Абиотикалық факторлар

I. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні.
II. Стенобионттық және эврибионттық организмдер.
III. Негізгі абиотикалық факторлардың . жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с.
IV.Пайдаланған әдебиеттер
Абиотикалық факторлар (гр. 'a' — теріс және bіotіkos — тірішілік, өмір) — бейорганикалық ортаның тірі организмдерге жасайтын тікелей немесе жанама әсерлерінің жиынтығы; сыртқы ортаның бейорганикалық, физикалық және химиялық жағдайлары.[1]
Ол ф и з и к а л ы қ абиотикалық фактор (температура, жарық, жел, ылғалдылық, атмосфераның қысымы, ағыстар, радиациялық деңгей, радиоактивті сәуле шығару т.б.), х и м и я л ы қ Абиотикалық фактор (атмосфера, су, қалдықтар, топырақ, шөгінді құрамы және олардағы қоспалар т.б.), к л и м а т т ы қ абиотикалық фактор (күн радиациясы, атмосфералық жауын-шашын, гидросфералық қысым т.б.) болып бөлінеді. Өсімдік пен жануарлардың ыстыққа, суыққа, ауа қысымына, су тереңдігіне, хим. құрамына қарай бейімделуі, кейбір жануарлардың қысқы, жазғы ұйқыға кетуі т.б. Абиотикалық факторға байланысты. Жер бетінің, ауаның, судың химиялық және физикалық құрамының өзгеруі тірі организмдерге де әсер етеді. Мысалы, 20 ғасырда Арал теңізінің тартылып, ауада тұз концентрациясының көбеюіне байланысты, миллиондаған тонна тұзды шаң тірі организмдерге үлкен әсерін тигізді.
Абиоталық факторды химиялық Абиоталық фактор|химиялық (атмосфераның, теңіздің, тұщы судың құрамы және тағы да басқалары) және физика Абиоталық фактор|физикалық (климат, орография) деп екіге бөледі. Абиоталық фактор биоталық және антропогендік факторлармен қосылғанда экологиялық факторлар құрайды.
Экология-Г.С.Оспанова , Г.Т.Бозтаева 27-38беттер
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым миністірлігі Семей қаласының ... ... ... ... Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың  -  жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және ... ... ... ... ... ... мәні.
Орындаған: Садвакасов С.Е
Тексерген: Мурзалимова А.К
Тобы: ВМ-401
Жоспар:
I. Абиотикалық ... ... ... ... және ... ... ... абиотикалық факторлардың - жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с.
IV.Пайдаланған әдебиеттер
Абиотикалық факторлар (гр. 'a' -- теріс және ... -- ... ... -- ... ... тірі организмдерге жасайтын тікелей немесе жанама әсерлерінің жиынтығы; сыртқы ортаның бейорганикалық, физикалық және ... ... ф и з и к а л ы қ ... ... (температура, жарық, жел, ылғалдылық, атмосфераның қысымы, ағыстар, радиациялық деңгей, радиоактивті сәуле шығару т.б.), х и м и я л ы қ ... ... ... су, ... ... шөгінді құрамы және олардағы қоспалар т.б.), к л и м а т т ы қ абиотикалық фактор (күн ... ... ... ... қысым т.б.) болып бөлінеді. Өсімдік пен жануарлардың ыстыққа, суыққа, ауа қысымына, су тереңдігіне, хим. ... ... ... ... ... қысқы, жазғы ұйқыға кетуі т.б. Абиотикалық факторға байланысты. Жер ... ... ... ... және ... ... өзгеруі тірі организмдерге де әсер етеді. Мысалы, 20 ғасырда Арал теңізінің ... ... тұз ... ... байланысты, миллиондаған тонна тұзды шаң тірі организмдерге үлкен әсерін тигізді.
Абиоталық факторды химиялық Абиоталық ... ... ... тұщы ... құрамы және тағы да басқалары) және физика Абиоталық фактор|физикалық (климат, орография) деп екіге бөледі. Абиоталық ... ... және ... ... ... ... факторлар құрайды.
Мекен ету ортасына тірі ағзаға әсер ететін экологиялық факторлардың көптүрлігіне қарамаи ,олардың ағзаға әсер ету сипаты мен тірі ағзалардың ... ... ... ... ... ... жалпы заңдылықтарды көрсетуге болады.Тірі ағзаларға экологиялық фактор әсерінің қолаилы немесе қолаисыз болуы,ең ... оның әсер ету ... ... ... ... ... тыс көп болуы ағзаларығ тіршілігіне қолаисыз әсер етеді
Ағзаның тіршілік ету үшін анағұрлым қолаилы болатын экологиялық фактордың интенсивтілігін оптимум деп ... ... ... үшін ... ... ... мекен ету ортасының факторларының қандай да бір ауытқу диапазонына бейімделуге қабілетін экологиялық ... деп ... ... ... ... стенобионтты,ал төзімділігі жоғары түрлеріэврибионтты деп атайды.Стенобионттылық пен ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі бейімделу типтерін сипаттаиды.
\Эврибионттылық түрдің кең таралуына жағдай ... ... ... ... да олар ... ... ету ... таралған.Стенобионттылық таралу ареалын шекетеиді.
1840ж Ю.Либих ағзалардың төзімділігі оның экологиялық қажеттіліктерінің ... еі ... ... ... ... ауыл ... ... өнімділігін анықтауда қоректік заттарға деген сұранысын зерттеуге бағытталған тәжирбелер жүргізеді.Ю.Либих бидаидың ... оған көп ... ... ... бар қоректік заттарға емес,оған азм мөлшерде қажет және топырақта ... ... ... ... ... ... фактордың тек жетіспеуі ғана емес,оның артық мөлшерде шектеуші әсер ете алады. ... ... ... да ... әсері туралы түсінікті дамытқан 1913ж В.Шелфорд болды,Шелфордтың толеранттылық заңы:
Экологиялық фактордың минуму ғана емес максимумы да ... ... бола ... ... ... ... ... толеранттылық шамасын,яғни ағзаның белгілі бір факторға төзімділігін анықтайды
Экологиялық факторлардың әсер етуінің кейбір заңдылықтары Организмге ... ... ... ... ... заңдылықтарды бөліп көрсетуге болады. Ондай заңдылықтарға оптимум ережесі, шектеулі факторлар ережесі, факторлардың өзара әсері ережесі және т.б. жатады. Стенобионттық және ... ... тек ... бір орта ... ғана ... ете ... ... Олар стенотермді тек температураның аз ғана ауытқуына шыдамды (теңіз маржандары), стеногалинді су тұздылығының ... төзе ... (ұлу) ... ... ... ... ... стенофагтар азықтың белгілі бір түрлерімен ғана қоректенеді, стенотоптар тек белгілі бір тіршілік ортасында ғана өмір сүре ... және т.б ... ... eurys ... 1840 жылы ... Ол өсiмдiктерге тәжiрибе жасап, өсiмдiктiң өсуi топырақтағы жетiспейтiн ең аз ... ... ... ... ... өсiмдiктiң өсiп-дамуын олар ең аз мөлшерде қажет ететiн микроэлементтер а - кең, ауқымды және bіontos - ... ... - ... орта факторларының ауқымды түрдегі өзгерістеріне бейімделе тіршілік ететін өсімдіктер немесе жануарлар. Қоңыржай белдеулердегі құрлықта мекендейтін жануарлардың көпшілік түрлері ... ... ... т.б. ... орта факторларының едәуір ауқымды өзгерістерін елемей тіршілік ете береді. Эврибионттардың сыртқы орта факторларының ауқымды түрдегі ауытқуларға ... ... ... ... төзімділігімен немесе оларда болатын орфофизиологиялық механизмдер арқылы анықталады. Мұндай ... ... мен ... ... ... ... ішкі орта жағдайларыныңгомеостазын белсенді түрде сақтай алады. Эврифагтар - әртүрлі азықтармен қоректене ... ... ... - әр ... ... орталарында кең таралған организмдер. .Либихтің минимум және ... ... ... жылы В. ... ғалымы Юстус нықтайтыны белгiлi болған. Бұл Либихтың деп аталады.Максимум заңы. 1913 жылы В. Шельфорд лимиттiк ... ... ... сай ... яғни ... шек заңын ашты. Оны Шельфордтың толеранттылық заңы деп атайды (латын тілінен аударғанда tolerantia - ... ... Кез ... ... ... ... жақындауы немесе одан жоғарылауы лимиттiк жағдай немесе лимиттiк ... ... деп ... ... ... шығып кетсе, организм тiршiлiгiн жояды.Оптимум және пессимум аймақтары мөлшерінің ... ... сол ... фактор әсеріне деген төзімділігін (толеранттылығын) анықтаушы критерий болып саналады да, экологиялық валенттілік не толеранттылық деп ... ... ... ... ... тұщы ... ... және тағы да басқалары) және физикалық (климат, орография) деп екіге бөледі. Абиоталық фактор биоталық және антропогендік факторлармен ... ... ... ... ... француз астронымы К.Фламмарионн -деді.Биосферадағы ең маңызды процесс-фотосинтез тек жарықта ғана жүзеге ... ... ... доноры су болып табылады,сондықтан фотосинтез нәтижесінде ооттегі түзіледі.
СО2+2Н2О-[ CH2O]+О2+Н2О
Тірі ағзалардың жарыққа ... ... ... ... бір ... жарықтың тікелеи жасуша протоплазмасына әсер ағзаны жойып жіберуі мүмкін,ал екінші жағынан-жарық тіршілікке қажетті энергияның бірінші рет ... Күн ... ... ... ... ... ағзаға әртүрлі жағдайда әсер етеді:Көрінетін жарық өсімдіктерге оларда жүретін фотосинтез процесі үшін қажет.Түрлерді жарықсүйгіш (Фотофилдер) және көлеңкесүйгіш (фотофобтар) деп ... ... ... болатын экологиялық топтар:
* Жарық сүйгіштер (жарықтағы) - гелиофиттер.
* ... ... ... - ...
* ... ... - ... гелиофиттер.
Жануарлар үшін жарық кеңістікте бағытты бақылауға , көруге ғана қажет.
Жарықтың мөлшері радиация жиынтығымен ... ... ... ... ... артады.Жарық режиімін анықтау үшін шағылысұан жарық мөлшерінде,яғни альбедо есепке алу қажет.
Альбедо-әр түрлі денелердің ... ... ... ... жалпы мөлшерін пайызбен шаққандағы мөлщері.Альбедо жарық сәулесінің түсу бұрышына және беттің шағылыстыру қасиетіне байланысты болады.
Экологиялық фактор ретінде жарыққа қатысты ... ... ... көрсетуге болады: гелиофиттер,сфиофиттер және көлеікеге төзімді өсімдіктер.
Температура-Тірі ағзалардың жер бетінде таралуын ... ... ... тек ... ... ғана ... оның,уақыт бойынша таралуы,яғни жылулық режім бойынша маңызды болып табылады.Өсімдіктердің денесінің өзіндік тмпературасы болмаиды.Олардың жылу реттеуінің анатомо-морфологиялық және физиологиялық ... ... ... ... ... ... ... зиянды қорғауға бағытталған өсімдіктердің физиолгиялық беиімделушіліктеріне төмендегі мысалдарды келтіруге болады.буланудың интенсивтілігі-транспирация.плазманың ұю температурасын өзгертеттін ... ... ... күн ... ... қарсылық қасиеті. Жануарларда ағзаны қолаисыз температураларлың әсеріне қорғауға бағытталған морфологиялық беиімделуге қалыптасқан.
Бергман ережесі 1847ж бойынша түрдің немесе біртекті жақын ... ... дене ... ірі жылы ... ... анағұрлым салқын аудандарда таралған. Термодинамика тұрғысынан ағзаның жылуды жоғалтуы оның ... ... ... тура ... ... ... 1877ж ... дене температурасы тұрақты жануарлардың салқын климаттық белдеулерде денесінің шығыңқы бөліктері ... жылу ... ... ... жеке ... қатынасының өзгеруінен де көрінеді.Солтүстік аудандарда мекендеитін ақкістің жылы жерде өсетін осындай жануарлармен салыстырғанда жүрегі,бүйрегі,бауыры ... ... ... тірі ағзалардың өміріндегі маңызды экологиялық факторы және олардың тұрақты құрам бқлігі болып табылады.м/ы: ... ... 96-98%, ... ... ... 83-86%,мүктер мен қыналардың 5-7%т.б су құрайды.
Өсімдіктердің әр түрлерінң,әр ... даму ... суға ... ... әр ... ... Ол ауа ... типіне баиланысты.Қоршаған ортаның ылғалдығы ағзаның жер шарында ... мен ... ... ... ... ... Жануарлар үшін олардың су алмасуын реттеитін механизімдер мен жабындардың қткізгіштігі маңызды рөл атқарады. Су ... ... ... мен ... ... топтарын: ылғалды сүйетін,қорғаныштықты сүиетін және орташа ылғалдықты сүигіш деп көрсетуге ... ... ... ... ... ... топтарға бөледі:
Гидрофилдер-ылғал сүйгіш жануарлар(маса,құрлықтың былқылдақденелері мен амфибиялар).
Мезофилдер-орташа ылғалдықты жағдаиында тіршілік ететін жануарлар(құстар,бунақденелер,сүтқоректілер).
Ксерофилдер-жоғарғы ылғалдықты жағдаиында тіршілік ете алмитын,құрғақшылықты сүиетін жануарлар.(түйе,кеміргіштермен ... ... ... , ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абиотикалық факторлардың ағзаларға әсері.4 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі22 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі. Биосфера ғаламдық экожүйе. Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары: Әлемдік мұхиттың, атмосфераның, топырақтың ғаламдық ластануы. Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс14 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі. Биосфера ғаламдық экожүйе.Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары.Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс16 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және биосфера14 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. организмдердің индикаторлық мәні4 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні11 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. Организмдердің индикаторлық мәні9 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың экологиялық мәні13 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь