ҚР ақша несие саясаты

1. ҚР ақша несие саясаты
2. ҚР бюджет салықжүйесі мен саясаты
3. ҚР әлеуметтік саясаты
Қазақстан Ұлттық Банкі мемлекеттік ақша-несие саясатын анықтайтын және жүзеге асыратын орган болып табылады
ҚҰБ ақша-несие саясатының басты мақсаты: ұлттық валютаның тұрақтылығын, яғни оның төлем қабілеттілігі мен басқа шетел валюталарына қатысты түрактылығын қамтамасыз етуді көздейді. Ақша-несие саясяты—бұл айналыстағы ақша массасын, несие көлемін, сыйақы (мүдделендіру) мөлшерлемесін өзгертуге жалпы банк жуйесінің қызметін реттеуге бағытталған шаралар жиынтығы.
Ақша-несие саясатының макроэкономикалық деңгейдегі субъектісі — Ұлттық Банк болып табылады. Ал ақша-несие саясатының Ұлттық Банк тарапынан реттеу объектісіне экономикадағы қолма-қол және колма-қолсыз ақша массасының жиынтығы жатады.
Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулық. — Алматы: «Жеті жарғы», 2011. — 368 бет.
Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық / - Алматы. Экономика, 2010- 522 бет
Қаржы-экономика сөздігі. — Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты, «Зияткер» ЖШС, 2007.
        
        СӨЖ
Орындаған: Мамырбек Н. М.
Тобы: Е-415
Тексерген:Габдуллина Л. Б.
СЕМЕЙ 2015
Жоспар;
* ҚР ақша несие саясаты
* ҚР бюджет ... ... мен ... ҚР ... ... ... ... Банкі мемлекеттік ақша-несие саясатын анықтайтын және жүзеге асыратын орган болып табылады
ҚҰБ ... ... ... ... ... валютаның тұрақтылығын, яғни оның төлем қабілеттілігі мен басқа шетел валюталарына ... ... ... етуді көздейді. Ақша-несие саясяты -- бұл айналыстағы ақша ... ... ... ... ... мөлшерлемесін өзгертуге жалпы банк жуйесінің қызметін реттеуге бағытталған шаралар ... ... ... ... ... -- ... Банк болып табылады. Ал ақша-несие саясатының Ұлттық Банк тарапынан реттеу ... ... ... және ... ақша ... ... жатады.
Шаруашылық конъюктурасынын, жағдайына байланысты ақша- несие саясатының екі түрі ... ... ... саясаты;
* Экспанцондық ақша-несие саясаты.
Рестрикциялық ақша-несие саясаты -- екінші деңгейлі банктердің ... ... ... шектеуге және қатаң шарт белгілеуге, сондай-ақ сыйақы мөлшерлемесінің деңгейін ... ... ... ... ақша-несие саясаты -- несие беру көлемін кеңейтумен, айналыстағы ақша-массасының өсуіне бақылаудың әлсіздігімен және сыйақы мөлшерлемесінің төмендеуімен байланысты шаралар.
Соңғы ... ... ... ... ... ... инфляцияны төмендету және теңгені тұрақтылығын қамтамасыз ету. Бұл мақсатқа жетуде Ұлттық Банк қатаң ақша-несие саясатын жүргізуде.
Қазақстан Ұлттық Банкі мемлекеттің ... ... ... әрі -- АНС) ... ... ... Нақтырақ айтсақ ақша-несие саясатының бағдарламасын және қайта қаржыландыру мөлшерлемесін ҚҰБ Басқармасы анықтайды, ал Директорлар кеңесі оны жүргізеді және өзге ... ... ... ... ... ... асырылуына ҚҰБ-нің ақша-несие саясаты жөніндегі Техникалық комитеті тікелей жауап береді. Техникалық комитет әр апта сайын АНС-на байланыстымәжіліс өткізеді және ... ... Оның ... 13 ... ... екі ... төрт департамент директорлары, төрт басқарма бастықтары, Төрағаның кеңесшісі және Қаржылық қадағалау агенттігінен бір өкіл кіреді.
АНС-ның мақсаты -- ... ... және ... ... ... ету. 2004 ... бастап, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қолданып отырған ақша-несие саясатының құралдары екі топқа бөлінеді. ... ... ... ... мен ... ... ... бақылауға арналған):
* несиенің бағасын (Р -- сыйақы мөлшерлемесін) не санын (Q) белгілеу немесе шектеу;
* коммерциялық банктердің балансына қатысты ... ... ... ... ... ... ету арқылы ақшаға деген сұраныс пен ұсынысқа ықпал етуге арналаған):
* ашық нарықтағы операциялар;
* міндетті резервтік ... ... және ... ... ... ... ... операциялар.
Қазіргі уақытта жоғарыда аталған құралдардың ішінде іс-жүзінде қолданылып отырғандары: ресми сыйақы мөлшерлемелерін белгілеу, қысқа ... ... ашық ... операциялар.
Ұлттық Банк өзінің жүргізетін операциялары бойынша мынадай ресми сыйақы мөлшерлемелерді белгілейді:
* ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесі;
* ресми есептік (дисконттық) мөлшерлеме;
* РЕПО және кері РЕПО ... ... ... ... ... бойынша сыйақы мөлшерлемесі;
* овер драфт займдар бойынша сыйақы мөлшерлемесі.
* банктерден тарайтын депозиттер бойынша сыйақы ... ... ... ... -- ақша ... жалпы жағдайына несие бойынша сұраныс мен ұсынысқа, инфляция және күтілетін инфляция деңгейіне ... ... ... ... заң ... Қазақстан Республикасы Президентінің актілері негізінде немесе ҚҰБ Басқармасының жеке қаулылары бойынша жүргізілетін заем операциялары бойынша қолданылады.
Ресми есептік (дисконттық) мөлшерлемесі -- ақша ... ... ... ... бойынша сұраныс пен ұсыныс көлеміне байланысты белгіленеді және Ұлттық Банктің коммерциялық вексельдерді қайта есепке алу операцияларында қолданылады. Ресми есептік ... ... ... ... мелшерлеме болып табылады және ол айналыс мерзімі алты айлық вексельдерді қайта есептеуде қолданылады.
РЕПО және кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы мөлшерлемелері -- ... ... ... ішкі ... нарығының жағдайына байланыстыбелгіленеді және мемлекеттік бағалы қағаздармен операциялар жүргізуде қолданылады. РЕПО-ның мақсатты мөлшерлесінен ауытқу жағдайында ақшалай қаражаттарды орналастыру немесе ... ... РЕПО ... ... мөлшерлемелерін реттеу арқылы сыйақы мөлшерлемелерінің елеулі ауытқуын болдырмау.
заемдары бойынша сыйақы ... -- ... ... ... ... ... олардың ҚҰБ-ғы корреспонденттік шоттары бойынша есепайырысуды дебеттік қалдықпен аяқтауы барысында бір түнге берілетін заемдары бойынша қолданылады.
Овердрафт ... ... ... ... -- ... ... екінші деңгейдегі банктерге, олардың ҚҮБ-ғы теңгеде ашқан корреспонденттік шоттары бойынша төлем жүргізуге немесе ақшалай аударымдар жасауға ... ақша ... ... ... не жетіспеген жағдайларда займдар бойынша қолданылады.
Банктерден тарайтын депозиттер бойынша сыйақы мөлшерлемесі -- ... ... ... ... ... ... бос қаражаттарын тартуға байланыстықолданылады.
2005 жылғы 1 кыркүйектен бастап тікелей репо операцияларын жүргізу практикасы, сондай-ак мерзімдері 1 жүмыс күнінен аспа- ғандықтан және ... ... ... ... ... ... ... Ақшалай нарықтағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуде, банктерге берілетін несиелер көлемін реттеуде, банктің ... ... ... және ... ... бойынша төлемсіздікті төмендетуде, сол сияқты банктің салым иелері мен акционерлерінің мүдделерін ... ... ... Банк ең ... ... ... ... қолданады.
Резервтік талаптар ашық нарықтағы операциялар және пайыз саясатымен қатар коммерциялық ... ... ... ... ... құралдарының біріне жатады. Қазақстан банк жүйесінің бүгінгі даму жағдайында резервтік талаптар, бір ... ... ... жоқ ... ... ... ... қызметін, екінші жағынан, экономикадағы ақшалай мультипликация үдерісін реттеу қызметтерін атқарады.
Ақша-несие ... бұл ... 1993 жылы 1 ... ... ... Республикасынын, коммерциялық кооперативтік және жеке банктердің қызметін реттеу туралы нұсқауға сәйкес, бастапқыда міндетті резерв ... ... ... 18 -- 20% ... ... болатын. Кейіннен оның мөлшері 6%-ға дейін темендеді.
Банк резервтерінің артық болуы, яғни Ұлттық ... ... ... ... ... байланысты резервтік талаптар шамасын төмендетіп қана қоймай, сол ... ... ... ... ... яғни бұл ... пруденциялдық нормативтерді орындау барысында корреспонденттік шоттағы қаражаттар сомасын ... ... ... ... ... сақтап отыруға тиістілігін білдіреді.
Әлемдік тәжірибеде, міндетті резервтердің ете жоғары деңгейде болуы, банк жүйесінің қаржы делдалы ретіндегі тиімділігін нашарлатып, ал ... ... ... артуы несиелік ресурстардың экономикаға құйылуына тосқауыл болатындығын көрсетеді.
Ұлттық Банк екінші деңгейдегі банктер үшін, олардың пруденциалдық нормативтерді орыңдауына байланысты еңтөменгі ... ... ... ... ... ... екі ... қолданады:
* міндетті резервтер;
* резервтеудің альтернативтік тәртібі.
Резервтік талаптарды орындайтын банктерге Ұлттық Банк орташа айлық қайта ... ... 50% ... теңгедегі резервтер бойынша, ал еркін алмастырылатын валютадағы резервтік талаптар бойынша Лондондағы депозиттер нарығындағы (LIVID) бір айлық депозиттің орташа ... ... 50% ... ... ... ... ... Банктің ережесіне сәйкес банктерді мүмкін және күтпеген шығындардан сақтау үшін екінші деңгейдегі банктер Ұлттық Банк ... ... ... ... орындауы міндетті.
Осыған байланысты 2004 жылдан бастап, банктер ай сайын резервтік талаптарды орындау туралы есеп береді. Ең ... ... ... ... ... банктерден басқа заңды және жеке тұлғалардың алдындағы барлық ... ... ... ... ... анықталады.
Банктердің ең төменгі резервтік талаптарды орындаудың екі әдісі қолданылды:
* Баламалы -- ай сайын қаражаттардың резервтік активтерде ... ... ... ... орташа айлық сомасы айдың әрбір жұмыс күніндегі депозиттік міндеттемелердің орташа айлық сомасынан пайыз түрінде есептелінетін еңтеменгі резервтік талаптардың ... ... ... кем ... ... Балшасыз -- қаражаттарды Ұлттық Банктегі резервтік шотта орналастыру, ол ... ... ... бірінші жұмыс күні бойынша депозиттік міндеттемелердің пайыз түрінде есептелген мөлшерінде ең төменгі ... ... тең ... ... жылы ең төменгі резервтік талаптар бұрынғы 6% ... ... ... ең ... ... ... ... базасы кеңейді және резервтік активтердің тізбесі қысқарды.
2006 жылың 12 ... ... ... міндетті резерв нормасын белгіленетін банктік міндеттемелер құрылымы төмендегідей түрлерге өзгертілді:
* банктердің ішкі міндеттемелері бойынша міндетті резерв нормасын 6% деңгейінде белгілеу. ... ... ішкі ... ... мерзіміне байланыссыз резиденттердің алдындағы банктің міндеттемелерінің сомасын сипаттайды.
* банктердің өзге де ... ... ... ... ... -- 8%-ға белгіленді. Мүндағы банктің өзгеде міндеттемелері бейрезвдент алдындағы банктің міндеттемелері мен резидентгік белгісіне байланыссыз қарыздық ... ... ... ... сомасын білдіреді.
Ашық нарықтағы оперяциялар -- бұл Ұлттық Банктің айналыстағы ақша массасының келемін реттеу мақсатында ... ... ... мемлекеттің бағалы қағаздарын сату және сатып алумен байланысты операциялары.
Бұл біршама ақша массасын, коммерциялық банктердің ... және ... ... ... ыңғайлы әдістерінің бірі болып табылады. Оның негізгі мәні ақшаэмиссиясын тоқтату арқылы банктердің ... ... ... білдіреді.
Ұлттык Банк нарықта бағалы қағаздарды сату арқылы оны сатып алушылардың резервтік шоттарынан тиісті соманы ұстап қалады. Сөйтіп, керісінше, ... ... ... және ақша ... руды ынталандыру мақсатында Ұлттық Банк бағалы қағаздарды сатып алады да, тиісті соманы банктердің резервтік ... ... ... акша массасына ықпал ету мақсатында ҚҰБ айналысқа өзінің кысқа мерзімді ноталарын шығарады. Қысқа мерзімді ноталарды ... ... ... ... ноталармен операциялар жасау туралы келісімшарт жасаған және нақты ұстаушылар ретінде клиенттердің шоттарын жүргізу құқық беретін бағалы қағаздар ... ... және ... ... ... ... лицензиясы бар бағалы қағаздар нарығының қатысушылары арқылы жүзеге ... ... ... ... ... басты бағыттарына және қаржы нарығының конънктурасына сәйкес және бекітілген қысқа мерзімді ноталарды ... ... сай ... ... өтініштерін қанағаттандыруға құқылы.
Қазақстан Ұлттық Банкісінің алғашқы агенттерімен келісім бойынша айналысқа шығарылған ... ... ... ... ... ... ... айналыстан толық не жартылай алуға құқығы бар.
Алғашқы агенттер аукционға қатысуға өтініш беру ... екі ... ... ... және бәсекелестік емес.
Қазақстан Ұлттық Банкі бәсекелестік емес сипаттағы өтінішті қанғаттандыруды, қаржы ... ... ... ... шартын хабарлау арқылы алғашқы агенттерге және бейрезиденттерге қысқа мерзімді ноталарды сату көлемінің үлесің дербес ... ... ... ... ... ... аукционның шартында хабарланған шекте бәсекелестік емес ұсыныстары бар өтініштерді қанағаттандырады.
Осылайша, Ұлттық Банк ноталарды зейнетақы активтерін инвестициялау құралы ретіндегі тартымдылығын ... және ... ... ... ... қаржы нарығындағы ахуалды реттеуге біртіндеп көшу жөніндегі ... ... ... ... ... деп ... ... бағамына әсер ету мақсатында Ұлттық Банктің шетел валютасын сату және сатып алу жолымен валюталық нарықтағыоперацияларға араласуын айтады.
Отандық банктік тәжірибемізде 1999 ... 4 ... ... ... ... ... ... бағам режиміне өткенге дейін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің валюталық нарықтағы интервенциялау саясаты алтын-валюта резервтері есебінен жүзеге асырылды.
Еркін өзгермелі ... ... ... ... де ... ... ... ұлттық валютаның айырбас бағамының алыпсатарлық өзгерістерінежол бермеу мақсатындавалюталық интервенциялауды қолданылып отырғаны жасырын емес. Соған байланысты аталған бағам режимін басқарылатын ... деп ... ... ... Еркін өзгермелі бағамға өтуге біздің ұлттық валюта бағамының шетел валютасына қатысты тұрақсыздығы мүмкіндік бермейтіні сөзсіз.
Ұлттық ... ... ... ... ... ... кез ... банктер және валюталық биржалар арқылы кез келген валюталық мәмілелер түрлерін пайдалану негізінде жүзеге ... ... ... резервінің құнсыздану қаупі туындады. Осындай жағдайларды болдырмау мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ішківалюта нарығында сатып алушы ретінде қатысып, алтын-валюта ... ... ... ... Бұл ... бір ... ... шығармаған жөн, яғни Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ішкі валюта нарығындағы сұраныстан ... ... ... ... ... ... айналысқа артық ақша эмиссияланады жөне ол ақшаның құнсыздануына жол береді. Осындай теріс салдарларды болдырмау үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... ... ... ... ... ақша көлемінде өзінің қысқа мерзімді ноталарын шығарып, артықақшаны айналыстан алып ... - ... ... ... және жеке ... белгілі бір мөлшерде түсетін міндетті төлемдер. Салықтар - шаруашылық жүргізуші ... , жеке ... ... пен екі ... ... бюджет арқылы жүзеге асырылатын, қаржы қатынастарын сипаттайтын экономикалық санат. Салықтардың экономикалық мәні мынада: салықтар шаруашылық жүргізуші ... мен ... ... ... ... ... бір бөлігін білдіреді. Сондай - ақ ... ... ... мен ... ... ... бір мөлшерін мемлекет үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық қатынастарын көрсетеді. ұғымымен ұғымы тығыз байланысты. Мемлекетте ... ... ... оның құру мен ... ... мен ... салық службасы органдарының жиынтығы әдетте мемлекеттің салық жүйесін құрайды. Салықтардың, оларды төлеушілердің, салықтарды алу әдістерінің, салық жеңілдіктерінің жиынтығының болатындығынан салық ... ... ... ... болуы мүмкін.
Барлық өркениетті елдерде салықтардың бүкіл жиынтығы әр түрлі қағидаттар бойынша жіктеледі. Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және ... өмір ... ... ... ... ... Мемлекет құрылымының өзгеруі,өркендеуі қашан да болса оның ... ... ... ... ... ... ... Әр бір мемлекетке өзінің ішкі және сыртқы саясатын жүргізу үшін белгілі бір ... ... ... ... Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту,тұрақтандыру барысында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланылады. Салықтардың мәнін толық түсіну үшін,олардың экономикалықмаңызын түсіну қажет. Ал ... ... ... ... ... ... ... қатысты.
Жоғарыда көрсетілген негізгі функциялармен қатар салықтардың ынталандыру, бақылау функцияларын атап кетуге ... ... ... - ... ең негізгі қызметі. Осы қызмет арқылы салықтар ел экономикасына өз ықпалын тигізеді, яғни салықтар реттеу жүзеге асырылады. Салықтық реттеудің ең ... ... - ... ... ... ету. ... ... салу әдістері салықтық реттеудің тетіктері болып саналады. Жоғарыда көрсетілген салықтық реттеудің тетіктері тек қана ... ... ... қана ... ... қатар ақша және баға саясаты, шетелдік инвесторларды ынталандыру, шағын және кіші кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... салықтық реттеу тетіктері тиімді қызмет атқару үшін, олардың басқа да ... ... ... ... ... ... Салықтық реттеуде салық ставкалары мен салық жеңілдіктерінің алатын орыны ерекше. Себебі ғылыми негізделмеген, шектен тыс жоғары қойылған стафкаларкәсіпкерлердің ... ... ... ... және мемлекеттік бюджет кірісінің азайуына әкеліп соқтырады. Осы сияқты салық жеңілдіктерінің де теңсіз жағы және бар. Дамыған елдердің ... ... ... ... ... байқауға болады:
* -егер төленетін салық мөлшері салық төлеуші табысының 50 процентінен асып кетсе, онда ол өндірістің ... ... ... ... салық мөлшері салық төлеуші табысының 45-50 проценті аралығында болса, онда жай, ұдайы өндіріске әкеледі;
* -егер ... ... ... ... ... 35-40 проценті мөлшері аралығында болса, онда ұлғамайлы ұдайы өндіріске әкеледі.
Салықтардың екінші қызметі - фискалдық немесе бюджеттік қызметі. Бұл ... ... ... ... ... кіріс бөлімі құрылып, салықтардың қоғамдық міндеті артады. Себебі, ... ... ... ... ... ... ... әскери - қорғаныс, тағы басқа да шаралардың іске асуын ... ... ... бөлу ... ... түрлі субъектілер табысының бір бөлшегі мемлекет пайдасына өтеді. Бұл қызметтің іс - әрекетінің көлемі ішкі жалпы өнімді ... ... үлес ... ... ... ... ... мәліметтер бойынша Қазақстан Республикасының ішкі өнімдегі салықтардың үлес салмағы 40 ... ... ... ... Бұл ... ... басқа елдерден әлдеқайда жоғары. Еліміздегі мемлекет мүддесі үшін ... ... ... бір ... осы. ... мына ... көрсетілген салықтардың қызметін (функциясын) пайдалана отырып елдің салық жүйесін анықтайды. Салық ... ... ету ... ... ... ... ... негізге ала отырып салық саясатын анықтайды.
Салықтардың әлеуметтік - экономикалық мәнімен мазмұны олар қарайтын функциаларда толық ашыла ... ... ... ... фискалдық, реттеуші және қайта бөлу сияқты негізгі үш функияны орындайды. Олардың әр қайсысы - осы қаржы санаттың ішкі ... ... ... ... ... функция барлық мемлекеттерге тән негізгі функция. Оның көмегімен бюджеттік қор қалыптасады. Мұның өзі салықтардың қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... кірістерін толтыра отырып, экономиканы, әлеуметтік - мәдени шараларды жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.
Салықтардың реттеуші ... ... ... қызметінің ұлғаюымен байланысты пайда болады. Ол халық шаруашылығының дамуына қабылдаған бағдарламаларға сәйкес ықпал етеді. Бұл кезде салықтардың нысандарын таңдау ставкаларының алу ... ... ... шегермелер пайдаланады. Бұл реттегіштер қоғамдық ұдайы өндірістің құрылымына, қордалану мен тұтыну ... ... ... бөлу ... ... ... ... табысының бір бөлігі мемлекет қарамағына өтеді. Бұл функцияның іс-әрекетінің көлемі ішкі жалпы өнімде салықтардың алатын үлесі ... ... ... ... ... ішкі ... өнімдегі салықтар үлесінің төмендеу тенденциясы орын алып отыр. Егер 1997 жылы ішкі ... ... ... ... ... ... 1998 жылы ол 16,6 пайызға,2000 жылы-22,6 пайыз,2001 жылы - 22,2 пайыз ... ... ... ... - 29 ... ... - 33,3 ... Салық салу объектілерін есепке алу және оларды бағалау тәсілдеріне ... ... ... ... төрт ... ... кадастырлык, салық төлеушінің декларациясы бойынша, табысты алу көзінен ұстап қалу, патенттік негізде.
Мемлекеттік салық салу саясаты- салық саласындағы шаралар ... ... оның ... ... ... экономикалық мақсаттар мен міндеттеріне қарай әзірленген экономикалық ... ... ... ... ... ... ... салық саясатының негізгі бағыты немесе салық саясатының ... ... - ... ... құру және оның ... ... етуіне мүмкіншілік беретін салық механизмін іске асыру. Салық жүйесі - өзінің құрамы жағынан бірнеше компоненттерден тұратын ... ... ... ... ... құрамы мынадай : қаржы қатынастары және осы қатынасты анықтайтын салықтар; ... ... яғни ... салу әдістері мен жолдары; нұсқаулар мен әдістемелік ... ... ... ... және ... ... органдары. Салық салудың әдістері мен жолдары, нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар, салық салуды ұйымдастыру, салық салудың негізгі принциптері және т.б-лар ... ... ... ... ... ... ... қызмет істеуіне салық салу механизмінің тигізер ықпалы өте зор. Енді осы салық жүйесінің құрамы мен салық салу механизміне кеңірек тоқталайық. ... да бір ... ... бірнеше тетіктер және элементтер болады. Салық салу механизмі де сол сияқты белгілі бір салық ... ... салу ... ... ... ... салық көзі, салық ставкасы, салық өлшем бірлігі салық оклады, ... ... ... ... ... мен ... ... төлеушінің және салық қызметі органдарының құқы мен міндеттері, - салықтың төлеуін бақылау, салықтық жазалау шаралары.
* Салық ... ... ... дегеніміз - заң бойынша салық ... ... ... жеке және ... ... Салық объектісі - табыс, мүлік, еңбек ету түрі, қызмет көрсету, ақшамен жасалатын операциялар, ... ... ... ... ... ... ... құн, айналым және т.б.
* Салық көзі - салық ... ... ... ... немесе бәсі өлшем бірлігінен алынатын салық мөлшері.
* Ставкалар тұрақты немесе процентпен ... ... ... ... объектісінен түсетін табыстың мөлшеріне байланыссыз, өлшем бірлігіне тұрақты соммамен тағайындалады.
* Проценттік ставкалар үш түрге бөлінеді: үдемелі немесе ... ... және ... ... немесе прогрессивтік ставкалар салық салынатын табыстың өсуіне сәйкес ұдайы үдеп, өсіп отырады. Регрессивтік ... ... ... ... ... ... ... азайып отырады. Пропорционалдық ставкалар салық салу объектісінің мөлшеріне байланыссыз, ... бір ... ... Салық оклады - салық төлеушінің ... бір ... ... төлейтін салық сомасы.
* Салық жеңілдіктері дегеніміз, заңға сәйкес салық төлеушіні біртіндеп немесе салық төлеуден ... ... ... ... салықтан босатылатын, салық салынбайтын минимум, шегерістер, салық ставкасын төмендету, салық төлеу мерзімін ұзарту жатады.
* Салық төлеу мерзімі - ... ... ... ... ... ... - ... мерзімде салықты төлеген кезде алдымен бюджетке қандай салықтар төлеу керек ... яғни ... ... ... бір ... белгілейді.
* Салық қызметінің негізгі міндеттері мыналар:
- салық заңдарының ... ... ету, оның ... зерделеу; - заңдардың, салық салу мәселелері жөнінде басқа мемлекеттермен жасалатын шарттардың жобаларын әзірлеуге қатысу; - салық ... ... ... мен ... ... ... заңдары мен салық салу жөніндегі нормативті актілердегі өзгерістер туралы салық төлеушілерге уақтылы ... ... ... ... өз тарапынан мынадай міндеттерді атқарулары тиіс:
* уақытылы салық инспекциясына тіркеліп, тіркеу нөмірін алуға;
* мемлекеттік салық комитетінің актілеріне сәйкес есеп құжаттамаларды ... осы есеп ... бес жыл бойы ... ... ... салық декларациясын тапсыру;
* атқарылған жұмыс немесе көрсетілген қызмет үшін төлемді жүзеге асыратын салық, төлеуші салық қызметінің талабы бойынша атқарушыға төленген ... ... ... ... ... заңдарын, салық төлеу тәртібін, салық төлеу мерзімін қатаң сақтауға;[1]
1991 жылға дейін, яғни КСРО ыдырағанға дейін елде көбінесе экономиканы басқарудың әміршіл-әкімшіл ... ... ... мемлекеттік реттеуге сәйкес келетін салық жүйесі қызмет етті. Бюджеттің басты кіріс көздерінің бірі болған айналым ... ... ... ... және ... ... алу ... қолдануға және мемлекетті реттеп отыруға бағытталған болатын. Қазақстан егемендікке ие болғаннан кейін 1991-1995 жылдары қабылданған бірқатар заңдарға сәйкес республикада жаңа ... ... ... жылғы желтоқсанның 25-інен бастап біздің елімізде салық жүйесі жұмыс істей бастады. Ол заңға негізделді. Бұл заң ... ... ... ... салықтар мен алымдардың түрлерін, олардың бюджетке түсу тәртібін белгіленген алғашқы құжат еді.Осы заңға сәйкес Қазақстанда 1992 жылға қаңтардың 1-нен бастап 13 ... ... ... ... салықтар мен алымдар енгізді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі 1995 жылдың басында салық реформасының ұзақ мерзімді тұжырымдамасын қабылдап, онда ... ... ... мен ... ... ... халықаралық салық салу қағидаттарына сәйкестендіру көзделді. Осыған байланысты 1995 жылғы сәуірдің 24-інде Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар ... ... Енді ... 42 ... мен алымдар едәуір қысқартылып, олардың саны небәрі 11 болып қалды.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы сәуірдің 24-індегі заң күші бар ... ... ... 1999 жылғы шілденің 16-сындағы № 440-1 заңына сәйкес заң мәртебесін алды. Осы уақыт ... ... ... және ... ... ... бұл ... өзгертулер мен толықтырулар енгізіледі. Қазақстан Республикасы Конституциясының 35 - бабында: заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де ... ... ... ... ... әрі ... болып табылады, - жазылған. [2]
Әлеуметтік саясат (ағылш. social politicy; лат. socialis - общеатен; адамдар өмірімен байланысты)- халықтың, оның негізгі жіктерінің, ... мен ... ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік саясат бөлігі. Қамтитын аумағы: табысты реттеу, ... ... ... қамсыздандыру саясаты; білім беру және денсаулык сақтау аяларындағы саясат; тұрғын үй саясаты, т. б. ... ... ... оның ... және ... ... көзделген құқықтарын қорғауға бағдарланған. Әлеуметтік саясаттың мақсаты -- кез келген коғамның жоғары құндылығы ретіндегі адамды қолдау және ... ... ... үлгісінің нақты іске асырылуы саяси құрылысқа, экономилық даму деңгейіне, меншік қатынастарына, басқару құрылымына, мәдениетке, ... пен ... ... ... Әлеуметтік саясат өндірістік қоғамдық өнімді бөлуге негізделеді.
Әлеуметтік саясат - бұл ... ... және ... ... топтарының ұзақ мерзімді мүдделері мен қоғам мақсаттарын қанағаттандыруға мүмкіндік беретін қоғамдық ... құру мен бөлу ... ... ... мен ... ... ... байланысты мемлекеттің немесе (және) қоғамдық институттардың іс-әрекеті. Әлеуметтік саясаттың негізгі мақсаты - еңбекке ... ... ... ... ... ... қалу үшін жағдай жасау және еңбекке жарамсыздарға-кепілденеген әлеуметтік қорғау мен ... ... ... қоғамдық-саяси жүйенің серпінді дамуын қамтамасыз ету.
Әлеуметтік саясат төрт бөліктен тұрады:
* Қоғам мүшелерінің ... ... ... үшін ... ... ұйымдарына құқықтық, ұйымдастырушылық, қаржылық жағдай жасау.
* Өмір сүру деңгейін қажетті деңгейде сақтап қалу үшін ... өз ... ... ... ... ұйымдастырушылық, өндірістік алғышарттар жасау.
* Мемлекеттің немесе муниципалды басқару органдары қолындағы ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыруға жағдай жасау
* Мемлекеттің немесе муниципалды басқару ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындары мен мекемелеріндегі өндірісті ұйымдастыру, бөлек тауарлар мен қызметтерді бөлу және тұтыну.
Әлеуметтік саясат моделі - бұл әлеуметтік ... ... ... ... ... оның ... , ... құралдары, оның экономикалық, демографиялық, саяси және басқа да факторлармен ... ... ... ... ... нысандары түсіндіріледі. Соңғы он жылдықта әртүрлі елдерде қолданылған әлеуметтік саясаттың кейбір моделдерін қарастырайық. Әлеуметтік саясаттың потерналистік моделі директивті экономикада және ... ... іске ... Я. Корнайдый анықтауы бойынша потернализм моделі дегеніміз - бұл орталық басшылықтың экономикалық жағдайға толық жауапкершілікті өзіне алуы және сол ... оған ... ... ... ... ... ... құралдар арсеналынан қандай болмасын құралын қолдануға ұмтылады. - Бір жағынан қарағанда, мемлекет әлеуметтік және ... ... үшін ... ... ... ... өз ... шоғырландырады, жинайды, топтастырады және қоғам мүшелерінің неғұрлым елеулі қажеттіліктері бойынша оларды ... ... ... ... ... ... ... бақыланбайтын бюрократияға айналады, ол өз кезегінде жемқорлықтың пайда болуына, тиімсіз шешімдердің қабылдануына, азаматтардың жеке өмірлеріне ... ... ... алғышарт жасайтын болады. Патернализмнің бұдан да жаман зардабы азаматтардың ... ... ... ... ... проблеманы шешуде "жоғарғы инстанция" ретінде мемелектке үміттенуі; - Патернализм моделінің тағы бір ... ... ... ... әлеуметтік игіліктер мен қызметтерді бөлу мен айырбастау; - Патернализм моделінің үшінші сипаты-этатизм, яғни әлеуметтік сфераны, оның бөлек салалары мен ... ... ... ... ... болып табылады және әлеуметтік сфераның қызмет етуіне ... ... ... қатар бәсекелес немесе әлеуметтік проблеманы шешуде ынтымақтастықты ұсынатын қандай болмасын субъектіні ығыстырып шығарады; - ... ... ... ... ... ... мүлдем әлсіз дамуы, көбінесе болмауы. Болса да даму ... ... ... ... ... ... денсаулық сақтау, әлеуметтік қамтамасыздандыру салаларында төлем нысандары кездеспейді және олардың дамуы үшін ... ... ... ... және ... ... ... Мәдениет, байланыс, дене шынықтыру, жолаушылар көлігінде нарықтық қатынастар модифицирленген, яғни түрленген нысанды иеленді. Бұл жерде төлем нысаны ... ... та бұл ... ... ... ... ... төмен бағалар орнатылды. Салалардың үшінші тобында-сауда, қоғамдық тамақтандыру, тұрмыстық қызмет ... ... ... ... ... ... элементтері тарихи сақталған болатын, ал бұл салалардағы ерекше белсенді нарықтық қатынастар "көлеңкелі" экономика нысанында болуы, ... және "сұр" ... ... ... ... - Бесінші сипаты-эгалитаризм - материалдық игіліктер мен қызметтерді тұтынудағы теңділік. Маңызды ... ... мен ... қолы ... ... оң ... иеленеді. Біздің елімізде оның негізінде жалпыға бірдей сауаттылық, миллиондаған адамдарға тұрмыс жағдайының жақсаруы, көптеген аурулар бойынша ауыршаңдылықтың төмендеуі, өмір сүру ... ... қол ... - ... сипаты-кепілденген жаппай жұмыспен қамту. Жалпы айтқанда, қоғам дамуының белгілі кезеңінде әлеуметтік саясаттың потерналистік моделі әлеуметтік-экономикалық ... ... ... болып саналады.
Шведтік модель. Бұл модельдің маңызды ережесі әртүрлі әлеуметтік-экономикалық топтар мен халық қабаттарының ... ... ... Швед ... қоғамның бүкіл мүшелерінің мүддесін тең қорғауды өзіне алды. Алайда, жалпылай әл-ауқаттылық ұсынылатын игіліктер мен қызметтердің жоғарғы ... ... швед ... ... көп ... ... етті.
Швед әл-ауқаттылық моделіне жоғарғы сапа мен әлеуметтік қызметтердің қол жетерлігі тән. Оған мемлекеттік бюджеттің бүкіл шығыстарынан шамамен 40 пайызы шығындалады. Бұл ... швед ... - ... ... ... ... Бұл ... халықтың жеке табыстарына және кәсіпкерлердің табыстарына тиесілі және мемлекеттік бюджетке бірінші бөлінген табыстардың көп бөлігін ... ... ... ... ... жүйесі көмегімен жүзеге асырылады. Қатаң салықтық жүйе жоғарғы сапалы әлеуметтік қызметтердің кең желілерін күшейтуге және түрлі трансферттік төлемдер түрлеріне ... база ... ... ... дамыған елдерде орын алған әлеуметтік саясат моделі "Мемлекеттің әл-ауқаттылық" концепциясы болып табылады. Бұл концепция ... ... ... жоқ, ... ... ... институты, сондықтан ол класстар арасында делдал болып шыға алады және ... ... ... ... етеді. Тарихи "Мемлекеттің әл-ауқаттылық" моделі экономикалық және саяси күйзеліс кезеңдерінде қалыптасты. Мемлекеттің нарық факторларының әрекетін минималдап, әлеуметтік сфераны қоса, бүкіл ... ... өз ... ... Бұл ... тек қана ... ... функциясын орындаумен қатар (мысалға, жұмыссыздарды қолдау түрінде, жұмыспен қамту бағдарламалары, жұмыстарын жоғалтқандарды қайта және ... ... ... ... ... ... ... функциясын орындайды. Тағы да бір маңызды функциясы-ол қартайған шақтан және экстраординарлық ... ... ... ... Алғашқы кезеңде "мемлекеттің әл-ауқаттылық" концепциясы іскерлік ортада "лояльді" қабылданды, кейін салық ауыртпалығы іскерлік ортасына, сонымен қоса қарапайым ... ... да ауыр ... Оның ... ... ... көрсетуінше әлеуметтік сфераның "мемлекеттендірілген" бөлігі қызметтің төмен сапасымен ғана емес, сонымен ... ... ... сала ... мен жеке және ... ... ... ресурстарды төмен оңтайлылықпен қолданғанымен көзге түсті. Осының бәрі " мемлекеттің әл-ауқаттылық" концепциясын алып тастауға талап болды.
Егер "Мемлекеттің әл-ауқаттылық" ... ... ... және басқа да еуропалық елдерінде дамуын алса, онда "Әлеуметтік нарықтық шаруашылық" моделі Германия Федеративтік Республикасында неғұрлым ... ... ... ... Бұл ... ... кәсіпкерлікке экономикалық еркіндік беру және экономикаға әкімшіліктік қатысуды алып тастау, себебі ... ... ... ... жету үшін ... ресурстық алғышарттар жасайда. Таза нарық экономикасының дамуы негізінде батыс Германдық мемлекет әр азаматқа белгіленген кедейшілік шегінен төмен түспейтіндей ... ... ... ... ... ... сонымен қатар мемлекет азаматтардың өз күшімен орындай алмайтын әлеуметтік міндеттерді өз ... ... ... Бұл концепция бірнеше қарама-қайшылықтардан тұрды: - көптеген әлеуметік қызметтер нарықтық сипатта сақталды, ол өз кезегінде бұл қызметерді ... ... ... ... әлеуметтік сфераның бөлек ұйымдары мен мекемелерінің арасында ... ... ... ... - сол ... ... бағдарламаларды мемлекеттің атқаруы, орындайтын жұмыстағы төмен дәрежелі жауапкершілік пен оған тиесілі тиімсіз ... мен ... ... ... ... "Мемлекеттің әл-ауқаттылық" моделіне қарағанда "Әлеуметтік нарықтық шаруашылық" моделі барынша нарықтық негізде жүргізілді. Бұл модельдің ... ... ... елу жыл бойы ... ... ... ... жүргізуде әлеуметтік саясаттың "Нарықтық моделі" орын алды. Бұл концепция бойынша әлеуметтік сферада кең таралған ... ... ... ... бастауларды қүшейту қажеттілігі қарастырылды. Бұны жүзеге асыруда: - әлеуметтік сферадағы жартылай ... - ... ... ... ... нарықтық құралдарды қолдану аясын кеңейту; Мемлекетсіздендіру процессінде белгілі халық топтарына қызметтерді ұштастыру, әлеуметтік мекемелерді қызмет көрсету шарттарының ... ... ... диверсификациялау жүргізіледі. Әлеуметтік саясаттың нарықтық моделінің негізгі қалыптастырушы ... ... яғни ... ... ... ... ... ететін бөлек өмірлік жағдайларға немесе нақты анықталған халық топтарына бағытталушылық. Осылай, мемлекеттің әлеуметтік саясаты қоғам мүшесінің ... ... ... ... екі ... ... - еңбекке қабілетті азаматтар үшін олардың еңбек белсенділігін арттыру және ... өз ... ... үшін ... ... ... - мемлекет немесе басқа да қоғамдық институттар тарапынан әлеуметтік көмек тек қана ауру ... ... ... кәрілік пен жұмыссыздық себептері бойынша көрсетілуі. Бұл модельдің ең басты ерекшелігі - оның ... ... және ... ... ... ... ұйымдар тәрізді әлеуметтік институттарға бағытталуы. Әлеуметтік саясаттың "Нарықтық" моделі 70-жылдар ортасында, Маргарет Тэтчермен басқарылатын Ұлыбритания Үкіметінің ... ... ... болды, яғни бұл моделді жүзеге асыру "Мемлекеттің әл-ауқаттылық" моделінің кемшіліктерін толықтырушы өзгеше жауап ретінде қарастырылды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Ақша, несие, банктер ... ... -- ... , 2011. -- 368 ... С., ... С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық / - Алматы. Экономика, 2010- 522 бет
Қаржы-экономика сөздігі. -- ... ҚР ... және ... ... ... ... ЖШС, 2007.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ақша-несие саясаты"7 бет
"Мемлекеттің ақша-несие саясаты."9 бет
1.Мемлекеттің ақша, несие саясаты. 2.ҚР бюджет- салық саясаты. 3.ҚР әлеуметтік саясаты5 бет
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатын жүзеге асырудың механизмі17 бет
Ақша - несие саясатыі31 бет
Ақша - несие саясатының ресурстары30 бет
Ақша несие саясаты39 бет
Ақша – несие саясаты22 бет
Ақша – несие саясатының түрлері19 бет
Ақша-несие саясаты73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь