Жаhандық проблемалар және заманауи саясат

I.Кіріспе.
Жаhандық проблемалар және заманауи саясат
II.Негізгі бөлім
А) Cаясат категориялары
Б) Жаhандық демократия
В)Жаhандық проблемаларды шешу
III.Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиет.
Қазіргі әлемдік саясат және жаһандық мәселелер
Әлемдік тәртіптер мен қатынастар үнемі өзгерісте. Әрбір мемлекет осы жүйеден өз орнын алуға тырмысады. Адамзаттың жалпы дамуы барлық мемлекеттер еріксіз есептесетін ортақ заңдылықтарды және даму тенденцияларын тудырады.Әлемдік тәртіптерге жаһандық экологиялық өзгерістер, соғыстар қаупі, ядролық қауіпсіздік, азық-түлік тапшылығы, әлемдік ортақ ақпараттану, түрлі індет аурулары, индустриалдық-техникалық ортақтану, техногендік катастрофалар, халықаралық терроризм, наркотрафик, халықаралық заңсыз қару сату, халықаралық қылмыскерлік, адамдарды құлдыққа сату, діни экстримизм т.б. әлемдік қауіптер мен қайшылықтар үздіксіз өз ықпалдарын тигізіп отырды.
1.Қазақстан және жаһандық проблемалар: Ғылыми-практикалық конференция материалдары (Алматы, 19 мамыр, 2010) Ans. Ed. Б.К. Сұлтанов. - Алматы: KISS, 2010.- 120 б. (5).
2.Саяси түсіндірме. - Алматы: ISI, 2007 616 б. (85)
        
        Жоспар
I.Кіріспе.
Жаhандық проблемалар және заманауи саясат
II.Негізгі бөлім
А) Cаясат категориялары
Б) Жаhандық демократия
В)Жаhандық проблемаларды ... ... ... ... және ... ...
Әлемдік тәртіптер мен қатынастар үнемі өзгерісте. Әрбір мемлекет осы жүйеден өз орнын алуға ... ... ... ... ... ... еріксіз есептесетін ортақ заңдылықтарды және даму тенденцияларын тудырады.Әлемдік тәртіптерге жаһандық экологиялық өзгерістер, соғыстар қаупі, ядролық қауіпсіздік, азық-түлік ... ... ... ... түрлі індет аурулары, индустриалдық-техникалық ортақтану, техногендік катастрофалар, халықаралық ... ... ... ... қару ... халықаралық қылмыскерлік, адамдарды құлдыққа сату, діни экстримизм т.б. әлемдік қауіптер мен қайшылықтар үздіксіз өз ықпалдарын тигізіп отырды.
Ашық, ... ... ... құру жағдайында аталған қауіптер әрбір халыққа, әрбір мемлекетке және олардың азаматтарына өздерінің әсерін тікелей, немесе жанама ... ... ... ... шиеленісуі әлемдік экономикалық, қаржылық дағдарыстарға себеп болуда. Жаһандық ... ... ... ... шегеді. Сондықтан әрбір мемлекет әлемдік дамудың ортақ мәселелерін шешуге мүдделі. ... ... ... ... жеке бір ... ... мәселелерді шешуге қауқарсыз. Жаһандық қауіптер мен қайшылықтарға қарсы барлық мемлекеттердің бірлескен әрекеттері мен ортақ ... ... ... ... мәні осындай зәруліктен туындайды. Әлемдік саясат-халықаралық қатынастар субъектілерінің, ... ... ... мәселелерді, қауіптерді және қайшылықтарды бірлесіп шешуін ұйымдастырудың жолдары, бағыттары және әдістері болып табылады. ... ... ... ... ... Себебі ол барлық халықтар мен мемлекеттерге ортақ саяси шындыққа тікелей қатысты.
Әлемдік саясат көпқабатты және көпжақты құбылыс. Себебі оның ... ... ... және жаңа ... ... байланысты. Мысалы, ғаламшардың жаһандық жылынуы әлем халықтарына түрлі табиғи апаттар ... ... ... ... ... ... әрбір мемлекет мүдделі деп есептеледі. Алайда көпшілік мемлекетер ... ... ... әлі де ... ... ... ... дамуда, зиянды қалдықтар өсе түсуде. Ал, әлемдік саясат адамзатты сақтау үшін әр ел өзінің эгоистік, ... ... тиым салу ... ... ... ... ... мемлекеттерді ғаламшарлық ортақ мәселелерді ұжымдық шешуге ұйымдастыру, олардың арасында бейбітшілік пен татулықты сақтау. Басым ... және ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттерін ортақ арнаға бұру. Әлемдік саясаттың түпкілікті, көкейтесті міндеті-адамзаттың өмір сүруіне жағдай жасау арқылы, оның тіршілігін қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... ... ... әлемдік саясат міндеттерін шешпейінше ешбір мемлекетте келешек болмайтындығын түсінуде.
Демек саясат мәнін ұғыну үшін халықаралық саясат бағыттарын, оның қалыптасуы мен ... ... білу ... Сондықтан саясаттану пәні студенттердің әлемдік саясат туралы кең көлемде түсінігін қалыптастыру зәрулік деп біледі. Себебі, халықтар мен ... ... ... ... байланысты және тәуелді. Олардың өзара қатынастары мемлекетаралық деңгейде, халықаралық ұйымдар арқылы, трансұлттық корпорациялар, ... ... емес ... т.б. ... ... ... субъектілері арқылы өтеді. Әлемдік саясат акторлары қызметтері ... ... мен өмір ... ... ... ... ... және жаппай қыру қаруларының басқа түрлерін қолдануға, сынауға тиым салу, оларды таратпау, сатпау мәселесін әлем ... ... шешу ... ... ... ... жасай бастады. Әлемдік саясат соғыс қаупіне қарсы халықтардың және мемлекеттердің бірлесіп күресуі қажеттілігін сезінуден ... ... ... ХХ ... екінші жартысынан бастап әлемдік жақындасу, бірлесу, ортақтасу, мүдделердің тәуелділігі сияқты үдерістердің күшеюі тереңдей берді. Ортақ экономикалық, сауда, транспорт пен коммуникация ... мен ... ... халықтар мен мемлекеттерді өзара тәуелді ете түсті. Өзара келісіп, ... ... ... шешу міндеттері зәрулікке айналды. Әлемдік жаһандану үдерісі тек объетивті ғана ... ... ... ... ... ... берді. Әлемдік деңгейдегі ортақ мәселелер жүйесінің қалыптасуы ХХ ғасырдың 70-80 ... ... ... ... ... жаңа ... ... Адамзат өркениетті бір сапалық деңгейден, екінші мүлдем жаңа сапалық деңгейге ауысты. Жаһандану үдерісі ХХІ ... ... ... ... да ... бола ... Жер шары халқының саны 2010 жылғы 6,8 миллиард болса 2025 жылы 11 млрд. ... өсуі ... ... ... өсуі тіршілік ортаның ластануымен қатарласа жүруде. Адамзаттың осылайша өсуі міндетті түрде экологиялық катастрофаға әкеледі деп есептейді сарапшылар.
Адамзаттың дамуы демографиялық ... ... ... азық-түлік тапшылығы сияқты дәстүрлі қауіптер мен қайшылықтарға қосарласқан жаңа қауіптерге душар болуда. Олар ... ... және ... да ... қыру ... ... ... халықаралық терроризм, түрлі індет ауруларының жаңа түрлерінің қауіптері, адамдарды құлдыққа сату, жасырын миграция, аштық (әлем халқының 1 млрд. адамы қазір ... ... ... т.б. қауіптер мен қайшылықтар. Әлемдегі бейбітшілік пен тыныштықтың ... ... ... осы ... ... шығындарды азайтуға бағытталған тиімді де күшті саясатты басқа мемлекеттермен үйлестіре отырып жүргізуге әлемнің әрбір мемлекеті мүдделі.
Қазақстан өзінің географиялық орыналасуы ... ... ... ... аумағында тұр. Әлемге наша, наркотик өнімдерінің қомақты бөлігін ... ... ... ... ... жері арқылы ауған наркотиктері Ресей мен Батыс Европа елдеріне жол ... ... ... ... індетінен тыс қала алмады. Егер 1987 жылы елде алғашқы ВИЧ - ... ... 1996 жылы оның саны 46-ға ... 2009 жылдан бастап 2000-нан астам қазақстандықтар ВИЧ - инфекциясын жұқтыруда. Көршілес Өзбекстанда 2009 жылы 4016 ... ... 687 адам ... ... Орта Азия ... ВИЧ көбінесе инъекция жасалу кезінде таралатыны мәлім болып отыр.
Соңғы 2009-2010 жылдарда бес жасқа дейінгі балалардың ... ... ... ... Орта Азия ... үшін ... ... ошағы Тәжікстан Республикасы болып отыр. Құс тұмауы, Шошқа тұмауы сияқты жаңа індеттер түрлері де ... ... ... ... мен ... ... ... тәуелділік пен ортақтасу принципіне бейімделе түскендігі нақты ... Әлем ... мен ... ... ... мен ... бірлескен күшпен өзара келісім саясатымен ғана шешуге болатындығын ұғнып отыр. Әлем мемлекеттерінің жаһандық мәселелерді шешуге қатынасуы жолдары БҰҰ, ЕЫҚҰ, ШЫҰ, БСҰ ... ... ... ... ... әлем халықтары жаһандық қауіптерге қарсы халықаралық азаматтық ұйымдар Гринпис, Халықаралық Қызыл Крест, Шекарасыз дәрігерлер, феминистік, гендерлік ұйымдар қызметтері ... ... мен ... ... мәселелерді бірлесіп шешу мақсатында әлемдік қауымдастық құрып ...
... ... рет ... түрде 1969 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясында сөйлеген сөзінде АҚШ Президенті Ричард Никсон қолдаған. Ол,- ,- деп көрсетті /2/. ... ... ... ... әсер ете отыра әлемдік бейбітшілік пен адамзатты сақтау болып табылады. Негізгі ... ... үшін ... ... ... ... ... беруге мүдделі болуға тиісті. Бұл ретте әлемдік және аймақтық басым державалардың бейбітшілік пен татулық үлгілерінің маңызы үлкен. АҚШ, Қытай, ... ... ... Жапония, Германия, Ұлыбритания, Пәкістан сияқты қуатты мемлекеттердің агрессияға бармауы, ... ... ... пен ... ... мәселелері мен қауіптерді тиімді шешу саясатын жүргізуге жағдай туғызатыны анық. ... ... ... ... құрылымда бейбітшілік әлемінің басым болуына жағдай жасайтын мемлекеттерді нағыз бейбітшілікті сүйетін ... ... ... ... ... ... қатынасатын негізгі акторлар: егеменді мемлекеттер, мемлекетаралық ұйымдар, халықаралық үкіметтік, немесе үкіметтік емес ұйымдар болып табылады. Сонымен ... ... ... ... ... ... яғни қатысушылары түрлі мемлекеттер блоктары (НАТО, ОДКБ, СЕАТО, ... ... ... топтар (ЕО, ТМД) мемлекетаралық бірлестіктер (ШЫҰ, БРИК) т.б. халықаралық ұйымдар өздерінің мақсаттары мен тәуелсіздіктерін сақтай отырып әлемдік саясатқа ... және ... ... ... ат ... ... тыс ... сол елдің сыртқы саясаты шешеді, айналысады. Қазіргі өзара байланыстағы дүниеде ұлттық мемлекеттер әлемдік қатынастарда өздерінің мүдделерін қорғау мақсатында басқа ... ... ... ... ... жзүргізеді. Ол саясат арқылы экономикалық, сауда, ғылыми-техникалық, ақпарат т.б. ... ... ... ... бірге, әлемдік қатынастарды реттеп отыратын бір жеке орталық жоқ. Барлық мемлекеттерді байланыстыратын әлемдік ... ... ... жоқ. ... ... ... өзара қарым-қатынастарынан стихиялы түрде қалыптасқан құбылыс. Әлемдік саясат принциптерін негізінен тең құқықтағы мемлекеттер ... ... ... жасайды. Бірақта, мемлекеттердің қатынастары әр-түрлі. Елдің ішкі ... ... ... ... ... мен ... қайшылықтары ерекше ықпал жасайды.
Әлемдік тәртіптер мемлекеттердің ғана емес жеке адамдардың өмірі мен тағдырына өзінің әсерін ... ... Жеке адам ... қауіптердің құрбаны болуы ықтимал. Сонымен қатар ол әлемдік ақпараттық жүйелердің өнімдерін міндетті түрде пайдаланып ... ... ... ... пен ... тәртіптер жеке тұлғаның өмірінде белгілі дәрежедегі ықпалға ие. Қазіргі әлемдік саясаттың түрлі деңгейлері ... ... ... ... ... байланысып біріне - бірі күшті ықпал жасап отырды.
Ұлттық мемлекеттер шеңберінен тысқары жүргізілетін, әлемдік мәселелерді реттеуге, ... ... ... ... ... тұтатын саясат келесідей категориялардан тұрады.
1. Сыртқы саясат - мемлекеттің, немесе жеке ... ... ... ... Бұл ... мемлекеттің басқа мемлекеттермен байланыс жасау, немесе жасамау деңгейін сипаттайды. Сыртқы саясат мемлекеттің өмір ... ... ... ... жасауды көздейді. Әлемдік қауымдастықтан ұлттық мемлекеттің орнын табуына ықпал етеді.
2. Халықаралық саясат - мемлекеттердің халықаралық аренада бірлескен ... ... ... ... бұл ... мемлекеттерді оларға ортақ мәселелерді бірлесіп, келісімдер арқылы шешу ... ... ... ... елдер мен халықтар арсындағы өзара тәуелділіктің, шешімін табу үшін халықаралық әріптестікті талап ететін мәселелердің ... ... ... арта ... ... саясат - жекелеген мемлекеттердің арасындағы қатынастар жүйесін белгілейді. Бұл саясат мемлекеттердің ... ... және ... ... ... ... ... істер министрілігі, кеден т.б.) екі мемлекетке ортақ мәселелерін өзара келісіп шешулерінің жолдарын анықтайды.
4. Ұлттық мемлекет ... ... ... политика) - жекелеген мемлекеттердің өздерінің кейбір егеменді құқықтарын өз еріктерімен халықаралық ұйымдарға беруімен сипатталады. Мысалы, мұнай бағасын ... ... ... ... ... ... ... бұл бағыты Қазақстандық саясаттану ғылымында әлі зерттелген жоқ
5. Мультиұлттық саясат- ... ... одан көп ... ... ... саясат субъектілерлінің халықаралық қатынастарға ықпал етуі (ЕЫҚҰ, ЕО, ШЫҰ, БРИК). Бұл ... ... ... ... ... ... ... саясат - мемлекеттік емес саясат акторлары мен субъектілерінің: партиялар, кәсіподақтар, әлемдік діндердің ұйымдары, халықаралық ... емес ... ... ... т.б. ... ... ... етуі.
Аталған категориялардың барлығы әлемдік, немесе халықаралық саясат ұғымының түрлі аспектілерін, қырларын көрсетеді. Ал, әлемдік, халықаралық саясат ... ... ... бұл ұғым ... ... суъектілерінің (мемлекеттер, мемлекетаралық және мемлекеттік емес ұйымдар, одақтар, діни ұйымдар, трансұлттық ... мен ... т.б.) ... және бейбітшілік, адамзаттың сақталуы, жалпыға бірдей қауіпсіздікті қамтамасыз ету және қарусыздану, ұлттық, аймақтық, ... ... ... алу және ... ... ортаны сақтау, аштық пен ауруларды азайту және басқа да әлемдік қайшылықтарды шеше отырып адамзат үшін әлемде неғұрлым әділетті тәртіптер орнатуға ... ... ... ... немесе халықаралық саясат - халықаралық қатынастардың негізгі субъектілерінің бірлескен саяси қызметі болып табылады. Әлемдік саясат мәні мен ... БҰҰ, ЕО, ... АМҰ ... ... ... АМҰ ... мемлекеттер ұйымы) Социалистік интернационал, Гринпис т.с.с. ұйымдардың ... ... ... ... әлемдік қауымдастық бірігіп жасаған заңды органдар мен ұйымдардың қызметтері арқылы әлемдік саясат іске асады. Әлем мемлекеттерінің өзара ... ... ... мен ... анықтайтын әлемдік саясат халықаралық қатынастарды реттеудегі шешуші фактор болып табылады.
Әлемдік саясат әлем ... ... ... ... ... ... ... табылады. Техногендік, экологиялық мазмұндағы әлемдік қауіптер ХХ ғасырдың екінші жартысында ғана маңызды болды. Ал, одан ... ХІХ ... аяқ кезі мен ХХІ ... басында негізгі жаһандық қауіп әлемдік соғыстар қаупі болатын. Мемлекеттер өзара қайшылықтарын ... ... ... ... Әлем тарихында мыңдаған соғыстар белгілі. Соның ең ауыры 1914-1918 жылдардағы ... және ... ... ... ... ... ... Екі дүниежүзілік соғыста ғана 100 миллионан астам адам қырылған ... ... әлем ... ... ... бейбітшілікті сақтау қажеттілігін алдымен сезінді.
Әлемдік саясат соғыс және ... ... әлем ... ортақтасып шешуімен басталады деп есептеуге болады.
Әлемдегі бейбітшілікті сақтау үшін дамыған мемлекеттер адамды және оның құқықтарын қорғауды міндет деп таниды. Осы ... әлем ... озық ... ... ... мемлекет және қоғамдық өмірді демократияландыру үдерісін бастады. Адам мәселесі өркениетті мемлекеттерді бір ортаға жинақтайтын, ... ... ... ... ... өзекті мәселеге айналды. Өркениетті мемлекеттердің ықпалымен әлем халықтары адам құқықтарын қорғайтын саяси билік жүйелерін қалыптастыра бастады. Әлемдік ортақ мәселелерді шешу ... ... ... ... әділетті тәртіптер орнатуға деген әлем халықтарының құлшынысының негізінде қалыптасады. Ал, әр елдегі адам мәселесін шешу және оның құқықтарын қорғау үшін ... ... шешу және ... қауіптермен күресу қажет болды.
Әлем халықтары мен мемлекеттерінің демократиялық құндылықтар негізінде топтасуына XVIII ғасырдың соңында болған Ұлы ... ... 1789 ... , БҰҰ 1948 жылы ... , 1966 жылы БҰҰ Бас ... ... , 1975 жылы ... қабылдаған т.б. құжаттар көмектесті. Қазақстанның әлемдік мәселелерге үлесін ЕҚЫҰ VII ... ... ... ... ... ... әлем халықтары мен мемлекеттерінің адамзатты сақтау үшін бейбітшілік пен ... ... шешу ... тәжрибесі синтезделді. Адам құқықтарын қорғау, демократия мен бейбітшілік үшін күрес ғаламдық саясат принциптерін айқындап берді. Адамзаттық тағдыр ортақтастығы ... ... ... ... ... ... айналды. Әлем мемлекеттері ортақ азаматтық мәселелерді бірлескен күшпен шешпейінше тұрақты даму болмайтындығын түсінетін дәрежеге жетті. ХХІ ғасырда жаһандық ... ... ... әлем ... әлемдік саясатпен айналысуға деген зәрулігін тіптен күшейтіп жіберді.
Әлемдік саясат халықаралық экономикалық, саяси, ... ... ... жаңа ... ... ... туды.
Жаһандық мәселелер ұлттық мемлекеттік шекара көлемінде мүлдем шешілмейді. Көптеген күрделі мәселелер барлық мемлекеттерге ортақ жаһандық ... ... ... ... ... ... Әлемдік мәселелерді шешу үшін әлемдік саясат мемлекеттердің шаруашылықтарының даму динамикасына, интеграциялық үдерістерді нығайтуға ықпал етуге тырысады. Осы арқылы әлемдік ... пен ... ... мемлекеттердің өзара тәуелді байланысы күшейді. Бұл жағдай саяси ... ... ... ... ... ... ... саясат, жеке мемлекеттердің саясатының жәй ғана жиынтығы емес. Ол жекелеген ... ... ... де ... ... Сонымен қатар әлемдік саясат халықтар мен мемлекеттердің ортақ, жалпы мақсат-мүдделерін тоқайластырып, түйістіріп халықаралық қатынастардың барлық элементтеріне өзінше жеке әсер етеді. ... ... ... ... ... ... өзара тәуелді бола отыра біртұтас құбылыстың жеке бөлшектері ретінде қызмет істейді. Әлемдік саясаттың тиімділігі оны жасайтын ... ... ... ... ... ... ... бағытталған белсенді саясат ұстануына байланысты. Мемлекеттің сытқы саясаты әлемдегі болып жатқан өзгерістерге жауап бере алуының маңызы зор. Әлемдік ... ... ... ... беру арқылы мемлекеттер өздерінің қызметтерін үйлестіруге мүмкіндік алады. Жаһандық қауіптер мен қайшылықтарды бағалауда ортақ ... келу ... ... ... ... қайтарудың біріккен шараларын жасау саясатын күн тәртібіне қояды.
Әлемдік саясатты ішкі саясат сияқты орталықтанған билік ... ... ... ... ... ... ... шындықтарға сәйкес өз беттерінше қызмет етеді. Сондықтан әлемдік саясаттың ... көп. ... ... бір ... ... ... не істеп жатқандығын да біле бермеуі мүмкін. Әр ... ... ... сол ... ұлттық мүдделерінен туындайтын нақты және анық міндеттер болса әлемдік саясат субъектілерінің қызметі стихиялы жүреді. Оның ... ... ... ... ... мәселелерін белгілеп отыратын әлемдік саясаттың орталығы жоқ. Әлемдік саясат-әлем мемлекеттерінің жаһандық ... ... ... ... шешу ... ... құбылысы. Әр мемлекет өзінің қуатына және мақсаттарына ... ... ... ... етуді көздейді. Адамзаттың тағдырының ортақтастығын түсіну, әлемдік қатынастарды бейбіт жолмен реттеуге құлшынысты тудырады.
Өзара жауласу, теке-тірес, күш көрсету, ... ... ... ... ... ... ... қауіпті екендігі халықтар түсіне бастады.
Сол себепті әлемдік саясат жаһандық ... ... ... ... түрі ... ... ... саясат принциптерінің жалпылық сипаты бар дедік. Бірақта оларды орындауға ... ... ... ... ... ... мен ... белгілейтін құжаттарға қол қойған мемлекеттер ғана өз міндеттерін әлемдік қауымдастық ... ... ... ... ... саясаттың күнделікті мақсаты - әлемдік тәртіпте бейбітшілікті, тұрақтылықты, демократияны сақтау. Сонымен қатар оның ... ... ... ... субъектілердің барлығының мүдделі тоғысатын халықаралық орта жасау. Мүдделердің ортақтастығы, адамзатты сақтауға деген зәрулік көптеген мемлекетердің ... ... ... ... ... ... ... әлемдік саясатты әлемдік билік үшін күресетін, әлемдік тартыстардан, әрбір елдің өздеріне тән геосаяси күрестерінен, түрлі бәсекелестіктер мен ... ... ... алып ... ... ... саясатта АҚШ, Қытай, ЕО, Ресей сияқты алпауыт мемлекеттердің үстемдігі ... ХХ ... ... ... ... ... саясатта екі басым полюс АҚШ пен Кеңес Одағы болды. Кеңес Одағы күйрегеннен кейінгі ХХ ... аяғы мен ХХІ басы бір ... ... ... ... Ол АҚШ-тың басым болуымен сипатталады. Ал, 2005-2010 жыдардан бастап әлемдік саясатта көпполюстік қатынастар басым болуда. ... ... ... ... ... ... аталған мемлекеттермен қоса Үндістан, Жапония, Бразилия сияқты жылдам дамушы елдер ықпалы арта түсуде. Әлемдегі өзгерістер үздіксіз ... Онда ... ... табиғаты күрделі құбылыстар пайда болуы заңдылық. Әлемдік саясат субъектілері осы әлемдік өзгерістерді, мәселелерді, қайшылықтарды танып ... және ... шешу ... ... ... азайту шараларына әлем мемлекеттерін жұмылдырып отыруға міндетті.
Әлемдік тәртіптерді реттеп отыратын Әлемдік Үкімет құру жоспары әзірше ... ғана ... ... ... ... мен ... өзгеруіне әлемдік қауымдастықты дайындайтын БҰҰ, ЕЫҚҰ, АЕО, Ислам конференциясы сияқты ... ... бар. Олар ... ... негізгі принциптері мен бағыттарын әлем мемлекеттеріне танытуға және мойындатуға ат салысып келеді
Бірақ, әзірше бірде бір халықаралық ұйым әлем мемлекетеріне ... ... іске ... ... алып ... жоқ. БҰҰ ... Кеңесінің шешімімен болатын санкциялардың өзінің орындалуы ойдағыдай емес. Әлемде әділетті ... ... деп ... ... ... ... ... саясат өркениетті адамзат пен дамыған мемлекеттер ықпалымен біртіндеп ізгіленіп, гуманизацияланып келеді. Ол адамдарды ұлттық, нәсілдік, мемлекеттік, ... ... ... жаһандық мәселелерді бірігіп шешуге бастап келеді. Адамдардың бостандығы мен теңдігіне негізделген әлемдік саясаттың ... ... ... ... ... жасау, мемлекетаралық қатынастарда күш көрсету, зорлыққа жол бермеу, халықтар арасындағы сенім мен бейбітшілікке бастайтын қатынастарды қалыптастыру, жаппай қырып жоятын және ... ... ... жол ... ... қорқыныш пен үрейді, өзара жауласуды тоқтату сияқты жеке адамдар мен халықтардың бейбіт және тыныш өмір сүруін ... ету. Ең ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге тиісті. Әлемдік басым державалардың әлсіз мемлекеттерге қарсы ... ... ... ... ... ... ... маңызы арта түсуде. Ол үшін әлем халықтарының, әлем азаматтарының бейбітшілік пен адам ... ... ... ... ... ... саясат әлемдік қатынастар сияқты аса күрделі құбылыс. Оның ойдағыдай ... ... ... қиын. Сондықтан әлем мемлекеттері мен халықтары жаһандық мәселелер мен қауіптерге қарсы әлемдік саясаттың тиімділігін арттыра беруге мүдделі. Онсыз әлемдік тыныштықты ... ... ... ғаламдану, әлемдік ауқымдану, глобализация (ағылш. Global -- әлемдік, дүниежүзілік, жалпы) -- жаңа ... ... ... ... және ... тұтастық құрылуының үрдісі. Терминді ғылыми айналымға алғаш рет енгізген (1983 жылы) америкалық экономист ... ... ... жаңа ... ... ... 20 ғасырдың ортасынан бастап Уолт Ростоу, Дэниел Белл, Алвин Тофлер, Питер Дракер, Джон Нейсбитт, Лестер Туроу зерделеді. Олар ғылымға "интеллектуалдық ... ... ... қоғам", "техникалық революция", "ақпараттық жарылыс", "ғаламдық ауыл" ... ... ... ... ... ... әлемдік тәртіп үшін жаҺандық инфрақұрылым құру идеясы алғаш рет 20 ғасырдың 40 -- 50-жылдары ... ... ... ... ... жөніндегі кеңесте (ХҚК), "Рэнд" корпорациясында, Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығында (СХЗО), Психологиялық стратегиялар басқармасында (ПСБ) тұжырымдалды. Жаһандану ұғымы, ... ... ... ... аса ... өлшемдерінің жалпыадамзаттық өлшемге ие болуы деп түсіндіріледі. Қоршаған орта, түпкі ресурстар (энергия, су, азық-түлік), демография, көші-қон толқындары, есірткі ... ... ... ... жекелеген елдер күшімен шешілуі мүмкін емес. Ақпараттық төңкеріс бұл проблемалардың жаҺандық өлшемге ие болуына ықпал етті. ... ... әр ... ... ... ... ... логикасымен біріктірілетін өзгерістердің жиынтығы деп түсіндіреді. ЖаҺандық өзара ... және ... даму ... ... алып ... ... Бұл үрдіс трансұлттық экономика мен жалпыадамдық құндылықтарды қорғауға ... ... ... ... ... күшейтеді. Жаһандану әлеуметтік феномен ретінде көп қырлы және ... ... ... ... ... оны ... және ... шаруашылықтың техникалық және қаржылық жағынан дамуының нәтижесі деп есептейді. Алайда ... ... ... ... ... ... ... ортамен қарым-қатынасының күрделенуі де Жаһандануға елеулі ықпал жасап ... ... ... ... құрамдас бөліктері бар:
1) "менталдық" немесе мәдени Жаһандану -- ... ... ... мен ... ... ... үрдісі. Қазіргі таңда бүкіл әлем, негізінен, 6 жаҺандық діни жүйеге (христиандық, ислам, иудаизм, индуизм, буддизм, конфуцийшілдік) ... ... ... ... ... ... ... "менталдық" Жаһанданудың бір көрінісі болып табылады. Соның ішінде америкалық мәдени дәстүр "планетарлық" деп аталынып жүр. Мәдени ... ... ... ... ... ... ... мәдениеттің нышандары -- жаңа нысандармен (желілік мәдениет, кибермәдениет) ұштасқан ежелгі мәдени дәстүрлердің (классикалық, ... ... ... ... және үнділік) синтезі көріне бастады. Бұл жағдай әрбір ұлттық, халықтың өзіне тән ділі мен мәдениетін сақтап қалуы жолында орасан зор ... ... ... ... ... ... екі ... жиынтығын -- нарықтардың жаһандануын (капиталдық, еңбек ресурстарының, тауарлардың және қызмет көрсетулердің) және экономикалық нысандардың жаһандануын ... және ... ... құрылымдарының -- компаниялардың, фирмалардың, корпорациялардың іріленуімен түсіндіріледі
Қазіргі уақытта экономикалық жаһанданудың нақты сипаттары бар:
а) үлкен компаниялардың жетекші рөлі;
ә) жаhандық ... ... және қор ... ... ... ... ... желілердің қызмет етуінің нәтижесінде көлік ағындары құрылымының өзгеруі;
в) жаhандық сауда-экономикалық бірлестіктер мен ... ... мен ... ... ... ... және халықар. қаржылық, валюталық трансакциялардың жаhандық желіге аударылуы;
ғ) бөлшек ... ... ... және ... ... ... ... аударылуы;
3) аумақтық жаһандану -- мемлекетаралық құрылымдардың ... ... ... ... және ... ... Жаһанданудың барынша жоғары деңгейдегі мәнін көрсетеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... басқа да аумақтық құрылымдарға бөлінбейтін біртұтас өркениет құрылуы ... ... ... ... ... ол ... мен халықтар арасындағы этникалық және мәдени айырмашылықтар барынша жойылған жағдайда ғана жүзеге асуы ... ... ... ... ... ... қауымдастықтардың ығыстыру үрдісі дами түседі деп есептейді. Ал енді бір зерттеушілер аймақтық қоғамдасу үрдісін бүкіләлемдік ... ... ... ... ... бір жолы деп ... ... Жаһандану -- қазіргі заманғы интеграциялық үрдістердің ішінде аса ... ... ... ... ... және ... ... ақпарат беру үшін пайдалану; жаhандық ақпарат желілерінің пайда болуы және тез дамуы; адамзат тұрмысындағы көптеген үрдістердің компьютрлендірілуі жатады. Сонымен ... ... екі ... ... ... дамыту; байланыстырудың жеке жүйесі мен жаhандық позицияланудың дамуы; ақпараттық коммуникациялық кешендердің негізінде бизнесті, ... ... мен үй ... басқарудың жаhандық жүйесін құру; өмір сүру үрдістерінің мейлінше үлкен бөлігін компьютрлендіру мен роботтау жүреді;
Қорытынды.
Жаһандық, ... ... ... талаптарына жауап беретін демократия түрі. Қазіргі әлемдік тәртіп жеке адамдардың автономдығын шектеу арқылы орасан зор әділетсіздікке барып отыр. Әлемдік қауымдастыққа, ... ... ... демократияның молдығы керек. Демократизация өздігінен жеке түлғаның автономдығын үлғайтады, сөйтіп олардың үстінен қарайтын күштерге ықпал ету мүмкіндігін кеңейтеді. Жаһандық демократияны, ... ... ... ... ... ... деп ... керек: іс жүзінде бірнеше миллиард адамды басқару мәселесі жүзеге аспайтындай көрінеді, ал адам еркіндігіне ... ... ... ... ... ... зор. Ал, ... жағынан, мемлекет әділетті әлемдік тәртіп орнатуда аса маңызды рөл атқаратын еді. ... ... ... ... да аса ... ... ... беттесетіндей етіп, күрделі әрі бытыраңқы бөлу талап етіледі. ... тек ... ... ... ұқсамайтын, бір-бірін бақылайтын, әртүрлі әдістерді қолдану арқылы бір-бірін шектеп ... ... ... ... ... ықтимал әділетсіздіктердің алдын алуға мүмкіндік береді. Сондай- ақ көптеген аймақтық, ғаламдық мәселелер, қоршаған ортаны қорғау, азық- түліктің жетіспеушілігін және ашаршылық, ... ... ... әркелкілік, әйелдердің құқын аяққа таптау, қылмыс, кедейлік, адам құқының бұзылуы және әлемдік экономиканы реттеу мәселелерін ... тар ... бар ... ... ... ... тиіс. Ғаламдық әділетсіздік мәселелерін шешу үшін әлемдік басқару институттарын кеңейтіп, күшейтіп, демократизациялау ... ... ... ... басқару құралдарының жиынтығы болып табылады. Осы тұрғыдан алғанда, басқару органдары өзі өміріне ықпал ететін халыққа осы ... ... ... арқылы ортақ саясат жасауға қаншалықты ерік беретіндігін оның демократиялылығы бойынша анықтауға болады. жаһандық ... ... - ... ... ... ... бүкіл адамзат мәселелерін шешу мақсатында және ортақ ... ... бір ... ... ... әлеуметтік қауымдастықтарды біріктіретін аса үлкен саясаттан тыс адамдар ... ... ... ұғым. Э.Гидденстің пікірінше, бүқаралық символикалық интеракцияның және ортақ ақпараттық ... ... ... ... жүйе ... Бұрындары үстемдік еткен ұлттық мемлекет келмеске кетіп барады.
Билік алдыңғы орынға ықпалды әлеуметтік қозғалыстар мен ... ... ... ... аймақтық орталықтар негізінде жүзеге асырылуда.
Кеңістік шектеу және ұлттық-мемлекеттік шеңберден шығу ... он ... ... ... ... ... ... қалып" жөніндегі идеясының жаңғыртылуымен түсіндіріледі. Оның жақтастары (И. Валлерстайн, X. Булл, Дж. Розенау және т.б.) саяси субъектілердің ықпалынан еркін ... ... ... ... ... ... тырысады. Жаһандық азаматтық қоғамның әлеуметтік базасы қоршаған ортаны, бейбітшілікті, адам қүқын және ... ... төл ... ... ... атсалысушы әртүрлі қозғалыстар мен ұйымдар болып табылады. Мемлекеттік жүйелерге қарағанда, олардың ... ... ... ... ... ... бойынша бөлінген адамдарды біртұтас әлеуметтік желіге біріктіретін жаңа саяси және мәдени қүрылымдар құру мүмкіндіктері бар.
Жаһандық ақпараттық кеңістік
Ғаламдық ... ... ... ортасы және негізі. Ғаламдық ақпараттық кеңістікті қалыптастыруда технологиялық түп ... ... ... ... ... ... қызмет ететін қазіргі компьютерлік технологиялардың маңызы зор. Қазіргі компьютерлік технологиялардың ... ... ... желі ... құрылуы аса маңызды кезең болды. Ғаламтор желісі - бүкіл әлемде бірнеше миллион адамдарды ... ... ... ... ... қолданушылар өте кең көлемдегі ақпараттық қызметтерге қол жеткізе алады: баспасөз сайттарын, радио, теледидар, электронды ... ... ... телеконференциялар, хабарландырулар тақтасын, жаңалықтар топтамасын, чаттарды және т.б. көптеген қызмет түрлерін қолдана алады.
Пайдаланылған ... және ... ... ... ... ... ... 19 мамыр, 2010) Ans. Ed. Б.К. Сұлтанов. - Алматы: KISS, 2010.- 120 б. ... ... - ... ISI, 2007 616 б. (85)

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жаһандану дәуіріндегі тарихи сананың трансформациясы22 бет
Жаһандану туралы ақпарат5 бет
Интернет тәуелділіктің пайдасы мен зияны5 бет
Маркетингтегі баға құрудың теориялық негіздері64 бет
Ғаламтор және халықаралық терроризм4 бет
Су мәселесі5 бет
Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік проблемаларды реттеудегі мемлекет функциясының басты бағыттары53 бет
Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігінің жай-күйі мен проблемалары17 бет
Ауыл шаруашылығы техникасы3 бет
Заманауи сабақ- математика мұғалімдерінің инновациялық білім беруінің негізі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь