XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар

Лингвистикалық мектептер
Социологиялық мектеп
Структуралық лингвистика
Пайдаланылған әдебиеттер
Лингвистикалық мектептер.Қазіргі заман тіл білімі жас грамматистерге қарсы күресте туып қалыптасты . ХІХ ғасырдың соңғы оң жылы мен ХІХ ғасырдың бас кезінен бастап Батыс Еуропа тіл білімінде жас грамматистік , бағыт қатты сынға алынды , зерттеудің жаңа әдісі,бұрынғыдан өзгеше амалтәсілдері іздестіріледі . Әр елде ,әр жерде жас грамматизмге қарсы лингвистикалық мектептер пайда болды . Олардын қатарына «Сөздер мен заттар» , «Эстетизм» , «Социологизм» деп аталатын мектептерді жатқызуға болады . Жас грамматизм бағытын сынауда бұлардын өкілдері бірауызды болғандықтармен , тілдің өзіндік сипатын, мәнін айқындауға келгенде әрқайсынының өзіңдік көз қарастары , ұстаған жолдары болды . Енді соған келейік .
1. Сағындықұлы, Берік. Қазақ тілінің тарихы. Жаңа курс: лекциялар / Б. Сағындықұлы, Ш. Омарбеков; Әл-Фараби атынд. Қазақ Ұлттық университеті. - Алматы: Қазақ университеті, 2011
2. Шаяхметұлы.Қ. Қазіргі қазақ тілі. Сөзжасам-дериватология, сөзөзгерім-морфология. Семей; Новосібір: Талер-Пресс, 2007
3. Норман Б.Ю.Лингвистические задачи. –М: Флинта-Наука., 2009
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Филология ... ... XIX ... тіл ... ... ... мен ...
Орындаған: Хасенова Инабат
Топ: Қ-211
Тексерген: Сәмекбаева Э.М
Семей қаласы, 2015
Лингвистикалық мектептер.Қазіргі заман тіл білімі жас грамматистерге қарсы күресте туып ... . ХІХ ... ... оң жылы мен ХІХ ... бас ... бастап Батыс Еуропа тіл білімінде жас грамматистік , бағыт қатты сынға алынды , ... жаңа ... ... ... ... . Әр елде ,әр ... жас ... қарсы лингвистикалық мектептер пайда болды . Олардын ... , , деп ... ... ... ... . Жас грамматизм бағытын сынауда бұлардын өкілдері бірауызды болғандықтармен , тілдің өзіндік сипатын, мәнін айқындауға келгенде әрқайсынының ... көз ... , ... ... ... . Енді соған келейік .
Бұл -тіл білімі тарихында жас грамматикалық бағыттан бір жола және үзілді - кесілді бас ... ... ... көтерген мектеп . Оның өкілдері 1909 жылдан ... ... ... (1859-1931) басқарумен шыға бастаған (Австрияда) деп аталатын журнал төңірегінде ... , ... ... ... ... ХХ ... 40 жылдарына дейін шығып тұрды). Бұл мектептің ең көрнекті өкілі - роман тілдері жалпы тіл білімінің ... ... тіл ... Гуго ... (1842-1927).
Г.Шухардт тек роман тілдерін ғана емес, басқа да көптеген тілдерді зерттеген, жан-жақты, терең ... адам ... Ол тіл ... бірталай тың да қиын проблемаларды батыл көтеріп, өз көзқарасын білдіріп отырған. Бұл мектептің өкілдері зат пен оның ... ... ... ... мән берді. Г.Шухардт деген еңбегінде: сөз затты ... ... ол ... ... өзі үшін өмір ... ал сөз ... ... соңғы, кейінгі, ол-затқа тәуелді, оның өмірі затқа байланысты, зат жоқ ... оған ... атау да жоқ, ... әр ... өзіндік тарихы бар оны тек лингвистикалық талдау арқылы ғана емес, заттар тарихы арқылы да ... ... ... ... мен сөздер тарихы арасында толық параллелизм де, сондай-ақ күрделі және нәзік қарым - қатынастар да бар, тіл білімінің ... - соны ашу ... ... орай бұл ағым ғалымдары (Г.Шухардт, Р. Мерингер, В. Мейер - Любке,т.б.) сөздер тарихын сол ... атау ... ... ... ... отырып, ұқып тылықпен, көп жағдайда өте шебер зерттелген. ХХ ғасырдың бас кезінде Батыс Еуропада жас ... ... ... ... ... болған лингвистикалық мектептің тағы бір түрі - эстетизм немесе эстетикалық лингвистика.Оны қалыптастырушы-неміс ғалымы, роман тілінің маманы, әрі әдебиетші, ... ... ... Карл ... (1872-1949).
Эстетизм мектебінің негізгі принциптері К.Фосслердің (1904), (1906) дген еңбектерінде баяндалған.
Мектептің ... ... ... - оның ... тілді эстетикалық тұлға, эстетикалық көрсеткіш дейді де, оны зерттейтін тіл ғылымы - ... бір ... ... - оның ... ... ... Тіл жөніндегі зерттеу эстетикадан басталып, эстетикамен аяқталады деп санайды.
Неолингвизм де жас грамматизм бағытына қарсы ХХ ... бас ... ... лингвистикалық мектеп. Неолингвистика деген атауды бұл мектеп өкілдері өздерін жас грамматизм бағытынан мейлінше бөлек лингвист етіп көрсету үшін қолданған. Бұл ... ... ... Оның ... ... ... ... (1873-1946), Джулиано Бонфанте, (1904ж), В.Пизани(1899ж)т.б.
Неолингвистер жас грамматистерді сынаған, өз принциптерін баяндаған көтеген еңбектер жазды. Содай еңбектердің бірі-1925 жылы М.Д.Бартоли ... атты ... Онда ... жаңа мектептің істері мен принциптері қысқаша баяндалды. Неолингвизм бір-біріне үйлесе қоймайтын әр түрлі ... ... - ... Г.Шухардттың, К.Фосслердің, кейбір мәселеде Г.Паульдің принциптеріне сүйенеді. Сондықтан бұл мектеп кейде ... ... деп те ... ... . Бұл ... ... қоғамдық сипатын, әлеуметтік мәні барлығын мойындаудан туған. Тілде әлеуметтік сипаттың барлығн, қайта өркендеу дәуірі мен ... ... ... ... да ... ... ... , бұл мәселе ХІХ ғасырдың екінші жартысына дейін жүйелі зерттелмеді.
Тіл қоғаммен байланысты, тіл-қоғамдық құбылыс ... ... ... ... тіл ... күрделі бір проблемасы ретінде арнайы сөз болуы өткен ғасырдың екінші жартысынан басталады. Социологиялық зерттеу тіл біліміндегі натуралистік, индивидуалдық көзқарастарға қарсы ... туып ... ... аяқ кезі мен ХХ баскезінде тілдің әлеуметтік сырын ашумен көбірек шұғылданғандар француз ғалымдары болды. Осы себептен тіл ... ... тіл ... ... ... ... ... деп санап, оны Франция социологиялық мектебі деп атаушылық бар. Ал социологиялық лингвистикадген термин 1952 ... бері ... ... ... ... Франциядағы көрнекті өкілдері-Поль Лафарг (1842-1911), Ф.де Соссюр (1857-1913), А.Мейе (1866-1936), Ж.Вандриес (1875-1960),Э.Бенвенист (1902).
Мектептің социологиялықдеп аталған ... бұл ... ... ... ... ... тіл - қоғамдық , әлеуметтік құбылыс, ол тек адам қоғамыбар ... ғана өмір сүре ... ... дүниеге келтірген де, оны ілгері дамытатын да қоғамдасқан адамдар. Тіл әлеуметтік ... ... ол ... әлеуметтік құбылыстармен байланысты қаралу керек деп санайды.
Социологиялық ... ... және ... ... ... үшін, оның кейбір қайраткерлеріне өте қысқа болса да тоқтатылып өтейік .
Поль ... Ол ... 1894 жылы ... деп ... еңбегінде қоғам мүшелерінің әлеуметтік, таптық жіктерінің тілге, әсіресе оның лексикасына ... әсер ... ... де жан - ... ... Француз тілінің ХҮІІ-ХҮІІІ ғасырлардағы даму сипаттарын, жеке сөздер мағынасында болған ... ... ... ... ұғымының, әдеби тіл нормасының көп жағдайда қоғамдық қатынастарға тәуелді болатындығындәлелдейді. Ол - тілді өзінің ... ... ... ... ... деп ... де ... Швейцартіл ғалымы, Париж, кейін Женева университеттерінің пофессоры. Жоғары білімді Лейпциг университетінен алған. Ф. Де Соссюрді, әдетте , тіл ... ... ... негізгі салушы деп санайды. Бірақ оның ғылыми мұраларын бір ғана ағым, бір ғана ... я ... ... ... ... Оның теориялық өрісі өте кең, жан - жақты. Ол өзінің еңбектері арқылы тіл ... ... жаңа ... ... қазіргі заман тіл білімі дамуының ең басты проблемаларын айқындап, оған бағыт-бағдар сілтеген, жан-жақты ойланған біртұтас жүйелі лингвистикалық концепцияжасаған ... ... ... ... ... ... ... лингвистикалық ой-пікірлер дамуына күні бүгінге дейін күшті әсерін тигізуде.
Ф.Де Соссюрдің тіл біліміне қосқан үлесін, көтерген проблемалары мен өзіндік концепцияларын танытатын ... ... ... Бұл ... Ф. Де Соссюр қайтыс болғаннан кейін 1916жылы басылып шықты.
Структуралық лингвистика. ХХ ғасырдың алғашқы жартысында дүниеге ... ... ... ең ... және кең ... ... лингвистика деп аталатын бағыт. Бұл мектеп салыстырмалы-тарихи тіл ... оның бір ... жас ... ... ... ... туып қалыптасты.
Структуралық лингвистиканың немесе структуралық әдістің дүниеге келуінің ішкі-сыртқы себептері бар. Ең негізгі-ХХғасыр ғалымы дамуында пайда ... жаңа ... ... ... ... ... тәжірибие арқылы бақылаудан туған фактілерді есепке алу, сипаттау болса, ХХ ғасыр ғылымы олардың өзіндік мәнін, ішкі заңдылықтарын, ... ... ... ... ерекшелігін, оны құрайтын элементтердің ара қатынасын, бір-бірімен байланысын, бір-біріне тигізетін әсерлерін ашуға ... ... :
1. ... ... Қазақ тілінің тарихы. Жаңа курс: лекциялар / Б. Сағындықұлы, Ш. ... ... ... Қазақ Ұлттық университеті. - Алматы: Қазақ университеті, 2011
2. Шаяхметұлы.Қ. Қазіргі қазақ тілі. Сөзжасам-дериватология, сөзөзгерім-морфология. Семей; ... ... ... Норман Б.Ю.Лингвистические задачи. - М: Флинта-Наука., 2009

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XІХ ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар туралы6 бет
Хіх ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар5 бет
Xx ғасыр лингвистикасындағы бағыттар мен мектептер15 бет
XXI ғасыр лингвистикасы8 бет
XIX ғасырдағы тіл білімі21 бет
XIX г. 60-70-жылдарына дейінгі қазақ әдеби тілі және оны танытатын үлгілер25 бет
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
XIX ғ. ІІ-жартысындағы Қазақстан7 бет
XIX ғ. Қазақстан17 бет
XIX ғасыр поэзиясындағы өнер, білім, ғылым тақырыбы38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь