Абай және қазіргі заман

1. Абай және қазіргі заман.
2.Шоқан және географиялық детерминизм
3.Фрейд және психоанализ.
4. Ф. Ницше және аса күшті адам
Ұлы ақынды зерттеуде, тануда бүгінде жаңаша ойлау биігінен қарай бастадық. Әйтсе де, кешегі кеңестік дәуірден қалған, бойға әбден сіңген кертартпа санадан арыла алмай келеміз. Абай және кәсіпкерлік, Абай және бизнес мәселесі әлі сол кеңестік ұғым шеңберінде.
Қарап отырсаң Абайдың бизнес, кәсіп¬керлік жөніндегі айтқаны соншалықты анық әрі айқын. Ол құрғақ ақыл айтпайды, ғақлия оқымайды. Оқырманмен ұдайы ұғы¬сады, жанына жақындайды, ойымен ор¬тақтастырады. Өзіне, өз жан-дүниесіне үңіл¬ген Абай үйлесімді дамуды, өркениетті ел болуды кәсіпкерліктен тапқандай болады.
“Сап, сап, көңілім, сап, көңілім” өлеңінде “Бейнет көрмей, дәулет жоқ” екен¬дігін қадап айтса, “Қақтаған ақ күміс¬тей кең маңдайлы” өлеңінде жұмыс істеп, мал бақпаған жігітте қасиет болмайтын¬дығын алға тартады.
Жалпы алғанда, адал еңбек қана елді ұшпаққа жеткізетінін Абай өз шығармала¬рының өн бойына өзек еткен.
1. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ.2006. – 569 б.
2. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География жѕне геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет.
3. http//:www.bigox.kz
4. Қ.Ш. Мұхамеджан. Философия. Семинар сабақтарға және өзіндік жұмысқа әдістемелік нұсқау. Алматы АЭЖБИ 2007
5. Философия науки: учебное пособие А.И Липкна — Москва: Эксмо 2007—608c
6. Философия : Жоғарғы оқу орынарындары студенттеріне арналған оқулық// құрастырған Т. Ғабитов аударған Б. Сатершинов –Алматы: Қаржы-Қаражат , 20002—352 бет .
7. Философиялық сөздік. —/ Редокл:Р.Н. Нұрғалиев, Ғ.Ғ. Ақмамбетов ж.б. –Алматы, 1996-480б.
8. Поппер К. Логика и рост научного знания. Москва—1981—468стр
9. Байсенов Қ.Ш. Философия тарихы: Оқулық.-Шымкнет, 2005—452б.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: 1. Абай және қазіргі заман. ... және ... ... ... және ... 4. Ф. Ницше және аса күшті адам
Орындаған: Жұмаділова П.Н.
Тобы: ЭН-401
Тексерген: Кенжебулатова А.М.
Семей қаласы 2015 жыл
* Абай және ... ... ... ... ... ... ... ойлау биігінен қарай бастадық. Әйтсе де, кешегі кеңестік ... ... ... әбден сіңген кертартпа санадан арыла алмай келеміз. Абай және ... Абай және ... ... әлі сол ... ұғым ... ... ... бизнес, кәсіп - керлік жөніндегі айтқаны соншалықты анық әрі ... Ол ... ақыл ... ... ... ... ... ұғы - сады, жанына жақындайды, ойымен ор - тақтастырады. Өзіне, өз жан-дүниесіне үңіл - ген Абай ... ... ... ел болуды кәсіпкерліктен тапқандай болады.
"Сап, сап, көңілім, сап, көңілім" ... ... ... ... жоқ" екен - ... ... айтса, "Қақтаған ақ күміс - тей кең маңдайлы" ... ... ... мал бақпаған жігітте қасиет болмайтын - дығын алға тартады.
Жалпы алғанда, адал еңбек қана елді ұшпаққа жеткізетінін Абай өз ... - ... өн ... өзек еткен. "Қартайдық, қайғы ойладық, ұлғайды арман" өлеңінде:
Жамандар қыла алмай жүр адал еңбек,
Ұрлық, қулық қылдым деп
қағар көлбек.
Арамдықтан жамандық көрмей қалмас,
Мың күн ... бір күні ... ... - деп ... ой ... ... қатарында болу үшін адам бойындағы түрлі мінез-құлық кесел - дерінен арыла білу - басты ... бірі ... ... көзі қарақты азаматтар жақсы біледі. Расында да тамағы тоқтық, жұмысы жоқтық, босқа таласу, досқа жау ... ... ... және т.б. ... қасиеттер өрлеудің, өркендеудің жолы емес. Абайша айтқанда, қор болудың, құрудың төте жолы.
Өркені жайылған елдің бір көрінісін Абай ... ... ... өлеңінде былайша суреттейді:
Берекелі болса ел,
Жағасы жайлау, ол бір көл.
Жапырағы жайқалып,
Бұлғақтайды соқса жел.
Осы өлеңдегі берекелі елдің азаматтары үшін ақынның ұсынған рухани ... да ... ... ... ... ұста,
Сонда толық боларсың елден бөлек.
Сондай-ақ, бұрынғыдай орталыққа жалтақтау, өз құқы өзінде жоқ кездегі хал-ахуалды айнытпай көз ... ... мына бір ... те "Аш қарын жұбана ма майлы ас жемей" өлеңінде дәлме-дәл, көркем түрде берілген:
Ет, қымыз тамақ болса ... ... ... ... ең онан да ... ... ... жоқ күнде тояр,
Құлдық ұрып асайсың асы бардан.
Осы өлеңдегі әрбір жолдар бүгінгі заманға ... ... ... ... бұл ... ... ауырлап, тереңдігі ұлғая түскендей. Мысал келтірелік.
Өркениетті елдер қатарына жету жолында еңбек етудің қаншалықты мәнді екендігіне Абай ... ден ... ... тұрса да қанша мақтап,
Әуре етеді ішіне қулық сақтап.
Өзіңе сен, өзіңді алып шығар,
Еңбегің мен ... екі ... - ... ... атты ... ... ... да сақта қапшыққа.
Қолдағыңды қорғап бақ,
Мал арзан деп аптықпа.
Сыпайы жүр де, шаруа ойла,
Даңғойланып қаптықпа, - ... ... ... ... ... ... ... қой,
Күзетке оңай, шошынба!, - дейді "Осы ... ... деп ... ... ... құр ... үшін ... жинап, жас қымыз бен қызылшыл семізге бола ұры мен ... ... ... ... ... жылқыны аңдып әр төбенің тасасында ұры жүр, одан да күзетке оңай қойды бақ деген халқымызға керекті және бір шаруа ... ... ... ... егін ... оқу оқып, білім алған.
Би болған, болыс болған өнер емес,
Еңбектің бұдан өзге бәрі жалған.
Осы бір өлеңінде егін ... ... оқу ... ... ... ... баянды еңбек екендігін айтады.
"Мен көрдім ұзын қайың құлағанын" атты өлеңінде:
Мен көрдім дүние деген ... ... жүр ғой ... ... етін.
Ойлы адамға қызық жоқ бұл жалғанда,
Көбінің сырты бүтін, іші ... - ... да ... ... ... ... аударған "Қазаға ұшыраған қара шекпен" өлеңінде:
Бөз орнына сөз беріп,
Құда, тамыр, дос кетті.
Қол ұстамай, көз көріп,
Айтқан арыз бос ... - ... ... болу - ... ... ішкі ... айырылуға әкеп соғатындығына Крыловтан аударған "Жарлы бай" өлеңінде де баса ... ... Бай - лық ... оның жаны мен тәніне, қоғамға қызмет етуі керектігіне мән береді. Мал қызығын көрмеген, жақсы ... пен ... ас ... жан ... білмеген байларға обал жоқ дейтін кедей шал ғайыптан бай болады. Дорбаға қол салған сайын, бір алтынға ие болу ... қол ... ол дәм ... ... ... соң ... дорба ішінен ала береді. Тойдым, болдым демейді. Нәтиже - ... ... ... ... ... ... - ді. Күні бітеді. Мінеки, қу нәпсіге тоймаудың соңы Алла сыйлаған өмірден озумен тынады.
Абай мал мен дүниені нардай ... ... ... әлемнің төрт бұрышына сыймай, қайда барарын білмей, теңселіп қалатындардан бойды ... ... ... ... Оның "Тәңірбердіге" өлеңі осы ойдың айғағы.
Байсып, паңсып,
Көрінгенге бәлсіп.
Өзі ғана келгендей,
Дүниеге жансып.
Бұл өлеңде өзіне-өзі көңілі толып, мен - ... ... ... ... ... ... түк жоқ, ... қайғы жоқ жанның бейнесін, келбет-кескінін өрнектейді.
Бүгінгі бизнес өркениетті көксеген, әлемдік сауда-саттықтың озық үлгілерін бетке тұтқан еліміздің ертеңіне ... ... ... Бұл ... өз ... ... ... көтерілген ерікті іс-әрекеттер саясатынан туындайды. Абайдың:
Еріксіз түскен ылдидан,
Еркіңмен шыққан өр артық.
Қорлықпен өткен өмірден,
Көсіліп ... көр ... - ... ... ... ... елге қол ... шақтағы өмір сүрудің өлшемі дер едік. Бүгінгі өмір ... бет ... ... ... ... өрге ұмтылған байыпты да парасатты таңдауы, бағыт-бағдары.
Абай үшінші қара сөзінде: "һәмма ға - ... ... ... ... бай - ... ... жалқау кісі қорқақ, қайрат - сыз тартады; әрбір ... ... ... ... ... мақтаншақ, қорқақ ақылсыз надан, арсыз келеді; әрбір арсыз жалқаудан ... өзі ... ... ... ... ... жоқ ... шығады" дейді. Мұндағы көптеген қасиеті кем сипаттардың бірі - жалқаулық. Жалқаулық белең ... ... мал да ... егін де ... сауда да қызбайды.
"Енді қарап тұрсам, сарттың екпеген егіні жоқ, шығармаған жемісі жоқ, саудагерінің жүрмеген жері жоқ, ... ... жоқ", ... ... қара ... ... халқымыздың арасынан кәсіп - к - ерлікті серік етіп, егін егіп, Абай тілі - мен айтқанда, сауданың ебін ... ... ... саналуда. Қазақ сауда жасай алмайды, қой бағудан өзгеге ебі жоқ ... ... ... ... ... мүлдем сейілді. Оған тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап, қожырай бастаған кейбір ауылдардың бүгінде еңсесі тіктелгенін көргенде көз жеткізе аласың. Қандастарымыз тұратын кең де ... ... ... кешегі жоспарлы экономика заманында, яғни кеңес - тік кезеңде тек қолында билігі барларға ғана бұйыратын. Онда да олар өздеріне зәулім үй ... ... ... үрей құша - ... ... ... сол теңгермелі заман - да біреуден асып кетуге жол берілмейтін. Кеңестік заман халқымыздың бас көтеруіне, ішкі мүмкіндігін жүзеге асыруға, өзгелермен ... тең ... ... ... ... дініне, сауда секілді өркениетті салаға бет бұ - руына тізгін сала берді. Бойда бар ... ... ... ... болды.
Абай өзінің үшінші қара сөзінде: "Қа - зақтың ... ... ... ... ... ... бірі тілеспейтұғынының, рас сөзі аз болатұғынының, қызметке таласқыш болатұғынының, өздерінің жалқау болатұғы - нының себебі не?" деген сауалға мынадай ... ... ... бәрі төрт ... малды көбейтеміннен басқа ойының жоқтығынан, өзге: егін, сауда, өнер, ғылым - солар секілді нәрселерге салынса, бұлай болмас еді" ... ... ... ... қол жеткен табыстары, бәсекеге қабілетті алдыңғы елу елдің қатары - на енуге ... ... ... жалқау, мақтаншақ, қайратсыз, ақылсыз, өнерсіз еместігін айғақтайды. Қазақ халқы бүгінде тәуелсіз мемлекеті, айқын бағыт-бағдары, қайратты да қажырлы ұл-қыздары, әлемдік ... ... ... бар ... ... төрт ... мойын - датты. Бұл - ізденістердің, тынымсыз еңбектің, төгілген маңдай тердің, өнерлі азаматтарының ... де ... ... ... ... ... ... "Екі ортада бұ дүниенің рахатының қайда екенін ... ... ... ... бірі ... есіл өмірді ескерусіз, босқа, жарамсыз қылықпен қор етіп өткізеді де, таусылған ... бір ... ... бар ... сатып алуға таба алмайды.
Қулық салмақ, көз сүзіп, тіленіп, адам саумақ - ... ... ісі. ... ... ... ... өз ... сүйеніп, еңбегіңді сау, еңбек қылсаң, қара жер де береді, құр ... қара ... қара ... ... тұсы бүгінде кейбір ауыл-ауылдарда көзге көрінер тұстарда әсем жазылып, тұғырға ... тұр. ... ... мол Абай ... ... ... партия билеген тұста жазып қоюдың өзі мұң болатын. Енді мінеки, "Заң басқа, заман басқа" дегендей, ұлттық ... дөп ... ... мен ... мол ... ... ... орын берілді.
Абай көздеген елдің келбеті, сипаты да айқын. Ол - ... ... ... - ... ... де ... бар есті сөздер.
Әл-ауқатты арттыру, бақуатты тұру - ... ... ... Осы міндет үдесінен шығу едәуір қажыр-қайратты, біліктілікті талап етеді. Сол үшін ... ... ... - тар - дан, ... қасиеттерден арылуды Абай оныншы сөзінде атап айтады: "Құдай саған еңбек қылып мал табарлық қуат берді. Ол ... адал ... ... ... ... Ол ... ... тауып сарып қыларды білерлік ғылым берді, оны оқымайсың", дей келе: "Ерінбей ... ... ... ... ... ... ... кім бай болмайды?" дейді. Байлықтың көзі - ... ... ... ізденісте, ұқсата білуде екендігін хакім Абай дәлме-дәл айтады.
Нарық ... ... ... оны ... ... талап етеді. Онсыз табыс, кіріс болмайды. Бұл орайда ... он ... ... ... мына бір ... ойы ... ... да қалыпты қағида - сына сайма-сай келеді. "Егер де есті кісілердің қатарында болғың ... ... бір ... ... ... бір, ең ... ... бір өзіңнен өзің есеп ал!". Мінеки, асып-таспаудың, парасатты да пайымды өмір сүрудің тамаша ... - нің ... - осы дер ... де он ... ... ... адам баласы адам баласынан ақыл, ғылым, ар, мінез деген нәрселермен озады. Одан ... ... ... ғой ... бәрі де - ... ... ... зама - нының талабы да осында. Нарық әрбір кәсіп - ... ... ... ... ... мү - ... ақылды болуын, алданбауын, ғылым - ға үйір болуын, әйтпесе, шаң ... көш ... ... арлы болуын, арсыздыққа еш дауа жоқтығын, мінезге бай ... ... ... тірлікке бастайтынын ұлы ойшыл бүгінгі күні де қайталап, ескертіп тұрғандай.
Дамыған елу елдің қатарына қосылу адам бойындағы игі ... ... ... ... Экономика ғана емес, рухани ішкі әлем де мықты, мығым ... ... То - ғы - ... қара ... ... өзі айт - қа - ... "Естілердің айтқан сөздерін ес - керіп жүрген кісі өзі де есті ... ... - ші, ... ... ... жалғас - тығын жадымыздан шығармауымыз қажет.
Кешегі кеңестік заманда біздің Қазақ - стан ... ... өте бай ... рас. Алайда, шылқыған байлықтың үстінде отырсақ та, аспаннан жауған шұға халқы - ... ... жоқ. ... ... ... ... ... қалды. Абайдың жиырма екінші сөзінде "Бай болса, өз басының, өз малының еркі өзінде болмас па?" дегеніндей, еліміз өзге елге, тізгінді ... ... ... тәуелді болатын.
Ұлы ақынның жиырма үшінші сөзінде: "Жаманмен салысып жақсы бола ма? Жақсыға салысып жақсы болад-тағы" деп таразылағанындай, еліміз ... ... ... ... қабілетті өркениетті елу елдің қатарына енуді межелеп отыр.
Сондай-ақ, жиырма төртінші қара сөзінде: "...Өнерді, малды түзден, бөтен жақтан түзу ... ... ... күн ... ма ... деп, ... қарс айырыла армандаған ақынның бүгінгі елі бірлік пен берекеге, ырысты еңбек пен тату ... бет ... ... Бұл ... ... - ... ... кәміл.
Кәсіптің барлығы дерлік табысқа бас - тайды. Еңбектің атасы - ... Ақын отыз ... ... ... де мал ... ... ... үйренбек керек. Мал жұтайды, өнер жұтамайды. Алдау қоспай адал еңбегін сатқан қолөнері - қазақтың әулиесі сол" ... ... ... ... ... жолдарының бірі - қолөнерін дамыту елдігіміздің белгісі.
Абайдың рухани әлемі бүгінгі қазақ елінің гүлденуіне, өркендеуіне қашанда қызмет ете ... ... және ... ... Шыңғысұлы Уәлиханов.-Қазақстан мәдениетіне үлкен үлес қосқан қазақтың алғашқы ғылымдарының бірі Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов. Ол Омбының кадет ... яғни ... ... ... ... Арғы атасы Абылайды пір тұтқан Шоқан өз халқының мәдениетін жоғары деңгейге көтеруге ... ... ... ... оның ... ... болды.
Қазақ ағартушылығына Еуропадағы ағылшын, неміс, француздардағы сияқты жалпы ортақ белгілер тән. Ең ... - ... мен ... ... ... жеткізетін күш деп ұғыну. Алайда, қазақ ағартушылығының өзіндік ерекшеліктері де жеткілікті. Мұның өзі ... ... ... ... хандығына және Ресей империясы құрамындағы бодан халық тағдырына қатысты.
Ағартушылық мәдениеттегі негізгі ... -- ... ... сыртқы әлемге "дала адамын" түсіндіргісі келді. Осы мақсатпен ол қазақ және қырғыз ... ... ... діні мен ... ... Шоқан жазған "Үлкен қырғыз - қайсақ ордасының ескі аңыз ... ... ... ... ... туралы жазбалар", "Сахарадағы мұсылмандық туралы" және т.б. ғылыми еңбектерде қазақ және басқа түрік ... ... ... ... ... тек қазақ ағартушысы деп шектеу жеткіліксіз. Ол, шын ... ... ... ... ... 30 жыл ғана өмір ... ол өзін дарынды тарихшы, тіл маманы, географ, мәдениеттанушы ретінде Еуропа мен Азияға таныстырп кетті.
Шоқан туралы ... ... ... ... ... - ... пен Шығыстың арақатынасы.
Патшалық Ресейде білім алған империя офицері ретінде ол, әрине, ... ... ... ... ... ... Ф.М. Достоевский, С.Р. Дуров, Н.Г. Чернышевский сияқты орыстың озық ойлы ғұламаларымен достасып, ... ... ... ... нәр ... ... бар ... өз халқының төл мәдениетін, тарихын, тілін жоғары деңгейге көтеріп, жалпы адамзаттық мәдениетке тең етіп қосу ... ... ... ... көре ... Ұлт ... ... дүниежүзілік діндер интеграциялық қызмет атқарады. Қысқаша айтқанда, Шоқанның қазақ мәдениетіне қосқан үлесінің негізінде Батыстың да, ... да ... ... емес, өз халқының төл мәдениеті жатыр. Шоқанның өзіне ... ... ... - ... ... ... ... ақыл-ой қабілеті жөнінен отырықшы татар немесе түркі шаруаларына қарағанда әлдеқайда жоғары тұр... Осынау дала көшпелілерінің ... ... ... ой-қиялының жүйрік болып бітетіні мұңсыз-қамсыз көшпелі тіршіліктің арқасы болу керек немесе ұдайы ашық аспан астында, шет-шегі ... ... ... да ... ... ... ... арасында өзінің ақындық қабілет-дарыны жөнінен қазақтар бірінші орында болса керек".
Географиялық детерменизм - қоғамдық өмір және ... даму ... ... ... ерекшеліктері мен елдің немесе аймақтың географиялықорналасуы арқылы түсіндіретін концепция.
Географиялық детерменизм өндіргіш күштерді орналастыруда жергілікті табиғат жағдайлары мен ... және ... ... ... есептеуді талап етеді. Географиялық детерменизмге қарама-қарсы түжырымды географиялық индетерменизм деп атайды. Ол ... мен ... ... ... ... ... мойындамайды. Қоғам дамуындағы географиялық факторларды асыра бағалайт
З. Фрейд және психоанализ
Австриялық дәрігер психолог Зигмунд ... 1856 жылы 6 ... ... ... ... тері сатушының отбасында дүниеге келеді.
1860 жылы Фрейдтер отбасы Венаға көшеді. 83 жыл өмірінің 80 жылын ... осы ... ... ... отбасында 8 бала болды, бірақ Зигмунд өзінің алғырлығымен,таңқаларлық ақылымен,кітапқа деген құмарлығымен ерекшеленді. Сол себепті оған ... ... ... ... ... ... ... барысында оған ешкім кедергі жасамау мақсатында, Зигмунд ... ... ... ... ал ... ... шам ... оқитын. 17 жасында гимназияны өте жақсы аяқтап, әйгілі Вена университетіне оқуға тапсырады. Университетте атақты профессорлар дәріс береді. Сол жерде оқып ... ... ... ... ... ... политика, философия жайлы үйрену мақсатында кіреді. Бірақ көбірек оны жаратылыстану ғылымдары қызықтырады. Биология және физика, жаратылыстану принципі бойынша нақты ... ... ... ... Бұл үшін оған ... ... жұмыс істеуге бару керек болды. Өйткені оның ол кезде медициналық тәжірибесі жоқ болатын. ... ... ... ... ... ... ... балаларды сондай-ақ әр-түрлі тілдік ақаулары бар балаларды емдеу әдістерін меңгерді. Оның ғылыми еңбектері медициналық зерттеулер ортасында белгілі бола ... ... ... ... ... ... дәрігер ретінде танылады. Өзіне келген науқастарды ол жылу, су, электр тогы арқылы яғни ... ... ... ... көп ... бұл ... ... қанағаттанбайды, өйткені емдеудің тиімділігі жақсартуды қажет етті. Ол басқа әдістерді іздестіре ... ... ... сол ... дәрігерлері жақсы нәтижеге қол жеткізіп жүрген гипноз арқылы емдеуді қолданады. Сол ... ... ... бар. Ол жас ... зор ықпал етті. Олар өздеріне келген ауру адамдардың ауруларының себептерін және оларды емдеу жолдарын бірге ... ... ... қояншық ауруымен ауратын әйелдер емделуге келетін. Бұл аурудың көріну себептері - ... ... ... ... тамаққа тәбеті болмау, екі адам сияқты әрекет ету, елестер т.б. Жеңіл гипноз түрін қолдану арқылы (түс көру тәрізді ... күй) ... мен ... ауру ... сол аурумен ауырар алдындағы оқиғаларды айтқызды. Аурулар сол оқиғаларды есіне түсіре алса және сөзбен жеткізе алса бұл ауру ... ... ... ... ... ... көне грекше (тазару) деп атаған. Көне заман философтары бұл сөзді адам өнер туындыларын қабылдағанда пайда болатын және оның жанын ... ... ... ... күйлерінің атауы ретінде қолданған.
Ғылыми білім - бұл білім өте ... ... ... құбылыстар себебін білу. Ол құбылыстарға сипаттама беріп қана қойған жоқ, олардың ... мен ... ... ... саласына көшкен кезде де ол осы принциптерді ұстанды.
Ол медицина факультетінде оқыды. Оның ұстазы еуропаның әйгілі физиологы Эрнст ... ... Оның ... ... ... ... жұмыс істеді оның ішінде орыс физиологиясы мен ғылыми психологияның негізін салған И.М.Сеченов болды. Брюккенің жетекшілігімен студент Фрейд Вена физиология институтында ... ... Ол ... ... ... микроскоппен жұмыс істеді. Қартайған шағында бүкіл әлем ... ... ... ол ... біріне зертханада жануарлардың арқа жұлынының жүйке жасушаларының құрылымын зерттеген жылдар оның ең бақытты сәттері екендігін айтты. Осы ... ... оның ... ... ... ... пен ... З.Фрейд өмірінің соңғы 10 жылдығында да жоғалтқан жоқ.
Біршама уақыттан соң Фрейд тұлға проблемаларын зерттеумен шұғылданды және неврозды емдеудің ... ... ... ... ... ... мен ... санасыз күй мәселелері ерекше орын алды. Адам саналы түрде қабылдамайтын процестерге деген қызығушылық Фрейдтің бойында оның ... ... ... ... ... ... Бұған сонымен қатар пост гипноздық күй қалыбын айқындауы әсер етті. Бір әйелге гипнозбен емделу үстінде гипноздан оянғаннан кейін ... ... ... қолшатырды алу керектігін ескертеді. Гипноздан оянғаннан кейін шыныменде қолшатырды алып ашты. Ол әйелден неге бұлай істегенін сұрағанда ол қол ... ... ... ... ... деп жауап берді. Сол гипноздан кейінгі сәтінде әйелге қол шатыр бөтен біреудікі екенін ескерткенде ол ыңғайсызданып оны ... ... ... ... дейінде белгілі еді. Бірақ Фрейд оларға жаңаша түсініктеме берді. Осындай фактілерді талдау негізінде Фрейд өзінің санасыздық күйі ... ... ... ... ... ол ... ... қабылданбайтын сезім күйлері мен уәжедері адам өмірін елеулі түрде қиындатып тіпті жүйке-психика ауруларының себебі болуы да мүмкін екендігіне бірнеше рет көз ... Бұл ... оның өзі ... ... ауру адамдардың саналы әрекеті мен санасыздық сезім күйі арасындағы қарама-қайшылықтан арылту жолдарын ... ... ... адам ... сауықтыру әдісі мен теориясы психоанализ деп аталады. XX ғ. психологиясында әйгілі ілім ретінде танылды. Кейінірек Фрейд тек ауру ... емес ... ... сау адамның да сезім күйімен мінез құлқын психиканың санасыздық күйі арқылы түсіндіретін теориясын құрды.
Фрейд психологияға ... бұл ілім сана ... ... деп ... Бұл ... сана деп - адамның өз жанындағы (ішкі дүниесіндегі) өтіп жатқан құбылыстар туралы тікелей білуі ... ... ... де білудің дәл осы түрі еді. Фрейд өзінің медициналық тәжірибесіне сүйене отырып санасыздық күйкүштерін ... ... Ол ... ... ... не ... жан дүниесін не ауыртқанын білмегендіктен ауруға ұшыраған. Тек гипноздың көмегімен сана ... ... ... тұлғаны ауруға шалдықтырған оқиғалар ізін табуға мүмкіндік туды. З.Фрейдтің бұл жердегі батыл қадамы санасыздық күйі психикасының түрі ... ... ... ... жан дүниесінің құпияларына барар жолды ол сана психологиясынан да, физиологиясынан да емес санасыздық күйі ... ... ... ... ... ... ... мен сезім күйлерін тану қажет болды. Бастапқыда ең басты және жалғыз қару гипноз болатын. З.Фрейдтің шеберлігі Брейрге қарағанда жеткіліксіз еді. ... ... ол ... құралдарды іздестіре бастады. Фрейд тапқан жаңа терапиялық құрал деп аталатын ассоциация түрлері еді. Олар көптеген жылдар бдойы ... ... ... ... ... - психология ғылымындағы көне ұғымдардың бірі. Бұл термин Платон мен Аристотельдің еңбектерінде кездеседі. ... ... ... ... бойы ... ең ... ... еді. Мысалы адам бір затқа қарай отырып оның иесін есіне алады. Өйткені бұрынырақта олар бір ... ... ... ... ... ... ... байланыс, яғни ассоциация пайда болған. З.Фрейд ассоциацияларды санасыз түрдегі іс-әрекеттерді зерттеуге жол табу үшін қолданған. Бұл үшін ... ... ... ... Яғни ... қабылауынан тыс болады. Психоанализдің басты үрдісі осылай туған. Емделуші адам бей-жай күйде (жатқан қалпы) ойына келген нәрсенің ... емін ... ... миында туындаған ойлар алуан түрлі болсада өз ассоциацияларын сыртқа шығаруы тиіс болды. ... ... тап ... ... бастады бір сөзді бірнеше рет қайталап ойындағыны еске түсіру мүмкін ... ... Бұл ... ... болжамы: Ауру адам өзінің кейбір құпия ойларына еркінен тыс қарсылық танытады.
Сонымен қатар мұны ол ... ... өз ... тыс ... Адам мінез құлқын меңгерудегі санадан тыс уәждердің атқарар рөлін анықтай отырып Фрейд ... жаңа ... ... ... ... оның ... тән ... қиыншылық, қызығушылық, құмарлық атаулының басты себебі адам бойындағы санадан тыс сексуалды күштердің әрекеті болып табылатындығына деген нық ... онық ... ... ішінде өз жақтастыры мен қызметтестерінің қарсылығын тудырды. З.Фрейдтің ұстанған принциптерімен көзқарастарына қарама-қайшы пікірлер орын алды. Ал оның теориясы ... ақ ... ... ... ... ... Бірнеше ондаған жылдар бойы күн сайын 8-10 сағаттан З.Фрейд дәрігерлік тәжірибесін шыңдады. Осы тәжірибелерінен алған фактлері ... ол ... ... ... ... ... ... дәрігер ретінде Фрейд қолда бар фактлерді өте мұқият ... Бұл ... ... ... ... Фактілерді жинақтай отырып олардың негізінде өз теориялық қағидаларын құрды. Алайда кейінірек ол көбінесе теория жасаумен ... ... ... ... ... дәлелдеуге аз көңіл бөлді. Бұл жерде Фрейд ... арта ... ... өз ... дұрыс дегенге әбден сеніп өзін жоғары бағалай бастағандай еді. Фрейдтің мінезі бір беткей болатын және оның тұжырымдамасын өзгертуге немесе ... ... өз ... ... ... алыстатып алды. Психоанализге жолдың кең ашылуы үлкен еңбектен келгендіктен әр шегіністі ... ... ... қарастырды. Психоаналитикалық ассоциациядан өз жақтастарымен қатар Фрейдтің ... де - ... ... ... ... Ж.Лакан сияқты зерттеушілер де қуылды. Мұндай атмосфера З.Фрейд салған ізге және оның беделіне мүлтіксіз бас шұлғуды танытты. Психоанализде адам ... мен ... ... санадан тыс түрін анықтау әдісі ретінде түс көруді талдау ... ... Бұл ... мәні ... психоаналитик емделушінің көрген түстерін талқыға салады.
Фрейдтің есептеуінше, түс көру қаншалықты бос ... ... оның - бұл ... ... ... қанағаттандырылатын түпкі тілек-қалаулар коды. Бұл болжамына өзі таңырқаған З.Фрейд оның ... ... ... ... да ... ... ... Бұл 1895 жылдың 24 шілдесіндегі кешқұрым мезгіл, бейсенбіде, веналық мейрамханалардың ... ... ... еді. Бұл ... ... ... деген жазуы бар тақтай іліп қойса да ... - деп ... ... ... 1900 жылы ... ... ... Оны З.Фрейд өзінің басты еңбегі санады. Кітапта түстегі бейнелердің қалыптасу тәсілдері: ... ... ... тұтас бейненің бөлшек бейнемен алмасуы, кейіптеу және т.с.с. сипатталды. Осының барысында ол барлық адамдар үшін ... ... ие ... бар деп ... ... ... ретінде ұшу, құлау, суды, үшкін заттарды, тістің түсуін көру қарастырылды. Тәуелсіз авторлардың бұл ... ... ... тұжырымды растамады. Фрейд түс көрудегі бейнелерді эмоциалды сезім күйлерінің деңгейлері ретінде ... ... ... ... ... қалыптан тыс сезім күйлерінде, қызығушылықтарында, қорқыныш күйлері мен санадан тыс әрекеттерінде жасырылған. Олар ... ... ... ... ... ... Фрейд олардың сөздік қоры мен оның құрылу тәсілін ... ... ... жылы оның кітабы жарық көрді, мұнда ол ... ... ... ... есімдерді ұмыту, сөзден таю, санадан тыс уәждердің көрінуі. Фрейд бойынша, мұның ... ... тыс ... ... ... ... жөн.
Бұлардан кейін оның (1905), (1905), (1913) ... ... ... ... ... ... З.Фрейдтің танымалдығы арта берді: халықаралық деңгейде де атақты болды. 1909 ж. оны АҚШ шақырады, оның ... ... ... ... ішінде америкалық психология атасы Вильям Джемс те тыңдаған. З.Фрейдті құшақтап тұрып ол: , - ... екен ... 1989, 21 ... жылы ... ... бойынша Бірінші халықаралық конгресс өтті. Оған қатысушылар психоанализді психологиядан өзіндің ... бар ... ... ғылым деп жариялады. Алайда көп ұзамай осы қоғамдастың ішінде оның таралуына әкелген қарсы пікірлер туындады. Фрейдтің ... ... ... ... ... ... ... өздерінің мектептерін ашып, бағыттарын қалыптастырды. Солардың ішінде Альфред Адлер мен Карл Юнг те бар, олар ... ... ... болды. Олардың көпшілігі сексуалды инстинктің басым рөлге ие екендігін мойындамады.
Көп ұзамай ... өзі де өз ... ... енгізді. Бұған оны өмір мәжбүрледі. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. Емдеушілердің көбі сексуалды сезім ... ... ... ... оларды күйзелткен сынақ, қиыншылықтарға байланысты невроз ауруымен ауырды. ХIХ ғ. ... ... ... ... емдеу кезінде туындаған З.Фрейдтің бұрынғы тұжырымдамасы кешегі солдаттар мен офицерлердің соғыс жағдайында туындаған ... ... ... ... ... ... ... З.Фрейдтің жаңа емдеушілерінің өлімді көп көруден туындаған психикалық күйзеліс пен соққылары ерекше инстинкт бар деген болжам жасауға ... ... Ол ... ... ... ие ... Бұл жерде Танатос деп не өзгелерді, не өзін өлтіруге, жоюға деген ерекше құмарлықты түсіндірді. З.Фрейдтің көзқарасы бойынша, бұл ... ... ... ... мінез-құлықтың кез келген түрінің негізіне алынған.
З.Фрейдт бұл мәселені зерттеуге ... өз ... ... да ... ... ... ол көп ... шегуден туындаған өте ауыр ауру түрімен ауырды. Бір операциядан соң екіншісіне ... ... ... ... ... ... жж. ол Вена ... деген атпен жарияланған курс оқыды. Бұл курс толықтыруды қажет етті, оларды ғалым 1933 жылы 8 ... ... ... З.Фрейд шығармашылығының осы соңғы кезеңінде оның (1921), (1923) еңбектері жарық көрді. Бұл кітаптарында оның ... жеке ... ... деген көзқарастарының өзгергендігін көреміз (Ярошевский, 1989, 22 бет).
30-шы жылдары Европадағы әлеуметтік жағдай ушыға ... 1933 жылы ... ... ... фашизм келді. Нацистер өртеген кітаптардың ішінде Фрейдтің кітаптары да бар еді. Мұны естіген Фрейд: (цит. Ярошевский, 1989 ж., 27 бет). Ол ... ... ... Освенцим және Майданек пештерінде миллиондаған еврей мен өзге де нецизм құрбандары қаза табатынын білген жоқ. ... ... ... 4 ... бар. Оның өзін ... ... ... де Австрияны жаулап алғаннан кейін осы жағдай күтетін еді. Алайда Франциядағы америка елшіснің көмегімен оның Англияға қоныс аударуына ... ... қол ... ... ... ол гестапоның өзімен жақсы қарым-қатынас жасағаны жоқ екендігі туралы қолхат тастауы керек болды. Қол ... ... ... былай деп сұрады: . Англияда Фрейдті ғалымдар ... ... ... оның күні ... еді. ... ... ... оның өз өтініші бойынша емдеуші дәрігер, екі ине (укол) ... ... 1939 ... 21 ... Лондонда З.Фрейд қайтыс болды (Ярошевский, 1989, 28 бет). ... ... ... ... ілім ... ... соншалық бүгінде ғалымдар деген қағида қалыптасқан.
4. Ф.Ницше және аса күшті адам
Фридрих Уилһелм Ницше (нем. ... Wilhelm ... 1844ж. 15 ... -- 1900ж. 25 ... -- ХІХ ... ... неміс философы және филологы, иррационалды волюнтаризмнің Артур Шопенгауэрден кейінгі бірегей өкілі. Басты ... ... ... ... "Бірегей", "Мәңгілік қайталаным", "Дионистік рух және Аполлондық рух", ... ... ... ... ... "Құдайдың өлімі", "Tschandala", "Тіршілікті ұлықтау", "даралықтың тәуекелшілдігі", "Ақырласқан ... ... және ... ... қатарлы ұғымдармен байланысты. Ф.Ницше бойынша адам, бір жағынан тек жәндік қана, ("жер бетіндегі бір түрлі ауыру түр"), ал ... ... ... әрі ... әрі ... әрі жаратушы. Оның шығармалары дінді, этиканы, эстетиканы, қазіргі мәдениет пенфилософияны, өнер мен ... ... ... ... ... мен ... ... негізделген. Ницше шығармаларының тілі өткір және көркем, адамды еліктірер өзгеше ... ие. Ол ... ... заманғы Гераклит секілді нақыл сөздер мен парадоксті тіркестерді қолданып[[1]] , түрлі әдеби тәсілдерді еркін пайдаланып[[2]], жанды да, жігерлі фиософиялық туындылар ... Оның ... ... ... ықпалы ерекше болды, әсіресе XX ғасырдағы экзистенциализм, постмодернизм, постструктурализм ... ... ... Ф.Ницшені өздерінің тікелей ұстазы деп біледі және кейінгі көптеген философиялық, психологиялық, мәдени, ... ... ... ... ... ... ықпалына ұшырамағандары кемде-кем. Ф.Ницше идеялары кейінгі неміс фашизміне тіке қатысы жоқ, тек олар Ницшенің идеяларын өз мақсаттарына ... ... ... өз ... ... ... ... филологиядан бастаған[[3]] . 24 жасында Базель университетінде филология бөлімінде профессор ретінде дәріс өте бастады. Бұл сол кезге ... осы ... ... ең жас ... еді. ... 1879 жылы ... жағдайына байланысты жұмыстан босап, Еуропаны шарлай жүріп, аурумен күресумен ... және осы 10 жыл ... ... ... таңырқатқан және тіксіндірген ең маңызды туындыларын жазып үлгірді. 1889 жылы Ницшенің жүйкесі сыр берді және қалған өмірін шешесі мен қарындасының ... ... ... Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - ... ... - 569 б.
* ... тілі ... ... ... түсіндірме сөздігі: География жѕне геодезия. -- Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. -- 264 ... ... Қ.Ш. ... ... ... ... және өзіндік жұмысқа әдістемелік нұсқау. Алматы АЭЖБИ 2007
* Философия науки: учебное пособие А.И ... -- ... ... 2007 -- ... ... : ... оқу орынарындары студенттеріне арналған оқулық// құрастырған Т. Ғабитов аударған Б. ... - ... ... , 20002 -- 352 бет .
* ... ... -- / ... ... Ғ.Ғ. Ақмамбетов ж.б. - Алматы, 1996-480б.
* Поппер К. Логика и рост ... ... ... -- 1981 -- 468стр
* Байсенов Қ.Ш. Философия тарихы: Оқулық.-Шымкнет, 2005 -- 452б.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1 Абай және казіргі заман 2 Шокан және географиялык детерминизм 3 З,Фрейд және психоанализ 5 Ф,Ницше және аса кушті адам15 бет
Абай және казіргі заман Шоқан және географиялык детерминизм З.Фрейд және психоанализ 4.Ф.Ницше және аса кушті адам8 бет
Абай және казіргі заман. Шокан және географиялык детерминизм.Фрейд және психоанализ. Ф. Ницше және аса кушті адам22 бет
Абай және қазіргі заман, Шоқан және географиялық детерминизм, Фрейд және психоанализ, Ницше және аса кушті адам6 бет
Абай және қазіргі заман. Шоқан және географиялык детерминизм.Фрейд және психоанализ. Ницше және аса кушті адам18 бет
Абай және қазіргі заман. Шоқан және географиялық детерминизм. З.Фрейд және психоанализ. Ф.Ницше және аса күшті адам14 бет
Абай және қазіргі заман.Шоқан және географиялық детерминизм. З. Фрейд және психоанализ . Ф. Ницше және аса күшті адам21 бет
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
«Абай жолы» романындағы тарихи шындық эволюциясы7 бет
Абай және аударма өнеріндегі рухани үрдіс 13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь