Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі

1. Латын тілі
2. Термин туралы ғылыми түсінік
3. Анатомиялық атаулар
Латын тілі – фармакология, анатомия, медицинаның тілі.
Сонымен қатар, латын тілі барлық ғылым мен техника саласында
терминологияны толықтырудың қайнар көзі. Сол себепті латын тілі тарих,
филология, тарих, дінтану, медицина, құқық, биология мамандықтарында
оқытылып келеді. Әр мамандық саласына байланысты латын тілін оқыту
мақсаты әртүрлілігімен ерекшеленіп, латын тілін оқытудың өзіндік тәсілдері
мен әдістері қалыптасады. Мәселен, филология мамандығында латын тілінің
шығу тарихы, грамматикасы, сөздік құрылымы, құрамы және т.б.
тереңдетілген түрде оқытылады, ал тарих мамандықтарына латын тілін оқыту
– ежелгі немесе ортағасырлық тарихи ескерткіштерді оқу және онымен
танысумен, зерттеумен байланысты.
Муканова З.А. Учебник «Латинский язык» (для гуманитарных
факультетов университетов. – Алматы, 2006.
Азаматова А.Х. Латинский язык и основы научной терминологии.
Алматы, 2008.
Григорьян Е.Л. Пособие по латинскому языку для студентов
исторического, философского и юридического факультетов. Ростовский
государственный университет, 2002. - 44 стр.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі                                           ... ... ... ... ... университеті.
СӨЖ
Тақырыбы: Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі
Орындаған: Азамат Әлмұратов
Тексерген: Билялов Ермекқазы Ережепович
Жоспар:
1. Латын тілі
2. Термин туралы ғылыми түсінік
3. Анатомиялық атаулар
Латын тілі - ... ... ... ... ... ... латын тілі барлық ғылым мен техника саласында
терминологияны толықтырудың қайнар ... Сол ... ... тілі ... ... ... дінтану, медицина, құқық, биология мамандықтарында
оқытылып келеді. Әр мамандық ... ... ... ... оқыту
мақсаты әртүрлілігімен ерекшеленіп, латын тілін оқытудың өзіндік тәсілдері ... ... ... ... филология мамандығында латын тілінің
шығу тарихы, грамматикасы, сөздік құрылымы, құрамы және т.б. ... ... ... ал ... ... ... ... оқыту
- ежелгі немесе ортағасырлық тарихи ескерткіштерді оқу және онымен
танысумен, зерттеумен байланысты. Биология мамандығына ... ... зат ... ... тән ... - ... категориясы.
Қазақ және орыс тілдерімен салыстырғанда латын тіліндегі зат
есімдердің ... ... ... ... ... ... - зат есім тақырыбын бастамас бұрын, ботаникалық,
зоологиялық, анатомиялық терминдерге тоқталып өткен жөн. Ол ... ... ... транслитерация жүйесіне, қазақ, орыс және латын
тілдеріндегі аудармаларын салғастыра отырып, студенттің терминге,
терминдегі зат ... ... ... қажет. Мәселен,
tulpia,aef (лат.) - тюльпан (орыс) - қызғалдақ (қаз.);
delphinus,im (лат.) - ... ... - ... ... ... - усик (орыс) - мұртша (қаз.);
planta,aef (лат.) - ... ... - ... ... ... - роза (орыс) - раушан (қаз.), т.б. ... ... ... ... көп ... орыс
тілінде орын алатынын байқауға болады, ал қазақ тілінде әрбір терминге өз
баламасы берілген. Транслитерация құбылысымен ... ... ... ... мағынада қолданылатынын байқауға болатынын студенттерге
ұғындыру керек. Мәселен, antenna,aef (лат.) - усик (орыс) - мұртша ... ... ... ... ... ... атауы
негізінде пайдаланамыз, planta,aef (лат.) - растение (орыс) - өсімдік (қаз.) ... ... ... ... термин, оның
құрылуы, қолданылуы, аударылуы секілді мәселелерді талқылай отырып,
аудиторияға латын тіліндегі зат есімді, оның ... түзу ... ... ұғындыру қажет.
Зат есім жайында жалпы түсінік қалыптасқаннан кейін, зат есімнің
грамматикалық категориясына жеке-жеке тоқталып өтуге болады. Алдымен
зат есімнің ... ... - genus: ... (carpus, im - плод - ... aster, im - ... - ...
өсімдіктің бір түрі; tubus, im - трубка - түтік);
genus femininum (crataegus,i f - ... - ... alnus,i f - ... ... f - ... neutrum (folium, i n - лист - ... ovum, i n - яйцо - ... ... ... өзге сөз ... ... үшін оның сөздік формасына
назар аудару керек. Зат есімнің сөздік ... ... зат ... атау ... ... ... ... (nominativus singularius: cygnus, i m - лебедь -
аққу), одан кейін үтір арқылы ілік септік, ... ... ... ... ... cygnus, i m - ... - аққу), және қай текке (masculinum,
femininum, neutrum: cygnus, i m - ... - ... ... анықтайтын
ретте келеді. Зат есімнің түр категориясы (numerus): жекеше түрі - singulāris
және көпше түрі -plurālis.
Алты септеуі (casus):
Nominatīvus (Nom.) Атау ... ... (Gen.) Ілік ... ... (Dat.) ... ... кімге?неге ?
Accusatīvus (Acc.) Табыс септік кімді?нені? қайда?
Ablatīvus (Abl.) ... ... ... қай жерде?
Vocatīvus (Voc.) Қаратпа сөздерде қолданылады кім?не? Мысалы:
Ave, magistra! ... бе, ... ... ... ... украин, белорусь, грек тілдерінде
сақталған ( сынку, друже, Галю). Латын тілінде Vocatīvus ІІ септеуден басқа
септеулерде ... ... ... ... зат ... бес түрлі жолмен септеледі. Септелудің түрі
ілік септігінің жекеше ... ... ... анықталады. Сондықтан зат
есімдердің сөздікте ілік септігінің жекеше түрінің жалғауы міндетті түрде
беріледі. ... Gen. Sing. - ... Gen. Sing. - ... Gen. Sing. - is
4-септеудің Gen. Sing. - us
5-септеудің Gen. Sing. - ... ... ... ... ескертпе ретінде міндетті түрде екі
формасын есте ... ... (!) - атау және ілік ... ... avis, ... f құс; terra, terrae f жер, ел; lupus, lupi m ... есімді өтіп болған
соң, білімді бекітіп, бірнеше жаттығуларды орындату қажет. Зат есім ... сай ... ... орындату керек. Мысалы,
· төмендегі сөздерді оқыңыз, ілік септігінің жекеше түрінің жалғауы
арқылы қай септеуге жататынын ... ae f - ... ae f - ... ae f - ... ae f - шырша
planta, ae f - өсімдік ... ae f - ... ae f - ... i m - ... i m - ... ... өсімдік
fungus, i m - саңырауқұлақ
folium, i n - жапырақ
granum, i n - дән
trifolium, ii, n - ... i m - ... i m - ... i m - ... i m - ... i m - кірпі
gryllus, i m - қара ... i m - ... ... ... ... жекеше және көпше түрлерінде септеңіз:
ala, ae f - қанат; ramus, i m - бұтақ; folium, i n - ... gryllus, i m - ... ... cuculus, i m - ... fragaria, ae f - бүлдірген
· оқып аударыңыз:
1) Mala herba cito crescit;
2) Scientia potentia est;
3) Terra est sphaera;
4) Aquila non captat muscas;
5) Terra et luna sunt stellae;
6) ... est magistra ...
7) Historia est magistra vitae;
8) Historia est schola vitae;
9) Anguis in Herba;
10) Roma est in Italiā;
11) In terrā et in aquā est vita;
12) In lunā non est vita;
13) In silvis sunt bestiae;
14) Ibi ... ubi concordia;
15) Experientia est optima
magistra;
16) Aurora musis amica;
· латын тіліне аударыңыз:
Жапырақ, ... ... ... ... бүркіт, жерде, жерге, жер
астында, жер астына, орманда, орманға, ормандарда, ормандарға, құйрықты,
буынды, аралдарға, айда, айға, суда, суға, су ... су ... ... жұмыс:
1. herba, aef - шөп 2. granum, in - дән; 3. est - болу ... ІІІ ... ... түрде қолданылатын нұсқасы; 4. terra, aef -жер; 5. sphaera, aef -
шар; 6. stella, aef - ... ... 7. luna, aef - ай; 8. ... aef ... 9. vita, aef - өмір; 10. schola, aef - мектеп; 11. via, aef - жол; 12. ... aef - Рим; 13.aqua, aef - су; 14. silva, aef - ... 15. non - жоқ;
16. bestia, ae f - аң; 17. ... ae f - ... 18. ... ae f - келісім; 19.
experientia, ae f - тәжрибе; 20. amica, ae f - дос; 21. aurora, ae f - ... 22. ... - болу ... ІІІ ... ... ... қолданылатын нұсқасы; 23. in -
да,-де,-та,-те жалғауы яғни және сұрақтарына
байланысты аблятив пен аккузативті керек ететін ... 24.et - ... 25. ... ... 26. ubi - қай ... 27. filia, aef - қыз; 28. insula, aef - ... 29. ... aef - тіл; 30. nauta, aem - теңізші; 31. collega, aem - жолдас; 32.
poēta, aem - ақын; 33. ... aem - ... 34. regina, aef - ... 35. dea, aef - әйел құдай; 36. sub - астында яғни
және сұрақтарына ... ... пен ... ... ... ... 37. ... ae f - білім.
Сонымен біз байқағандай, латын тілін оқыту классикалық бағытта ... ... ... күш ... ... мен ... айналысуға бағытталған.
Өйткені ауызекі сөйлеу тілінде біз латын тілінде
сөйлемейміз, біз тек оны оқу және түсінумен шектелеміз. Ал ... ... ... ... ең өнімді тәсілі - қазақ тіліндегі терминдерді,
терминдік ... ... ... ... ... арқылы студент әрбір
жұрнаққа, жалғауға, септелу үлгісіне мән береді. Осы тәсіл арқылы биология ... ... ... ... ... оңай ... ... алады. Студенттер жаттығу орындап, кестемен жұмыс, күрделі
мәтіндерді аударумен айналысады. Ал бұл өз ... ... ... ... ... әрі оңай ... ... тигізеді.
Латын тілі және медициналық терминология негіздері - сөздер үшін ... пән. ... ... оның мақсатын, жалпы көлемі мен мазмұнын,
неліктен латын тілі жүздеген жылдар бойы медицина мен биологияның ғылыми
тілінде қолданылатынын ... ... ... ... ... ... техника мен өндірістің қай саласында болмасын, арнайы
лексиканы немесе терминологияны дұрыс түсініп, қолдана білуі қажет.
Терминнің негізгі қызметі, (лат. terminus - шек, ... ... ... дәл ... ... бір сӛзден (ауру, флюорография) және сӛз тіркесінен ... ... ... ауру ... ӛндеу) тұрады.
Терминдердің әдеби тілмен айырмашылығы ғылыми - ... ... ... ... жәй ... ... - ол ...
жалпыламаның қорытындысы, белгілі ғылыми теорияның фрагменті, ғылым
жүйесінің атауы.
Терминология. Терминология жүйесі.
Білім саласының, ғылымның терминологиясы - ӛз ара ... ... бір ... ... ... сӛз немесе сӛз тіркесінен тұратын
атаулар жүйесі. Сӛздіктің басқа ... ... ... күн сайын
жүйелеп отырады, талап етеді. Терминология ... ... ... ... ӛзгереді, қосылады, қолданыстан шығады немесе алынып тасталынады.
Көптеген атаулар жаңа мағынаға ие болады.
Терминология - ... ... ... әдебиеттің үлкен бӛлегі.
Латын тілі тарихынан.
Латын тілі (LingiaLatina) индоевропалық тілдердің италийлық тобына
жатады. Оның ... болу ... ... ... ... бұл тілде Италияның
орталығында орналасқан. Лация облысында тұрған латын (Latini) тайпасы мен
Апеннин мүсінде орналасқан біздің жыл санауымыздың І ... ... ... ... ... кӛне Рим тұрғындары - италиялық тайпалар сӛйлеген.
Біздің жыл ... ІІІ ... ... ... латын тілі римдік
легиондармен бірге мәдениеті дамыған. Греция, Карфаген, Египет, Сирия және
т.б. Европаның аз дамыған мәдениеті тайпаларына ене ... ... - ... ... тілі ... ... мен ... Португалия аралығын алып жатқан Ұлы
Рим империясының негізгі тіліне айналады. Латын тілі ... ... ... ... тараса, Жерорта теңізі бассейні - Греция, Кіші Азия, ... ... ... ... ... ... ... кедергісіне тап болды.
Ӛйткені ол бұл аймақтарда грек немесе эллин білімділігі кең тараған еді.
Римляндар гректермен ... ... ... ... ... 4
Греция мәдениетінің әсерін сезе бастаған. Сӛйтіп кӛне ... ... ... екі ... - грек-латын тілдерінің негізінде қалыптаса бастады.
Медицина терминология негіздері.
Медициналық терминология - . Ол ... ... ... ... ... т.б. ғылымдар мен
білім салаларының терминологиялық жүйелерінен тұрады. Латын тілі
терминологиясы негізгі үш жүйеден тұрады:
.Анатомиялық және гистологиялық атаулар. Бүгінгі таңда ... ... ... ... атаулар құрайды. Қазіргі Халықаралық анатомиялық
атаулар (Nominaanatomica) 1955 жылы ... ... ... ... Бүгінгі күнге дейін ол бір неше рет толықтырылып,
ӛзгерістер еңгізілді. Алғашқы Советтік басылымның кіріспе сӛзінде бұл
халықаралық деңгейде қабылданған ... ... ... тілінде бірінші
анатомиялық терминдер екені атап кӛрсетілген. Бұл - латын тілі ғылымның әр
түрлі ... тілі ... ... ... тіліндегі анатомиялық және
гистологиялық атауларды дұрыс және сауатты қолдану үшін, ... тілі ... ... ... ... айта ... ... олардың грамматикалық
формасы мен мағынасын жете түсініп, сӛздіктің кӛмегімен және ӛз бетімен
терминдерді латын тілінде жасай білуі керек.
Пайдаланылған ... ... З.А. ... (для ... ... ... - Алматы, 2006.
Азаматова А.Х. Латинский язык и ... ... ... ... ... Е.Л. ... по ... языку для студентов
исторического, философского и юридического факультетов. Ростовский
государственный университет, 2002. - 44 стр.
Интернет ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Анатомиялық терминдердің латын тілінде дәріптелуі жөнінде5 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы6 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы ақпарат4 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы3 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы ақпарат6 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы мәлімет11 бет
"Анатомиялық терминдердің латын тілінде дәріптелуі"4 бет
Анатомия терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі8 бет
Анатомия терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы17 бет
Анатомия терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы ақпарат7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь