Жаһандану жағдайы


ЖОСПАР
Кіріспе . . . 3
І ТАРАУЖаһандану жағдайы
1. 1 Жаһандану . . . 5
1. 2 Жаһанданудың негізгі қасиеттері, оң және теріс әсерлері . . . . . . 7
1. 3 Глобализация жағдайында еліміздің экономикалық қауіпсіздігі . . . 8
ІІ ТАРАУЖаһандық дағдарыс жағдайындағы Қазақстан
2. 1 Жаһандық дағдарыс . . . 12 2. 2 Жаһандық дағдарыстан жаңару мен дамуға . . . 14
III ТАРАУ Жаңа кезең - жаңа экономика. Экономиканың жаһандану
жағдайындағы дамуы
3. 1 Есептеу нүтесі . . . 25
3. 2. жаһандану кезінде макроэкономикалық тұрақтандыру . . . 28
3. 3. Ұлттық экономиканың жаһандану жағдайындағы дамуы . . . 31
Қорытынды 34
Пайдаланған әдебиеттер 35
Кіріспе
Жаһандану немесе глобализация бүгінгі таңда жиі қолданылатын ұғым. Ол дүниежүзілік экономиканың дамуына, жетілген компьютерлік технологияға, біріккен ақпараттық кеңістік құруға негізделген. Бүгінде жаңа әлемнің қоғамдық - саяси өмірінің саяси, әскери, экономикалық, мәдени және экологиялық салаларында өзіндік ерекше жағдай қалыптасты. Жаңа кезеңі ретінде - жаһандану үрдісі болып есептелді. Жаһандану ағылшын тілінің Globalizaton ұғымының аудармасы болып табылады. Қоғамдағы әлеуметтік топтадың арасындағы айырмашылықты айқындап, адам, мәдениет, тіл, білім, рухани - адамгершілік даму, халықаралық қатынастарға әсерін тигізіп отыр. Сонымен қатар бұл мәселе БҰҰ, Бас Ассамблеясының сессияларында, «Үлкен сегіздік» елдері мен ЕуроОдақтың саммиттерінде, Бұқаралық Ақпарат Құралдарында, ғылыми конференцияларында жиі айтылады. Жаһандануды әкелуші АҚШ және Еуропа елдері екендігі белгілі. Сол себепті олар өмір сүру жағдайын қолайлы етуге көңіл бөлген мемлекеттер болып есептеледі және жаһандану алғашында тек материалдық құндылықтарға ие болуды көздеген. Ал қазір рухани - адамгершілік бағытынан айырылып, қатыгездік, өзге адам құқығын аяққа басу сияқты келеңсіз заңдылықтарға бағытталып отыр.
Глобализация мәселесі күрделі де жан-жақты талдауды қажет ететін құбылыс. Оның экономикалық, саяси, әлеуметтік, мәдени, рухани астарлары бар. Қазіргі кезде глобализация үрдісіне деген көзқарас әртүрлі. Оны біреулер қолдаса, екінші біреулер оған қарсы шығуда. Қалай болғанда да әлемдік экономикадағы ғаламдық үрдіске жүктелген адамзат сенімі, бүгінде толық ақталмауда. Ұлттық экономика мен әлемдік экономика арасындағы қайшылықтардың күшейгені соншалықты олар, шешімі күрделі мәселелерді дүниеге әкелуде. Бұл қайшылықтардың салқыны экономикада ғана емес, сонымен қатар, қоғамның рухани саласында да байқалуда. Ұлттардың ғасырлар бойы жинаған рухани құндылықтары әлемдік мәдени глобализация алдында өзінің бет-бейнесінен айырылудың сәл алдында қалуда. Әлемдік ақпараттық құралдар мен технологияның, қоғам өмірінде белсенді күшке айналуы ұлттық мемлекеттер тарапынан қарсылықтарға кез болуда.
Жаһанданудың елеулі қасиеттерінің бірі адамзат өмірінің барлық салаларына әсер етуші ақпараттық революцияның орын алуы байқалады. Осылайша гжаһандану ғылыми-теориялық пайымдауды қажет ететін кешенді процесс болып табылады.
Жаһандану тамырымен ғасырлардың немесе тарихтың тереңіне кетеді, дегенмен глобализация басым жағдайда - жиырмасыншы ғасыр феномені. Қоғамдық және әлеуметтік ғылым мамандары әлі де ұзақ уақыт бойына өткен жиырмасыншы ғасыр туралы пікірталаста болады. Алайда оның басты қорытындыларының кардиналды түрде қайта қарастырылуы екі талай: адам құқықтары басты маңызға ие, демократия тиранияға қарағанда күштірек, нарық командалық экономикаға қарағанда өзінің тиімділігін дәлелдеді. Батыс тарихи түрде жасаушысы және белсенді үгіттеушісі болып табылатын осы құндылықтар мен нұсқамалар жүйесі, қазіргі заман әлемінде мойындалып, кең қолдау тапты және бүгінгі таңда глобализацияның идеялық фундаментін құрайды.
I. Жаһандану жағдайы
1. 1 Жаһандану
Жаһандану ағылшын тілінің Globalizaton ұғымының аудармасы болып табылады. Қоғамдағы әлеуметтік топтадың арасындағы айырмашылықты айқындап, адам, мәдениет, тіл, білім, рухани - адамгершілік даму, халықаралық қатынастарға әсерін тигізіп отыр. Сонымен қатар бұл мәселе БҰҰ, Бас Ассамблеясының сессияларында, «Үлкен сегіздік» елдері мен ЕуроОдақтың саммиттерінде, Бұқаралық Ақпарат Құралдарында, ғылыми конференцияларында жиі айтылады. Жаһандануды әкелуші АҚШ және Еуропа елдері екендігі белгілі. Сол себепті олар өмір сүру жағдайын қолайлы етуге көңіл бөлген мемлекеттер болып есептеледі және жаһандану алғашында тек материалдық құндылықтарға ие болуды көздеген. Ал қазір рухани - адамгершілік бағытынан айырылып, қатыгездік, өзге адам құқығын аяққа басу сияқты келеңсіз заңдылықтарға бағытталып отыр.
Жаһандану мәселесі өз мемлекетіміздің тәуелсіздігіне, Қазақстан халқының мәдениетіне, көпғасырлық дәстүрге, халық даналығына әсер етуде. Еліміздің дамуының өзгеше ерекшеліктерінің бірі, оның болашаққа ұмтылысы болып табылады. Мемлекет басшысы жаһандану үрдісінде жастар саясатына ерекше көңіл бөлуде. XXI ғасыр жаңару кезеңі, жастар қоғамды, экономиканы дамытушы, қозғаушы күш деп айтқан болатын. Тарихпен дәлелденген мәселе ретінде - жастар кез-келген мемлекеттің болашағы. Әлемдік өркениетке ену процесі жастардан іскерлік пен біліктілікті, ақылдылық пен парасаттылық талап етеді. Жастар саясаты - жарқын болашақ кепілі. Бұқаралық Ақпарат Құралдар мәліметтері бойынша мемлекеттер «монолисттік» мәдениеттен «плюралистікке» көшу барысында, яғни плюралистік қоғамда жастардың, қоғамның құндылықтары өзгеруі және жоғалуы да мүмкін. Бұл мәселе жайында Н. А. Назарбаев «Сындарлы 10 жыл» еңбегінде айтып, шешу жолдарын жастар саясаты «Жастарды тәрбиелеу» құжатын жасады. Онда :
• Жастардың қоғамдағы өзгерістерге төтеп бере алмауы, бейімделуі.
• Техникалық прогреске, ғылым мен білім жүйесіне конструкциялық бақылау жасай алуы.
• Қоғамнан оқшауланудан күресу, өзінің жеке тұлға ретінде қажеттігін сезіну, өзін қоғамға мойындату
• Командалық жұмысты бағалау және дамуына үлес қосу, деп атап көрсетеді.
Елбасы Жолдауында республика жастарына үлкен сенім білдіріп, үміт артып отыр. Осыдан тағы бір мәселе туындайды - білім сапасы. Қазіргі заманғы білім беруді және білікті кадрлар даярлау жүйесін дамыту керек. Бұл саладағы реформа Қазақстанның бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін аса маңызды құралдарының бірі ретінде қарастырылады. Елбасының жаһандандырудың оң және теріс әсерін салыстыра келе, оны салмақты, жүйелі басқару қажеттілігін атап өткен. Расында, әлем елдерінің арасындағы экономикалық алмасу, ақпараттық, адамдардың еркін қозғалысы арқылы жүзеге асырылатын жаһандану жағдайы еліміздің бәсекеге қабілеттілігін арттыру керек екендігін дәлелдеп беруде. Елдің экономикалық деңгейі, әлемдегі бәсекелестік орны оның адам капиталына байланысты деген еді Президент. Бәсекеге қабілеттіліктің шешуші факторы ретінде ғылым мен білім, жаңа технологияларды атады. Ғылымды дамытуда ұсынылған Жоғары ғылыми - техникалық комиссия құру, Ғылымды дамытудың 2007-2012 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын қабылдау болып табылады.
Алдыңғы онжылдықта жоғары технологиялар, жедел көлік жүйелері, энергия сақтаушы технологиялар заманы болатыны түсінікті. Президенттің білім мен ғылымға назар аударуы да даусыз. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына кіруіне, әлемдік қауымдастық елімізді экономика мен саясаттың барлық салаларында терезесі тең әріптес ретінде қабылдауына, халықтың әл - ауқатын көтеруге бағытталған бағдарламаларды жүзеге асыру да үміт артқаны белгілі.
Қазір әлемде қоғамдық қатынастардың барлық салалары бәсеке жағдайында деп айтуға болады. Өйткені, әлемдік инфрақұрлымдары мен институттары, қызметтің жаңа бағыттарын қалыптастырды. Яғни халықаралық байланыстар жүйесінде «Үлкен сегіздік» саммиттерінде, үкіметтік емес ұйымдар мен Бүкіләлемдік сарапшыларының пікірталасынан бастап, халықаралық ұйымдардың жыл сайынғы жиналыстарында әлемдік тартыс-таластар орын алуда. Дүние жүзі ғалымдарының қазіргі әлем туралы пікірталастарының өзекті мәселесі ретінде мемлекеттік биліктің орны мен рөлі, болашақ тағдыры, даму жағдайы, жаһандану үрдісі сияқты аса маңызды мәселелер орын алуда. Жаһандану жағдайы ғалымдармен, саясаткерлер, дипломаттардың алаңдаушылығын тудыртуда. Себебі мемлекеттің ұлттық - ұлттық егемендік мәселесіне қауіп төндіртіп отыр. Мұның бәрі Қазақстан мемлекетінің, қазақ халқының ұлттық мүдделеріне қайшы келетін ұстанымдар жиынтығы.
1. 2. Жаһанданудың негізгі қасиеттері, оң және теріс әсерлері
Жаһанданудың негізгі мәселелерінің бірі мұндай «ашық» әлем кезеңіне әртүрлі халықтар мен мемлекеттер өздерінің әрқилы дамымағандығымен келіп отыр. Және осы айырмашылықтар ғаламдана түскен кезеңде мүлде өсе түспек. Бай Солтүстік пен кедейліктен көз ашпаған Оңтүстік алшақтықтары ұлғайып барады. Әлем бұрынғысынша империалистік державалар мен оларға тәуелді елдерден тұратыны да көзге менмұндалап тұр. Глобализация ғасырында әлем айырмашылықтары өсіп және өзара шиеленісе түсуде. Әлемдік экономикалық жүйеге қатыса алмайтын елдер өзара дамудан айырылып, ішкі біртұтастығын жоғалтып перифериялық елдер санатына кіреді.
Әлемнің мұндай образы глобализация процесіне ушыға түскен проблемалардың салдарын итере салуға мәжбүрлеуде.
2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі АҚШ-қа террористік шабуыл терроризм туралы кәдімгі көзқарасты мүлде өзгертті. Осы жағдай ХХІ ғасырдың басында нағыз бұқаралық сипат алып, осының нәтижесінде адамзат бірте-бірте локальді терроризмге көндіге бастады. Тіпті Ирландиядағы, Испаниядағы, Израильдегі және Палестинадағы ондаған жылдарға созылған терроризм осы елдер мен аймақтардың локальді мәселелері ретінде қаралды. Қазіргі әлем үшін басты факті болып, жоғарыда айтылған локальді жөргектен өсіп шыққан терроризмнің халықаралық сипаты мойындалуы табылады. Басты қажеттілік осы феноменді тез арада түсіну болса, негізгі проблема - күнделікті өмірден терроризмді шеттету мүмкіндігі.
Глобализация Қазақстан Респуликасына біршама мүмкіндіктер беретіні де белгілі. Мысалы, даму үшін экономикаға инвестициялар тартуға, өзіміздегі көмірсутек шикізаттарын саудалау арқылы әлемдік экономикаға белгілі түрде ықпал ете алуға, сыртқы саяси бағытта балансты қамтамасыз етуге, қауіпсіздік саласында ынтымақтастықты нығайтуға, экономикамызды жаңа сатыға көтеру барысында жаңа технологияларды белсенді түрде тартуға, өзімізден жылдар бойы жинақталған күрделі әлеуметтік мәселелер түйінін шешуге әлемдік қауымдастықтан көмек алуға және біздің ел азаматтары үшін қай елде тұруды өзіміз шешуімізге, қандай БАҚ көріп оқуымыздың еркіндігіне осы глобализация итермелейтінін айтқанымыз жөн.
Сонымен қатар дамып келе жатқан елдер қатарына кіретін біздің Қазақстан үшін глобализацияның қойнауында қауіп-қатерлерді бар екендігі де шындық.
Бірінші. Тар шикізаттық бағытта дамуымыз бірқатар шетел мемлекеттері үшін өте пайдалы.
Екінші. Ұлттық мәдениеттің глобализация дәуірінде мәңгүрттене түсуі, өйткені жеткілікті түрде қызмет атқара алмай шетке ысырылып шығарылуы.
Үшінші. Глобализацияда мемлекет ролі төмендеп, халықаралық құрылымдардың ТҰК-дың маңызы арта түседі. Біздің тәуелсіздігіміз нығая қойған жоқ, сондықтан мемлекеттілігімізге, яғни соның ішінде ұлттық қауіпсізідігімізге нұқсан келтіндігі тағы бар.
Төртінші. Глобализация біздің елдің азаматтық потенциалының сапасына да қауіп төндіреді.
Бесінші. ТҰК-мен бәсекелестікке ұлттық бизнесіміздің төтеп бере алмауы мүмкін.
Алтыншы. Сыртқы күштердің ішкі саяси жағдайға әсерінің өсуі, тіпті сыртқы күштердің үстемдік жүргізуі ұлғаяды.
Енді, міне төл байрағымызды желбіретіп, еңсемізді көтерген XXI-шы ғасыр тұсында қазақ халқының алдына өте күрделі әлемдік тәртіп интеграция - глобализация процессі шықты. Бұл процестің бір құйтырқылығы оны толығымен қолдап еніп кетсең, ұлттық мүдде, салт-сана деген құндылықтар бірте-бірте жойылып жоқ болып кетуі де ғажап емес. Ал, енді оны мойындамай өзің өз алдыңа бағыт алып кетуіңе де болмайды. Өйткені, қазір бір мемлекет басқа мемлекеттермен мейлі экономикалық жағынан болсын, мейлі ақпарат алмасу саласында болсын қоян- қолтық араласып өмір сүруі қазіргі күннің басты талабы әрі заңдылығы. Сонымен, тәуелсіз мемлекеттер арасындағы қарым-қатынастар соның ішінде ақпарат алмасу байланыстар аталмыш үрдістің тез жүзеге асуына үлес қосатын бірден-бір фактор деп айта аламыз. Себебі, әлемнің түкпір-түкпірінде болып жатқан оқиғалар жер бетіндегі мемлекеттердің барлығына дерлік әсерін тигізеді. Мәселен: сонау Африка құрлығындағы Ирак пен АҚШ соғысы және Палестинадағы қақтығыстарға, тіпті Мексика жерінде болып жатқан жағдайлар, бүкіл әлем жұртшылығының назарынан тыс қалып отырған жоқ.
Глобализация процесіне қарсы бас көтеруші антиглобалистер пайда болды. Бұл туралы біз қысқа жұмыста сөз етуді жөн көрмедік. Бірақ мұндай құбылыстың белең алғандығын біздер күнделікті әлем жаңалықтарынан естіп-біліп жүрміз, сондықтан атап өуді дұрыс деп таптық.
Сонымен глобализация барлық елдер мен халықтар үшін жалпы әрі қауіпті процесс емес. Кейбір елдер глобализация процесіне қызығушылық таныта қоймаса, онда оларға соншалықты әсер ете қоймасы да анық. Яғни, глобализация процесіне табиғи түрде бейімделе алу немесе оны мейлінше жақтырмау әлемнің көптеген елдері үшін өздерінің сыртқы және ішкі саясаттарына тәуелді деп түйіндеуге болады.
1. 3. Глобализация жағдайында еліміздің экономикалық қауіпсіздігі
"Қауіпсіздік" ұғымының шығу төркіні адам, қоғам өмірінде олармен бірге жүретін қауіп- қатер. Бұл барлық адам мен барлық мақұлықтар тіршілігінің мүмкін элементі, керек десеңіз оның дамуы - шарты. Жан бар жерде қауіп- қатер де бар. Бірде- бір жан иесі қауіп- қатерсіз бола алмайды. Қауіп-қатердің қайнар көздерінің бірі - бұл әлеуметтік әрекет және әлеуметтік қайшылықтар.
Дегенмен бүл саладағы екінші қарсы ұғымды "қауіпсіздікті" тудырады. Табиғат күштері, қоғамдық құбылыстар мен адам әрекеттері оны адам өмірінің міндетті шарттарының біріне айналдырды. Адам тіршілігі басқа тіршілік иелерімен салыстырғанда тым нәзік, қорғансыз. Сондықтан, оның басты шарты - қауіпсіздігі, яғни оның тіршілік әрекетінің қалыпты, оның өзіне зиянсыз біркелкі қолайлы жағдайда жүзеге асуы. "Қауіпсіздік", В. Дальдің түсіндірме сөздігінде, бұл қауіп-қатердің болмауы, сақталуы, сенімділік. Адам қауіпсіздігін қамтамасыз етуде табиғи, биологиялық, т. б факторлардың зор маңызы бар екендігін айтпауға болмайды. Адамның қауіп-қатерден сақтануы - объективтік қажеттілік. Бұл негізінен оның сыртқы және ішкі орта жағдайына бейімделуі, оның әрекеттерінің нөтижесі. Ол оның биологиялық- әлеуметтік тіршілік иесі - homo sapiens өкілі ретінде жан-жақты дамуына, оның әлеуметтік-гуманитарлық тұрғыдан жетілуіне мүмкіндік тудырды. Осы ретте қауіпсіздік үшін күрес амалдарды адамзаттың ғасырлар бойы жиып-терген, ұрпақтан ұрпаққа беріліп жалғасып келе жатқан әлеуметтік-мәдени тәжірибесі. Қауіпсіздік күрделі әлеуметтік-саяси нақтылық, оны қол жеткен жайбарақаттыққа алданбай жетілдіре беру абзал. Өйткені жиырмасыншы ғасырдың аяғы, жиырма бірінші ғасырдың басы адамзат үшін қауіп-қатердің айырықша күшеюімен сипатталады. Қауіпсіздік тіршілік әрекеті мөселесінің кейінгі кезде асқынып кеткенін Қазақстан Республикасының президенті Н. Назарбаев та атап көрсетті1. Бұл қоғамдық өмірдің, қазіргі заманғы ғылыми-техникалық және ақпараттық процестері дамуының күрделіленуі, ғаламдық жылылықтың артуы, сан алуан табиғи және техногендік катаклизмдер, әр түрлі апаттар т. б. байланысты өріс алуда.
Бүгінгі таңда адамзат үшін өте зардапты алуан түрлі қауіп-қатерлер мысалдарымен кездесіп отырмыз. Әрине, қандай да болмасын адам, нақтылы ел, қоғам мен мемлекет өзінің қалыпты, лайықты тіршілігін қамтамасыз етуге күш салады, керек болса ол үшін күреседі де. Осы орайда қауіпсіздіктің аса аумақты және кешенді деңгейі - ұлттық қауіпсіздік туралы айту қажет. Ұлттық қауіпсіздік табиғат - адам - қоғам және бүкіл адамзат жүйелік байланысының аса маңызды құраушы элементтерінің бірі. Бұл байланыс бүкіл адамзат үшін нақтылы қоғам, елдер мен мемлекет үшін универсалды кешенді сипаттама. Ұлттық қауіпсіздік кейде оны ұлт қауіпсіздігі деп атайды - бұл елдің орнықты дамуын қамтамасыз ететін тіршілік әрекетінің әр түрлі салаларында жеке тұлғаның, қоғамның және мемлекеттің өмірлік маңызды мүдделерінің және сыртқы қауіптерден қорғалуы. Мысалы, "Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету Қазақстан Республикасының тәуелсіз егеменді мемлекет ретінде дамуының басты шарты болып табылады. "Сондықтан, ұлттық қауіпсіздік ел дамуының стратегиялық векторын сақтауға, халықты іштей ыдыратып, өзара теке-тірес жолына түсірмей, оның тағдырының лайықты қызмет етуі тиіс. Бұл көп деңгейлі құрылымдық қызметтік жүйе. Аталған мүдделер мен оларға ішкі және сыртқы қауіптердің үздіксіз және өзара әрекеттесуі мен қарсы күресі қоғамдық дамудын қозғаушы күші болып табылады. Заманымыздағы қауіп-қатерлер сипаты ұжымдық жауаптылық пен ұжымдық қауіпсіздікке аса үлкен мән беріп отыр. Әлем тарихында кауіпсіздік мәселесі алғаш рет 1914 ж. Наполеон Корсикадан қашып шығып, қол жинап Парижге аттануына байланысты Вена конгресінде қойылған. Бүгін қауіпсіздік мәселесі бүкіл әлем халықтарының назарында. Бұл мәселемен Біріккен Ұлттар Ұйымы Құрамында Қауіпсіздік Кеңесі, сол сияқты Кауіпсіздік пен Қарусыздандыруға байланысты Халықаралық ұйымдар айналысып, оның оң шешімдерін табуға үлес қосуда. Қауіпсіздік үшін күрес бұл заманның адамзаты, көптеген елдер мен мемлекеттер алдында тұрған аса маңызды міндеттердің бірі2.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері біздің бұқаралық ақпарат құралдары еліміздің ұлттық мүддесін қауіп-қатерден сақтандыру және өмірдің барлық салаларындағы игі істерге жаршылық істеп, еліміздің дамуындағы маңызды мәселелер төңірегінде жұртшылықты белгілі мемлекет қайраткерлерін, мамандар т. б зиялы қауым өкілдерін жұмылдыруға өз үлесін қосты. БАҚ-да сыртқы, ақпараттық, қоғамдық, экономикалық, экологиялық т. б. қауіпсіздіктерге және оларға қауіп төндіретін жағдайларға байланысты біраз материалдар жарық көрді.
Глобализация жағдайында еліміздің экономикалық қауіпсіздігі, ел экономикасының ресурстық-энергетикалық негізін сақтау мен нығайту және бәсекеге қабілетті экономиканы жасау аталмыш газеттің назарында жүрген мәселе.
Бұл ел басшысының қазіргі құбылмалы әлемде өзінің қуатты мемлекет екендігін таныту және ұлттық мүдделерді мейлінше қорғай білу тек бәсекеге қабілетті экономикасы бар елдердің қолынан келетіні туралы тұжырымын нақтылай түсу болып табылады.
Кез келген мемлекет үшін сыртқы қауіпсіздікті қамтамасыз ету аса маңызды сала.
20 ғасырдың аяғында болған жаһандық геосаяси өзгерістер тек әлемдік ғана емес, аймақтық қауіпсіздікті халықаралық саясаттың өзекті мәселесі етіп отыр. Сыртқы қатынастар саласында ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету оны аса маңызды принциптерге оның ішінде ұлттық, аймақтық жөне жаһандық қауіпсіздіктің етене бірлігін ескере отырып негіздеу және оларды жүзеге асырумен байланысты. Бұл замандағы сыртқы қауіпсіздіктің ең әрекетті әрі нәтижелі факторы - халықтар мен мемлекеттер арасындағы татуластық пен ынтымақтастық. Бұл мәселелерге оның ішінде әлемдік және аймақтық ынтымақтастыққа Қазақстанның бұқаралық ақпарат құралдары аса үлкен мән береді және олар басылымдардың тұрақты тақырыптарына жатады. Әлемдегі сан алуан оқиғалары оның ішінде қауіп-қатерлер туралы басылымның көптеген материалдары сол сияқты "Шарайна" топтамалық хабарлары беріліп тұрады. "Егемен Қазақстанның" қыркүйек айындағы номерлерде "Дамудың басты шарты - аймақтық қауіпсіздік пен бейбіт өмір" (17 қыркүйек 2004ж) , "Аймақтық ынтымақтастыққа мүдделік" (15 қыркүйек 2004ж) т. б материалдарды берді.
Бұларда ТМД елдерінің өзара ынтымақтастығы, Шанхай ынтымақтастық ұйымы қызметі және оның дайындық жаңа сатысына аяқ басқаны және Орталық Азия мемлекеттерінің өзара кең көлемде ықпалдасуы мен қауіпсіздік мәселелері көтерілген.
Қазір Халықаралық Лаңкестік (Әдебиеттерде, террорлық - лаңкестік деп атайды), діни экстремистік пен радикалистік, анаша мен қару-жарақтың заңсыз айналымы басты қауіптер санатында. Олар ғаламдық сипат алып, бейбітшілік пен саяси тұрақтылыққа тікелей қауіп төндіріп отыр. Мұндай қатерлердің қорқынышты сипаты мен фактілерін АҚШ, Ауғанстан, Ирак, Ресей, Өзбекстан, Кыргызстан, Индонезия т. б. әлем елдері мысалынан қанды оқиғалары негізінде Егемен Қазақстан Қазақстан халқынан жеткілікті дәрежеде жеткізуде.
II. Жаһандық дағдарыс жағдайындағы Қазақстан
2. 1. Жаһандық дағдарыс
Жаһандық дағдарыс дауылы алпауыт мемлекеттерді де шайқалта бастағанын бәріңіз көріп, біліп отырсмыз. Дағдарыс салқыны бізді де айналып өткен жоқ. Оқтын-оқтын айналып соғатын әр деңгейдегі дағдарыстарға біз бұған дейін де төтеп беріп келгенбіз.
Өткен ғасырдың соңында Шығыс Азияда басталған кезекті дағдарыс тұсында тәуелсіздігіміз тағы бір сынаққа түскен болатын. Дер кезінде қабылданған дұрыс шешім, ұтымды іс-қимылдың арқасында Қазақстан экономикасы одан да аман-есен өте шықты.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz