XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар


Лингвистикалық мектептер
Социологиялық мектеп
Структуралық лингвистика
Пайдаланылған әдебиеттер
Лингвистикалық мектептер.Қазіргі заман тіл білімі жас грамматистерге қарсы күресте туып қалыптасты . ХІХ ғасырдың соңғы оң жылы мен ХІХ ғасырдың бас кезінен бастап Батыс Еуропа тіл білімінде жас грамматистік , бағыт қатты сынға алынды , зерттеудің жаңа әдісі,бұрынғыдан өзгеше амалтәсілдері іздестіріледі . Әр елде ,әр жерде жас грамматизмге қарсы лингвистикалық мектептер пайда болды . Олардын қатарына «Сөздер мен заттар» , «Эстетизм» , «Социологизм» деп аталатын мектептерді жатқызуға болады . Жас грамматизм бағытын сынауда бұлардын өкілдері бірауызды болғандықтармен , тілдің өзіндік сипатын, мәнін айқындауға келгенде әрқайсынының өзіңдік көз қарастары , ұстаған жолдары болды . Енді соған келейік .
1. Сағындықұлы, Берік. Қазақ тілінің тарихы. Жаңа курс: лекциялар / Б. Сағындықұлы, Ш. Омарбеков; Әл-Фараби атынд. Қазақ Ұлттық университеті. - Алматы: Қазақ университеті, 2011
2. Шаяхметұлы.Қ. Қазіргі қазақ тілі. Сөзжасам-дериватология, сөзөзгерім-морфология. Семей; Новосібір: Талер-Пресс, 2007
3. Норман Б.Ю.Лингвистические задачи. –М: Флинта-Наука., 2009

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Филология факультеті

СӨЖ №10
Тақырыбы: XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар

Орындаған: Хасенова Инабат
Топ: Қ-211
Тексерген: Сәмекбаева Э.М

Семей қаласы, 2015
Лингвистикалық мектептер.Қазіргі заман тіл білімі жас грамматистерге қарсы күресте туып қалыптасты . ХІХ ғасырдың соңғы оң жылы мен ХІХ ғасырдың бас кезінен бастап Батыс Еуропа тіл білімінде жас грамматистік , бағыт қатты сынға алынды , зерттеудің жаңа әдісі,бұрынғыдан өзгеше амалтәсілдері іздестіріледі . Әр елде ,әр жерде жас грамматизмге қарсы лингвистикалық мектептер пайда болды . Олардын қатарына Сөздер мен заттар , Эстетизм , Социологизм деп аталатын мектептерді жатқызуға болады . Жас грамматизм бағытын сынауда бұлардын өкілдері бірауызды болғандықтармен , тілдің өзіндік сипатын, мәнін айқындауға келгенде әрқайсынының өзіңдік көз қарастары , ұстаған жолдары болды . Енді соған келейік .
Бұл -тіл білімі тарихында жас грамматикалық бағыттан бір жола және үзілді - кесілді бас тарту ұрнын тұнғыш көтерген мектеп . Оның өкілдері 1909 жылдан бастап Рудольф Мерингердің (1859-1931) басқарумен шыға бастаған (Австрияда) Сөздер мен заттар деп аталатын журнал төңірегінде топтасқандықтан , соның атымен аталған (журнал ХХ ғасырдың 40 жылдарына дейін шығып тұрды). Бұл мектептің ең көрнекті өкілі - роман тілдері жалпы тіл білімінің маманы Австрия тіл ғалымы Гуго Шухардт (1842-1927).
Г.Шухардт тек роман тілдерін ғана емес, басқа да көптеген тілдерді зерттеген, жан-жақты, терең білімді адам болған. Ол тіл білімде бірталай тың да қиын проблемаларды батыл көтеріп, өз көзқарасын білдіріп отырған. Бұл мектептің өкілдері зат пен оның атауы арасындаға қарым-қатынасқа ерекше мән берді. Г.Шухардт Заттар мен сөздер деген еңбегінде: сөз затты білдіреді, зат-алғашқы, ол ешнәрсеге тәуелсіз, өзі үшін өмір сүреді, ал сөз затқа қарағанда соңғы, кейінгі, ол-затқа тәуелді, оның өмірі затқа байланысты, зат жоқ болса, оған қойылатын атау да жоқ, тілдегі әр сөздің өзіндік тарихы бар оны тек лингвистикалық талдау арқылы ғана емес, заттар тарихы арқылы да зерттеуге болады, заттар тарихы мен сөздер тарихы арасында толық параллелизм де, сондай-ақ күрделі және нәзік қарым - қатынастар да бар, тіл білімінің міндеті - соны ашу дейді.
Осы талаптарға орай бұл ағым ғалымдары (Г.Шухардт, Р. Мерингер, В. Мейер - Любке,т.б.) сөздер тарихын сол сөздер атау болған заттар тарихына байланыстыра отырып, ұқып тылықпен, көп жағдайда өте шебер зерттелген. ХХ ғасырдың бас кезінде Батыс Еуропада жас грамматизм бағытына қарсы бағытта пайда болған лингвистикалық мектептің тағы бір түрі - эстетизм немесе эстетикалық лингвистика.Оны қалыптастырушы-неміс ғалымы, роман тілінің маманы, әрі әдебиетші, Мюнхен университетінің профессоры Карл Фосслер (1872-1949).
Эстетизм мектебінің негізгі принциптері К.Фосслердің Тіл білімдегі позитивизм мен идеализм (1904), Тіл-творчество және даму (1906) дген еңбектерінде баяндалған.
Мектептің эстетизм депаталу себебі - оның тілдері тілді эстетикалық тұлға, эстетикалық көрсеткіш дейді де, оны зерттейтін тіл ғылымы - эстетиканың бір саласы, эстетика - оның негізгі қайнар бұлағы. Тіл жөніндегі зерттеу эстетикадан басталып, эстетикамен аяқталады деп санайды.
Неолингвизм де жас грамматизм бағытына қарсы ХХ ғасырдын бас кезінде қалыптасқан лингвистикалық мектеп. Неолингвистика деген атауды бұл мектеп өкілдері өздерін жас грамматизм бағытынан мейлінше бөлек лингвист етіп көрсету үшін қолданған. Бұл мектеп Италияда қалыптасты. Оның негізін салушыларМаттео Джулно Бартоли (1873-1946), Джулиано Бонфанте, (1904ж), В.Пизани(1899ж)т.б.
Неолингвистер жас грамматистерді сынаған, өз принциптерін баяндаған көтеген еңбектер жазды. Содай еңбектердің бірі-1925 жылы М.Д.Бартоли жазған Неолингвистиканың қосымша очеркі атты кітап. Онда лингвистикалық жаңа мектептің істері мен принциптері қысқаша баяндалды. Неолингвизм бір-біріне үйлесе қоймайтын әр түрлі көзқарастағы ғалымдардың - В.Гумбольдттың, Г.Шухардттың, К.Фосслердің, кейбір мәселеде Г.Паульдің принциптеріне сүйенеді. Сондықтан бұл мектеп ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Хіх ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар
XІХ ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар туралы
Xx ғасыр лингвистикасындағы бағыттар мен мектептер
ХІХ ғасырдағы лингвистикалық мектептер
Қазақ тіл біліміндегі тіл мен таным бірлігі
XIX ғасырдағы тіл білімі
ХІХғ. 2-жартысындағы пайда болған лингвистикалық мектептер
Постмодернизм, оның тіл біліміндегі орны
Қазақ тіл біліміндегі когнитивтік парадигма
Тіл біліміндегі үнемдеу заңдылығы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь