді. Осылай түйнекке түскен зооспора көбейіп дамып зооспорангия жиынтығына айналады. Зооспорангия споралары арқылы ... жаз бойы жаңа ... ... ... құлақ жапырақта 5-6 жыл бойы өзінің тіршілігін сақтай алады.Бұл ауру картоптан басқа томатта, меңдуанада, т.б. алқа гүлді өсімдіктерде ... ... ... ... ... картоп егілген танапқа 5-6 жыл бойы ісікпен ауырмайтын өсімдік еккен соң ғана ... ... ... болады; ісік ауруы кездескен топврақты 1,5 процентік нитрафенмен немесе хлорпикринмен залалсыздандыру.
Жүзім филлоксерасы - Viteus vitifolli Fitch. Тең ... ... ... ... жатады. Бұл зиянкестік отаны Солтүстік Американың оңтүстік- ... ... ... XIX ... ... ... 1880 жылы ол ... одан кейінгі жылдары Кавказдың Қара теңіз жағалауында, Кубаньда және Тбилисидің маңында табылған. Қазіргі уақытта филлоксера Молдавияда, Украинада, Солтүстік және ... ... ... ... зиянкесі болып есептеледі. Тек жүзім өсімдігін ғана ... ... ... ... мен өсімдікті зақымдау сипаты жағынан бір-бірінен өзгеше болып келетін 2 түрі кездеседі; тамырлық және жапырақтық түрі.
Тамыр филлоксерасының қанатсыз ұрғашыларының ... ... түсі ... ... бүйір жақтарында 6 қатар болып, бойлай орналасқан күңгірт түсті бұдырмақтар болады, тұмсығы ұзын, ... ... ... ... ... асып ... ... қысқа, 3 буыннан тұрады, денесінің ұзындығы 1 мм шамасындай. Бұл белгілер ... ... ... да тән. ... ... ... ... да соңынан қоңыр түске көшеді, ұзындығы 0,3 мм шамасындай. Жапырақ филлоксерасының қанатсыз ұрғашысы сарғылттау жасыл түсті, жұмыр денелі, ұзындығы 1,25 ... ... ... ... ... ... ... жалғасатын деңгейінен аспайды, арқасы мен бүйір жақтарында бұдырмақтар болмайды. Филлоксераның бұлардан басқа нимфа, қанатты және ... ... деп ... ... де ... ... сорттары мен америка-европалық будандарында филлоксера толық циклді болып, екі түрде де дамиды. Ал жүзімнің европалық және азиялық сорттарында тек тамыр ... ғана ... ... циклмен дамығанда I-II жастағы личинкалары жүзімнің тамырында қыстайды. Көктемде топырақтың температурасы 130 С-қа жеткенде олар жіңішке ... ... ... ... ... күннен кейін личинкалар тамыр түрінің қанатсыз партеногенездік ... ... ... әрқайсысы40-100 жұмыртқа салып, одан соң өледі. Солтүстік аудандардың жүзім шаруашылықтарында филлоксераның бұл түрі осындай жолмен өсіп-өніп 4-5, ал ... ... 7-8 ... ... ... Жаз кезінде личинкалардың бір бөлігі жер бетіне шығады. Одан соң ... ... ... ... қайтадан енеді де көрші өсімдіктердің тамырларын мекендеп, тіршілік әрекетің жалғастыра ... ... орта ... ... ... ... кейбіреулері жүзім сабағының бойымен өрмелеп жоғары көтеріледі де қанатты ұрғашы бітелерге айналады. Олар ұшып-қонып жүріп жұмыртқаларын жүзім ... жер ... ... ... ... үлкен-кішілігі әр түрлі болады. Олардың ірілерінен филлоксераның ұрғашылары, ал ұсақтарынан еркегі ... Одан соң ... ... ағаш ... ... ... ... салуға кіріседі. Олардың әрқайсысы бір-бір жұмыртқадан ғана салады. ... сол ... ... ... жапырақтың үстінгі бетіне сүлікше қадалып шырынын сора бастайды. Зақымданған ткань қалыптан тыс өсіп, жапырақтың астынғы жағынан бұлтиып шығып ... ... ... ... ... Ал ... беріштің ішінде қоректеніп, дамуын одан әрі қарай жалғастыра береді. 18-25 күннен кейін бұл ... ... ... ... ... ... айналады. Олар беріштің ішінде 500 дейін жұмыртқа салып, одан соң өздері өледі. 6-8 ... ... бұл ... личинкалар шығады да жапырақтарда қоректеніп, жаңа беріштер түзіледі. Зақымданған жапырақтардың ассимиляциялық қызметі нашарлайды, ... өсуі ... ... өнім ... көпшілік жағдайда өсімдік біржола тіршілігін жояды. Филлоксераның бұл түрі бір маусым ішінде 7-9 ұрпақ беріп өсіп-өнеді.
Екінші ұрпақтан ... ... ... арасында ұзын тұмсықты личинкалар да пайда бола бастайды. Олар топыраққа еніп, одан ... ... де ... ... ... Бірте-бірте тамырға көшетін ұзын тұмсықты личинкалардың саны өсе бастайды. ... суық ... ... ... ... ... ... да тек тамыр филлоксерасы ғана қалады.
Филлоксера зақымдаған ... ... ... құстың тұмсығына ұқсас ірілі-ұсақты ісік тәрізді өсінділер пайда болады.Олар әр түрлі микроорганизмдердің әсерінен тез бұзылып, шіри ... ... өсуі ... ... ... жүзім бұталары біржола өледі.
Күресу шаралары. Ерте көктемде бүршік жарылмай тұрғанда жапырақ ширатқыш көбелектердің қыстап шыққан қуыршақтарын және кенелерді ... үшін ... ... сабақтарын және оның тарамдарын қабықтарынан тазарту. Одан соң оларды акрекстің 50%к.э. немесе антионың 25 %к.э. ... ... ... ... ... ... ... бұталарын бірнеше рет бүркуге тура келеді: көктемде жүзім гүлдемей тұрған ... және ... ... ... Бүрку үшін мына препараттардың біреуін қолдануға болады: фозалон 35 к.э.(1,0-2,8 кг\га), фосфамид 40%к.э. (1,2-3 л\га), ... 50% к.э. (1,0-2,5 ... ... 25% к.э. (1,2004 ... ... ... және екінші ұрпақтарына қолданылады. Ал көрсетілген препараттардың басқаларын өнімді ... ... 30 күн ... ... ... болады.
Жүзім плонтацияларында филлосерамен күресу шаралары мынадай 3 зона бойынша ... 1 - ... жоқ ... 2 - ... ... таралған зона, 3 - филлоксера мекендеген зона. Филлоксера жоқ зонада жаңа плантация жасауда және ескі плантацияларды жөңдеуде ... ... ... түрі дами ... ... пайдалану, сонымен қатар карантин ережесін бұлжытпай орындау керек.
Төрт ноқатты бұршақ қоңызы - Bruchus pisorum L. ... ... ... ... ... ... жатады.
Денесін тотық түсті түктер басқан қара қоңыз. Ұзындығы 4-5 мм. ... 11 ... ... ... ... ... ... өте жалпақ, көлденең ұзындығынан 2 есе артады. Үстінгі қанаттарында ақшыл дақтармен қиғаштау орналасқан ақ жолақтар бар. ... ең ... ... ... ... онда ... ... ақ таңба болады.Личинкаларында аяқ болмайды, жуан денелі, ұзындығы 6 мм жетеді.
Бұршақ қоңызы негізінен Қазақстанның оңтүстігімен ... ... зиян ... ... ... далалық және орманды дала аймақтарда, яғни Украинада, әсіресе оның оңтүстік-батыс бөлігінде, Солтүстік кавказда, Батыс ... ... мен ... Орта Азия ... және Қиыр ... ... жылына бір генерация беріп көбейеді.Көбінесе ол ересек ... ... ... және ... ... ... егіс далаларында шашылып қалған бұршақ дәндерінің ішінде қыстайды. Оңтүстік аудандарда қоңыздардың ... ... ... ағаш ... ... және өсімдік қалдықтарын паналап қыстап шығады.
Егіс далаларында ... ... ... ... пайда болып, гүлдің күлте жпырақтарымен және тозаңымен қоректенеді. Қоңыздардың жұмыртқа салу кезеңі өте шұбалыңқы. ... ... ... ... ... ... ... әр ұрғашы қоңызға 130-750 жұмыртқадан келеді. Эмбриондық дамуы 6-10 күнге созылады. Жұмыртқадан шыққан личинка жарма ... ... ... де ... ... енеді. Бір дәнге бірнеше личинка кіруі мүмкін, бірақ олардың ішінен біреуі ғана ... ... ... ... ... личинка дәннің ішін үңгіп едәуір кең қуыс жасайды.
Личинкамен қуыршақтың дамуы толығымен бір ... ... ... де 1,5-2 айға созылады. Қуыршақтанар кезде личинка дәннің керегісін іш жағынан кеміріп, беті жұқа қабықшамен жабылған дөңгелек тесік жасайды. ... ... жас ... осы ... ... ... Қуыршақтың дамуы 20-23 күнге созылады.
Бұршақ қоңызының личинкалары зақымдаған бұршақ дәндерінің салмағы кеміп, сапасы нашарлайды, дәмі жағымсыз болады да, ... 75 % ... ... Ондай дәндердің ішкі қуысы личинканың экскрементімен толы болады.
Күресу шаралары. Ауыспалы егіс ... ... ... сақтау, бұршақ дәнді дақылдар өсірілген учаскіде оларды аз ... 2-3 ... соң ғана ... егу ... ... дәнді дақылдар егісінкөпжылдық бұршақ тұқымдас шөптер егісінен қашықтау учаскіге орналастыру ... ... ... ... соң ... ... өсімдік қалдықтарынан тазартып, қысқа қарай терең етіп ... ... ... ... және жаңадан шыққан егіс көгін топырақты мекендейтін көп қоректі зиянкестерден және ауру қоздырғыштардан ... үшін ... ... ... ... ... немесе фентиурамен 65с.ұ. молибдатпен қоса өңдейді.
Көктемде бұршақтың көгіне зиян келтіретін бізтұмсық қоңыздарға және басқа зиянкестерге қарсы күресте мына препараттардың біреуін ... ... 40% ... ... вофатокс 30 % с.ұ. (0,35-0,7 кг\га).
Бұршақ қоңызына қарсы күресте егісті инсектицидтермен 2 рет өңдейді. Ең алдымен ... ... ... ... ... 50- 100 ... шет жиектерін, одан кейін 10 күн өткен соң егісті тұтас бүркіп өңдейді. Ол үшін ... ... ... немесе вофатокс 30% с.ұ. (0,35-0,7 кг\га) пайдаланылады. ... ... ... - ... ... Comst. ... зиянкес, ішкі карантин объектісі болып есептеледі. Бұрынғы КСРО-да бірінші рет 1931 жылы Кавказдың Қара теңіз жағалауынан табылған. Қазіргі ... ... ... ... ... және ... өлкелерінде, Орта Азияда, Хабаровск және Приморье өлкелері мен Сахалиннің оңтүстігінде ... Ал ... ... ... оңтүстік аудандарында кездеседі.
Зиянкестің ұрғашысының ұзындығы 1,3 мм, лимондай сары ... , ... ... болады, аяғы, қанаты мен көзі редукцияланған, бір жерде қозғалмай тіршілік ... ... ауыз ... ... жетілген, қалқаншасының орта бөлімі дөңестеу, түсі бозғылт қоңыр, диаметрі 2 мм ... ... ... ... қана өмір ... түсі ... кеудесінде көлденең орналасқан қара жолақ бар, ауыз аппараты редукцияланған, бір жұп ... 3 жұп ... ұзын ... ... ... ұзындығы 0,8-0,9мм, қалқаншасының ұзындығы 1 мм жетеді. Личинкасының денесі сопақша, түсі сарғылт, жақсы жетілген ұзын тұмсығы ба, ... ... және 3 жұп аяғы ... ... ... 1 жастағы личинка күйінде қалқанша астында қыстайды. Кейбір жағдайларда II-жастағы личинкаларыжәне ересектеріде қыстап ... ... ... ... кезеңі басталысымен личинкалар қысқы ұйқыдан оянады да10-12 күн ішінде 2 рет түлеп, ... ... ... ұрғашы сымырлар50-60 күн өмір сүреді. Осы мерзім ... ... ... 60-80 ... ... ... олар ағаштың діңімен бұтақтарының қабығына сүлікше қадала жабысады да бірте-бірте қозғалу қабілетін жоғалтады және арқа жағында қалқанша пайда болады. ... ... ... ағашының діңі мен бұтақтарының ескіре бастаған қабығында ұзын салалы және көлденең сызықтар, ал жапырақтары мен ... және жас ... осы ... ғана тән ... ... ... болады. Нәтижесінде ондай ағаштардың беретін өнімі азайып, жемістерінің ... ... Ол ... ... жас бақтарға қатты зиян келтіреді. Мекендеген жерлердің географиялық ендігіне байланысты калифорниялық қалқаншалы сымыр жылына 2-4 генерация беріп өсіп ... алма ... - ... ... L. Қабыршақ қанаттылар отрядының жапырақ ширатқыштар тұқымдасына жатады. Жер жүзі бойынша алма ағашы өсетін зоналардың барлығында тегіс таралған ең қауіпті ... ... ... ... ... ... ұзын, көлденең орналасқан көптеген қара сызықтары бар ағаштың қабығына ұқсас қара сұр ... ... ... ... ... ... қола ... жылтыр 3 жолағы бар қоңыр дақ орналасқан. Артқы қанаттары қоңырлау сұр, жиектерінде ... ... ... ... бар. ... ... 20 мм жетеді.
Көбелектің жетіліп қоректенуін тоқтатқан жұлдызқұрттар алма ағашының діңі мен бұтақтарының өлі қабықтары астында, жарықтарында , кеуектерінде жерге түскен ... және ... ... қалдықтарының арасында, сонымен қатар жеміс сақтайтын орындарда қыстап шығады.
Көктемде жұлдызқұрттар қыстап шыққан ... ... ... 2-3 жетіден соң қуыршақтардан көбелектер ұшып шығады. Әдетте олардың ұшу мерзімінің басталуы алма ағашының ... ... аяқ ... тура келеді. Көктем кешіккен жылдары көбелектің жалпы ұшу мерзімібір айға, ал жаппай ұшу кезеңі 7 күннен 14 ... ... ... соң ... ... ... көбелектер жұмыртқалауға кіріседі. Жұмыртқаларын бір-бірлеп алғашында жапыраққа, одан соң жеміс түйіндеріне салады. Көбелектер кешке қарай күн батқан соң және ... ... Ауа ... ... 160 С төмен болатын салқындау күндері көбелектер жұмыртқалауын тоқтатады. Әрбір ұрғашы көбелек өз өмірінде 100 және одан да көп ... ... ... күн ... соң ... ... ... Ол дереу немесе 1-2 сағаттан кейін жемістің қабығын кеміріп, жұмсақ тканіне енеді де онда ... ... ... жол ... ... ... ... Одан соң келесі жеміске көшеді. Жұлдызқұрттардың қоректенуі 25-30 күнге созылады. Дамуы ... ... ... ... ... ... да, ағаштың өлі қабықтарының астында, жарықтарында және басқа орындарда қуыршаққа айналады. Оңтүстік аудандарда бұл кезең ... ... ... ал ... ... тау бөктеріндегі аудандарында маусымның екінші жартысына немесе аяқ кезіне тура келеді.
Қуыршақтану кезеңі басталғаннан соң 10-15 ... ... жаңа ... ... ұшып ... Олар ... ... жемістің үстіне салады. Бұл ұрпақтың жұлдызқұрттары да жемісті кеміріп, ішіне жол салып ... де оның ... ... ... ... ... ... жетілмей төгіліп қалады, пісуі жеткен кезде зақымданғандары төзімсіз келеді.
Алма жемірі республиканың оңтүстігіне жылына 3, оңтүстік шығысына 2, ал ... ... және ... аймақтарында бір ұрпақ беріп дамиды.
Картоптың колорад қоңызы - Leptinotarsa delemlineata Say. Картопты, қызанақты, баялдыны, бұрыш пен ... ... ... олар ... ... алқа тұқымдастарымен де қоректенеді. Қоңыз сопақша пішінді, ұзындығы - 9-12 мм, ... ... мен ... үсті ... ... ... үшбұрышты қара дақ, алдыңғы арқасында он бір қара дақ болады, ортасындағы дақ V рим цифріне ұқсайды, ал ... ... ... ... ... қара ... орналасқан.
Дернәсілдің ұзындығы - 15-16 мм, бүкіл ... басы мен ... және ... ... ... екі қатар дөңестер қара түсті. Бір жастағы дернәсіл қара сұр, екі жастағы - ... үш пен төрт ... - ... сары ... ... ... 15-25 см тереңдікте қыстайды. Көктемде 20 см тереңдіктегі топырақ 14-15 С дейін қызғанда, қоңыздар оның бетіне шығады. Олар ... пен ... ... жер үсті ... қоректенеді. Қорек ізлеген қыстап шыққан қоңыздар ұша алады, олар 1-1,15 км ... ... ... 17 С ... ... жұптасып, жұмыртқа салады. Ұрғашы жәндіктер жұмыртқаларын картоптың жоғарғы жапырақтарының астына, әрбір ұяға 30-40 жұмыртқадан салады. Өсімталдығы 900-ден 2000 жұмыртқаға ... ... ... ... даму ... орта ... қарай 7-14 күнге созады. Колорад қоңызының құрттары 20-30 күн бойы ... ... Даму ... ... олар ... 8-10 см тереңдікке кетіп, сонда қуыршақтанады. 1-2 аптадан кейін жаңа ұрпақ қоңыздары ... ... олар ... ... қоректенеді. Бірінші-екінші жастағы құрттар жапырақта қисық формадағы саңылаулар тесіп шығарады. Ересек жастағы құрттар мен қоңыздар ... ... мен ... жейді де, нәтижесінде өсімдіктің өсуін баяулап, картоптың түсімі төмендейді. Күн ... ысып ... ... ... ... диапаузаға кетеді, ал кейбіреулерінің 2-3 жылдан 5 жылға дейін диапаузаға кете алатын қабілеттері бар. Тіршілік циклінің ... ... ... жылына 1-3 ұрпақ бере алады.
Күресу шаралары. Картоптың аз ... ... ... Тыңайтқыштар еңгізу, топырақтың уақытылы қопсыту, картопты түптеу және арамшөптерді ... Әр ... ... ... ... сөлді өсімдіктер егіп, пайдалы этномофагтарға қолайлы жағдайлар туғызу. Кішірек алқаптарда қоңыздарды, құрттарды және ... ... ... қолмен жинап, жоюға болады. Гендік инженерия әдістерімен инсектотоксикалық белок синтезін бақылайтын, геномында Bacillis thuringiensis ... гені бар ... ... ... алу ... зерттеулер жүргізілуде. Вегетация кезеңіңде әрбір сынамада 10 қатар түптен 100 ден 500 сынамадан немесе алқап диагоналі бойынша ... 2 ... ... ЭЗШ саны - 5-8% ... ... қоңыздар мен құрттар орын алған түптер, шанақтау - гүлдену кезеңінде 1 түпке 20 құрттан келетін 10% ... ... ... ... ... бірімен өңдейді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., ... ... по ... ... ... Казахстана, А.-А., 1977
* Анықтама зиянкестерден орманды қорғау , М., 1980.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Агроөнеркәсіптік кешен20 бет
1960 ж. екінші жартысы - 1980 ж. бірінші жартысындағы Қазақстан5 бет
Ар-намыс, қадір-қасиет және іскерлік беделді қорғаудың жалпы сипаттамасы46 бет
Ар-намысты, қадір-қасиетті және іскерлік беделді Азаматтық-құқықтық қорғау73 бет
Жеке мүліктік емес игіліктер29 бет
Жер ресурстарын тиімді пайдалану4 бет
Жылқы көшпенді халықтың негізгі байлығы14 бет
Жүктерді крандары4 бет
Қазақстан экономикасы nehfks3 бет
Арамшөптер туралы түсінік және олардың ауылшаруашылығына келтіретін зияндылығы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь