Психология табиғи және гуманитарлық ғылым ретінде

Психология және логика
Психология және әлеуметтану
Психология және педагогика
Психология және биология
Пайдаланған әдебиеттер
Психологияның басқа ғылымдар жүйесіндегі орнын тануға орай психологиялық деректердің басқа ғылымдарда пайдалану мүмкіндіктерін және керісінше, психологияның олардың нәтижелерін өзіне қалай қолданатынын жете түсінуге болады. Әр түрлі тарихи дәуірлердегі ғылымдар арасындағы психологияның жаратылыстану білімдерінің даму деңгейі мен классификациялау схемасынан келіп шығады. Қоғамның рухани даму тарихында бірде-бір білім саласы ғылымдар жүйесіндегі өз орнын психология іліміндей жиі өзгертіп көрген емес.
XIX ғасырда позитивизм бағытындағы философияның негізін қалаған О. Конттың (1798-1857) ғылымдарды топтастыру жүйесі кең қолданымда болды. Дегенмен осы жүйеде психологияға орын табылмады. Ғалым пайымдауынша, психология әлі (үш кезең заңына орай) метафизикалық сатыда, ғылым ретінде пісіп жетілмеген. XIX ғасырдың бірінші жартысы үшін мұндай тұжырым, әрине, әділ болатын.
1. Ушинский К.Д. Педагогика. Алматы: Ана тілі-. 1992
2. Бабаев С.Б. Кемел адам-тұлға қалыптасуы. Түркістан-2010.
3. Бабаев С. Б., Жумадуллаева А. А. Психология.— Алматы-.2008
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: Психология табиғи және гуманитарлық ғылым ретінде
Орындаған: ... ... ... ... ... ... ... басқа ғылымдар жүйесіндегі орнын тануға орай психологиялық деректердің басқа ғылымдарда пайдалану мүмкіндіктерін және керісінше, психологияның ... ... ... ... қолданатынын жете түсінуге болады. Әр түрлі тарихи дәуірлердегі ғылымдар арасындағы психологияның жаратылыстану білімдерінің даму деңгейі мен ... ... ... ... ... рухани даму тарихында бірде-бір білім саласы ғылымдар жүйесіндегі өз орнын психология іліміндей жиі ... ... ...
XIX ... ... ... философияның негізін қалаған О. Конттың (1798-1857) ғылымдарды топтастыру жүйесі кең қолданымда болды. Дегенмен осы жүйеде психологияға орын ... ... ... ... әлі (үш ... ... орай) метафизикалық сатыда, ғылым ретінде пісіп жетілмеген. XIX ғасырдың бірінші жартысы үшін мұндай тұжырым, әрине, әділ болатын.
Ол ... бері ... ... ... ... ... ғылымға айналды, адамзатқа қажет табыстарымен көзге еленді. Екі ... ... ... ... ... ... талдау, талқыдан өтті. Солар арасында аса танымал болғаны орыс философы және ғылымтанушысы Е.М. Кедров (1903-1985) ұсынған топтастыру амалы еді. Кедров ... ... бір ... түзулік (линейный метод) сипатымен топтастыруға болмайды. Ол барша ғылымдарды үш топқабөлуді ұсынады да, олардың бастарын бір түзу бойында емес, ... ... ... қосады. Сонда, үшбұрыштың жоғары шыңында жаратылыс - тану ғылымдары, төменгі сол ... - ... ал ... оң ... - ... пәндер жайғасады. Психология осы ғылымдардың бәрімен бірдей тығыз байланыста, сондықтан ол үшбұрыштың ішінен кең орынға ие болады. Себебі адам ойы, ... ... ... ... ... тек психология тұрғысынан зерттеліп қалмастан, олармен философия да, ... да ... ... сонымен, барша ғылыми білімдермен өзара байланысқа келеді.
Ғылымдардың негізгі тобының мұндай орналасуы олардың пәні мен әдістерінің психология пәні мен әдістеріне нақты ... ... ... ... ... ... қызметі - зерттеу объектісі адам болып табылатын ... ... ... жетістіктерін біріктіріп, байланыстыру.
Психологиялық құбылыстардың адам өмірі мен әрекетінің объектив жағдайларымен тәуелдік заңдылықтарын аша отырып, психология осы әсерлердің мидағы бейнелеу ... де ... ... ... ... физиологиямен, дәлірек айтсақ жоғары жүйке қызметі физиологиясымен өте жақын.
Психологияның қоғамдық ғылымдармен байланысы үлкен маңызға ие. Тарих, эконмика, социология, өнертану, заң және т.б. ... ... ... ... ... ... Психологияның педагогикамен байланысы туралы К.Д.Ушинский: "Адамды жан-жақты тәрбиелеу үшін оны ... ... ... - деді. Психология ғылымы дамуының маңызды факторы, оның ... ... ... және ... жетіліп отыруында. Қазіргі кезеңде психологиялық зерттеулер әртүрлі әдістердің ... бір ... ... алға басуда. Бұларға психологиялық бақылау, әңгімелесу, мектеп құжаттарын зерттеу, оқушылардың шығармашылық жұмыстарымен танысу, озат педагогикалық тәжірибені үйрену және ... ... ... ... статистиканы талдау, педагогикалық идеяларды теориялық талдаудан өткізу болып табылады.
Дербес ғылым саласы ретінде психолгия аймағында өзара байланысы сырт көзге түсе ... ... ... бар. Егер ... ... теориялық тарапы басымдау, дүниетанымдық пән болса, қазіргі кезде өзінің танымдық қызметін сақтай отырып өндірістегі, мемлекеттік ... ... беру ... ... ... заң мекемелеріндегі, мәдениеттегі, спорттағы және т.б. кәсіби практикалық іс-әрекеттің бір саласына айналуда.
Психологияның аса ... ... ... ... ... ... байланыспай шешілуі мүмкін емес. Психиканың пайда болуы мен дамуын зерттеу үшін биология, генетика, антропология, білімдері мен әдістерін ... ... ... ... - ларды шешу үшін нейрофизиология, нейроанатомия, нейрохимия, меди - цина әдістерін тартуды талап етеді; психикаға орай биологиялық және әлеуметтік жағдаяттар ... ... ... ... психологиялық білімдердің басын қоспай мүлде шешілмейді. Осылайша, психологияның басқа ғылымдармен, ғылым салаларымен ара ... ... ... жалғастыра беруге болады. Өз кезегінде, психологиялық зерттеулер нәтижесінде алынған деректер психологиямен сыбайлас пәндер үшін өте қажет.
Психология және логика байланысы ойлау ... ... ... ... анық ... Осы ғылыми білімдердің әрбірі ойлау құбылыстарын ашуда өз зерттеу аймақтарына ие. Логиканың шұғылданатыны ақиқат жөніндегі мәселе, ойлаудың ... ... ... ... ... проблема. Ал психологияның айналыса - тыны - ойлау үдерісінің жүрісі, жеке ... ... ... ... ... ... басқа да тараптарымен аралық нақты байланыс, қатынастары.
Психология және әлеуметтану байланысы әлеуметтік психоло - гияны жарыққа келтірді. Әлеуметтік психологияны қызықтыратын екі ... ... ... және топ арасындағы өзара ықпалдасты қатынас; тұлғааралық байланыстар. Шағын социологиялық ... ... ... топ ... ... еңбек ұжымы) әлеуметтік бақыт пен әлеуметтік-психологиялық бағыт айырмашылықтарын ажырату қиынға соғады. Дегенмен, әлеуметтанудың ... ... ... - ... ... көрінетін тұсы - ондағы зерттеулердің ірі де ауқымды, макроәлеуметтік деңгейде жүргізілуі, зерттеуге түскен құбылыстарды қоғам және оның ... ... ... мен ... түсу ... тұрғысынан түсіндіруге ұмтылыстың болуы.
Психология және педагогика байланысы ежелден келе жатқан, ... ... ... ... ... ... адамның табиғи қасиеттерін, оның тума қажеттері мен мүмкіндіктерін түсіну керектігін, тұлғаның психикалық іс-әрекеттері және дамуына орай тетік - тер мен ... ... ... ... ... ... беру, тәрбиелеу маңыздылығын алға тартты.
Психология және биология байланысы. Адам ... ... және ... ... ара ... жөніндегі проблема- психология үшін аса маңызды мәселелердің ... ол ... үшін де ... ... Екі ... ... қосыла зерттеулері нәтижесінде әрбір жеке адамның даралықты дамуындағы тума берілген және өмір барысында қалыптасатын сапа-қасиеттерінің сыры ... және ... ... медициналық психологияның туындауына әсер етті. Бұл сала дәрігер қызметінің психологиялық ере - кшеліктерін және сырқат ... ... ... көріністерді зерттейді, емдеу мен психотерапия, сондай-ақ психика дамуындағы ауытқулар мен әртүрлі ми науқастарына байланысты ... ... ... ... ... саласы патопсихологияның психологиялық әдістерін орайластырады.
Психология және саясаттану байланысынан саясатқа орай қалыптасатын әрекеттердің субъектив тетіктерін, оларға ықпал жасаушы ... ... ... адам ... ... еркі, оның нанымдары, құндылықты бағыт-бағдарлары және ұстанымдарын зерттеуші саясат психологиясы пайда ... Бұл ... адам ... ... ... ... оны жеке тұлғаның қоршаған ортамен өзара ықпалдастық ... ... деп ... ... ... ... ... ықпалдар мен психологиялық талдаудың тікелей нысаны болған субъекттің оларды қабылдау және түсіну ерекшеліктерімен анықталады.
Психологиялық факторлар ... ... ... ... алмайды, керісінше, олардың өзін осы қоғамдық процестерді талдау арқылы түсіну ... ... ... айналуында оның ХIХ ғ. Басталған жаратылыстану ғылымдарымен бiрлікте зерттелуi үлкен маңызға ие болды. Осы байланыстың нəтижесiнде психологияға экспериментальдық əдiс ... ... ... ... ... (И. М. ... И. П. Павлов). Қазiргi заман психология проблемаларының зерттелуiне Ч. Дарвиннiң эволюциялық теориясы да ... ... ... ... ... ... орта жағдайларына икемделудегi психиканың рөлiн анықтауға, жоғары ... ... ... ... ... ... түсiнуге мүмкiндк бердi.
Психолог жеткiлiктi дəрежеде өсiмдктер мен ... ... ... айыра бiлуi қажет. Əсiресе, бiртектi сулы ортада жасаған бiр жасушалылардың клеткалы өмip тұрпатынан қоршаған ортада белсендi бағдар-бағыттылықты талап ететiн құрылықтағы ... иесi -- көп ... ... өмiр ... ... өзгерiстерiн анықтап бiлген жөн. Жəндiктер дүниесi мен ... ... ... ... ... айырма-шылықтарды да бiлгенық маңызы үлкен. Икемделудін жалпы биологиялық принциптерiн бiлмей, жануарлар қылы-əрекеттерiнiң ерекше бiтiстерiн дəл түс iну ... ... ал ... ... күрделi формадағы психикалық əрекеттерiн ұғу биологиялық тұғырынан ... ... ... ... ... жəйт, психология ғылымының пəндк негiзiн құр айтын деректердi ешуақытта биологиялық деректермен ... ... үшiн оның ... ... ... үлкен маңызға ие. Тарих, экономика, этнография, əлеуметтану, өнертану, заң жəне т.б. зерттеулерiндегi проблемалар əрдайым психологиямен ткелей байланысты. Көп жағдайда адамдардың жеке жəне ... ... ... əрекет, əдет, əлеуметтік бағыт, тəртiп-талап стереотиптерiнiң қалыптасу задылықтары жөнiндегi бiлiм-дердi пайдаланбай, кəйiп, сезiм, психологиялық климатты танып бiлмей, жеке ... ... мен ... қасиеттерi, қабiлетiн, сезiмiн, мiнезiн, адам аралық қатынастарын зерттемей, əлеуметтiк процестер мен құбылыстардың мəнi толық ашылмайды, яғни, ықшамдап айтсақ, ... ... ... психологиялық факторды ескеру заңды қажеттiлк. Психологиялық факторлар өздiгiнен əлеуметтiк процестердi бағыттай алмайды, керiсiнше, олардың өзiн осы қоғамдық ... ... ... ... ... психикалық iс -əрекеттер негiзгi формалары қоғамдық тарих шарттарына орай ... ... ... ... жағдайында өрiсiн тауып, еңбекке, еңбек құралдары мен тiлдi қолдануға байланысты қалыптасады. Келтрiлген пiкiрлер психологияның қоғамдық ... ... ... ... ... тұр. Егер ... қылық-əрекетнi қалыптасуы тiршiлiктің биологиялық жағдайларына түбегейлi тəуелдi болса, адам қылығының қалыптасуы ... ... ... ... ... Ең ... психикалық əрекетқылықтық адамға тəн ерекшелктерiн зерттейтн психология ғылымы қоғамның негiзгi заңдарын қорытушы ... ... ... сiз бiр ... ... ... Адамның психикалық əрекетне арқау болатын қоғамдық шарттарды зейiндiлкпен көре бiлу психологияның берк ғылыми тұғырға орнығуына мүмкiндк бередi.
Психологияның ... ... аса ... ... жөн. Егер ... ... құбылыстарды табиғаты жөнiндегi бiлiмдерге сүйенбесе, онда ол қара-дүрсiн педагогикалық кеңестер мен ... ... ... шын ... ... болудан қалып, мұғалiмге ешқандай жəрдем бере алмайды.
Педагогиканың барша ... ... ... ... пəн ... ... ... даму барысында психологиялық зерттеулердi қажет ететiн проблемалар туындап отырады. Психикалық процесс жүру заңдылықтарын; бiлiм, ептiлiк жəне дағдылардың қалыптасуын; адам ... мен ... оның ... ... ... бiлу ... əр сатысындағы бiлiм мазмұнын анықтау, оқу мен тəрбиенiң ең ... ... ... жəне т.б. ... ... ... проблемаларды шешуде келелi мағына-маңызға ие.
Қазiргi кезеңде нарықтық қоғам оқушысын неге үйрету керек? ... ... ... тау ... ... мектеп үшiн нендей бiлiмдi жəне оны қалай алу керек? -дегендей мың сан проблема қордаланып тұр. Бұлардың бəрi не ... ... ... əр жас ... психикалық даму мүмкiндктерiн жəне олардың жедел шемдерiн белгiлеу педагогикалық психологияның мiндетi.
Психологияның аса қажеттiгi педагогиканың тəрбие ... орай ... ... ... даму ... ... талаптарына сай жеке адамды қалыптастыру. Ал бұл мақсатқа жету жеке адамның қалыптасу заңдылықтарын: бағыт-бағдар, қабi лет, қажетт iлк, дүниетаным жəне т.б. ... ... ... ... қазiргi заман психологиясының ғылымдар тоғысында тұрғанының дəлелi, яғни психология бiр жағында философия ... ... ... ... ... ... жағында əлеуметтiк ғылымдар болған аралықта орналасқан.
Солай болса да, барша ғылымдармен байланыса, психология өз пəнiне, ... ... ... не жəне өзiнiң зерттеу əдiстерiне иелiгiмен дербестенетiнiн ұмытпау керек. Дербес ғылым ретiнде психология аймағында өзара байланысы сырт көзге байқала ... ... ... бiлiм ... ұштасып жатады. Психология қай ғылым саласымен байланысса да, оның зерттеу объектсi жалғыз-ақ : ол -- ... оның ... ... ... жəне қасиеттерi.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Ушинский К.Д. Педагогика. Алматы: Ана тілі-. 1992
2. Бабаев С.Б. ... ... ... Түркістан-2010.
3. Бабаев С. Б., Жумадуллаева А. А. Психология. -- Алматы-.2008

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психология табиғи және гуманитарлық ғылым ретінде жайлы8 бет
Психология табиғи және гуманитарлық ғылым саласы ретінде5 бет
"психологиялық кеңес беру"19 бет
Білім беру жүйесінде қолданылатын психодиагностика11 бет
Психология ғылымының, пәнінің жалпы мәселелері мен негізгі даму кезеңдеріне толық сипаттама73 бет
Психологиялық сауаттану19 бет
Психологиялық тренингтер жинағы81 бет
Психологиялық-педагогикалық зерттеуді жүргізудің әдістемесі жайында7 бет
Тестердің балалар психологиясының әдісі ретіндегі рөлі5 бет
Әлеуметтік психологиялық әдістер34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь