Өндірістік шығындар туралы концепциялар

Экономика ғылымындағы әртүрлі мектептің өкілдері (К.Маркс, А.Маршалл. Д.Миль, Д.Робинсон) шығындарды зерттеуге қомақты үлес қосты.
Шығындарды зерттеумен саяси экономия классиктері де айналысқан. А.Смит абсолюттік шығындар деген түсінік енгізген, ал Д.Рикардо салыстырмалы шығындар теориясының авторы. “Шығындар” деген терминді олар, бірлікке жұмсалған орташа қоғамдық шығындар деп түсінген, немесе, саладағы кәсіпорындардың барлығына бірдей орташа шығындар көлемі қандай шамада болады. Классиктер шығындарды ренталық төлемдермен есептескендегі өндіріс бағасы деп те дәлелдеді.
К.Маркс бағаның құннан ауытқу мәселесін қарастырды. Оның тұжырымдамасы екі маңызды нәрседен тұрады: өндіріс шығыны және айналым шығыны. Марксистік концепция бойынша өндіріс шығындары капиталиске тауардың не тұратынын көрсетеді: өндіріс құралдары мен жұмысшы күшіне (тұрақты және өзгермелі капитал) жұмсалған шығындардың сомасы болады. К.Маркс ерекше капиталистік шығындардан, тауардың құнын құрайтын еңбек шығындарын-ақиқат өндіріс шығындарын-ажыратып зерттейді. Өндіріс шығындарын осылай бөлу-еңбек шығындарына және капитал шығындарына-бұл капиталистік ұдайы өндіріс процесіне марксистік талдау жүргізудің бастапқы принциптерінің біреуі болып табылады.
ХІХ ғ. соңында бірнеше жаңа концепциялар пайда болды. Маржинистер (Менгер, Визер) бойынша, шығындар шекті пайдалылыққа негізделген психологиялық құбылыс болып табылады. Олардың шекті пайдалылығымен (сатушы көзқарасы бойынша) белгіленетін, өндіріс факторлары үшін фирмалар төлейтін соманың шамасы белгіленеді. Маржинистік экономикалық теорияда шығындар түсінігі тек жеке кәсіпорынға тән жағдай деп есептеледі. Осы кәсіпорнының табысы мен шығындары өндіріс масштабының функциясы деп түсініледі.
Австриялық теоретик Ф.Визер балама мүмкіндіктер шығындарының субъективтік теориясының авторы. Осы тауардың нақты өндіріс шығындары, өндіріс ресурстарын басқаша пайдаланғанда өндірілген өнімдерден қоғамға түсетін барынша жоғары пайдалылыққа тең болады. Австриялық мектептің өкілдерінің маржиналисттік көзқарастарын математикалық негізге көшірумен байланысты, шығындарды барынша төмендету (минимизация) теориялары пайда болады.
Шығындардың институционалисттік теориясының көрнекті өкілдері Дж.К.Кларк және Джон А.Гобсон болып табылады. Кларк қосымша шығындар мәселелерімен айналысқан және шығындардың әр типтерін индивидуалдық, қоғамдық, абсолюттік, үстеме, қаржылық, өндірістік, ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді жан-жақты зерттеген. Гобсон адамға жасалатын шығындар деген ұғым енгізді. Бұған еңбек амалының сапасы мен сипаты, оның қабілеттілігі және қоғамдағы еңбек бөлісінің тиімділігі жатады.
Өндіріс шығындарының неокласикалық концепциясы, оны өндіріс факторларына жұмсалатын шығындар (тұрақты және өзгермелі) сомасы дейді. Батыс елдері ғалым экономистерінің жасаған өндіріс шығындарының қазіргі тұжырымдамалары аталған марксистік тұжырымдаманы жоққа шығарып, басқаша түсіндіреді. Олар экономикалық ресурстардың барлық түрлерінің шектеулігімен және оларды баламалы қолдану мүмкіндігін ескереді.
“Мәселе мынада: барлық керекті тұтыныстарды қанағаттандыру үшін ресурстар ешқашан жеткілікті болған емес. Осы жағдайға қатысты өндіріс туралы мәселені қайсы бір шешу кейбір заттардан бас тартуды қажет етеді. Сондықтан
        
        Өндірістік  шығындар  туралы  концепциялар.
Экономика ғылымындағы әртүрлі мектептің өкілдері (К.Маркс, А.Маршалл.
Д.Миль, Д.Робинсон) ... ... ... үлес ... ... ... экономия классиктері де айналысқан.
А.Смит абсолюттік ... ... ... ... ал ... шығындар теориясының авторы. “Шығындар” деген ... ... ... орташа қоғамдық шығындар деп ... ... ... барлығына бірдей ... ... ... ... ... ... шығындарды ренталық
төлемдермен есептескендегі ... ... деп те ... ... құннан ауытқу мәселесін ... ... екі ... ... ... ... шығыны және айналым
шығыны. Марксистік концепция бойынша өндіріс шығындары ... не ... ... өндіріс құралдары мен жұмысшы күшіне
(тұрақты және ... ... ... ... ... ... ерекше капиталистік шығындардан, тауардың құнын
құрайтын ... ... ... шығындарын-ажыратып
зерттейді. Өндіріс ... ... ... ... және
капитал шығындарына-бұл ... ... ... ... ... жүргізудің бастапқы принциптерінің біреуі болып
табылады.
ХІХ ғ. соңында бірнеше жаңа ... ... ... ... Визер) бойынша, шығындар шекті пайдалылыққа негізделген
психологиялық құбылыс ... ... ... ... пайдалылығымен (сатушы
көзқарасы бойынша) белгіленетін, өндіріс факторлары үшін фирмалар ... ... ... ... ... ... шығындар
түсінігі тек жеке кәсіпорынға тән жағдай деп есептеледі. Осы кәсіпорнының
табысы мен ... ... ... ... деп ... ... Ф.Визер балама мүмкіндіктер шығындарының субъективтік
теориясының авторы. Осы тауардың нақты өндіріс ... ... ... ... өндірілген өнімдерден қоғамға түсетін
барынша жоғары пайдалылыққа тең болады. Австриялық мектептің ... ... ... ... ... ... ... төмендету (минимизация) теориялары пайда болады.
Шығындардың институционалисттік теориясының көрнекті өкілдері Дж.К.Кларк
және Джон А.Гобсон ... ... ... ... ... ... және шығындардың әр типтерін ... ... ... ... ... ұзақ ... және ... мерзімді
жан-жақты зерттеген. Гобсон адамға жасалатын шығындар деген ұғым ... ... ... ... мен ... оның ... және ... бөлісінің тиімділігі жатады.
Өндіріс шығындарының неокласикалық концепциясы, оны өндіріс факторларына
жұмсалатын шығындар ... және ... ... ... ... ... ... жасаған өндіріс шығындарының қазіргі тұжырымдамалары
аталған марксистік тұжырымдаманы жоққа шығарып, басқаша ... ... ... ... ... шектеулігімен және оларды
баламалы қолдану мүмкіндігін ескереді.
“Мәселе мынада: барлық керекті тұтыныстарды қанағаттандыру үшін ... ... ... ... Осы ... ... ... туралы
мәселені қайсы бір шешу кейбір заттардан бас тартуды қажет етеді. ... ... ... шығындарды құрайды. Балама өндіріс шығындарды басты
кедергі болып табылады және олармен фирма өткеру процесінде өзінің ... ... ... өздерінің “Нарық: Макроэкономикалық
модель” деген еңбегінде Долан Э.Дж. және Линдсей Д. ... ... ... неоинституционалисттік трансакционалдық шығындар теориясы
пайда болды. Бұған көбінесе ... ... ...... өткізу
шығындары (жарнамаға, нарықтық жағдайда ұстап тұру үшін т.б.). Трансциондық
шығындар деген ұғымды американдық экономист Р.Коуз енгізді. ... ... ... ... физикадағы үйкеліспен сәйкес келеді.
Неоинституционалисттер нарықтың функциясы трансциондық шығындарды үнемдеу
болып ... ... Ал оның ... ... мүшелерінің
әрқайсысының ақпарат алуға ... ... ... ... ... ... ... түрлері.
Экономикалық және бухгалтерлік шығындар.
Шығындар деп тек жабайы ... ... ... құн ... ... шығындары аталады. Шығындар деген, ... өнім ... ... өндірістік ресурстарды пайдаланудың ... ... ... ... бірнеше жолдары болады.
Біріншіден, әлеуметтік- экономикалық бағыттан қарағанда, шығындар
қоғамдық және кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... құнына көшкен жанды еңбек және зат түрін алған
еңбек шығындары жатады.
Өндіріс шығындары ... ... ... ... болып табылады. Бұл
кәсіпорынның өндірістері тұтынылған ... ... мен ... ... көрсетеді.
Екіншіден, өндіріс шығындары экономикалық және бухгалтерлік болып
бөлінеді.
Бухгалтерлік - өнімнің белгілі мөлшерін өндіруге ... ... ... шығындары жатады. Бұл жағдайда факторлар сатып алынған
бағамен бағаланады.
Бухгалтерлік ... ... ... ... Олар:
1. Материалдық шығындар;
2. Еңбекақыға жұмсалған шығындар;
3. Әлеуметтік қажеттілікке ақша аудару;
4. Тағы басқа шығындар (атағандарға енбей қалған).
Өндіріс шығындарының экономикалық ... ... ... ... ... ... ... негізделеді.
Тауар өндіру үшін алынған ресурстардың (қандайы болмасын) экономикалық
шығындары, оларды өте ... ... ... ... тең ... ... ... немесе айқын емес (имплициттік) шығындарға бөлінеді.
Айқын шығындар деп өндіріс факторлары мен ... ... ... ... ... алатын балама шығындар аталады. Бұлардың болуы
ресурстарды тыстан алумен байланысты. Мысалы, ... ... ... ... ... өтеу т.б.
Айқын емес шығындар деп өндірісте пайдаланылған фирманың өз иелігіндегі
(сырттан сатып алынбаған) ... ... ... ... ... ... ... түспеген пайда. Бухгалтерлік статистикада
айқын емес шығындар көрсетілмейді.
Өзгермелі және тұрақты ... ... ... ... және ... ... ... осы мерзімде өндіріс пен өткізудің көлемі мен құрамына
байланысты емес шығындар. Әдетте тұрақтыға жататын ... ... ... ... ... ренталық төлемдер, сақтандыру
жарналары, фирманың жоғары дәрежелі ... мен ... ... ... ... ақысы.
Тұрақты шығындарды бастапқы (старттық) және қалдық (қалған) шығындар деп
екі топқа бөлуге болады. ... ... ... пен ... ... ... толық тоқтатылғанына қарамастан жұмсалатын кәсіпорынның тұрақты
шығындарының бір бөлшегі ... ... осы ... мерзімде өнімді өндіру мен ... ... ... ... ... ... ... жалақыға,
шикізатқа, отынға , қуатқа, көлік қызметтеріне жұмсалатын шығындар. Өнім
тіпті өндірілмесе де тұрақты шығындар өтелуі ... Ал ... ... ... ... ... ... болжап, басқара алады.
Өндіріс пен сату (өткізу) ... ... ... ... ... үш ... болуы мүмкін:
1. Өзгермелі ... ... ... егер ... ... өндірістің көлемі мен ... ... тең ... Егер ... ... өсуі, өндіріс көлемінің
салыстырмалы көбеюінен аз ... онда ... ... ... ... ... өзгермелі болады, егер өзгермелі
шығындардың өсуі, өндірістің ... ... ... шығыстардың жауап ретіндегі коэффиценті өндіріс көлемін
өсіру немесе төмендету ... ... ... ... ... есеп жүйесінде шешуші шығыстар деп атайды. шығыстардың
басқа түрлері өндіріс көлеміне тәуелді ... ... ... және ... жалақысы, арендаға алынған ... үшін ... және т.б. ... ... ... қандай көлемде
жүргізу туралы шешімдерге әсер ... олар ... тек ... ... ... ... қабылдауды белгілемейтін шығыстар деп
атайды.
Кәсіпорынның жалпы шығындары деп - оның ... және ... ... ... ... және мөлшерлі шығындар.
Өнім шығарудың әртүрлі шығын түрлеріне анықтама беріп ... ... – бұл ... бір легін (партиясын) өндірудегі шығын, жиынтық
шығын. Сан жағынан олар ... ... ... тауардың осы мөлшерін
өндіру үшін қажет ететін ... осы ... ... санына
көбейткенге тең болады.
Кәсіпкер үшін өнімнің бірлігін шығару үшін жұмсалған ... ... ... ... ... өте ... Орташа шығындар- бұл
шығарылған өнімнің ... ... ... ... ... ... емес, орташа шығындар мөлшерін білген жөн, жалпы шығындар
өсуінің тасасында орташа шығындардың төмендеуі мүмкін.
Мөлшерлі шығындар ол ... ... бір ... ... үстіндегі
шығындардың өсуі.
Мөлшерлі (шекті) шығындар тұжырымдамасы шығындарды анықтауға мүмкіндік
тудырып, оның мөлшерін толық бақылайтындықтан да фирма үшін ... ... ... ... ... (жиынтық) шығын |Бір лег ... ... ... ... ... ... ... ... шығын |
|Мөлшер (шекті) шығын |Бір ... ... ... |
| ... ... қызметте мынадай міндеттерге жиірек жолығуға ... ... ... ... ... ... Осының барлығы да көптеген
шығындарды талап етеді. Осы шығындар өзін ақтай ма? Олар ... ... ме? Осы ... ... ... максималды тиімділік
нүктесі өнім шығарудың максималды және минималды ... ... ... ғана жүзеге асады. Пайданы көп алу үшін өндіріс көлемін
әрдайым ... ... ... ... нарықтық экономикада өндіріс
көлемін есептеудің біз ... ... ... пен ... ... ... ... кез – келген өндіріс көлемін ұлғайту
пайданың өсуіне алып келмейді. ... ... одан ... ... ... көлемін таңдауы қажет.
Сонымен шығындардың өндірістің сипатына байланысты ... ... ... ... ... болып ұлғаюы мүмкін емес. Шығын
және пайда ұғымдары ... ... ... кері ... Шығындар мен пайда ... ... ... тиімділігін немесе тиімсіздігін айқындайды. Өндірістегі
шығын ұйымдастыру мен ... ... ... ... ... ішкі ... ... факторлар қолданады
Жалпы шығындар

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның өндірс шығындары27 бет
Шығындар және олардың баға қалыптастырудағы рөлі32 бет
Үш корпусты абсорбция қондырғы аппаратын шығын мен концентрациялар параметрлерін реттеуге арналған контроллерді программалау13 бет
Гамма теңіз кен орны80 бет
Кәсіпорынның өндіріс шығындары13 бет
Өндіріс шығындарының мәселесіне кіріспе, шығындардың түрлері, К. Маркс бойынша шығындар құрылымы. қазіргі таңдағы экономикалық теориялар25 бет
“Iссапарлар шығыстарының есебi” ақпараттық жүйесi81 бет
Адамның шығу тегі туралы концепциялар10 бет
Алгоритмдердің концепциялары мен қасиеттері8 бет
Аудиторлық қызмет жөнiндегi заң. аудиттiң концепциялары мен постулаттары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь