Қаражанбас кен орны туралы

Кіріспе
1 Геологиялық бөлім
1.1 Кен орын туралы жалпы мәліметтер
1.2 Литологиялық. стратиграфиялық сипаттамасы
1.3 Тектоникасы
1.4 Мұнайгаздылығы
1.4.1 Өнімді горизонттардың геологиялық . өндірістік сипаттамасы
2 Технологиялық бөлім
2.1 Кен орынды игеру жүйесі
2.1.1 Игерудің ағымдағы жағдайын, игерудің технологиялық көрсеткіштерін талдау
2.1.2 Мұнайжәне газ қорларының өндіруін талдау
2.1.3 Кеніштің энергетикалық жағдайының сипаттамасы, игеру режимдері
3 Экономикалық бөлім
3.1 Кен орнын игерудің технико.экономикалық көрсеткіштері
Қаражанбас кен орны Қазақстан Республикасы Маңғыстау облысы территориясындағы Бозашы түбегінің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан.
Облыстық орталығы Ақтау қаласы болып саналатын жерден 210 км қашықтықта орналасып, қаламен асфальтті жолмен байланыста тұр. 150 км қашықта орналасқан темір жол станцциясы бар ең жақын мекенді қоныс Шетпе ауылы болып саналады. Бозашы түбегінің солтүстік-батыс бөлігі абсолюттік белгісі минус 19-дан плюс 28 м шектелген жазықтық жер болып келеді. Жергілікті ландшафттың аса танымал белгісі, автотранспорттың өтіп жүруне кедергі жасайтын көптеген сорлардың болуы. Рельеф пішіндері бархан және байырғы жыныстардан тұрады. Аудан климаты күрт континентальлды. Ауа температурасы қыста минус 30°-дан жазда плюс 45°-қа дейін жетеді.Атмосфералық жауын-шашындар күз және қыс мерзімдеріне сай келеді.
        
        Кіріспе
Қаражанбас кен орны Қазақстан Республикасы Маңғыстау облысы территориясындағы Бозашы түбегінің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан.
Облыстық орталығы Ақтау ... ... ... ... 210 км ... ... ... асфальтті жолмен байланыста тұр. 150 км қашықта орналасқан темір жол станцциясы бар ең жақын мекенді қоныс ... ... ... ... ... ... солтүстік-батыс бөлігі абсолюттік белгісі минус 19-дан плюс 28 м шектелген жазықтық жер болып келеді. ... ... аса ... ... автотранспорттың өтіп жүруне кедергі жасайтын көптеген сорлардың болуы. Рельеф пішіндері бархан және ... ... ... ... ... күрт континентальлды. Ауа температурасы қыста минус 30°-дан жазда плюс ... ... ... ... жауын-шашындар күз және қыс мерзімдеріне сай келеді.
Қаражанбас кен орны Бозашы түбегінің солтүстік-батыс аймағында орналасқан. ... кен орны ... ... солтүстік-батысында орналасқан. Түбектің ойпат жазығы аккумулятивті теңіз жазықтар типіне ... ... ... маңы ... ... ... де онымен геоструктуралық палеографиялық қатынас байланысында. Ойпаттың солтүстік бөлігі эол құмдар массиві және сор беткейі бар ... ... ... болған ұсақ арынсыз ойыстары бар толқын тәріздес абразивті-аккумулятивті жазық болып келеді. Оңтүстік ... ірі ... ... ... қатты тілінген жазықтық ретінде көрсетілген. Құм массивтері дөңестерінің салыстырмалы биіктігі 3-6 м болатын кішкене дөңесті рельеф құрады.
1 ... ... Кен орын ... ... ... кен орны ... ... Маңғыстау облысы территориясындағы Бозашы түбегінің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан.
Облыстық орталығы Ақтау қаласы ... ... ... 210 км ... орналасып, қаламен асфальтті жолмен байланыста тұр. 150 км қашықта орналасқан темір жол станцциясы бар ең ... ... ... Шетпе ауылы болып саналады. Бозашы түбегінің солтүстік-батыс бөлігі абсолюттік белгісі ... ... плюс 28 м ... ... жер ... ... Жергілікті ландшафттың аса танымал белгісі, автотранспорттың өтіп жүруне кедергі жасайтын көптеген ... ... ... ... ... және ... жыныстардан тұрады. Аудан климаты күрт континентальлды. Ауа температурасы қыста минус 30°-дан жазда плюс 45°-қа дейін жетеді. Атмосфералық жауын-шашындар күз және қыс ... сай ... кен орны ... ... ... ... ... Қаражанбас кен орны Бозашы түбегінің солтүстік-батысында орналасқан. Түбектің ойпат жазығы аккумулятивті теңіз жазықтар типіне жатаы. Түбек Каспий маңы ... ... ... де ... ... палеографиялық қатынас байланысында. Ойпаттың солтүстік бөлігі эол құмдар массиві және сор беткейі бар ... ... ... ... ұсақ ... ... бар ... тәріздес абразивті-аккумулятивті жазық болып келеді. Оңтүстік бөлігі ірі түйірлі-тізбекті ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Құм массивтері дөңестерінің салыстырмалы биіктігі 3-6 м болатын ... ... ... ... ... орын ... түбегінің солтүстік-батысында орналасып, ауданы 7777,48 га алқапты алып жатыр. Бұл адам қоныстарынан қашық орналасқан теңіз деңгейінен 22-27 м ... ... шөл ... ... ... ... кен орынның игеріліп жатқан орталық аймағынан жобалап 15 км қашықтықта орналасқан. Жұмысшылардың тұратын жерінде тұрғын үйлер, ... ... ... ... ... т.б. көмекші кұрылыстар. Санитарлы қорғау бақылауы бар зоналар аймағында тұрғылықты мекенді қоныстар, одан басқа да ... ... ... ... ... ... ... объектілер де кездеспейді. Негізгі өндіріс объектілерінің орналасуы негізінен өндірістің оңтүстік-шығыс бөлігіне келеді. Аудан климаты күрт қоңыржайлы, жауынсыз, өте құрғақ, ... ұзақ ... және ... қысқа қары аз қысымен.
Шоғырлардың барлығы мұнайлы, тек бір блогында ғана газ-мұнайлы шоғыр орналасқан. Коллекторлар құмтастар мен ... ... ашық ... 27 - 29%, ... 0,0136 - 0,351 мкм2. ... 2 - 126 м сазды жыныстар жаппа қызметін атқарады. Блоктардағы ... ... ... 3,9 - 75,4 м. ... ... ... 1,5 - 26,1 м, тиімді Қалыңдығы 4 - 18,6 м, мұнайға қаныққан ... 2 - 14,6 м. ... ... ... ... ... ... 2,4 м. Мұнайға қаныққандық коэффициенті 0,63 - 0,75. Мұнайдың тығыздығы 0,939 - 0,944 ... 1,6 - 2,2% ... 0,7 - 1,4% ... бар, ... ... Блоктардағы бастапқы қабаттық қысымдар 3 - 5,75 МПа ... ... ... ... ... ... ... шығымы 1,2 - 76,8 м3/тәулік. Құрамында ванадий мен никель кездеседі. Қабат сулары ... ... ... хлоркальций типті, тығыздығы 1,03 г/см3, минералдары 40 - 76 г/л, бром, бор, йод ... мол ... Кен орны 1980 ... ... ... ... ... шолу картасы
1.2 Литологиялық- стратиграфиялық сипаттамасы
Қаражанбас кен орнында іздеу, барлау және пайдалану ұңғымаларымен полеогенді, неогенді және төрттік шөгінділерімен қимасы ... ... ... ... ... ... ... және шұғыл бұрыштық келіспеушілікпен сипатталады.
Төменгі триас шөгіндісі көптеген ұңғымалармен толық ашылмаған. Жыныс жасы оленеке ... ... ... ... ... ... ... түрде индты ярусқа жатады. Кен орынның жинақтауыш бөлігінде триасты жыныстар төменгі бор шөгінділерінің астында шоғырланған.
Бұрғылау кезінде орта юра ... тек ... және ... ... ... ... 390 м- ден 500 м-ге дейінгі тереңдігінде кездескен, ал жиналымның үлкен ... ... ... ... ... байос және батс ярусына жатады және максимальды қалыңдығы 125 м (ұңғыма105).
Төменгі бор ... ... ... бұрыштық келіспеушілікпен төменгі триас және юраның әр түрлі горизонттарының шайылған беттік жағында шоғырланған. ... ... 20 ... 480 м-ге ... ... тұрады. Ұңғымалармен ашылған қимада неокомды жасты шөгінділер бар (берриас-валанжин, готерив, баррем) жалпы қалыңдығы 170-190 м және апта ... ... 75-90 м) және ... ... 140 м-ге ... ... кен ... іздеу, зерттеу және пайдалану ұңғымалары көмегімен төменгі триас, орта юра және төменгі мел шөгінділері бар тілімдері алынған.
Шөгінділер комплексі ... ... ... ... ... үзілістермен және үлкен бұрыштық келіспеушіліктермен сипатталған.
Төменгі триас шөгінділері көп ұңғымамен толық қалыңдықта алынбаған. ... ... ... деп ... ... ... тілігінің анағұрлым құмды бөлігі, шартты түрде инд ярусына жатқызылды. Кен орынның күмбезді бөлігінде триас шөгінділері тікелей төменгі мел ... ... ... ... шөгінділер бұрғылау кезінде тек переклинальдарда және 390 м-ден 500 м-ге дейінгі ... ... ... ... ... кездескен, ал күмбез көтерілуінің көп бөлігінде олар дұрыс көрінбеген. Ашылған шөгінділер байос және бат ярустарына жатады. Олардың ... ... 125 м-ге ... (105 ... мел ... стратиграфиялық және бұрыш келісімсіздіктерімен жергілікті таралады. Олар томенгі триас және юра әр түрлі горизонттарының ... ... ... Жату ... 20 м-ден 480м-ге дейін орналасқан. Ұңғылар көмегімен ... ... ... 170-190 м ... ... ... готерив, баррем) шөгінділері, сонымен қатар апта(қалыңдығы 75-90) және альба(қалыңдығы 140) шөгінділері кездеседі.
Алынған нәтижелердің нақты ... ... 1992-93 ж және ... алынған тереңдіктегі сынақ мұнайлары барлау және сынақ игеру мерзімі кезінде алынған мұнайға қарағанда газ құрамының азаюы және қанығу қысымының төмендеуі ... ... ... ... мұнайдың газ құрамының азаю себебі, я қысымның қанығу қысымынан төмен түскендегі қабат мұнайының газсыздануы, я ұңғы ... ... ... ... ... мұнай газының бір бөлігі жолаушы алынып жатқан суда ериді) Бұл екі ... те ... кен ... ... қолданған оның бәрі қарқынды игеріліп жатқан аймақтарда қабат мұнайы күрт өзгерген, және бастапқы мұнай қалпымен мүлдем сәйкес келмейді.
Қазіргі ... ... кен ... ... учаскілеріндегі, жаңа учаскілердегі қарқынды бұрғылаулармен және газсызданумен кен ... аз ... ... I және II ... қабат мұнайының қасиеттері бастапқы жағдайларға да, пайдалану кезіндегі жағдайларға да орнықты.
Қаражанбас кен орнының мұнай қоры бір рет қана ... еді. 1977 ж ... ... ... іздеу-барлау жұмыстарының материалдары бойынша жүргізілген. 1993 және 1997 жылдары қор 1500 ... ... ... ... ... ... ... үшін 1997 ж-мен салыстырғанда 25 жаңа ұңғыма бұрғылау материалдары бойынша геологиялық құрылымын нақтылау нәтижесінде өзгерістер ... ... ... қоры қайта есептеліп 01.01.2001 ж жағдайы бойынша жалпы кен орынның қоры ... ... ... ... ... ... мұнай қоры В категориясы бойынша бағаланады, ал барлау ұңғыларының алып ... ... С1 және С2 ... ... ... ... қатар, Б және В қабаттарында бұрғыланбаған бөлігі үшін структураның переклиналінда, қабаттардың өндірістік өнімділігі ... ... ГКЗ СССР ... ... ... ... өндірістік ағындары алынатын аймақтарда С1 категориясы бойынша бағаланады, ... ... - С2 ... ...
Әртүрлі қанығу аймақтары мен жалпы кен орынның бастапқы және қалдық балансты мұнай қоры 1.1 ... ...
+ ... ... кен ... Мұнайдың геологиялық қоры
фронт, қабат
Қор категориясы
2012 ж бағалау бойынша мұнайдың балансты қоры, тыс.т
Игеріліп ... ... ... 01.01.2011
А1
В
С1
С2
13914
0
0
12779
0
0
0
43709
4102
13914
43709
4102
12779
43709
4102
А2
С1
0
0
2500
2500
2500
Б
В
С1
С2
12473
0
0
11533
0
0
0
10987
8690
12473
10987
8690
11533
10987
8690
В
В
С1
С2
10958
0
0
10630
0
0
0
5845
10819
10958
5845
10819
10630
5845
10819
фронт, қабат
Қор категориясы
2012 ж бағалау бойынша мұнайдың балансты қоры, тыс.т
Игеріліп жатқан қабат
Игерілмеген қабат
Барлығы
игерген+игерілмеген
бастапқы
қалдық
01.01.2011
бастапқы
бастапқы
Қалдық 01.01.2011
І объект бойынша барлығы
В
С1
С2
37345
0
0
34942
0
0
0
63041
23611
37345
63041
23611
34942
63041
23611
1.1-кесте жалғасы Қаражанбас кен ... ... ... ... ... ... ... объект бойынша барлығы
В
С1
С2
8997
0
0
8269
0
0
0
51392
8269
8998
51392
8269
8269
51392
8269
Кен орын бойынша барлығы
В
С1
В+С1
С2
В+С1+С2
124441
0
124441
0
124441
109180
0
109180
0
109180
0
141236
141236
46222
187458
124441
141236
265677
46222
311899
109180
141236
250416
46222
296638
1.3 Тектоникасы
Қаражанбас кен ... ... ... қарағанда Бозашы көтерілімінің күмбезді бөлігінде орналасқан және суб ендік жатыста тұрған антиклинальдық қатпарына жатқызылады. Тұйық изогипса контурындағы ... ... ... 330м ... ... 90 м ... 23*4.2 км құрайды. Қатпардың оңтүстік қанаты солтүстіктігіне қарағанда жазықтау және қанаттарындағы жыныстардың құлау ... ... 2- 4 ... ... екі ... : батыс және шығыс, және түрлі ориентирдегі дизъюнктивті бұзылыс қатарымен: ендіктен меридиандыққа дейін. ... ... ... ... ... ... көтеру әр түрлі қанығу сипаттамасымен толықтырылған өнімді қабат тілімі бар жеті тектоникалық блокқа ... ... ... ... Көп ... ... болып саналатын, бұзылулардың негізіне мұнай су жапсарысыныың байланссыздығы болады. 1993 жылы ... ... ... ... түрі ... ал ... ұңғылардағы бір гипсометрлік деңгейдегі аттас қабаттар қанығу сипаттамасының келісімсіздігі, мұнай су жапсарысының еңістігімен ... Бұл екі ... да ... ... ... ... болады деп санағанда, 1997 ж қорлар есебінде ең қарапайым екінші вариант ... ... ... көтеруіне қабылданған варианттың құрылымы бойынша, структура тектоникалық жарылыыстармен жеті емес, төрт блокқа бөлінген. I Блок I I, II, III, V ... ... 1977 ж. ... блок II IV-қа ... ... блок III - VII блогына және блок IV - VI блогына.
Мел ... ... ... ... ... ... юра дәуірінің шөгінділер құрылымына да көзқарас өзгерді, себебі 1977ж әр түрлі шөгінділер комплекстер арасындағы бұрыштық келісімсіздіктер есепке алынбайтын және орта ... ... ... ... мел ... планымен сай келді.
Жаңа ұңғылар 5019 және 3175 (шығыс периклиналь) бұрғылау көмегімен алынған коллекторлардың қанығу сипаттамасы туралы ақпараттар, және 120 м ... ... ... ... тереңдігінің күрт өзгеруі, Қаражанбас кен орнының IV блогын Солтүстік Бозашы кен орнынан бөліп тұрған жарылыс бұзылуының ... ... ... ... Одан ... 5109 ... А, Б, В, Г, горизонттарының барлық коллекторлары су қаныққан болып шықты, және тәжірибеде де су ... ... ГИС ... ... ... 3175 ұңғымада өнімді болып А(2,2 м), қабаттың тек үстінгі жағы еді, қалған ... су ... ... ... ... кен орны ... ... жинақтауыш бөлігінде орналасқан және суб ауқымды жайылымның антиклинальды қатпарына ұштастырылған. Құрылым ... ... ... ... минус 330 м және амплитуданың 90 м-ге көтерілген кезде 234,2 км құрайды. Қатпардың оң қанаты солынан қарағанда ... ... ... ... 2º және 4º.
Қатпар екі күмбезбен күрделенген: батыс және шығыс, жанында әр түрлі дизъюнктивті бұзылымдар ендіктен ... ... ... жылы ... ... ... ... өнімді қиманың әр түрлі қанығу сипатты жеті блокқа бөлінгені берілген сумұнайлы байланыстың байланыссыздығы бұзылымдарға әкелген, ол көптеген жағдайда ... ... ... ... ... бұрғылағаннан кейін үш өлшемді сейсмиканы орындауды жер қойнауын пайдаланушылармен жүргізу 2001-2002 жылдары жоспарланған, ал үзілген бұзылымдардың орналасуы дәлірек жасалады.
Қаражанбас ... ... ... ... ... жеті тектоникалық бұзылымдарға емес, төртке бөлінген. I-ші блок I,II, III, V ... ... ... 1977 жыл, II блок IV-ші ... ... III-ші блок ... IV-блок VI-ға сәйкес.
Бор кешені бойынша блоктық құрылымдар қарапайымдылығынан кейін, юра шөгінділерінің ... ... ... өзгерді, өйткені 1977 жылы әр түрлі шөгінділер арасында келіспеушіліктер ... және ... жоба орта юра ... төменгі борға сәйкес келген.
5019 және 3175 жаңа ұңғымаларды бұрғылаудың берілгендері бойынша ... ... ... ... ... ... сонымен қатар өнімді қабаттардың шоғырлану тереңдігінің 120 м-ге дейін шұғыл құлауы, Қаражанбас кен орнының IV блогын ... ... ... тұрған үзілісті бұзылымның орналасу жағдайын өзгертуге мүмкіншілік берді. Құрылымның шығыс ... I және IV ... ... тұрған үзілісті бұзылым, 3601, 3607, 3611 ұңғымаларының солтүстігіне қарай жүргізілді. Оның орналасуының өзгеруінің себебі Ю-I және Ю-II ... ... ... ... әсерлесуін (ВНК) коллекторлардың қанығу сипатының сәйкестігіне келтіруінің қажеттілігімен туындаған.
1.2 - ... - ... кен ... геофизикалық сипаттамасы. Г қабаты
Параметрлер
Г қабаты
Орташа жатыс тереңдігі, ... түрі ... ... ... ... ... ... ауданы , га.
Орташа өткізгіштігі, мкм2
Орташа кеуеутілік, %
Бастапқы ... ... ... ... ... газдың баланс қорлары, млн.м3
қабат қысымы, МПа.: бастапқы
ағымдағы ... ... ... - ... ...
Г ... ... жағдайларында: тығыздық, кг/м3
тұтқырлық, мПа*с
Жер үсті жағдайларында: плотность, кг/м[3]
тұтқырлық ( t=323,2К),мПа*с
Құрамындағы: күкірт, % вес
Парафин, % вес
930
272 ...
I топ. ... ... 10м ... бір ... ... өткізгіштігі жоғары [ (0,5-0,7)10м ] ұңғымалар бұрғылау. Олар қарапайым әдістермен игеріледі, мысалы мұқият жуылғаннан кеиін, қабаттың түпкі ... ... ... ... үшін ... интенсивтілік кезеңі жүргізіледі.Мұндай ұңғымалар әдетті меншікті қабылдау коэффициенті жоғары ... және ... ... шығынмен жұмыс жасйды,700-1000м/тәул асады.
II топ. Ұңғымалар, сазды қабыршақты, құмтасты қабаттарды ашылады және олардың өткізгіштігі ... ... ... ... ... 6 дан 12 м дейін.Орташа меншікті қабылдау коеффициенті, мұндай ұңғымаларда I топқа ... 2есе аз ... II ... ... қиын ... және арнайы меңгеру әдісі немесе бүтін кешенді әдіс қолданылады.
III топ . Ұңғымалар, сазды қатпарлы, құмтаспен кезектесіп,аз ... және ... ... қабылдау коэффициенті 0,1 м/(тәулМПа) төмен.
Мұндай ұңғымаларды меңгеру бірнеше айларға созылады және түп ... ... әсер ... ... ... қабат аралығын сұйықпен жару, тұз қышқылымен өңдеу және үлкен қысыммен айдау.III топта ... ... тез және 2-3 ... соң ... ... ... ... айдалатын суға талап жоғары болады,судың құрамында темір гидроокисі болмауы тиіс. Немесе диференциялды түрде үлкен болған жағдайда қабаттағы қысым аз болғанда, ... ... су ... Бұл ... қысымын ұстауға керекті энергия шығынын,қосым-ша айдау ұңғымаларын азайтуға әкеледі.
1.4 Мұнайгаздылығы
Мұнайдың газбен ... ... - ... параметрлердің бірі болып саналады. Көп жағдайларда кен орынның ... ... ... оның дұрыстығынан ұңғылардың пайдалану қасиеттері де байланысты. Ұңғыманың табу мүмкіндіктері кен орнын игеру сипатын анықтайтын және ... ... ... I және II ... ... ... қысымының үлкен диапазонды өзгерістері осы параметрді орташа алуға мүмкіндік бермейді (1,14,18 МПа и 1,23,9 МПа сәйкесінше). Осы объектілер бойынша қанығу ... ... ... ... ... ... ... анықталған және орташа сәйкестікпен 2,65 ж/е 2,75 МПа құрайды. Қарастырылатын ... ... ... ... (0,92 және 0,89 сәйкесінше) осы ұғымды ... ... ... ... ... газбен қанығу қысымы юрлық тынығу жерлерінің батысында орташа 3,2 МПа-ға тең, шығыста - 2,0 МПа.
Қабатты мұнайдың ... мен ... ... ... ... Корреляциялық байланыстылықты алу үшін барлық зерттеулердің нәтижелері қолданылған. Газ құрамымен тәуелділігін сипаттайтын осы екі параметрдегі корреляцилық теңдеулер I объектінің ... ... 8,9 м3/т ... ... ... 919,5 кг/м3 тығыздық пен 240 мПа*с жабысқақтықты құрайды, II объектінің қабатты ... 8,9 м3/т ... ... ... 918,5 кг/м3 ... пен ... ... құрайды.
1.3-кесте - Қабатты мұнайдың параметрлері
Атауы
Мағынасы
Қабат
А
Б
Г
Д
Мұнай.газ.қысымы МПа
2,31
1,99
2,68
2,66
Көлемді коэффициент
1,021
1,015
1,025
1,043
Мұнай ... ... ... ... ... мұнайдың төменгі газдықұрамдылығына байланысты мұнайлы газды барлық терең сынамалардан анықтау қиын болды.
Газданбаған мұнайдың құраушы құрамы қабатты мұнайдың бір ... ... ... ... ... ... Жалпы алғанда 7 сынау зерттелді, олар оның ауыр құрамын растайды. Метан мен пентан арасындағы көмірқышқыл құрамы 1% мол. ... ... ... ... ... құрамымен, газданбаған мұнайдың құраушы құрамымен және газқұрамдылыққа қабаттың бастапқы жағдайларында қабатты мұнайды игеру ... ... ... бөлшектері).
Қабатты мұнайдың құраушы құрамы төменгі газқұрамдылығымен ... ... ... ... аз ғана ерекшеленеді және 85% мол құрайтын С6+высш қалдықтың жоғарғы құрамымен сипатталады.
Газданбаған мұнай қасиеттері.
Газданған мұнай қасиеттері қабатты ... ... ... сынауларымен бағаланған. Игеру объектілеріндегі орташа диапазондары мен параметрлері берілген.
Кен орнын ... ... ... ... қасиеттерінің өзгерісі болған жоқ. Қаражанбас кен орнының мұнайы ауыр, жоғарыжабысқақты, азбалауызды, жоғарышайырлы. Жеңіл фракцияда төменгі шығысты ( 300°С - 18/20% об.), суу үшін ... ... және ... категориясына ( 15°С төмен) жатады.
Газданған мұнай қасиеттеріне термикалық әдістердің әсер етуін зерттеу мақсатында 2010 ж қарашада қабатқа әсер ететін түрлі ... ... бар 25 ... ... ... ... ... технологиға мұнайдың қандай-да бір тәуелді қасиеттері байқалмады. Бұл бүгінге қабатқа әсер ... ... бір әдіс ... ... ... ... ... бірінен соң бірі кезектесуі мұнай параметрлерінің кең диапазонда өзгеретіндіктен оларды ... ... ... ... - ... ... физ-химиялық қасиеттері мен фракциясы
Атауы
I Объект
Өзгеріс диапазоны
Орташа мағынасы
Тығыздық, 20°С, кг/м[3]
932-949
939
Жабысқақтық, мПа*с
при 20 °С
50 °С
Суу температурасы, °С
Массалық құрамы, ... ... ... ... ... - 100 ... 150 °С
до 200 °С
до 300 °С
-
97,7-256,0
-
1,68 - 2,00
0,3 - 3,6
18,0 - 34,6
0
0 - 1
0 - 5
15 - ... - ... ... ... ... ... ... бойынша хлоридті топтың натрийлі топшаның хлоркальцийлі типі түрінде болады. Олар жалпы алғанда аз метаморфизделген болады, rNa/rCl қатынасы 0,84 - 0,98 ... ... ал ... ... 0,06-1,7 аралығында өзгереді. Су құрамындағы кальций иондарының саны 125 мг-экв/л-ден көп болғанына қарамастан, rCa/rMg ... ... ... - Газданған мұнайдың ағымдағы физико-химиялық қасиеттері
Атауы
I объект
Өзгеріс диапазоны
Орташа мағынасы
Тығыздық при 20 0С, кг/м3
930 - ... ... ... ... [0]С
825,4 - 987,8
94,9 - 167,7
-
126,7
Юра мен неоком суларының аудан бойынша минералдануы белгілі заңдылық бойынша оңтүстіктен солтүстікке ... ... 70 г/л ... ... 8 су анализдері бойынша (3 проба юра және 5 проба неоком) жеке микрокомпоненттердің салыстырмалы көп ... ... бром 75-209 мг/л және йод ... мг/л. ... ... ... минералдануына тікелей байланысты. Бұл параметр өскен сайын бромның мөлшері елеулі түрде жылдам өсетіні, ал тереңдеген сайын кемитіні анықталған.
Суда ... ... ... ... анализ бойынша ВНИГРИ және ЦЛ КНГР лабораторияларында анықталған. ... ... ... ... ... ... (7 ұңғыма) 316 м тереңдіктен алынған газ типі бойынша метанды-азотты ... ... Оның ... ... үлес ... СН4 - 52,99; N2 - 42,9; CO2 - 3,8; С2Н6 - 0,31. ... газдардың мөлшері (Ar+Kr+Xe) 0,2 пайызды құрайды.
1.6-кесте - Юра мен неоком дәуірлерінің өнімді горизонттарының гидрогеологиялық ... ... ... ... м
Су дебиті, м[3]/сут
Тқ, [0]С
Рқ, атм
Статистикалық деңгей
Ю-I
385 - 480
105 - 340
28 - 31
45,9 - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - 33
24 - 28
28 - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... " -
- " -
- " -
- " -
- " -
132 ұңғыдан алынған еріген газ нұсқасында жоғары азотты көмірсутегі бар екендігі ... ... %): ... - 9,8; пропан - 0,2; CO2 - 4; биогенді азот - 21; ... ... азот - 52 және ... - ... Өнімді горизонттардың геологиялық - өндірістік сипаттамасы
Қаражанбас кен орнының газ су ... ... орта юра және ... мел ... ... мел ... тілігінде келесі қабаттар бөлек қаралды: А1, А2, Б, В, Г, Гп және Д. Төменгі мел ... ... ... ... генезисі бойынша теңізді, құмтастардың кішкене қуыстары бар, қабат-қабаттасып ... ... және ... ... ... және ... апта жыныс коллекторлары орташа ұсақ бұршақты, қатпарсыз құмтастармен; ұсақ бұршақты құмтастармен, ірі және ... ... ... ... ... сазды қабатшалары және саз ұяшықтары бар алевролиттермен көрсетілген. ... юра ... Ю-I және Ю-II ... ... ... ... 1993 ж. ... ұңғыларының тығыз торының бұрғылау материалдары бойынша структураның батыс переклиналь құрамындағы Ю-I ... үш ... ... ... ... үстінгі, төменгі және ортаңғы пласттар; Ю-II горизонтында негізгі қабат және оның астында линза тәріздес қабаттар байқалды.
Орта юралық өнімді ... ... және ... ... ... ... және сазды жыныстармен қосылған. Олардың бірқалыпсыз қатпарлануында сазды топталанулармен бөлінген ... ... ... ... ... ұсақ ... құмтастар, алевролиттер, ұсақ және ірі түйірлі құмтасты алевролиттерден тұрады.
Қабат сипаттамалары 1.7-1.8 кестелерінде көрсетілген.
Бастапқы мұнайлылық (Кбм) 1-Кқм ... ... ... Кқм - ... ... ерітіндіде бұрғыланып, 145 ұңғыманың кернінің анықтамалары бойынша алынған қалдық мұнайлылық. Бастапқы мұнайлылық коэффицентінің орташа ... ... ... керн ... ... ... ... тілімнің мұнайлылық бөлігінен жыныс коллекторлары үшін алынған мәліметтер қолданды. Шекті мәндерінен жоғары кеуектілік және өткізгіштігі бар ... ... және де ... ... бірақ өткізгіштігі 0.02мкм2 көп. Керн бойынша мұнайлылық тек Г қабаты және Ю-I, Ю-II горизонттары үшін анықталды және сәйкесінше 0.73, 0.74, ... ... ... 1.7). ГИС ... ол ... барлық объектілері бойынша анықталған, және I - 0,72, II - 0,74, III - 0,69 тең. ... ... ... ... юра ... өнімді қабатынан байқалады. Ол керн бойынша ақпараттың жетіспеушілігіне байланысты.
Гидрогеоелогиялық тұрғыдан Қаражанбас кен орны Батыс Қазақстандағы қаралып жатқан ... ең ... ... ... комплексі бойынша орнатылған, салыстырмалы түрде жоғары емес минерализациялы ... ... ... ... ... ... тілімде алты сулы горизонт ашылып сыналған. Барлық өнімді горизонттардың жер асты қабат сулары фонтандалады немесе 9 дан 340 ... ... ... ... және юра ... гидродинамикалық жүйесі суарынды болып сипатталады. Ең суы мол болып Ю-I, и ... ... ... ... - ... бірқалыпсыздығының сипаттамасы
Параметр
(сорташа мәні
Қабат, горизонт
А
Б
В
Об. I
Г
Гп
Д
Об. II
Ю-Iорт,
Ю-Iн,
Ю-I, шығ
Ю-IIо, б
Ю-II, ... ... ... ... ... ... ... - 6*10-15м2 .
Гидрогеоелогиялық тұрғыдан Қаражанбас кен орны Батыс Қазақстандағы қаралып жатқан бөліктерінің ең түбегейлі зерттелген альб-сеноманды ... ... ... ... түрде жоғары емес минерализациялы хлоркальцийлі сулар зонасының ... ... - ... ... ... ... горизонт
А
Б
В
Объект ... ... ... батыс
Ю-I, шығ.
Ю-IIо, батыс
Ю-II, батыс
Объект III
Жалпы
5.0
6.0
5.9
29.7
15.7
2.7
4.4
27.4
11.9
7.3
14.8
14.6
17.4
35.8
Пайдалы
3.7
3.9
3.1
9.3
12.2
2.2
3.8
15.2
8.6
6.2
10.6
11.9
10.4
20.6
Мұнайлы
3.7
3.9
3.1
9.3
11.7
2.1
2.9
14.6
8.5
6.6
11.8
12.2
7.4
19.2
Газды
3.6
3.6
2 Технологиялық бөлім
2.1 Кен орынды игеру жүйесі
2.1.1 Игерудің ағымдағы жағдайын, ... ... ... ... орынды игеру үрдісінің тиімділігі көп жағдайда оның геологиялық құрылымының ... ... ... байланысты екені белгілі. Сол себепті 2001 жылы кен орынның шығыс және батыс аудандарында 3D сейсмикалық зерттеулері жүргізілді. 2005 жылы 3D ... ... кен ... ... және ... ... жүргізілді және қазіргі кезде сол зерттеулерді интерпритациялау нәтижелері алынды.
Қазір пайдаланып жүрген дайындаған кезде(01.01.2001ж.) кен орнында ... ... саны 1636 еді. Олар ... ВВГ және ПТВ ... ... ... ... дейін кен орнында 100-ден аса жаңа ұңғы бұрғыланды. Оның жартысы жаңа аумақтың шығысында III игеру объектісін пайдалануға арналды. 2002 жылы жаңа ... ... ... ... 7,6 есе, ал ... ... III ... мұнай өндіру жобадағыдан 9 есе артық болды.
01.07.2005 ж. жағдай бойынша кен ... ... саны ... ... яғни игеру жобасы бекітілгеннен кейін 326 жаңа ұңғы бұрғыланды. Олардың барлығы дерлік жаңа аумақта орналасқан.
Жаңа ұңғыларды бұрғылаудан кейін алынған ... ... 2001 жылы және 2005 жылы ... 3D ... зерттеулер нәтижелерін жан-жақты талдау нәтижесінде бүкіл кен орынның сейсмикалық моделі жасалды. Алынған нәтижелер Қаражанбас кен орнының құрылымы ... ... ... ... ... ... жүргеннен күрделі екенін көрсетті.
2000 жылдан бастап мұнай өндірудің ... ... ... ... байқалады. Ол істеп тұрған ұңғылар санының және айдалатын жұмыс агенттері көлемінің артуына байланысты. Өндірудің ең көп артуы ВВГ ... I ... және ПТВ ... II ... ... ... ... 2005 жылы кен орыннан 13120 мың т сұйық, 3015 мың т мұнай, 17,2 млн. м3 газ ... ... ... ... алу коэффициенті 10 пайызды құрайды. Өнімнің сулануы 77 пайыз, ... бу ... 2650 мың м3, су ... 5324 мың м3 болады деп жоспарланған.
Қазіргі таңда кен орынды игеру негізінен 2001 жылы қабылданған басшылыққа ала ... ... Оған ... кен ... үш игеру объектісі бөлінеді: I объект-А, Б, В қабаттары, II объект-Г және Д қабаттары, III объект-Ю-I және Ю-II қабаттары. Кен орын ... ... және жаңа деп ... ... ... ... ВВГ ... ішінде ылғалды жану) және ПТВ (бужылулық әсер ету) аудандары, ал жаңа аумақта шығыс және батыс аудандар ерекшеленеді. Бұрғыланған аумақта ... ... ... ... мен қатарлар арасындағы қашықтық 150 м болатын үш қатарлы сұлба) сақталған. Жаңа аумақта ұңғылар мен ұңғы ... ... ... 300 м ... бір ... ... ... бұрғылау қарастырылған. Бұрғыланған аумақта әсер ету агентітері-бу және су, жаңа ... ... ... ... ... режимінде игерілуде.
Игеру жобасын талдау нәтижесінде нақты көрсеткіштердің жобадағылардан айырмашылықтары бар екені анықталды. Соған байланысты ... ... ... кен ... ... және ... ... түзетілген жобасы дайындалды.
2.1.2 Мұнайжәне газ қорларының өндіруін талдау
Қаражанбас кен ... ... ... ... ... 1962 ұңғы ... Оның ішінде 1344 өндіру ұңғысы, 442 айдау ұңғысы, 89 бақылау ұңғысы, 43 жұту ұңғысы, 43 ... ұңғы және 1 ... ... және ... кен орын ... ұңғылар қоры 9-кестеде көрсетілген.
Кесте 9-Қаражанбас кен ... ... ... ... бойынша ұңғылар саны
Барлығы
I
II
III
I+II
I+II+III
I+III
II+III
Өндіру ұңғылары
барлығы
310
670
199
149
1
3
12
1344
істеп тұрған
204
520
144
130
1
1
9
1009
фонтанды
5
17
0
0
0
0
0
22
ҰШСҚ
70
161
54
71
0
1
1
358
ВШСҚ
129
342
90
59
1
0
8
629
істен шыққан
94
143
49
19
0
2
3
310
фонтанды
30
58
8
7
0
2
0
105
ҰШСҚ
58
79
37
12
0
0
2
188
ВШСҚ
6
6
4
0
0
0
1
17
игерілуде
12
7
6
0
0
0
0
25
Айдау ұңғылары
барлығы
144
257
40
1
0
0
0
442
істеп тұрған
61
81
23
0
0
0
0
165
істен шыққан
69
156
17
1
0
0
0
243
игерілуде
14
20
0
0
0
0
0
34
Арнайы ұңғылар
бақылау
6
78
5
0
0
0
0
89
жұту
0
19
10
0
0
0
14
43
Консер-вацияда
барлығы
1
0
0
0
0
0
0
1
Жойылған
барлығы
30
10
2
1
0
0
0
43
Барлығы
491
1034
256
151
1
3
26
1962
Кестеден көрініп ... ұңғы ... ... ... II ... объектісінің ұңғылары құрайды. Өндіру және айдау ұңғыларының нақты қоры жобалық қордың сәйкесінше 95 және 72 ... ... Жоба ... кен ... жеке аудандарында бірнеше объектіден біріктіріп өнім алу қарастырылған. Ағымдағы уақытта ондай ұңғылардың саны 165, оның ... іске ... ... 141 ... ... бері ... шыққан ұңғылар қорының жақсаруы байқалады. Негізінен істен шыққан ұңғылар бұрғыланған аумақтың ПТВ және ВВГ аудандарында орналасқан. Өндіру және ... ... ... ... ... ... құм тығынын жою үшін күрделі жөндеуді күту, жер асты жабдықтарын алмастыру, өнімнің жоғарғы деңгейде сулануы, ұңғыны ... ... ... күту, ұңғы герметикалығының бұзылуы және технологиялық себептер.
Объектілердегі ұңғылардың ағымдағы шығымдарының сипаттамасы
Бұрғыланған аумақта I объектіден өндіретін іске қосылып ... ... саны 253. Бұл жоба ... ... ... 62 ұңғыға кем. Өндіру негізінен механикаландырылған тәсілмен жүзеге асырылады. 4 қана ұңғы фонтанды тәсілмен жұмыс ... ... ... ... ... ... саны 112. Айдау ұңғыларының саны 145, оның ішінде 70 ұңғы істен шыққан. Сонымен бірге объект бойынша 5 ... ... 12 ... ұңғы және ... ... 4 өндіру ұңғысы бар.
Бұрғыланған аумақта I объектіден өндіретін ұңғылардың мұнай және сұйық ... ... ... ... ... ... 10 - ... кен орны. Бұрғыланған аумақ. I объект.
Ұңғылардың мұнай және сұйық шығымы бойынша бөлінуі.
Көрсеткіштер
Шығымдар диапазоны, т/тәулік
Барлығы
50
мұнай шығымы бойынша
Ұңғылар саны
142
91
16
3
1
0
253
Пайызбен
56.1
36
6.3
1.2
0.4
0
100
сұйық шығымы ... ... ... ... ... ... пайызы) тәулігіне 10 тоннадан кем орташа шығыммен жұмыс істеген.
Бұрғыланған аумақта II объектіден өндіруге арналған ұңғылардың жалпы саны 687. Іске ... ... ... ... саны 521. Өндіру негізінен механикаландырылған тәсілмен іске асырылады. 16 ұңғы ғана ... 4 ... ... ... 258 ... ... іске қосылып тұрғаны 81, 20 ұңғы меңгерілуде. Объект бойынша 78 арнайы ұңғы және 11 ... ұңғы ... ... ... ... ... және ... шығымы бойынша бөлінуі 11- кестеде көрсетілген.
Кесте 11 - Қаражанбас кен орны. Бұрғыланған аумақ. II объект.
Ұңғылардың мұнай және ... ... ... ... ... ... шығымы бойынша
Ұңғылар саны
255
192
48
23
3
0
521
Пайызбен
49
37
9
4,4
0.6
0
100
сұйық шығымы бойынша
Ұңғылар саны
17
29
36
81
139
219
521
Пайызбен
3,3
5,6
6,9
15,5
26,7
42
100
Кестеде көрсетілгендей 3 қана ұңғы ... ... 20-50 ... ... ал ... ұңғылар тәулігіне 20 тоннаға дейінгі шығыммен жұмыс істеген. Жоба бойынша II объектіден өндіретін ұңғылардың орташа мұнай ... 4,9 ... болу ... ... ... ... ұңғы(42 пайыз) тәулігіне 50 тоннадан артық шығыммен жұмыс істеген. Сұйықтың орташа жобалық шығымы 44,9 т/тәулік болуы керек.
Бұрғыланған аумақта III ... ... ... ұңғылар саны 110. Олардың тек 56-сы ғана іске қосылып тұр. 4 ұңғы ... ... тек ... тәсілмен жүргізіледі, себебі фонтанды ұңғылар істен шыққан. ... ... саны 40, оның іске ... ... 23. Объекті бойынша 5 арнайы және 2 жойылған ұңғы ... ... ... ... ... ... және ... шығымы бойынша жіктелуі 12-кестеде көрсетілген. Көрініп тұрғандай ... ... ... ... ... 10 ... ... болған. Олардың 65 пайызының шығымы 2 т/тәуліктен кем болған. Сұйық бойынша да III объект ұңғылары аз ... ... 42 ... ... ... ... ... тәулігіне 10 тоннаға дейін болған.
Кесте 12 - Қаражанбас кен орны. Бұрғыланған аумақ. III объект.
Ұңғылардың мұнай және ... ... ... ... ... т/тәулік
Барлығы
50
мұнай шығымы бойынша
Ұңғылар саны
37
15
4
1
0
0
57
Пайызбен
65
26
7
2
0
0
100
сұйық шығымы бойынша
Ұңғылар саны
8
11
5
12
11
10
57
Пайызбен
14
19
9
21
19
18
100
Жаңа, бұрынғы бұрғыланбаған ... ... 393 ұңғы ... Оның ішінде 329 өндіру ұңғысы, 43 жұту ұңғысы, 19 жойылған ұңғы, 1 бақылау ұңғысы және 1 консервациядағы ұңғы бар. Жаңа ... ... ... жоқ, себебі пайдалану қабат энергиясы сарқылуының табиғи режимінде жүргізілуде. өндіру ұңғыларының ... II ... ... арналған.16 ұңғы бірнеше объектіден біріктіріп өнім алады.
Аудандар бойынша ... қоры ... ... ... ... 87 ... пайыз), шығыс ауданда 297 ұңғы(76 пайыз), солтүстік ... 9 ... ... объектіден өндіретін ұңғылардың жалпы саны 84. Одан 36 ұңғы ... 43 ... және 5 ұңғы ... орналасқан. Шығыстағы 36 ұңғыдан 20 ұңғы жаңадан бұрғыланған болып табылады. Жаңа ұңғылардан 3 ұңғы 100-150 т/тәулік шығыммен, 6 ұңғы 40-80 ... ... 6 ұңғы 5-20 ... ... ... істеген. Тағы 5 ұңғы әлі меңгерілуде. Қалған 16 ұңғы 30 ... ... ... ... ... ... ... 42 ұңғы тәулігіне 50 тоннаға дейінгі орташа мұнай шығымымен, 1 ұңғы 72 т/тәулік ... ... ... ... ... 8-57 т/тәулік мұнай шығымымен жұмыс істеген.
II объектіден өнім ... іске ... ... ... саны 139. ... 122 ұңғы ... ... 13 батыста, 4 ұңғы солтүстік ауданда орналасқан. Шығыстағы 12 ұңғы объектілерді біріктіріп пайдаланады, 16 ұңғы ... ... 2 ұңғы ... ... Жаңа ... 1 ұңғы ... 2 ... дейін, 7 ұңғы тәулігіне 10 тоннаға дейін, 7 ұңғы тәулігіне 50 тоннаға ... 1 ұңғы 115 ... ... ... ... ... ұңғылардың көпшілігі( 79 ұңғы) тәулігіне 20 тоннаға дейін, 12 ұңғы ... 50 ... ... және 1 ұңғы 67 т/тәулік шығыммен жұмыс істеді. Батыс аудандағы 10 ұңғы тәулігіне 20 тоннаға дейін, 3 ұңғы 30-50 т/тәулік ... ... ... ... 4 ұңғы ... 1 тоннадан 9 тоннаға дейін мұнай берген. III объектіде іске қосылып тұрған 95 өндіру ұңғысы бар. 24 ұңғы шығыста, 71 ұңғы ... ... ... 15 ұңғы ... 10 тоннаға дейін, 8 ұңғы 10-50 т/тәулік және 1 ұңғы 1 ... ... ... ... технологиялық көрсеткіштерін талдау
2008-2009 жылдардағы және 2010 жылдың алғашқы жартысы үшін жалпы кен орын ... ... ... ... көрсеткіштері 11-кестеде көрсетілген.Кестеден көрініп тұрғандай 2008 жылы да, 2009 жылы да мұнайды жылдық өндіру кен орын ... ... ... 1,4 ... ... ... Бұл ... негізінен жаңа аумақтағы артық өндіруге байланысты.
2008 жылы бұрғыланған аумақта ... 6,8 мың ... кем, ал жаңа ... ... 34,4 мың ... ... мұнай өндірілді. Жалпы кен орын бойынша нақты өндіру жобадағыдан 27,6 мың ... ... 1,4 ... ... ... жылы бұрғыланған аумақта жобадағыдан 95,4 мың тонна кем, ал жаңа аумақта 127,1 мың тонна ... ... ... Жалпы кен орын бойынша нақты өндіру жобадағыдан 31,7 мың тонна ... 1,4 ... ... болды.
Кесте 13-Игерудің жобалық және нақты технологиялық көрсеткіштері
Көрсеткіштер
Жылдар
2008
2009
2010 ж.
1-шілде
жоба
нақты
жоба
нақты
Мұнай өндіру, мың т
1895
1922,1
2294
2325,9
1135,5
Жинақталған мұнай өндіру, мың т
20174,5
20211,5
22468,8
22537,4
23673,6
Сұйық өндіру, мың ... ... ... мың ... ... %
82
82,8
78,7
84,4
84,8
1 ұңғының мұнай бойынша орташа шығымы, т/тәулік
8,1
7,8
8,9
7,8
7,1
1 ұңғының сұйық ... ... ... ... алу ... ... өндіру, млн. м[3]
10,8
15,4
13,1
18,6
9,1
Жинақталған газ өндіру, млн. м[3]
137,7
161,7
150,8
180,3
189,4
Бу айдау, мың м[3]
2219
1799,1
2644
1961,6
750,3
Су айдау, мың м[3]
3900
1439
4604
1658,9
1020,5
Жұту ұңғыларына айдалғанағынсу, мың м[3]
5902,5
7883,6
4191
Жұту ... ... ... ... %
58
29
67
24
23,7
Жұту ұңғыларын ескергендегі ағымдағы компенсация, %
58
82
67
77
97,5
Айдау ұңғыларының орташа бу қабылдағыштығы, м[3]/тәулік
83,1
69,6
73,6
73
80,1
Айдау ұңғыларының орташа су қабылдағыштығы, м[3]/тәулік
78,8
70,3
72,4
72,3
66,8
Жаңа ... ... ... ... ... ... ... дана
1190
1197
1298
1299
1344
Жыл соңында істеп тұрған өндіру ұңғыларының қоры, дана
825
803
923
972
1009
Жыл соңында айдау ұңғыларының қоры, дана
442
441
441
443
442
Жыл соңында істеп тұрған айдау ұңғыларының қоры, ... ... ... ... ... нақты өндірілген мұнай 1135,5 тоннаны құрады. Жинақталған мұнай өндіру 23673,6 мың тоннаға жетті.Сұйық өндіру 2008 жылы ... 6,4 ... 2004 жылы 38 ... асып түскен. 2009 жылдың алғашқы жартысында сұйық өндіру сол жылғы жобаның 57 пайызын, жинақталған сұйық ... 99 ... ... бойынша 2008-2010 жылдары алынған сұйықты сәйкесінше 58, 67 және 61 пайыз компенсациялау көзделген. Нұсқа сыртындағы жұту ... ... суды ... ... ... айдау ұңғыларына айдалған жұмыс агенттерінің көлемі жобадағыдан кем. Сәйкесінше компенсация жеткілікті емес. Ал ... ... ... ... ... ... асып ... Кеніш шегіндегі жеткіліксіз компенсация істеп тұрған айдау ұңғыларының жеткіліксіздігімен және айдау ұңғыларының су ... ... кем ... ... Қаражанбас кен орны бойынша өндірілген мұнайдың орташа сулануы 2003 жылы 82,8 пайыз, 2009 жылы 84,4 пайыз, 2005 ... ... ... жобадағы 77 пайыздың орнына 84,8 пайыз болды. Ағымдағы мұнай алу коэффициенті жалпы кен орын ... 10 ... ... ... ... ... ... игеру режимдері
Игеру объектілерінің энергетикалық жағдайын бақылау үшін АҚ мамандары жарты жыл сайын ... ... ... Бұл ... , ... ... және өлшенген статикалық деңгейлерді қолданып есептік жолмен анықталған қабаттық қысымдарға негізделіп жасалады. Механикалық жолмен пайдаланылатын ұңғылардың көпшілігінде тереңдік өлшеу жүргізу қиын ... ... ... анықтау өлшенген статикалық деңгейлерді қолданып, еептік жолмен анықталады. Бұлай анықталған мәндерде шамалы қателіктер кетуі мүмкін.
Түрлі әдістермен анықталған қабат қысымы мәндері әр ... ... ... ... ... келтірілген. Бұл белгілер игеру жобасын дайындау кезінде анықталып, ағымдағы уақытта өзгеріссіз қалдырылған. I объект үшін ... ... 300 м, II ... үшін ... 315 м, III ... ... ... үшін минус 400 м, III объектінің батыс бөлігі үшін минус 440 м белгілеріне келтірілген.
Игеру ... ... I ... үшін бастапқы қабат қысымы ВВГ және ПТВ аудандарында сәйкесінше 2,9 МПа және 3,9 МПа ... ВВГ ... ... мұнайдың газға қанығу қысымы 2,65 МПа болған, ағымдағы газға қанығу ... 1,5 МПа. ВВГ ... ... ... орташа қабатық қысым 2,44 МПа. Ол ағымдағы қанығу қысымынан 0,94 МПа жоғары, ал ... ... ... 0,56 МПа ... ВВГ ауданының кейбір аймақтарында қабат қысымының қанығу қысымынан төмендеуі байқалған. Бұл осы аймақта жұмыс істеп ... ... ... ... және ... орай ... ... сұйық мөлшерінің ыстық сумен жетіліксіз компенсациялануына байланысты.
ПТВ ауданында I объект негізінен тек ПТВ-3 аумағында игерілді. Мұндағы ... ... ... ... мәні 2,43 МПа. Бұл мән ағымдағы қанығу қысымынан 0,9 МПа жоғары. Бірақ ПТВ ауданындағы ... ... ... ... ... қанығу қысымынан төмендеуі байқалады. Бұл жағдай мына себеппен түсіндіріледі:қабат қысымын ұстауға арналған 109 айдау ұңғысынан тек 49 ұңғы ... ... ... ... үшін ... ... бұрғыланбаған аумақтың батыс бөлігінде қабат қысымы жобаны ... ... ... ... ВВГ ауданындағымен бірдей(2,9 МПа) деп қабылданды. Жаңа аумақтың шығыс бөлігінде ... ... 11 ... ... және 3,9 МПа құрады.
II объект үшін бастапқы қабат қысымы ВВГ және ПТВ аудандарында сәйкесінше 4 МПа және 4,1 МПа ... II ... ... үшін ... газға қанығу қысымы 2,75 МПа, ағымдағысы 2,1 МПа. ВВГ ауданында II объекті үшін орташа ағымдағы ... 2,83 МПа. ... ... ... ... қысымынан төмен болатын бірнеше аймақ ерекшеленеді. Бұл аймақтар ВВГ ауданы I объектісінің осындай аймақтарымен сәйкес келеді. Бұл ... ... ... екі ... біріктіріп игеру кезінде қабаттан алынған флюидтердің ыстық сумен жеткіліксіз компенсациялануына байланысты.
ПТВ ауданында II объект бойынша ағымдағы қабат қысымы 2,36 МПа. Бұл ... ... ... 0,26 МПа ... ал ... ... ... 1,74 МПа төмен. Мұнда да қабат қысымы қанығу қысымынан ... ... ... ... байқалады. Бұл 10-15 жыл бойына қабатқа тек қана будың айдалуымен және істен шыққан айдау ұңғылар ... ... ... ... ... аумақтың батыс бөлігінде II объект 12 ұңғымен пайдаланылады. Бастапқы қабат қысымы 4,78 МПа. 2 ... ... ... ... ... 4 МПа және 3,2 МПа құрады.
Жаңа аумақтың шығыс бөлігінде II ... үшін ... ... ... 3,98 МПа ... ... ... бойынша қабат қысымың газға қанығу қысымынан(2,75 МПа) төмендеуі байқалған. Жобаға сәйкес қабат қысымы қор алу аймағында 1 ... ... ... ... ... ... ... реттік әдістерімен жүргізу ұсынылады.
III объект үшін ВВГ ... ... ... ... 5,1 МПа ... Ағымдағы қабат қысымы 3,6 МПа, ағымдағы қанығу қысымы 3,2 МПа. ВВГ ауданының орталық бөлігінде қабат қысымы қанығу қысымынан ... кең ... бар. ... ... ... ... ... мөлшерде компенсацияланады. Қабат қысымының салыстырмалы жоғары мәндері осы ... ... су ... ... ... және ... ... сулар әсер ететін оңтүстік бөлігінде байқалады.
Жаңа аймақтың ... ... ... ұңғылар бойынша III объект үшін анықталған бастапқы қабат қысымы 5 МПа. ... ... ... бір ғана ... ... оның мәні 2,6 МПа және ... ... қанығу қысымынан 0,56 МПа төмен. Бұл жаңа ... ... ... ... ... ... ... игеруге байланысты.
Жаңа аумақтың батыс бөлігінде III объектінің энергетикалық жағдайын жақсарту үшін ... ... ... ... іске қосу ... ... бірге жоба бойынша айдауға арналған, бірақ қазіргі уақытта өндіруге қолданылатын ұңғыларды жұмыс агентін айдауға көшіру керек.
Жаңа ... ... ... III ... ... бастапқы қабат қысымы 4,68 МПа. Қабат энергиясының сарқылуы режимінде ... ... ... ... ... ... қысымы 2,69 МПа-ға дейін төмендеді. Бұл мән бастапқыдан 1,99 МПа ... және 2 ... тең ... ... жоғары. Бірақ ауданның солтүстік және орталық бөліктерінде қабат қысымы ... ... ... кең ... ... ... ... энергетикалық жағдайын жақсарту үшін бужылулық әсер ету көзделген. Соған орай өндіруші ұңғылар қорынан 15 ұңғы бу ... 4 ұңғы ... бу ... ... ... ... қысымының жүйесі және қабаттардың қолданыстағы мұнайбергіштікті арттыру әдістерін қолдану
Бұрғыланған аумақта қабат қысымын ұстау және ... ... үшін ВВГ ... қабатқа ыстық су, ал ПТВ ауданында бу, ыстық және ... су ... ... бұрын бұрғыланбаған аумақ қабат қысымы сарқылуының табиғи режимінде игерілуде.
Кен орынның бұрғыланған аумағында қабатқа 2003 жылы 1799,1 мың м3 бу, 1439 мың м3 су, 2004 жылы 1961,6 мың м3 бу, 1658,9 мың м3 су, 2005 ... ... ... 750,3 мың м3 бу және 1020,5 м3 су ... Келтірілген мәліметтерден көрініп тұрғандай 2004 жылы айдау көлемі артқан, ал 2005 жылдың ... ... су ... көлемі артып, бу айдау кеміген. Ағымдағы компенсация ... ... жұту ... ... 30 ... ... 120 пайызды құрайды.
Игеру басталғаннан бері I объектіге ВВГ ... 213,126 мың м3 ауа, 117,73 мың м3 суық су, 1593,66 мың м3 ... су ... 1997 жылдан бері I объектіге ВВГ ауданынан тек ыстық су айдалады. Алынған сұйықтың жұмыс агентімен ағымдағы компенсациясы 38 ... ... ... ... қоры 36 ... оның ... ... істеп тұрғаны 12 ұңғы. Айдау ұңғыларының 66 пайызы ... ... ... және ... ... аз ... байланысты I объектіге ВВГ ауданынан жұмыс агенттерін айдау біртексіз және жеткіліксіз көлемде жүргізілуде.
I объектіге ... ... бері ПТВ ... 7112,6 мың м3 бу, 7616,72 мың м3 ... су, 270,76 мың м3 ... су, 0,0663 мың м3 мұнай, 0,354 мың м3 ауа айдалды. 2003-2004 жылдары ПТВ ... ... ... ... ... ... бу 399,5 мың м3-тан 432,2 мың м3-қа дейін, ыстық су 377,1 мың м3-тен 415,1 мың м3-қа ... ... ... 62 ... ... ПТВ-2 ... I объектіге айдайтын 9 ұңғы бар. Олардың барлығы ағымдағы ... ... ... ПТВ-3 ... 100 айдау ұңғысынан 49 ұңғы ғана жұмыс істеп тұр. 3 ұңғы арқылы бу, қалған 46 ұңғы арқылы ыстық су ...
II ... ВВГ ... қабат қысымын ұстау және мұнайбергіштікті арттыру үшін 1997 жылдан бері тек ... су ... 2004 жылы ... ... 2003 жылмен салыстырғанда екі есе артып 350,8 мың м3 ... 2005 ... ... жартысында ВВГ аймағынан 228,8 мың м3 жұмыс ... ... ... ... қоры 75 дана, оның ішінде жұмыс істеп тұрғаны 22 ... ... ... бері II ... ВВГ ... 3996,7 мың м3 ... және ... су, 9,9 мың м3 бу, 1388,3 мың м3 ауа айдалған. Ағымдағы компенсация 35 пайызды ... ... ... бері II ... ПТВ ауданынан 17022,7 мың м3 салқын және ыстық су, 29898,7 мың м3 бу, 8,7 мың м3 ауа, 2,4 мың м3 ... 254 мың м3 ... ... ... ж. ... бойынша бұл ауданда қабат қысымын ұстау үшін бу, салқын және ыстық су ... ... су тек бір ... ... су 37 ... бу қалған 21 ұңғыға айдалады. II объектінің мұнай ... ПТВ ... ... ... ... ... жылулық әсер етуден басқа контур сыртынан су айдау қолданылады. Қазіргі уақытта ағын суды нұсқа сыртындағы аймаққа айдау 39 жұту ... ... ... ... ... су айдағанға дейін(1988 жыл) кеніштегі қабат қысымы жеткіліксіз компенсация себебінен әрдайым ... ... 1988 ... ... ... сыртынан су айдау басталуына байланысты жинақталған компенсация 119-140 пайызға жетіп, 100 пайыз деңгейде 1998 жылға дейін ... ... ... 3,7 МПа-ға жетті. Одан кейін айдау көлемінің азаюына және жеткіліксіз компенсацияға байланысты қабат қысымы 2 МПА-ға дейін төмендеді. ... ... бері III ... ВВГ ауданынан ауа, ыстық және салқын су айдалды. 2004 жылы 355 мың м3 ... ... ... Бұл 2003 ... ... 43 мың м3-қа кем болды. 2005 жылдың сәуір ... ... ... бұл ... ... қысымын ұстау үшін тек ыстық су айдалды. Ағымдағы компенсация 59 пайызды құрады. Жинақталған су айдау көлемі 3234,2 мың м3, ... ... 64 ... ...
2.2 ... және газ өндірудің техникасы мен технологиясы
2.2.1 Ұңғымалар қорының және олардың ағымдағы дебиттерін талдау
Кен орынның ... ... ... ... үшін және әсер ету ... ... реттеу үшін қабаттардан өнім алу сипаты мен дәрежесі туралы сенімді мәліметтердің болуы өте маңызды. Игерудің ағымдағы жағдайына әсер ететін ... ... ... мен газдың бастапқы және ағымдағы жағдайы, коллекторлардың фильтрациялық-сыйымдылық қасиеттері, тор тығыздығы, игеру режимі жатады. ... кен орны үшін ... ... ... шарт ... ... ... анықтаушы көрсеткіш болып табылады. Кен орнында өнімділік және қабатты қамту коэффициенттерін жоғарылату үшін қабатқа әсер етудің ... ... ... ... ... және түрлі ығыстырушы агенттерді(су,бу, мұнай, полимерлер) қолдану тілім бойынша да, ... ... да ... ... ... көрінісінің шарты болды. Мұнай қорын өндіру дәрежесін сипаттайтын негізгі параметр ретінде ұңғылар бойынша ағымдағы ... алу ... (МАК) ... ... ... ауданы көршілес ұңғылардың арасындағы қашықтыққа тең шартты дренажды аймақтарға бөлінеді. Сосын әр ұңғы үшін ... ... ... мұнай қоры анықталады. Одан кейін әр пайдалану ұңғысы үшін ... ... ... ... ... ... алу ... дегеніміз әр ұңғы бойынша жинақталған мұнай өндірудің сол ұңғының шартты дренажды аймағындағы ... ... ... қатынасы. I игеру объектісіндегі А қабаты Жалпы алғанда қор алудың сипаты ... жоқ, ... ... МАК өсуі ... ... ... ... сәйкес. ВВГ ауданындағы 857, 878, 1736 ұңғылары және ПТВ-3 ауданындағы 141, 1695, 1963 ұңғылары бойынша қор ... ... атап ... ... Қор ... ... мұнайға қанығу коэффициентінің төмендеуі 2164 және 2198 ұңғыларында байқалды. I игеру объектісіндегі Б қабаты ВВГ ауданы бойынша МАК өсуі ... ... ... ... жүруде. Ең үлкен мұнай алу 53 ұңғы аймағында анықталған және ... тең. ... ... үшін бұл көрсеткіштің орта мәні 0,1 тең. 2164 ұңғысында мұнайға қанығушылықтың 85 ... 60 ... ... ... II ... объектісіндегі В қабаты Жалпы горизонт бойынша ағымдағы МАК-тердің 1-3 пайызға өсуі бақыланды. Мұндай өсім МАК-тері төмен ... тән, ал ... ... ... үшін өсім 13-30 ... ... игеру объектісіндегі Г қабаты
ВВГ ауданында ағымдағы МАК-тер көпшілік ұңғылар бойынша өзгермеген дерлік. ПТВ-2 ауданында меншікті мұнай қоры ... ... өсуі ... Меншікті мұнай қоры алынуының максимал мәні 200, 536, 629, 630, 634 ұңғылары аймағында байқалып, 1-ден асады. ПТВ-3 ауданында ... ... қоры ... өсуі 1-6 ... құрады.
III игеру объектісіндегі Ю-I қабаты
Батыс переклиналь шегінде мұнай қорын алумен мұнайөнімді горизонттың 50 пайыздан аз ауданы қамтылған. ... ... ... алудың ең үлкен көрсеткіштері 811-839, 828, 767-768, 2262, 2300 ... ... ... ... алу ... ... ... жатқан кеніштер арасындағы минималь мәнге ие және 0,083-ке тең.
IIIигеру объектісіндегі Ю-IIқабаты
Ағымдағы мұнай алу ... ... да ең ... бірі және 0,1-ге тең. ... ... ... мұнайөнімді ауданның 60 пайызы қамтылған. Мұнайдың меншікті қорын ... ең ... ... 828, 2221, 2222, 2223 ... ... ... және ПТВ ... ағымдағы МАК бойынша мұнай қорын алудың дәрежесін бағалау нәтижелері 12-кестеде келтірілген. Кестеден көрініп тұрғандай меншікті мұнай қорын алудың жоғарғы шамасы (0,32 және 0,35) ВВГ және ПТВ-2 ... Г ... ... анықталған.
Бұл әдістегі дренаждау аумақтарын анықтауда шамалы қателіктер кетеді. Бірақ ... ... ... жалпы көрінісін жасауға толық жарамды және мұнай қоры аз алынатын аймақтарда ұңғыны бұрғылау орнын анықтауға негіз ... ... 14- ПТВ және ВВГ ... ... сипаттамасы
Аталуы
Аудандар
ВВГ
ПТВ-2
ПТВ-3
А горизонты
Анықтама саны
70
13
149
МАК орта мәні
0,19
0,2
0,19
МАК өзгеріс интервалы
0,01-1,82
0,01-0,77
0,01-2,64
Б горизонты
Анықтама ... орта ... ... интервалы
0,01-0,89
0,01-0,69
0,01-2,17
14-кестенің жалғасы
Аталуы
Аудандар
ВВГ
ПТВ-2
ПТВ-3
В горизонты
Анықтама саны
24
10
97
МАК орта мәні
0,19
0,11
0,19
МАК өзгеріс интервалы
0,01-0.9
0,02-0,22
0,01-2,4
Г горизонты
Анықтама саны
186
196
259
МАК орта мәні
0,32
0,35
0,2
МАК өзгеріс интервалы
0,01-3,45
0,02-2,56
0,01-0,72
Ю-I горизонты
Анықтама саны
64
-
-
МАК орта мәні
0,09
-
-
МАК өзгеріс ... ... ... орта ... ... интервалы
0,01-0,84
-
-
2.2.2 Ұңғыларды пайдалану тәсілдерінің көрсеткіштерінің сипаттамасы
Жобадағы игеру көрсеткіштерін ... ... ... ... ету үшін сұйықты ұңғыдан көтерудің рационалды тәсілін таңдау нақты кәсіпшілік мәліметтерге негізделеді. Кен ... ... мен ... ... құм ... ... ... жоғары сулану дәрежесімен қиындатылған. Бұл өндіру тәсілі мен жабдықтарды таңдауда белгілі шарттар мен ... ... ... үшін ... ... ... мен технологияның тиімділін анықтау және жоғарылату үшін кен орнындағы ... ... ... (жер үсті және жер асты ... ... мен жұмыс сипаты, жер асты жөндеу жұмыстарының себептері және т.б.) талдауы жүргізілді.
Өндіруші ұңғыларды пайдалану кен ... ... және ... ... ... Жұмыс істеп тұрған 1009 өндіру ұңғысынан 22 ұңғы(2,2 пайыз) ... ... 987(97,8 ... ұңғы ... тәсілмен пайдалануда. Механикаландырылған тәсілмен пайдалану екі түрлі сорапты қондырғымен жүргізіледі: ұңғылық штангалы сорапты қондырғы(ҰШСҚ) және винтті штангалы сорапты қондырғы(ВШСҚ). ҰШСҚ-мен 358(35,5 ... ... ал ... 629(62,3 пайыз) ұңғы жабдықталған.
Фонтанды ұңғылар
Ұңғылардың сағалары 14-35 МПа жұмыс қысымына арналған әр түрлі өндіруші фирмалардың ... ... ... ... көбін АФК-1-65x21 фонтанды арматурасы құрайды. Сұйықтың көтерілуі негізінен диаметрі 73 мм СКҚ ... ... СКҚ ... ... ... ... ... Қабаттан құм шығуының алдын алу үшін пайдалану тізбегі түптік сүзгіштермен жабдықталған. Ұңғылардың барлығы дерлік тәулігіне 5 м3 - ке ... ... ... істейді және өнімнің сулануы ұңғылардың жартысында 70 пайыздан артық.
Жоғарыда айтылғандарды ... ... ... жер асты және жер үсті ... ... шарттарына сай келеді деген қорытынды жасауға болады. Бірақ пайдалануды қиындататын факторлардың(төмен шығым, жоғары ... құм ... ҚҚҰ ... ... емес ... ... бұл тәсілді кен орнында қолдану тиімділігін төмендетеді.
Ұңғылық штангалы сорапты қондырғылар
Механикаландырылған ұңғылар қорын талдау негізінде ұңғының жағдайын сипаттайтын ағымдағы параметрлерді және ұңғы ... ... ... ... Бұл ... ... ... өнімділігі және жұмыс режимі, беру коэффиценті, сорапты түсіру тереңдігі, өнімнің сулануы, динамикалық деңгей, түптік қысым және ағымдағы шығымдармен ... ... ... ... ... ... динамикакалық деңгей шамасын пайдаланып, есептік жолмен анықталатынын айта кету керек. ҰШСҚ-ның жер бетіндегі жабдығы үш түрлі ... ... ... СК-6, СК-3, ... ... ... ... 6 және 3 т. Ұңғылардың көпшілігі(81,1 пайызы) жүккөтергіштігі 3 т тербелмелі станок-тармен жабдықталған. Қолданылатын сораптарды, оларды ... ... және ұңғы ... ескерсе, жүккөтергіштігі 6 т тербелмелі станоктар толық жүктелмей жұмыс істейді. Нәтижесінде тербелмелі станок толық теңестірілмейді де, редукторда айналу ... ... ... ... ... ... ... Мұндай шарттар қондырғының пайдалы әсер коэффициентін төмендетіп, жалпы өндіру үрдісіне де кері ... ... Жер асты ... ... ... сораптар) жағдайы кен орын шарттарында қолдану рационалдығына және жұмыс қабілеттілігіне байланысты. Негізінен терең сорапты ұңғылар диаметрі 73 мм СКҚ-мен жабдықталған. ... ... ... және ... ... ... ... мен өнімнің сулануы ҰШСҚ-мен жабдықталған ұңғылардың сипаттамасының негізгі көрсеткіштері болып табылады. Ұңғылардың негізгі ... ... 40 ... ... ... ... ... Ұңғы өнімінің сулануы 70 пайыздан асады.
Винттік штангалы сорапты қондырғылар
Винттік сораптар сипаттамалары бойынша кен орын шарттарына сай келеді. Винттік ... ... ... ... ... ... ... қаржылай салымының аздығы: оларға кететін қаржылай шығынның 50 пайызындай құрайды;
-пайдалану шығындарының айтарлықтай аздығы: басқа қондырғылармен ... 60-70 ... ... ... ... ... бағасы минимал: жүйені ұңғылық бригада қондырып, қызмет көрсете алады;
-ұңғыда бір ғана бөлшек айналып жұмыс істейді, нәтижесінде тозу аз және ... ... ету ... ... ... ... модельдер 25-500 айналым/минут жиілікпен және үлкен жұмыс диапозонымен сипатталады;
-статор материалына және ... ... ... құм ... шығарылады;
-ВШСҚ орташа және ауыр мұнайды алуға жақсы бейімделген.
Кен ... ... ... диаметрі 73 мм СКҚ-ға түсіреді. Сорап роторы ... 22 мм бір ... ... ... түсіріледі. ВШСҚ-мен жабдықталған ұңғылардың шығымы 5-100 м3/тәулік диапазонында ауытқиды. ҰШСҚ-дан ауыстырылған ұңғылардың шығымдары 1,5-9 есе артқан. ... ... ... кең ... ұңғыларды пайдалануға және қабаттан шығатын құм мөлшерін шектейтін тиімді режимді орнатуға мүмкіндік береді.
2.2.3 Ұңғыны пайдалану кезінде кездесетін қиыншылықтардың алдын- ... және ... ... ... ... ... кезеңінде бу мен су айдау көрсеткіштерінің күрт жоғарылауы жүрді. 1995 жылдан бері өндіруші ұңғылардың сулануы баяурақ өсуі байқалады. Бұл қабатқа ... ... ... ... ... байланысты.
Суланумен күресу үшін Қаражанбас кен орнында келесі әдістер қолданылды: тұтқыр серпімді құрам айдау, тұтқыр ... ... ... ... гипан айдау, мұнай-күкіртқышқыл қоспасын айдау, этилсиликатты шайыр айдау, ... ... ... ауыспалы айдау.
Әдістерді талдау кезінде олардың ең тиімдісі полиакриламид негізіндегі тұтқыр-серпімді ... ... ... ... Бұл жүйе гель ... масса, төмен қозғалғыштыққа, жоғары қарсыласу қасиетіне, тұтқыр-серпімді қасиеттерге және кеуектерге, жарықшақтарға орнығу қасиеттеріне ие. ... ... ... дайындау жөніндегі технологиялық үрдісті жүргізу кезінде заттар келесі массалық үлесте қолданылады: ... - 1,0 ... ... - ... ... ... бойынша өңдеуден 24 сағат бұрын дайындалатын полиакриламидтің 1 пайызды ерітіндісін пайдалану қарастырылған. жалғаушы(сшивающий) агент ... ... дәл ... ... алдында дайындалады.
Тұтқыр-серпімді құрамды айдау мұнай өнеркәсібінде қолданыста жүрген ЦА-320, ЦА-400 сорапты ... және ... ... автоцистерналарымен жүргізіледі. Айдау үрдісі ұңғыда циркуляция бар жағдайда келесі тәртіппен жүргізіледі: 1.Жуу аяталған соң тұтқыр-серпімді ... ... ... ... ... ... қабатқа енгізу үшін технологиялық сұйық( беттік әрекеттік заттардың судағы ерітіндісі) пайдаланылады 3.Қабатқа ... ... соң ұңғы гель ... үшін 24 ... ... содан соң пайдалануға жіберіледі. Осы операциялардан кейін ұңғы ... ... ... ... және ... ... ... ұңғының жұмысы бақыланып отырады.
Құм көрінісімен күрес
Құм көрінісімен күресу мәселесі кен орынды пайдалана бастаған уақыттан бері бар. ... ... ... ... саз, ... және әлсіз цементтелген құмтастардан құралған. Коллекторларға термиялық әдістермен әсер етуге байланысты ... ... ... артады. Кенішке жылулық әсер ету мұнайдың тұтқырлығын ... және ... ... ... бұл ... ... ... цементтеуші зат болып табылатын тұтқыр мұнайды жоғалтады. Ылғалдылық айтарлықтай болғандықтан жыныс бөлшектері ... ... ... өте аз. ... ... сұйығының ұңғыға жылжуы бұзылу өнімдерінің шығуына алып ... Құм ... ұңғы ... үлкен кері әсерін тигізеді.
Құм көрінісінің алдын алу екі ... ... ... ... орнату;
-ұңғының түп аймағын химиялық әдіспен бекіту;
Қазіргі кезде ұңғы өнімділігін қалпына келтіру үшін ... ... ... және ... ... жуу ... қолданылады. әр ұңғыны өңдеудің тиімділігін бақылау үшін тазалау аралық кезең(ТАК) қолданылады.
ТАК шамасы 5 топқа ... 30 ... ... 31-50 ... 51-100 тәулік, 101-200 тәулік және 200 тәуліктен артық.
Құм көрінісімен күресу үшін ыстық сумен өңдеу және гидрожелонкамен тазалаумен қатар ... ... де ... көру ... ... ... бекітудің ең үлкен тиімділігіне акриламид негізіндегі жоғары молекулярлы полимерлер ие екені тәжірибеден белгілі. Жалғаушы ... ... ... ... хроматтары қолданылады. Мұндай химиялық жүйелер жыныстың тұрақты беріктігін оның коллекторлық қасиеттеріне зиян тигізбей ... ... ... масса түзеді. Химиялық әдісті қолданбай тұрып арнайы бөлінген аумақта сынақтан өткізу қажет.
Коррозиямен күрес
Қаражанбас кен орнында объектілердің ... ... кері ... ... ... ... өнімінде құмның болуы. Осыған байланысты кен орнында периодты түрде жүргізілген ингибиторлық қорғаныстың тиімділігі айтарлықтай дәрежеде төмендеп отырған. Механикалық қоспалардың(құм) шығуынан ... ... ... ... ... ... ұңғы ... және өнімді жинау жүйесі құбырларының тозуына әкеледі. Қабатқа су және бу айдау үрдістері құм ... ... ... факторды жоғарылатады және коррозиялық үрдістерді жылдамдатады, құм тығындарын пайда қылады. Соның нәтижесінде ұңғыны пайдаланудың сенімділік дәрежесі төмендейді.
Қаражанбас кен орнында қорғаныстың ... және ... ... енгізілді және меңгерілді: мұнай жинау коллекторларының ингибиторлық ... ... ... ... және ... құбырларды эмальмен қаптау, резервуарлардың катодты қорғанысы.
Мұнай жинау коллекторларының ингибиторлық қорғанысы жақсы нәтиже берді.
Диспергаторларды кәсіптік-тәжірибелік ... ... оң ... ... ... ... 10 және одан көп есе төмендеді.
Ингибирлеу мен басқа да қорғаныс түрлері еңбекті көп ... ... ... ... емес ... ... және шлейфтік желілер үшін қорғаныс ретінде құбырларды эмальмен қаптау қолданды. Шыныэмальмен ... ... ... ... ... жоқ ... бұл ... қорғаныс дәрежесінің айтарлықтай жоғары екенін және эмальдалған құбырларды кеңірек қолдану қажеттігін ... ... ... металл резервуарлардың ішкі бетін қорғау үшін қолданылды. Бірақ ішкі беттің қорғаныш қабықшасымен қапталмағанын және ортаның жоғары агрессивтілігін ... ... ... ... төмендейді.
2.2.4 Ұңғы өнімдерін өндірістік жинау және дайындау ... ... ... ішінде жинау мен дайындау жүйесі іске қосылып тұрған ұңғы қорының өнімдерін жинау, өлшеу, дайындау объектісіне кәсіпшілік тасымалдау, тауарлы сапаға жеткізу және ... ... үшін ... кен орны 1978 жылдан бері пайдалануда. Пайдалануға енгізілу уақытына байланысты құрамына ВВГ, ПТВ-2, ПТВ-3 аудандары кіретін бұрғыланған аумақ(ескі ... және кен ... ... ... ... оңтүстік аудандарын қамтитын жаңа аумаққа бөлінеді.
Өндірілген өнімді жинау келесі технологиялық тізбек бойынша ... ... ... ... өнім ... ... ... топтық қондырғыға(ТҚ) келіп түседі. Топтық қондырғыда сұйық шығымы өлшенеді, айырудың бірінші сатысы өтеді, пеште ... ... ... ... ... жүйесімен сораптар арқылы мұнай дайындау объектісі-мұнай дайындау қондырғысына(МДҚ) жеткізіледі.
Кәсіпшілік ішіндегі жинау, тасымалдау және дайындау жүйесі ... ... ... ... ... керек:
-өндірілген өнімді жинаудың саңылаусыздығын қамтамасыз ету;
-мұнай мен газдың минималды шығынын қамтамасыз ету;
-атмосфераға шығарылымның минималды болуын қамтамасыз ... ұңғы ... дәл ... қамтамасыз ету;
-игеруді бақылау үшін және ұңғы жұмысының тиімді технологиялық ... ... үшін ... ... ... ... ... кен орынның кәсіпшілік өнімінің есебін қамтамасыз ету;
-технологиялық ... ... ... ... ... ... ... технологиялық үрдістердің автоматтандырылуын қамтамасыз ету;
Бұл талаптарды ескеру үшін келесі нұсқауларды орындау қажет:
Ұңғылардың шығымын стационарлы өлшеу қондырғысымен де, жылжымалы ... ... де ... болады. Ұңғы жұмысының технологиялық режимін анықтау үшін және қабатта болуы мүмкін өзгерістерге байланысты ұңғы жұмысын түзету үшін әр ұңғы ... ... ... айына 1 реттен кем емес жиілікпен өлшенуі тиіс. Кен орынды ... ... және ... ... үшін ... қолданылатын барлық өлшеу қондырғылары өлшеу дәлдігін және ... ... етуі ... ... қату температурасы теріс екенін ескеріп (минус 18 оС-тан төмен), лақтыру ... ... жер ... орналастыруға болады. Кәсіпшілік ағын қозғалысының тиімді температурасын қамтамасыз ету үшін, температура төмендегенде мұнай тұтқырлығы ... ... ... ... ... гидравликалық кедергілерге байланысты күрделі жағдайлардың алдын алу үшін құбырлардың ... жер үсті ... жылу ... ... ... ... ... факелдерде алауды тұрақты қамтамасыз ету үшін газ жүйесімен немесе стационарлы газ баллон қондырғыларымен ... ... ... Бұл жұмыстар атмосфераға шығарылымдарды азайту мақсатында жүргізіледі.
Барлық жабдықтар ... ... және ... ... ... ... тиіс.
Кен орынның ескі бөлігінде 1016 ... ... ... 315 ұңғы ВВГ ... 665 ұңғы ПТВ-2 және ПТВ-3 аудандарында орналасқан. Ескі аумақтың жинау жүйесіне ВВГ кәсіпшілігінің 12 ТӨҚ-і, ПТВ-2 кәсіпшілігінің 10 ТӨҚ-і және ПТВ-3 ... 12 ... ...
ТӨҚ-ке қосу сәулелік(лучевая) сұлбамен, аумақтық белгі бойынша,ұңғылардың қай игеру объектісіне жататынын ескермей жүргізіледі. Бір ТӨҚ бойынша лақтыру ... ... 100 ... 700 ... дейінгі аралықта өзгереді. Лақтыру желісінің ұзындығы ұңғылардың орналасу сұлбаларымен анықталады.
Өнімнің бұдан әрі де ... ... ескі ... ... ... жаңғырту жобасын жасау керек. Бұл жобада кәсіпшілікте суды алдын ала лақтыру қондырғыларының тиімді саны анықталуы қажет.
Жаңа ... кен ... ... ... белсенді дамып жатыр. Мұнда ТӨҚ-27,30, 31, 32 жабдықталған. Жаңа ТӨҚ-терге қосылу аумақтық белгілер бойынша жүргізіледі, ... ... ... ... ерекшеленеді. Ұңғылардың лақтыру желілері тікелей мұнай жинау коллекторларына ... ол ... ... ... ТӨҚ-ке жылжиды. Өнімді өлшеу әр ұңғының сағасындағы жеке ... ... ... ... сұлба қолданып жүргендерге ұқсас: сұйық ағыны айырудан өтеді, ілеспе газ 0,6-0,8 атм. қысыммен V-01 газ айырғышына ... ... пен ... ... тазартылған соң Н-01 мұнай қыздырғышқа жіберіледі. Қыздырылған мұнай сораптармен мұнай жинау жүйесі арқылы МДҚ-ға жеткізіледі.
Жаңа ұңғылар қорын қосқан кезде ... ... ... ... жобалық ұңғыларды қазір істеп тұрған жинау жүйесіне максималды қосу; игеру жағдайын бақылау үшін әр ұңғыдан ... ... су, газ ... жеке есептеу; лақтыру желілерінің ұзындықтарын мұнайдың құрамында көп мөлшерде шайыр, асфальтен, механикалық қоспалар бар екенін ескеріп таңдау; ұңғыларды жинау ... қосу ... ... ... ... бойынша жүргізу. Жинау жүйесінің жағдайын талдау негізінде жаңа ұңғылар ең жақын ... ... жаңа ... пен ... ... дайындау бүкіл кен орынға арналған МДҚ-да жүргізіледі. Соңғы жылдары ... ... және ... құру ... ... Олар келесі мәселелерді шешуге арналған: жаңа ұңғыларды іске қосуды ескеретін МДҚ-ң жалпы өнімділігін ... ... ... құрылымдарына жүктемені азайту арқылы кәсіпшіліктегі экологиялық жағдайды жақсарту; кондицияға жетпеген мұнай сақталып келген резервуарларды мақсатымен пайдалану үшін ... ... ... ... ... желіні тауарлы мұнайдың өнімділігін тәулігіне 5500 м3-тан 11000 м3-қа жеткізу үшін қайта құру қажет. ... ... ... жаңа 1А және 1В ... құру мен 1В ... жаңа ... жабдық орнату арқылы жүргізіледі. Ондай жабдықтарға келесілер жатады: ... ... ... ... дана, көлемі 200 м3 тік тұндырғыш-2 дана, екі кірісті 6НДв-Бт ортадан тепкіш сорабы-2 дана.
Қазіргі кезде МДҚ-да тәулігіне ... 85 ... ... 30 мың м3 өнім ... ... МЕСТ 9965-76 ... сәйкес келетін тауарлы мұнай бойынша өнімділігі 5500 т/тәулік. Бұл көрсеткішке 3 технологиялық желіліден келіп түсетін тауарлы мұнай кіреді.
МДҚ-ң ... ... ... ... ... үшін ... тепкіш айыру әдісімен мұнай шламын тазартатын жаңа технологиялық желі енгізілді. Мұнай шламынан тазарту қондырғысы ретінде FOX 15 модулі қолданылуда.
Қайта құру ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Деэмульгаторды таңдап алу арнайы зерттеулердің оң нәтижесіне негізделеді.
Қаражанбас кен ... ... ... ... дәрежесі анықталмаған. Мұнайының эмпирикалық коэффициентін кешенді зерттеулер арқылы анықтап, соның негізінде мұнайдың технологиялық шығын ... ... ... Бұл ... ... жүрген РД 39-1-22-77 сай жүргізілуде.
2.3 Арнайы бөлім
2.3.1. Бумен әсер ету кезінде қолдана отырып жоғары тұтқырлықты ... алу ... ... ... кен ... көп ... жылу әдістерін жобаға алынды.Кен орынның игеруінің динамикалық көрсеткіштері негізінен осы БЖӘ-нің көрсеткіштеріменен сипатталады, оның ... ... ... 73% ... ... БЖӘ ... 10,020 ... мұнай, 31,661 млн. т сұйықтық алынған, 5,646 млн м3 салқын су, 13,973 млн.м3 ыстық су, 254,054 м3 ПАА ертіндісі, 28,623 ... бу және 9,513 ... ауа, 4,801 мың т ... ... ағымдағы сулану 84,1% құрайды, жетілген мұнайьергіштік 5,5%.
Бу айдау әдістерін қолдана ... ... кен ... ... көрсеткіштері 2.6 кестесінде және 2.5-2.8 суреттерінде көрсетілген.
БЖӘ учаскесінің игеру анализінің ... ... ... ... ... 1990 ж ... өндірудің өсуі ба йқалады. Оның максималд жылдық өндіруі 953 мың т. 1990 ж жетті. Кейін одан арғы ... ... ... ... мцні ... ... байқалады. 1999 ж. 365 мың т. құрайды.
БЖӘ учаскелерінде сұйықтықты ... ... ... бастап 1993 ж дейін өскені(3263 мың т.), 1994-1995 ж. ... ... ... өсуі ... 1997 ж. ... ... максималды деңгейі тіркелді оның көлемі 3448,5 мың т.
Су айдау көлемі біртіндеп өсе келді өсе ... ... ... 2009ж ... мың м3 ... Келесі жылдары үздіксіз төмендеу жүреді де 2010ж су айдау көлемі 973 мың м3 жетті. ... ... өсуі ... ... байқалады, 2004 жылдан бу айдау күрт төмендеді(бу генераторларында ... ... ... ... және бу ... жиі ... ... 1996 - 2010жж. бу айдау қайта көбейтіліді(2443 мың т. максималды көрсеткіш).
Бу айдау көбейюімен өнімнің көп ... да ... 1994 ж. ... бу және су ... төмендеуіне байланысты, алынған өнімнің де сулануы азаяды. 2011ж ол қалпына келіп 81,1 % құрайды.
Кесте 10.1-БЖӘ қолданатын аймақтардағы игеру ... ... ... ... мың ... пайд. Ұңғылар енгізілуі (саны)
92
58
72
60
107
130
64
48
18
7
2
0
2
0
0
24
52
29
Мұнайбергіштік, %
0,529
0,784
1,126
1,538
1,949
2,469
2,945
3,388
3,805
4,177
4,464
4,765
5,056
5,261
5,460
5,85
6,41
7,19
8,01
Жыл. агент айдалуы: су, мың. м[3]
217,1
397,5
251,8
851,9
1491
1531
1910
1900
2060
2263
1873
1467
1280
1142
973
1179
1064
1072
680
Бу, ... ... ... су, мың. м[3]
224,2
621,7
873,5
1825
3216
4747
6657
8558
10618
12882
14754
16222
17502
18645
19618
20798
21862
22935
23615
Бу, мың.т
880
1318
2355
4255
6362
8872
1145
1457
1777
2024
2205
2424
2668
2792
2862
2996
3127
3275
3475
Ұңғы-ң мұнай б/ша орт. шығымы, т/тәу
5,7
6,0
6,4
6,6
6,1
5,5
4,8
4,4
4,1
3,9
3,2
3,2
2,8
2,2
2,2
Сұйық б/ша, ... ... орт. ... ... м[3]/сут
72,7
52,7
71,8
97
107,7
86,3
110,5
103,8
152,7
89,2
90,9
69
81,8
88
77,6
Жаңа ұңғ-ң орт. Мұнай шығымы, т/тәу
11,6
11,3
9,3
17,8
10,1
8,8
7,0
5,4
5,5
12,8
7,6
0
4,3
0
0
31
20,2
36,9
Пайдалану ұңғыларының қоры
258
275
330
361
481
577
619
587
651
652
608
610
608
592
600
526
475
517
Айдау ұңғыларының қоры
53
51
93
107
116
151
136
174
173
172
134
144
126
94
87
78
77
97
Тәжірибелік учаскелерде мұнайбергіштікті көбейтудің өндірістік тәжірибелік зерттеулер
Кен орын игеру ... ... ... ... ... қиыншылықтар пайда болады. Іштен ылғал жандыру кезіндегі жандыру газдарды жою мәселесі тұрады. (газ факторы жану газы ... ... ... үсті және жер асты ... ... ... ... Бумен әсер ету кезінде будың құрғақтылығы және температураның жобалық ... жету ... ... ... ... 268,70 С және бу ... 0,6, олар ... 200-220 0 С және 0,4-0,45. Ол қабатқа жобамен есептелген жылуды бермейді. Соған байланысты мұнайбергіштікті көбейтудің басқа технологияларын ... тура ... ... ... ... айдау 2003ж. сәуірінен 2006ж. наурызына дейін,2006. қыркүйегінен 2008ж сәуіріне дейін және 2008ж 454-459, 1755-1759, 506-511, 1806-1809, 412-417, 1912-1917, 369-374, 1670-1674 ... ... ... ... Полиакриламидті айдаудан кейін учаске бойынша мұнай өндірудің өсуі байқалды. 2008ж. басында ол 3,5 есе көбейді, бірақ енгізудің кішкене масштабтарына ... кен орын ... ... ол ... ... ... ... нәтижелері
Іштен ылғал жандыруды көпіршікпен реттеуді зерттеу 2172-2177, 2157-2164, ... ... ... және ... ... ... 1783-1786. айдау ұңғылары орналасқан учаскеде жүргізген. Аймақ 150х150 және 200х200 м S=2.25 және 4 ... ... ... ... ... ... үш ... сызықты.
Көпіршік айдау (1986-1989жж. Г қабатында) кен орын игеруіне аса зор әсерін тигізген жоқ. Оның деңгейі осы периодта 5,7 мың т./кв ... ... ... ... ... ... ауа ... көлемінің 10 млн.м3/кв-тан 7,5 млн.м3/кв-қа дейін төмендеуімен ... 2008ж. ... ... ... ... айдау циклі жүргізілген. Бұл мұнай өндірудің өсуіне 8,3-9,6 мың т/кв дейін әкелді. Әдістің әсер ету ұзақтылығы 1,5м жыл. 1992ж. бастап ... ... 4,3-4,6 мың т/кв ... ... ... мен суды ... айдау
Мұнаймен суды кезектес айдау бумен әсер етудің үшінші учаскесінде жүргізілген. Ол екінші объекттің үш айдау ... және 18 ... ... және ... өлшеуші құрылғға қосылған 2 айдау және 15 пайдаланушы ұңғымынан тұрды.
Бұл әдісті қолдану 1990ж. басталды. Сумен кезектес айдау ... ... ... ... қолдана мнай айдалды. 1994ж. екінші жартысында аймақта мұнай айдаушы құрылғы орнатылды.
Игеруден бастап 1 ... ... 48,07 мың т. ... және 101,44 мың т. ... ... Өнімнің ортажылдық сулануы 78,4 пайызды құрады.
Ұңғылардан мұнайды 2,89% мөлшерінде айдау німнің 5 есе ... ... 500-ге ... және ... ... 67,4% ... ...
II объектіден 2008ж игеру көрсеткіштерін тексере келгенде ол келесі мәліметтерді берді:
бұл аймақта су мен мұнайды айдау әсерінен өндірудің үш есе өсуі 0,66 мың ... 2,18 мың т.-ға ... ... ... ... сулануы 87% дан 80% дейін түсті. Бір пайдалану ... ... ... 1,73 тен 4,43 ... ... ... Су мен мұнайды кезектес айдау арқылы әсер ету технологиясынан алынған пайдалы әсер пайдалану ұңыларының сулануының төмендеуіен байқалды, бірақ айдаудың әсер ету ... ... ... ... ... ... ... көбейіп тұрақталғаныменен сұйық өндіру мұнай мен су айдау технологиясы ... ... яғни ... ... ... ... ... айдалуы пайдалану ұңғыларының өндруінің төмендеуіне әкелді.
Кезектес әдісті пайдаланудың әсері мүмкіншілігінен төмен ... Оған ... ... жасалуының тұрақсыздығы ең басты мәселе, айдалатын мұнайдың (ығыстыруы агент)аз ... ... ... бұл үлес 0,7-2%, ал ... 10%. бұл әдістің тиімділігін төмендетті.
Өндірістік тәжірибелік жұмыстар кезінде мұнайдың ... ... ... ... ... II ... бойынша 2,5-3,2%
Ұңғыларды бумен өңдеуді қолдану нәтижелрі
Бумен әсер етулер 1990ж. жүргзілді. Буды барлығы 7 үңғыдан ... оған ... 235-240 0С бу ... ... қысымы 34-40 МПа. Айдалған бу көлемі пайдалы ... ... ...
67 ден 380 т ... Бу ... ... 13-39 ... аралығында. Конднсация уақыты 4-22 тәулікке дейін.
Бумен әсер ету ... ... ... ... ... 7 ұңғы ішінен 4 тиімді болып шықты. Олардң дебиті 1,2-7,3т дейін өсті. ... ... ... өңдеу көрсеткіштері. ... ... ... ... қысымы, МПа
Айдау көлемі,
т/м
Айдау уақыты,
күндер
Өңдеуге дейінгі шығым,
т/тәу
өңдеуден кейінгі шығым,
т/тәу
Әсер ету уақыты,
ай
353
359
418
611
361
1628
355
240
235
240
230
240
235
240
40
40
38
34
43
30
40
67,16
157,53
216,98
381,62
175,05
222
65,2
13
13
26
27
39
31
21
6
4
6
5
22
10
6
4,3
0,7
1,65
0,9
2,4
0,47
3,6
-
14
-
-
5
7
15
Игеру жүргізу жүйесінің анализі
Қолданып келе жатқан игеру ... ... ... Екі ... ... - ... ... жандыру және бумен әсер ету. Екеуі де су айдау арылы жаслады. Қабат ішінен ... жану ... I және II ... ал ... әсер ету III және IV ... ... ... тілімде 3 пайдалану объектісін I, II, III бөліп шығарады. ... А және Г ... және Ю- I ... әр объектіге өздігінше ұңғы торлары бұрғыланған. Өнімді қабаттың ауданың таралуына байланысты көп ... ... 2 ... ...
* ... реттеудің негізгі әдісі - айдау ... ... ... ... айдау ұңғыларын әр қабатқа бұрғылайды.
* Қатар арасындағы және қатардағы ұңғылар арасындағы қашықтықтары ... ... ... сызықты орналасу жүйесі керек кезде жеті нүктелі аудандап және бір ... ... әсер ... ... ... ... қатары су мұнай жапсарысына параллель орналасуы.
* Тілімдегі бұрғыланатын барлық объектілердің бірдей бұрғылануы және ... ...
* ... ... ылғал жандыру және бумен әсер ету технологиялары ... ... ... ... әсер ету ... ...
* ... пайдаланушы ұңғылар бу айдаушы ұңғылар конструкциясымен бұрғыланады.
* Технологиялық ... ... ... ... ұңғы торы 150х150;
б) қабыршақ өлшемі - қабат кеуегі көлемінің 0,8-і
в) айдау қарқыны - 7 ... ... және су) және ... ... технология - қабат ішінен ылғал жану және ... әсер ету ... жылу ... ... оны қайнамаған су әсерінен одан әрі ілгері қозғалту болып табылады. Жылу әсері негізінен 2 сатыдан тұрады.
Бірінші ... ... ... ... жылу фронты пайда болып, жұмыс агенттері (ауа, жылу, су) жылу ... ... үшін ... көлемде айдалады(айдаушы және пайдалнушы қатарлардағы жыныс коллекторларының кеуегінің 0,6-0,8-і). Бумен әсер ету кезінде бу айдау қысымы 5,5 МПа, ... 268,7 0С және ... ... ... 0,6 кезінде жүргізіледі.
Одан кейін айдау ұңғыларының қатарына қайнамаған су айдалады. Бұл әсер 40-50 0С жылу фронты ... ... ... ... жетіп олпрда мұнай шығымының төмендемеуі байқалмағанынша дейін жүргізіледі.
Екінші сатыда жылу айдауды бірінші ... ... ... ... ... Бұл кезде бірінші қатарлағы пайдалану ұңғылары біреуін ... ... ... ... айдауға беріледі. Осы қатардағы қалған пайдаланушы ұңғылары ... ... ... ... ... ... қабат температурасынан 5-10 0С жоғары бу конденсаты өткен соң, олар да ... ... ... ... ... ұңғыларының қатарына қайнамаған су айдала береді. Жаңадан пайда болған ... ... ... ... және ... ... жылу қабықшасы пайда болған соң, бірінші қатардағы(бұрынғы пайдаланушы қатар) айдау ұңғыларына қайнамаған су айдалады.
01.01.2011 жылға кен ... 1636 ұңғы ... Оның ... II ... ... 899 үңғы.
Ұңғылар жоба бойынша ара қашықтығы 150 м етіп бұрғыланған. II объектте Ұңғылардың ... ... ... ... (11 айдау ұңғыларының қатары және олардың арасында 3 тен ... ... ... ... ... орналасқан.
Бірақ айдау және пайдалану ұңғыларының қоры өндірушіден төмен болған соң ... ... ... жерде үш қатарлы емес. Әсіресе айдаушы ұңғылардың қатары ... ... кен орын ... ... ... пайдалану ұңғыларына қатынасы 1/6,5, яғни 1 айдау ұңғымасына 6-7 пайдалану ұңғысы бар. Одан әрі қиындататын мәселе игеру объекті бойынша ... және ... ... пайдалану жүйесінен пайдалану ұңғыларының көп бөлігі мұнайды табиғи режимде игереді. Себебі ... ... ... ... ... ... ... учаскелерде керісінше пайдалану ұңғылары жоқ бола тұра айдау ... ... ... ... ... ... ... тек 1985-88ж. ғана болды. Пайдаланушы ұңғымалардың саны ... көп болу ... ... ... ... ... қиыншылықтар пайда болады. Кен орынды игеру периодында жұмыс агенттерін айдаудың нақты мәні (ауа, бу, су) жобалықтан аз ... және осы ... ... ... параметрлері температура, бу құрғақтылығы да керекті мәнге жетпеген. Айтылған 2 жылу әсері сатыларының тек ... ... ... ... Ол сызықты жылу фронтын, қабат ішінен ылғал ... және ... әсер ету ... ... ... ... және айдау ұңғыларына қайнамаған суды айдау. Ал екінші саты - жылу ... ... ... ... ... ... - ... Сөйтіп Қаражанбас кен орнында игерудің негізгі технологиясы толық жүргізілмеген.
1996ж. қабатты іштен ылғал жандыруды тоқтату шешімі қабылданды, яғни 1996ж. ... ... ауа ... ...
Жоғарыда айтылғанға сүйене отырып, Қаражанбас кен орнындағы игеру жүйесі жобадағыменен сай келмейтіні көрініп тұр. Атап айтқанда айдау ... ... ... ... ... ... бұзылған, кен орынның көп бөлігі айдаусыз табиғи режимде игерілуде. Қазіргі уаытта игеру жүйесін қайта қарастыру қажет, себебі осы ... ары ... жүре ... ... ... пайдалану коэффиценті 41,2 пайызға жетпейді. ... әсер ... ... әсер ету - ... ... көбейту және өнімділікті қарқындату үшін қабатқа әсер етудің ің тиімді әдістердің бірі болып саналады. Жылумен әсер етуде ұңғы ... ... бір ... ... анықталады: асфальтенді-шайырлы заттардың және парафиндердің кеуек қабыршақтарындағы шөгінділерін бұзу, мұнайдың геологиялық қасиеттерінің өзгеруі, термиялық кернеудің пайда болуы және тау ... ... ... ... ... ... ... және парафинді заттар мұнайда ериді. Нәтижесінде кеуек жолдарының радиусы ... ... ... те ... Одан әрі, ... ... кезіндегі микробұзылыстар әсерінен де өсуі мүмкін. Ол жыныс материалының біртексіздігімен түсіндіріледі, яғни ... әр ... ... әр түрлі серпімді модульдерінен және термиялық ұлғаю коэффиценттерінен бөліненді. ... ... әр ... әр ... ұлғаяды, темоструктуралық кернеу пайда болады. Олар температураның аз ... де ... ... ... ... ... ... қасиеттерінің өзгеруінен мұнайдың өндіру қарқындылығына әсер етуі анағұрлым күрделірек. Жылыту кезінде тұтқырлықтың және ысырылыстың ... ... күрт ... байқалады, нәтижесінде ұңғы шығымы өседі, бірақ ол кезде мұнайдың серімді қасиеті төмендейді. Бұл қасиеттердің бар ... ағыс ... ... Сол ... жылытуда мұнайдың тұтқыр серпімді қасиеттерінің азаюы, мұнай шығымының жалпы өсуіне қарамастан, ағыс профилінің біртексіздігіне әкеп соқтырады.
Ұңғылардың түп ... бу ... ... ... әсермен немесе ұңғылық электр жылытқыш көмегімен жылытады.
Ұңғылық электрожылытқышты кабель-троспен ұңғыға түсіреді. Оны ... үшін ... - 1200 ... ... Түпаймақты электржылытқышпен өңдеу арасына уақыт сала жүргізіледі. Әсер ету, белгілі шарттарға байланысты, бірнеше күнді құрайды, ал екі әсер ету ... ... ... жасау мерзімі - бірнеше ай.
Түп аймақты бумен өңдеу кезінде, қабатты оған айдаған қайнған бу әсерінен жылытады. ... ... ұңғы ... жауып тастайды. Сосын оны пайдалануды жаңартады.
Бумен өңдеуге таңдалған ұңғы ... ... ... бар ... ... түсіреді. Оны фильтрдің үстінгі саңылауларына оорнатады. Пакер бу өтетін фильтр аймағын саңылаусыздандырады және оны ұңғыға айдалатын жоғары тмпературалы будан сақтайды. ... ... ... үшін ... бу ... ... сағатына 12т. бу генераторларынан айдалады. Бу айдау әсерінің мүмкіншіліктерін шектейтін негізгі фактор болып, ұңғы тереңдігі болып ... ... ұңғы ... ... жылу ... да көп ... Демек ұңғы түбіне тек конденсатталған су жетеді, әсер ету пайдалылығы ... ... ... ... ... ... компрессорлы құбырлардың парафинделуі байқалады, яғни оның ішкі диаметрі азаяды. Нәтижесінде гидравликалық жоғалтуоар өседі. ол өз ... ... ... әкен ... ... ... ішкі ... бумен немесе қырнауышпен тазалайды. Бұл мақсаттар үшін буды қозғалмалы бу қондырғыларында ... ... ... қондырғылардың сипаттамасы
Қаражанбас кен орнында бу генраторларының екі түрі қолданады:УПГ 50/60 және Стразерс60/60. ... ... бу ... үш ... бөлінген.
Бу генераторлары УПГ 50/60
Қазіргі таңда Қаражанбас кен ... ... ... ... ететін екі учаске қызмет етуде. Әрбір учаскеде 3 ұңғыдан ... ... ... 2 ... іске ... ал біреуі резервте тұрады.УПГ-50/50 типті бу генераторлық қондырғылар қолданылады.
УПГ-50/50 бу генераторлық қондырғы мұнай кен орындарын термикалық әдістермен игеру кезінде судың буын ... ... Оның ... ... - 50 ... ... - 5,88 МПа, ... құрғақтық дәрежесі - 80% құрайды. Қондырғы сұйық отынмен қатар, газ ... ... де ... ... қабілетті. Қондырғының құрамын суды беткейлік көздермен қатар, артезиялық көздерді, электрлік ... ... ... ... сақтандырғыш және реттегіш арматуралары бар бу генераторларын қолдануды ... ... ... су ... және ... ... ... отын жүйелерінің жабдықтары, автоматика және КИП жүйесі, жылу және вентеляция, электрлік жабдықтау және ... беру ... ... бу ... ... ... нақты технологиялық сипаттамасы 6.4.2 кестеде берілген.
УПГ-50/50 бу генераторлық қондырғысының технологиялық сипаттамасы

Сипаттамалар
Көрсеткіштер
*
Бу генераторының номиналды өнімділігі, ... ... ... жіберілуі, МПа
50
*
Будың номиналды қысымы, МПа
5,88
*
Будың шығардағы температурасы, ºС
274
*
Құрғақтық дәрежесі, ... ... ... ... ...
Жұмсалатын газдың температурасы, ºС
343
*
Отынның шығыны, кг. Шартты отынның/сағ.
5351,4
*
бу генераторының КПД, %, мұнай/газ
83,9/85,9
* ... ... ... ...
Жұмыс электрлік қуаттылық, кВт
694,5
*
Қондырғының салмағы, т
300
Суды даярлау келесідегідей тәрттіппен жүзеге асырылады. ... су ... ... ... онда ... қоспалардағы ірі көлшектер отырады, сөтіп, судың 60 ... ... ... ... бу және ... жылытқыштар арқылы тасымалдауды қамтамасыз ететін сорғыларға жіберіледі, бұл ... су ... плюс ... 40 ... ... ... Су жылығаннан кейін 3 екікамерлі механикалық сүзбелерден тұратын блок арқылы, жарық беру сүзбелері және Ку-2-8 ... ... ... және ... ... nа-катиондық сүзбелер арқылы өтіп, судың жұмсақтығы үшін магний мен кальций сіңірілетін су даярлау ... ... ... ... және ... ... (қалдық кермектік 10 мкг-экв/кг-нан аспайды) су тазартылған су резервуарында жиналады.
Химиялық ... су Ск-1-2 ... ... бар ... ... арқылы сорғымен тартылып, темір байланыстарынан ажыратылады. Одан әрі су О және СО ... ... ... үшін плюс 49,5 ºС ... ... азық суының суытқыш арқылы ДП-80 аса жоғары қысымды деаэраторға түседі. Деаэратордың қысымы 0,58 МПа, ал ... плюс 120ºС ... ... ... кейін су плюс 120ºС температуралы су суытқышында суытылып, ПЭ-90/110 нәрлі электрлік сорғымен су ... ... ... ... ... 4 ... дейінгі қысым кезінде будың нақты температурасы плюс 255 ºС ... ал бұл ... ... ... ... ...
Стразерс -60/60
Стразерс бу генераторлы құрылғы (АҚШ) қысымы 16,2 МПа 60т/сағ көлемінде ылғал бу өндреді. Ол 600 м ... ... ... қабатқа бумен әсер етуге арналған. Құрылғы мұнаймен және газ ... ... ... ... ... көлемін және ықшамдылығын ңғайлату үшін ол қосылған жүйе ретінде жасалған. Барлық жабдықтар ... екі ... ... және ... ... ... қамтамасыз етеді. Қондырғы монтаж орнында қосылған бірнеше тасымалданбалы блоктан тұрады.
Бу ... ... тік ... ... ... ілеспелі тогымен ерекшеленеді. Ол барлық құбырларда судың бірқалыпты өтуін және ағынның бұрыс бөлінуіне жол бермейді. Оның артықшылығы мұндай конструкция ... ... ... ... ... кету ... туғызбайды.
Бу генератор 3 бөлімнен тұрады: радиациялық бөлігі, шокты құбыр бөлігі және конвективті бөлігі(пеш), ... ... ... бөлігі.
Радиантты бөлігінің жылыну беті диаметрі 104 мм цилиндр тәріздес ... ... ... Қайнаған орта ілгермелі-айтпалы қозғалыстар цилиндр бойымен жасайды.
Төменде қондырғының кейбір сипаттамалары берілген.
Бу генераторының номиналды өндіруі т/сағ ... ... ... ... ... номиналды қысымы, МПа ... ... % ... су температурасы, 0С ... ... ...... ... % ... ... ... ... ... ... ... кВт ... ... ... ауа температурасы наружного воздуха 40С төмен болған жағдайда, ол арнайы автоматтандырылған жылытқыштарда жылытылып, жану камерасына беріледі.
Бумен әсерді жүргізу
Жоғары ... ... ... кен ... ... ... ... бергіштігін арттыру мақсатында негізгі роль жылу әдістеріне беріледі, қабатқа ыстық су айдау, бу ... және ... ... ... ... ... ығыстырғандағы жағымсыз факторлардың бірі ол мұнай мен су ... ... μ= ... ... мен су ... температура өсуімен әр түрліше төмендейді. Мысалы: суды 40 тан 1000С қайнатқанда оның тұтқырлығы 2 есе ... ал аз ... ... бұл ... 5-10 есе, ал ауыр ... ... 30-50 есе ...
Температураның өсуі жағымсыз қатерлерге алып келуі мүмкін, мысалы сазды ... ... су ... бу ... ... Бұл ... саздың ісіну қарқындылығы өседі. Ол өздігінше су фильтрациясы кезіндегі бастапқы градиент пайда болуына әкеледі(немесе шамасының ... ... ұңғы ... ... ... ... ... ішінен бүгінгі таңда ең зерттелгені және қолданатыны - бу және ыстық су айдау. ... жылу ... ... ... процесстердің негізгі параметрлерін қарастырайық. Ыстық суды немесе буды қабатқа айдаған соң жылынған аймақ пайда ... Жылу ... ... жылынған аймақ ауданымен сипатталады, ол өздігінше, көптеген факторлардан әсіресе шоғырдың геологиялық ... және ... ... тәуелді. Сол себепті қабаттың брдей жағдайлаларында айдалған ыстық судың жылыту аймағы азырақ ... ... ... жылу ... ыстық судікінен көбірек.
Қабатқа жылу тасымалдағышты айдағанда мұнайды ... 3 ... ... Жылу ... ... ... қабат темпераиурасы кезінде мұнайды сумен ығыстыру.
* температураның бастапқы қабаттағыдан ... ... ... ... өзгергендегі мұнайды ытық сумен ығыстыру.
* бу аймағында мұнайды бумен ығыстыру.
Ыстық суды айдағанда қабатта тек алғашқы екі ығыстыру ... ... ... ... ... ... ... едәуір көп екенін ескеру керек.
Бірақ қысым көбейген сайын бұл айырмашылық азаяды, яғни өнімді қабаттың тереңдігі өсе келе ... ... ... ... ... жылу ... ... шоғырдың нақты геологиялық жағдайларымен және әдіс қолдану амалдарын қолданып табу керек. Әрине будан терең емес кен орындарда игеру кезінде бу ... ... ... ... ... ... ... қатар жылу айдалу көзінен қабатқа дейін айдалу кезіндегі жылу ... ... де ... ... су айдау кезінлегі жылу жоғалту бу айдағандағыдан ... ... ... әсер ету ... жылу ... ... ... техника ұйымдастырушы шараларды жасамаса қабатқа бу айдау процессі ыстық су ... ... ... ... ... Оның ... ол процессті қымбаттатып, әсерін азайтады.
Жылу жоғалту көбінесе жылу тасымалдағышты ... ... ... анықталады. Негізінен олар жылу генераторлардан бу тасымалдаушылардың(ұңғы мен жылу көзін қосатын) ұңғы сағасының және жынысты жыытуға кететін жылытулар ... ... ... ... ... жылу ... ... пайдалы әсер коэффицентін анықтайды. Қазіргі қондырғыларда оның мөлшері 80%. Жер ... жылу ... ... бір ... ... ... және негізінде ол жылу құбырының 100 метріне 105 кДж/тәу.
Айдау ұңғылардағы жылу жоғалту қабатқа жететін қабатқа ... жылу ... ... Ол ... ... жоғалтулар көбее түседі.
Қарастырылған жылытулардың жоғалтулары технологиялық сұлбада жылтқыш берілуінің ұңғы түбіне дейін ... ... Ең ... ... ... қабат ішінде болады. Жылу тасымалдағыштың қабатта қозғалысы кезінде жылу ең алдыменен қабатты флюидтермен қанықтыратын(су, мұнай, газ) тау ... ... ... ... ... жабыны мен табанына таралады.
Бұл жоғалтулар көп факторларға тәуелді, бірақ ең ... ... ... бастапқы темературасынан, жылу тасығыш температурасынан және айдау жылдамдығына тәуелді.
Жылу айдау ... ... ... бірі жылу ... мен ... сумен ығыстырушы фронтының айырмашылығы. Бұл мұнайды сумен ығыстырудағы ... ... ... ... ... ... ... болуына әкеледі.
Қабатқа бу айдау кезінде жылынған учаске 2 аймақтан бу және ыстық су аймағынан тұрады. Бұл кезде ыстық су айдағандағыдай, жлу ... су ... ... артында қалады.
Тұтқырлығы үлкен мұнайы бар кен орындарды жылу ... ... ұңғы ... ... ... ... сұрайды. Мұнайдың үлкен тұтқырлығы техникалық құрылғылардың шектелуі ұңғы торының сирек түрін қолдануға(20-40 га) мүміндік бермейді. ... ... ... ... ... ... ... торы қолданылады. Қаражанбас кен орны үшін 1-2 га/ұңғы.
Бу мен ... ... бу ... бу өткізгіштіктерді, сағалық арматураны, ұңғылардың тығыз торын қолданады.
Бу генераторларына қойлатын талаптар: қабатқа айдалатын будың ... мен ... ... етіп тұру, генеаторлардың беріктілігі мен ұзақ пайдаланатындылығы, бақылау, қадағалау және жұмыс жасаудың автоматизациялануы, тасымалдаудың және монтаждаудың ыңғайлылығы.
Су, өндірістік су ... ... ... ... ... келеді, одан ол сорапты агрегаттарынан сорылып, су қайнатқышқа айдалады. Мұнда су төменгі қысымды ... 20-300С ... ... ... Су ... ... су ... блогына жетеді. Онда судың жұмсарылуы және оны механикалық қосылыстарынан тазарту жүргізіледі, кейін ол ... 1700С ... ... үшін және сула ... газ және ... босату үшін жіберіледі.
Деаэратордан үлкен қысыммен (15,5-16МПа) су бу генераторларына беріледі, одан әрі ол бу құбырлар жүйесі арқылы ... ... ... ... ... су ... және ... жүйелерінен тұрады. Бу құбырларын орналастыру сұлбасын таңдау ұңғылар орналасуынан және бу айдау жиілігіне тәуелді.
Терең емес қабаттарға буды сорапты компрессорлы ... ... ... айдауға болады. Бұл жағдайда ұңғы сағасына сорапты кмпрессорлы құбырдың ... ... ... ... ... Оны ... қоланғанда да пайдалануға болады, бірақ ол кезде пакер үстіне телескопты пакер орнату керек.
Қазіргі таңда Қаражанбас кен ... 9 бу ... ... ... (7 ... 2 Стразерс) және 13 ОВГ-2 және ОВГ-2М типті копрессорлы станция бар. ... ... бу ... әсерінің жалпы схемасы
Қаражанбас кен орнында жұмыс агентін бері және дайындаудың келесі схемасы қабылданған.
су 1 2 3 4 5
1 - ... өзен суын ... ала ... ... - ... суды ... құрылғысы.(онда ион ауыстыру және деаэрация әдісімен суды жұмсартады).
3 - бу генераторлы құрылғы, онда суды ... бу ... - буды ... ... ... құбырлар.
5 - айдау ұңғылары.
2.3.2 Бу айдаудың технологиялық көрсеткіштерін есептеу
Мұнай кен орны ... ... ... ... және айдау ұңғыларының арасында арақашықтық 2σ = 144 м; кеніш ... Г Sз = 17837 мың. м2 = 36,03 · 106 м2, үлгі үшін №№ 2396, 1146, 1176, 1151, Г-12, 2398 және №2410 ... ... бар ... ... мәліметтері қолданылған. Игерілетін горизонт Ю-2 (Г пачкасы); № 2396 ұңғының қабат қалыңдығы - 6,8 м; № 1146 ұңғының - 3 м; № 1176 ... - 13,4 м; № 1551 ... - 17,6 м; № Г-12 ... - 5 м; № 2398 ұңғының - 4 м; № 2410 ... ... ... - 11 м; ұңғы торымен қамтылған кеніш шеңберіндегі қабаттың орташа қалыңдығы h = 9 м; ... ... ... ... қамтылу коэффициенті η2 = 0,40; аудан бойынша қабаттың үрдіспен ... ... η2п = 0,50; ... ... уақы t* = 5 года; қабат кеуектілігі m = 0,30; қабаттың бастапқы мұнайға қанығушылығы sн = 0,75; қабаттың ... суға ... sсв = 0,25; ... ... ... То = 27 оС; ... пен оны ... жыныстардың тығыздығы ρпл = ρоп = 2600 кг\м3; теплопроводность пласта и окружающих его пород λпл = λоп = 8,0 ... ... пен оны ... жыныстардың температура өткізгіштігі - пл = оп = 3,0 · 10-6 м2/с; қабат пен оны қоршаған жыныстардың жылу ... спл = соп = 1,0 ... ... жату ... Н = 290 м; ... ... ... ұңғыларының диаметрі dс = 0,168 м; ұңғыдағы орташа бастапқы температура Тср = 20 оС; ... ... ... ρн = 914 ... мұнайдың көлемдік коэффициенті βо = 1,0345; бір айдау ұңғысына бу айдаудың темпі qп = 60 м3/сут; айдалатын будың температурасы Тп = 270 о - - С; ... ... ... құрғақтылық дәрежесі Xу = 0,6; будың жылусыйымдылығы i" = 2800 кДж/кг; бу түзілудің құпия жылуы rп = 1750 ... ... ... св = 4,2 ... ... салқын сумен ығыстыру коэффициенті ηв = 0,4; мұнайды бумен ығыстыру коэффициенті η1 = 0,66.
Кенішке бужылулық әсер ... әр ... ... ... 3 ... ... ... игерудің көрсеткіштерін анықтау керек.
Есептеу:
Бір жеті нүктелік элементтің ауданы құрайды:
Sэ = 8σ2, ... = 8 · 722 = 41472 ... ... ... Sз - кеніш ауданы;
Бу генераторынан бу 0,6 ... ... ... ұңғысының сағасына беріледі. Қаражанбас кен орнында SQ23/14 түріндегі бугенераторлық қондырғылар қолданылады.
SQ23/14 бугенераторлық қондырғысы мұнай кен ... ... ... ... ... су буын ... арналған. Номиналды өнімділігі 50 т/сағ, қысымы 5.88 МПа, құрғақтылық дәрежесі 60 %. ... ... ... ... ... жұмыс істеуі мүмкін. Қондырғының құрамына, жер бетіндегі немесе артезианды қайнарлардан суды ... ... ... ... және ... деаэрация жабдығы, электрсораптары, қосымша жабдығы, құбырлары, сақтандырушы және реттеуші арматурасы бар ... ... ... ... ... және БӨҚ жүйесі, жылыту және вентиляция жүйесі, электрқамту және жарықтандыру жүйесі кіреді.
Ұңғы оқпанымен будың қозғалысы кезінде жылу жоғалуына байланысты ... бір ... ... ... ... сағасында будың құрғақтылық дәрежесін мына формуламен анықтауға болады:
(1.3)
мұндағы
XЗ - t уақытынан кейін айдау ұңғысының сағасындағы будың құрғақтылық дәрежесі.
Онда
[о]С;
t = 5 жылы ... ... ... ... ... аламыз:
,
Әрі қарайғы есептеулер үшін будың құрғақтылық ... 0,6 тең деп ... ... ол ... ... аз ... мерзімін анықтау үшін Маркс - Лангенхейм формуласы бойынша қабаттың жылыну динамикасын есептейміз. Қабатқа баратын жылу көлемі: ... - ... = ... ... ... конденсация фронты өндіруші ұңғыларға жеткен кезде, яғни келесі шарт орындалғанда аяқталады:
Sпз=Sэ·η2п, ... Sпз - ... ... ... ... м2.
3086100150495 қабаттың жылытылған ... ... = 41472 · 0,5 = 20736 ... ... ... ... табамыз:
сурет 2. Sпз -ның t-ға тәуелділігі
tэ = 2,376 · 107 с = 0,852 жыл
Бұл уақытта элементтен мұнайдың келесі саны ... ... ... ... ... ... ... = Qнэ · nэ; ... = 9,794 · 107 · 215 = 2,1 · 109 кг = 2,1 · 106 ... ... ... бойы ... ... бу ... = qпtэnэ, ... Qп - ... ... ... ... ... кг; tз - бір ... игеру уақыты, с.
Qп = 60 · 2,376 · 107 · 215 = 30,65 · 109 кг = 30,65 · 106 ... 1000 ... ... ... ... ... ... жалпы өнімділігі 3000 т және бір ұңғының жалпы қабылдағыштығы 100т/тәу кезінде бір уақытта 30 элемент қана ... ... ... ... ... 6 жыл, сондықтан 215 айдау ұңғысының алғашқы 50 ұңғысы бірінші 0,697 жыл ... іске ... ... ... Кен ... ... технико-экономикалық көрсеткіштері
акционерлік қоғамының ұйымдастыру сипаттамасы
Мұнай кен орындарын игергенде ... ... ... ... ... өндіру басқармасы, онда мұнай мен газды өндірудің толық ... ... ... ... - ақ ... басқа кәсіпорындарға дайын өнім ретінде беру үшін ... ... ... ... ... ... МӨГБ - 1,МӨГБ - 2, ҒТӨБ - ан тұрады.
акционерлік ... ... жеті ... мен газ өндіру, үш жерасты жөндеу, төрт қабат қысымын ... бір ... ... ... бір өндірісті автоматтандыру цехы және т.б. қызметтер бар. ... ... ... ... цехтар негізгі және қосалқы болып ... ... ... ... негізгі өндірісі былайша топталады: мұнай ... - ... ... - ... ... ... - ... және газ өндіру цехы ... ҚҚК цехы ... ... ... және ... цехы ... ... өндіріс мұнайгаз өнеркәсібінің кәсіпорындарында негізгі өндірістік процестердің қалыпты жүруін ... ...
... ... негізгі бөлімшелер кіреді: бес мұнай өндіру цехы, алты ҚҚҰ бригадасы, мұнайды кешенді түрде ... алты ... ... ... ... ... жерасты жөндеу бригадасы.
Мұнай мен газды өндіруде негізгі өндірістік звеносы ретінде, мұнай газды өндірудің ... ... ... ... функциясы бар, МГӨБ болып танылады. МГӨБ басқару ... ... ... ... ...
- Мұнайгаз өндіру басқармасының басшысы болып, МГӨБ ... ... Ол ... ... өндірістік-шаруашылық жұмыстарын ұйымдастырып, басқарады және мұнай мен газдың ... ... ... ... жауап береді. МГӨБ бастығының бірінші орынбасары болып бас инженер табылады. Ол ... ... ... ... Бас ... ... ... қызмет етуінің жұмысын басқарады жөне кен орнының игерілуінің жетілуіне жауап береді. Оның басқаруымен геологиялық-техникалық ... ... және ... өнімділігі мен геологиялық зерттелуі қадағаланады.
- Бастықтың жалпы сұрақтар бойынша орынбасары ... ... ... ... ... етіп, оның дұрыс жұмсалуын қадағалайды. Онымен қоса ол бүкіл әкімшілік - шаруашылық жұмыстарға, тұрмыстық-үймен қамту ... және жол ... ... ... ... - ... ... алдыңғы қатарлы жоспарды құрып, оның орындалуын қадағалайды. Шаруашылық есептеуді 1 ұйымдастырады, кәсіпорынның өндірістік - шаруашылық жұмысын ... және ... есеп ... ... ... пен ... ... бөлімі еңбекті ұйыдастырудың жаңа түрлерін енгізіп, жалақы төлеу жүйесін жақсартып, өндірудің өсуші нормасын материалды ынталандыру мен қызмет ... ... ... ... жұмысшыларды алу, орналастыру және біліктілігін жоғарылатумен айналысады.
- Техникалық бөлімі жаңа техника мен технологияны ... ... мен газ ... және ... ... мен ... ... жасап, олардың орындалуын бақылайды. Бөлімге машиналар мен жабдықтардың жұмысының техникалық нормасы, ... ... жаңа ... ... мен тәсіл табуды басқару жүктеледі.
- Есепшілер кәсіпорынның бүкіл шаруашылық қызметін есепке алу және есеп ... ... ... және ақша ... ... ... ... - техникалық жабдықтауды ұйымдастыру
Қаражанбасмұнай акционерлік қоғамының материалдық - ... ... - бұл ... ... ... іс - қимылына
қажетті құрал - жабдықтармен (материалдар, ... ... ... ... ету ... - ... жабдықтаумен материалдық техникалық жабдықтау бөлімі айналысады, ол ... ... ... ... мұқтажын анықтайды, тапсырыстар жасайды, материалдық қорлардың дұрыс алынуын және ... ... ... ... құралдармен үзіліссіз қамтамасыз етеді.
Кәсіпорын ... ... мен ... жаңа шаруашылық жағдайларға өту кезеңінде транспорт салаларының алдында ... ... ... ... ... ... ... ірі тұтынушысы болып табылады. ... ... ... ... ... бар, ... пайдаланудағы кен орындарының өнімділігінің төмендеуі, ... ... мен ... - ... ... ... көлемдерінің артуы, өндірудің негізгі көлемдерінің климаттық жағдайы ... ... ... және ... ... ... ... және жан - жаққа таралған жағдайында ... ... ... жүк ... Осы және басқа да қиындықтармен күресу үшін өндірістік ... ... ... ... бағыттарды жұмыс жүргізеді:
-технологиялық транспорт және арнайы техника (ТТ және АТ) ... ... ... жетілдіру;
-техникалық жабдықтауды, ТТ сенімді жұмыс қабілетін индустрияландыру;
-табиғи - климаттық ... ... ... ... ... ... мен ... құралдардың техника - экономикалық ... ... ... ... есеп ... жеке бапта көрсетілмеген, ол басқа да ... ... ... ... оған ... ... ... мұнай өндірудің өзіндік құнының бестен бір бөлігін құрайды.
3.2 ... ... ... ... ... ... кен ... қабаттағы көлбеу ұңғының мұнайбергіштігін арттыру мақсатында анағұрлым жетілдірілген ... ... ... ... Түз ... ... ... орта тәуліктік шығымын және ұңғының өнімділік қуатын ұлғайтуға қол жеткізеді.
Мақсаты: мұнай өндірудің жаңа және анағұрлым ... ... ... ... ... ... барлық шығын түрлері бойынша калькуляция құрастыру нәтижесіндегі ... ... ... ... кен ... ... ... түз қышқылдарды 2009 жылдың басынан бастап қолданыска енген. Іс-шараны жүргізгеннен кейін орта тәуліктік шығым 100 %-ға артты. Ұңғыны пайдалану ... ... ... ... өсті ... - ... ... қоры, Nұңғ дана.
11
Ұңғы шығымының өсуі п, %
100
Орта тәуліктік шығым, т/тәул.
45
Жөндеу жүргізу уақытының қысқаруы Тж, сағ.
900
Айдалатын су ... Qсу, ... ... ... шығындар Рм , т :: МЭ ... құны Цм, ... ... ... құны С1, ... ... адам
12
Мұнайды дайындауға және тасымалдауға
кететін шығындар Цтс, тг/т
450
Бір жылда өндірілген мұнай көлемін бір ұңғы үшін мына формуламен анықтаймыз:
Q=q*Nұңғ*Т*Кпайд ... q - орта ... ... ... (5.1)
Nұңғ-әрекеттегі ұңғылар саны, шт.,(біздің жағдайда бір ұңғыны аламыз)
Тк - жылдық ... ... күн (365 ... - ... коэффициенті.
Ұңғыманың орта тәуліктік шығыны qкө=45 т/тәул, Кпайд=0,80%.
Qкө= 45 *1*365*0,80=13140 т/жыл
Ұңғыманың орта тәуліктік шығыны ... 87,9 ... ... = ... ... кезінде алынған мұнай өнімінің жалпы өсуін анықтаймыз:
Q=Q2-Q1= 31120 - ... ... ... ... пайдалану шығынын анықтау, яғни көлбеу ұңғы шығындары
Жаңа техникаларды енгізген кездегі мекемелер күрделі қаржылар номенклатураларының түгелдей емес, ал ... жеке ... ... ... ... ... иелікке алу, транспорттық жеткізу шығындары, құрастыру және бастырма ... ... ... тиімділікті анықтайтын болсақ, күнделікті шығымның жылдық өлшемін анықтау, қолданатын жабдықтармен қамтамасыз ету. Бұл шығында сол машиналардың көмегімен өндірілетін ... өз ... ... ... және ... ... техникалардың көмегімен.
Күнделікті шығындар - бір жыл мерзімінде үнемі өндірілетін, өнімді өндіру кезіндегі ... және ірі ... ... ... - ... ... жасау үшін капиталды салымдар түрінде жинақтау және олардың ұдайы ... ... ... ... ... өндірудің шығын деңгейін есептеу үшін калькуляция бабы бойынша іс-шараларды енгізуге дейін 2009 жылғы жоспарлық құжатынан алынған негізгі мәліметтер (5.4 ... ... ... - ... - ... шығынын есептейтін нормативтер
Аталуы
Шама
1 тонна өндірілетін мұнайға кететін электроэнергияның
меншікті шығыны, кВт r/т
24,55
1 м3 тұтқыр серпінді қоспа (ВУС) айдауға ... кВт ... тг/ кВт ... 1 ұңғы ... ... саны, жұм/ұңғы
12
Еңбекақы, тг/жұм 1 жылда
602124
Әлеуметтік сақтандыру, зейнетақы қоры, жұмыстылық қоры,
% ЕАҚ - ... ... ... 1т мұнай, тг/1т мұнай
899
Амортизация мөлшері, %
5
Күнделікті жөндеу, %
1,2
Жалпыөндірістікшығындар, тікелейжәнежанама
шығындардыңпайызы, %
21
Өндірістентысшығындар, толықөзкұндылықтыңпайызы, %
0,5
Жалақы фондысының есебі
ЕАҚ=ЖМИН·КТАРИФ·КРАЙОН·КТЕР·КДОП.ЗАР·ЧППП·12 (3.10)
ЗПМИН - ҚР ең ... ... 21364 ... ... (ШТС ... адам ... сонша адам БОТЭС-н да қызмет етеді)
Еңбек ақы қоры: ЕАҚ= ... *k қос*k ауд*k айм ... = ... - ... ақы ... ... минимальді еңбек ақы, тг
21364
kтар - тарифтік коэф.
ӘБ
11,73
ИТҚ
8,53
Қызметкерлер
4,28
АС - айлар саны
12
k ауд - аудандық ... айм ... ... қос - ... ... ... - адам ... - кесте
Көлбеу ұңғыманы игеру үшін кететін жалпы жылдық ЕАҚ
Персонал
Адам саны
ЕАҚ=Жмин*Ктар*Кқос*Кауд*Кайм
*АС*n
Жалпы жылдық жалақы қоры, ... ... ӘШ= ... ... 0,11 =4839243,358 тг
2.Үстеме шығындар : ҮШ=ЕАҚ*0,21
ҮШ1= 43993121,44*0,21 =9238555,502 тг
Электр ... ... ... ... ... ... қуат пен ... энергия шығынының өзгеруіне байланысты тікелей мұнай өндіруге кететін энергетикалық шығындар өзгерісін табуға болады:
(5.2)
УРЭ - ... ... ... ... ... ... ... шығыны; УРЭ- көлденең ұңғымада 2,7 кВт/сағ;
РЭ - 1 ... ... ... ... ... (Ақтөбе облысы үшін)
Э1=13140* 2,7* 13= 461 214 тг
Э2=31120* 2,7* 13= 1092312 тг
Амортизациялық төлемдер
Амортизация ... ... ... ... құрал-жабдықтардың баланстық құнын есептейді. Амортизация - өтеу деген мағынаны білдіреді. Амортизациялық төлемдер құрал-жабдықтарды күту және пайдалану шығындары статиясындағы амортизация ... мен ... ... ... салынған күрделі қаржы салымына байланысты есептеледі [8].
Ажыл = Балг*Na/100 = 9 750 000*14,5/100 =1 413 750 ... Салг ... ... ... - жылдық амортизациялық төлемдер нормасы.
3.5 - кесте
Амортизациялық төлемдер
Құрал-жабдық атауы
Саны
Б алғ, ақшалай,тг.
Na, %
Жалпы жылдық амортизациялық төлемдер
Арматура
1
9 750 000
14,5
1 413 ... 413 ... ... ... Ол тура және ... ... 26% құрайды, 23 178 220 мың тенгені құрайды.
Кәсіпорынның мәліметтері бойынша өндірістік емес ... 25 298 ... ... - кесте
Жылдық пайдалану шығындары
Калькуляциялық баптар атауы
Сумма, мың тг
Электроэнергия
461 214
Еңбек ақы қоры (ЕАҚ)
21389889,7
Әлеуметтік бөліп шығару
4839243,358 тг
Үстеме шығындар
9238555,502 ... 413 ... ... ... 178 ... емес ... ... сомма
83027357,3
Пайдалануға кеткен шығындар сомасы келесідей анықталады:
экспл.шығындар= 13140 + 43993121,44+ 4839243,358 +9238555,502 + 268 347,1 +1 413 750+ 23 178 220 +25 279 = ... ... 1 т ... құны С1 ... ... бойынша анықталады:
С1 =экспл.шығындар/ Qкөл=83040497,3/13140= 6319 тенге/тонна
Өткізілген өнімнің (Р1) өзіндік құны келесідей анықталады:
Р1=С1* Qкөл=6319*13140= 83040497,3тенге
Егер мұнайдың 1 т ... (К) 79 233 ... тең деп Т1 ... өнімнің бағасын анықтаймыз:
Т1=К*Qкөл=79 233 *13140= 1041121620 тенге = 7082460 ... ... ... ... таза ... (көлденең)таза=Т1-Р1= 1041121620 -83040497,3=958081122,7 тенге
Іс шараларды енгізуден кейінгі пайдалану шығынын, яғни ... Тұз ... ... ... кезіндегі шығымдарды есептеу [8].
1.Әлеуметтік шығындар: ӘШ= ЕАҚі*0,11
ӘШ2=17 946 094,32 * 0,11=5 114 636,9 тг
2.Үстеме шығындар: ҮШ=ЕАҚ*0,21
ҮШ2=17 946 094,32*0,21 = ... ... ... ... ... ... ... сораппен 5,55 кВт/сағ;
РЭ=9,56 теңге (Ақтөбе облысы үшін)
Э2= 31120 *5,55 * 9,56= 1651164,96 тг
Амортизациялық төлемдер
Амортизация кәсіпорынның негізгі объектілеріне байланысты құрал-жабдықтардың ... ... ... ... = Балг*Na/100=7 505 662*11,2/100=840 634,1
3.8 - кесте
Амортизациялық төлемдер
Құрал-жабдық атауы
Саны
Б алғ , ақшалай, тенге
Na, %
Жалпы жылдық амортизациялық төлемдер
Сорап
1
7 505 ... ... ... ... өндірістік шығындар 23 994 100 тенгені құрайды.
* Көлденең сорапты пайдалану және ... ету ... 75 500 мың ... ... [8].
3.9 - ... ... ...
Калькуляциялық баптар атауы
Сумма, мың теңге
Электроэнергия
1651164,96
Еңбек ақы қоры (ЕАҚ)
17 946 094,32
Әлеуметтікбөліпшығару
5 114 636,9
Үстеме шығындар
3768679,8
Скважинаныңамортизациясы
840 634,1
Жалпы өндірістік шығындар.
23 994 ... емес ... ... ... ... ... 31120 + 17 946 094,32 + 5 114 636,9 ... + 915 625,1 + 840 634,1 +23 994 100+ 75 500 = 53421930,08 тенге
Мұнайдың 1 тоннасының өзіндік ... Qкөл = ... ... ... (Р2) ... құны ... анықталады:
Р2=С2* Qкөл=1716,64 * 31120= 53421930,08тенге
Егер мұнайдың 1 т бағасы (К) 31 800 ... тең деп ... онда Т2 ... ... ... анықталады:
Т2=К*Qкөл=31 800 * 31120=1046727760 тенге = 8849088,435 $
Онда көлденең сорапты пайдаланудан таза табыс:
П(көл)таза=Т2-Р2= 1046727760- 53421930,08= 993305829,9 тенге
Іс ... ... ... ... ... ... ... экономикалық тиімділік екі таза табыстардың айырымымен анықталады:
Эк.тиім=П(көл)-П(көл т.қ.)= 958081122,7-993305829,9= 35224707,22тг
Экономикалық тұрғыдан қарағанда, көлбеу ұңғыларды тұз қышқылымен өңдеу ... есе ... ... көреміз. Яғни, көлденең ұңғымалардың дебиті төмендегенде, оны көлбеу ... тұз ... ... біз 35224707,22 тенге мөлшерінде экономикалық тиімділік аламыз.
3.10 - кесте
Түз қышқылын енгізгеннен кейінгі экономикалық тимділік
Көрсеткіштер
көлбеу
көлбеу (тұз қышқылымен)
Өзгерістер
(+/-)
1. Мұнайды өндіру, ... ... ... мың ... ... ... ... теңге
461 214
1092312
+631098
Жиынтық амортизация шығындары, теңге
840 634,1
840 634,1
3. 1 т ... ... ... ... ... ... бағасы, мың тенге
1041121620
1046727760
+5606140,15
5. Экономикалық тиімділік, тенге
958081122,7
993305829,9
35224707,22
4 Еңбекті қорғау бөлімі
4.1 Кәсіпорындағы қауіпті және зиянды факторлар
Дипломдық ... бұл ... ҚР ... ... ... Нақтылайтын болсақ:
а) ҚР Еңбек кодексі 2007 жыл 15 мамыр ... ... ... ... ... тізбектерін тексеру тәртібін ҚР 2014 жылғы 11 сәуіріндегі заңына сәйкес өнеркәсіптік саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган мүдделі орталық атқарушы органдарымен ... ... ... ... шегінде авариялардың себептерін тексеруді жүргізеді.
б) Азаматтық қорғау туралы ҚР-ның 2014 ... 11 ... №188-V ... мен газды жинау, дайындау және тасымалдау үшін айырғыштар, ... ... ... және газ ... ... ... ... кезінде келесідей қауіпті сәттер болуы мүмкін:
-сақтандыру клапанының болмауына немесе оның дұрыс реттемеуіне байланысты қысымның ... ... асуы және ... ... ... ... ... пайда болуы;
-жөндеу, монтаждау жұмыстарын қауіпсіз жүргізуге арналған құралдар болмаған жағдайда жұмысшылардың биіктен құлау мүмкіндігі;
-айырғыштар аумағының мұнаймен ластануы ... ... өрт ... ... және ... үшін болат резервуарлар қолданылады. Мұндағы ең үлкен қауіп-өрт және улану мүмкіндігі. Сонымен ... ... ... ... ... мен газдардың жарылысқауіпті және токсикологиялық концентрациясы түзілгенде қауіпті сәттер ... ... және газ ... қызмет көрсету кезінде жарылатын қоспалардың пайда болу және мұнай булары мен газдан улану қауіпі болады. Құрамында күкірті бар ... ... ... ... ... ... ... тазалау кезінде бөлінетін газдар организмге кері әсерін тигізеді.
Мұнайды дайындау қондырғыларын пайдалану кезіндегі қауіптер негізінен үлкен қысымдармен, температуралармен, ... ... ... ... мұнай өнімдері мен химиялық реагенттердің қасиеттерімен анықталады. Оларға байланысты ... ... өрт, ... ... зақымдану,күйіп қалу және улану қауіпі сақталады. Сонымен бірге өндірістік канализация құдықтарынан бөлінетін мұнай буы мен газдар да улануға ... ... ... ... ... ... ... кезінде от жалынына, ыстық мұнайға немесе буға күйіп қалу ... ... сай ... етудің қауіпсіз шарттарын қамтамасыз ету мәселелерінің көлемі ұлғаяды. АҚ қызметкерлері күнделікті жұмыстарында еңбек қауіпсіздігі мен ... ... ... ... ... және ... Республикасының басқа да нормалары мен қағидаларын басшылыққа алады. Жұмысшыларга арнайы киім уақытымен беріледі және объектілер техника қауіпсізді бойынша ... ... ...
4.2 ... қауіпсіздігін сақтау шаралары
Қауіпсіздік техникасы
Лақтыру желісіндегі мұнайдың құрамында ... ... ... ... ... ... жабу ... Кен орын объектілеріндегі жабдықтар оларға қауіпсіз және ыңғайлы қызмет ету мен ... ... ... етіп ... ... ... ғимараттарында сораптар мен қабырға арасындағы қашықтық 1 м, жұмыс өткелдерінің ені 0,75 м. Құбырлардың және траншеялардың үстінде адам көп ... ... ені 0,6 м ... ... ... ... жанында тұйық торлы қоршаулар орнатылады.
Айырғыштарға қызмет көрсету жұмыстарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін келесі талаптарды орындау қажет: ... ... ... және ... ... етіп ... ... орнатылуы тиіс, сұйықты жіберу үшін автоматты құрылғылар қарастырылады. Айырғышта орнатылған манометрмен үш ... ... және ... ... ... ... ... қызмет етуге және жөндеу жүргізуге арналған алаң мен саты орнатылады. Айырғыштардың және ысырмалардың саңылаусыздығына ерекше назар ... ... ... ... ... ... сальнигіндегі кішкене саңылаудың өзі өртке қауіпті және бөлінген газ денсаулыққа зиянды. Ішкі ... және ... үшін ... ... ... ... ... Отпен жұмыс істеу алдында аталғандардан бөлек айырғыш жуылып, булануы тиіс. Ал жұмыс жүргізу реті өрт қауіпсіздігі қызметімен келісілуі тиіс. ... ... ... ... ... резервуарлар паркінен немесе жеке тұрған резервуардан 100-500 м қашықтықта ысырмалар орнатылған. Резервуардың шатыры механикалық(тыныс алу) және ... ... ... ... ... ... ... Гидравликалық клапан механикалық клапан істен шыққан кезде резервуарды зақымданудан сақтауға арналған.
Өндірістік шу ... ... ... шу мен ... ... ... нашарлатып, адам ағзасына кері әсерін тигізеді. Шудың адам ағзасына ұзақ әсері көру және есту ... ... қан ... артуы, жұмысқа ынтаның төмендеуі сияқты жағымсыз құбылыстарға әкеледі. Қатты және ұзақ уақытты шу жүрек-қан тамыр жүйесі мен ... ... ... ... ... ... ... Шудың қарқындылығы 80-90 ДБ кезінде 6-7 сағат жұмыс істеу вегетативті жүйке жүйесінің функцияларын және мидың қызметін бұзады.
Шу- өндірістік ортаның ең ... және ... ... ... Шу мен дірілді жою немесе әсерін төмендету үшін келесі шаралар қолданылады: шу мен ... ... ... қою, дыбыс және дірілжұтқыш жабдықтар қолдану, қашықтықтан басқару, автоматтық басқару және сигнализация жабдықтарын қолдану, жеке қорғаныс құралдарын ... ... ... ... және ... ... ... қиын шарттары жұмысшылардың электр қауіпсіздігін қамтамасыз етуге үлкен назарды талап етеді. Электр қауіпсіздігі үшін ... ... ... ... ... дайындау цехінде газ компрессоры, мұнайды және суды аудау сораптары, мұнайды қыздыру пештері ПУЭ-96 талаптарына сәйкес қорғаушы жерлендіруге ие. ... ... ... ... ... ... ... станок рамасымен кем дегенде екі болат өткізгішпен жалғанған бағыттаушы құбыр қолданылады. Тербелмелі станоктың ... ... және іске қосу ... қызмет көрсетуге арналған металл еденді алаң болу тиіс. Ол кем ... төрт ... ... ... ... ... пісіріледі. Брондалған кабель ұңғы сағасына арнайы негіздер ... ... және әр 50 м ... ... ... ... ... мен газ өндіру үрдісінің өрт қауіптілігін төмендетуде ұңғыларды, топтық өлшеу және айыру қондырғыларын, сорапты ... мен ... да ... ... және ... ... мәнге ие.
Мұнайды жинау, дайындау және тасымалдау объектілерінде өртті болдырмау үшін ... ... ... реттеу және тығындаушы арматураларды жүйелі түрде бақылайды.
Оттық ... ... ... ... ... алу ... ... Қыздыруға қолданылатын газды тасымалдауға арналған газ құбырлары саңылаусыздыққа тексеріледі. Қондырғылар апатты жағдайда мұнайды төгу құрылғыларына ие. ... және ... ... жер үсті және ... жер асты ... ... ... оның айналасы қазылады. Бұл мұнай төгілген жағдайда және өрт кезінде оның қозғалысына жол ... ... үшін ... ... ... ... өрт сөндіргіш ОВП-5 типті ауалы-көбікті өрт сөндіргіштертер қолданылады. Көбікті ... ... ... үшін ... Одан ... ... жабдықтары бар өрт қалқаны және құмы бар жәшік орнатылған. Кәсіпшілік СНиП 21-01-97 нормативіне сәйкес өрт қауіптілігінің А класына жатады.
Өндірістік ортаның ... ... адам ... ... оның жұмыс қабілеттілігінен және еңбек өнімділіктен көрініс ... ... ... ... ... ... сәйкес температура, ылғалдылық, ауа қозғалысының жылдамдығы реттеледі. Ол нормаларға сәйкес жылдың салқын мезгілдерінде 17-19 0С, жылы мезгілдерінде 20-22 0С ... ... деп ... Ауа ... бұл кезде 40-60 пайызды, оның қозғалыс жылдамдығы 0,3-0,4 м/с құрау керек. Жабық объектілер мен ... ... ... ... ... етілген максимал температурасы 33 0С. Өндірістік желдетуге қойылатын негізгі талаптар СНиП 2.04.05-91 құжатында келтірілген. ... орны мен ... ... ... үлкен маңызға ие. Жарықтандыру жұмыс істеуші адамның қимылдарын сенімдірек етеді, еңбекті жеңілдетеді және жарақат алу қауіпін ... ... ... ... жарықтану және СНиП 23.05-95 нормасына сәйкес жасанды жарықтану бар. Ұңғы сағасындағы минимал жарықтану 13 лк, айырғыштарда 20 лк болу ... ... ... үшін ... ... ... қолданылады. Бұл олардың жарылыс қауіпсіздігіне байланысты. Топтық қондырғыларда прожекторлы жарықтандыру қолданылады. Өндірістік ... ... ... ... 12 В ... есептелген.
Өрт қауіпсіздігі есебі
Ішкі өртке қарсы сумен қамтамасыз ету параметрлерін таңдау керек. Ғимараттың өртке ... ... А, ... 60x45x10 м. ... ... тең ғимараттарда 3 сағаттық бір өртті сөндіру үшін судың шығыны Q=20м3/сағ болады. ... ... ... ішкі ...
м ... V= 2м/с - жұмыс қысымы P=6 кгс/м3 құбырдағы судың қозғалыс жылдамдығы. D-ның алынған мәні ең ... ... ... ... ... яғни D=0,1 м ... ... қалыңдығы:
B = (5*D*p*K) / (R+K*p) = (5*100*6*1,4) / (1730+1,4*6) =2,5 мм
Құбырдың қызмет ету уақыты 10 ... ... ... ... 2 мм ... ... ... қабырғасының қажетті қалыңдығы 4,5 мм. Өртті тиімді сөндіру үшін ғимарат периметрі бойынша сақиналы құбыр желісі жүргізіліп, әр 50 м сайын ... ... ... изоляциясы есебі
Войлокпен қапталған болат қабықшаның дыбыс изоляциялау қасиетін есептеу керек. Войлоктың қалыңдығы 3 cм, 1м2 ... ... Q= 3,2 кг, ... дыбыс тербелісінің жиілігі φ= 500 Гц.
Болат беттің дыбыс ... ... ... ... ... ... ... шуда 3 см войлок үшін дыбыс жұту коэффициенті Войлок қапталған қабықшаның шуды төмендету деңгейі келесі формуламен анықталады:
дБ
Қабықшаның ... мен ... ... шуды ... ... 10-20 дБ ... мүмкін.
5 Қоршаған ортаны қорғау бөлімі
5.1 Атмосфералық ауаны қорғау
Қаражанбас кен орнында атмосфералық ауаға әсер ететін 1003 ... көз бар. Оның 576-сы ... 427-сі ... Кен ... ... ... негізгі себептері технологиялық жабадықтарды пайдалануға, ұңғыларды бұрғылау және сынауға, ілеспе газды факелды қондырғыларда жағуға байланысты. 2004 жылы атмосфераға 2825,9 ... ... ... заттар, 2711,7 тонна газтәрізді және сұйық заттар), 2005 ... ... ... 1379,6 ... ... ... ... тонна газ және сұйық күйде) ластаушы заттар шығарылды. 2004 жылдың бірінші жартысымен салыстырғанда 2005 жылдың бірінші жартысында атмосфераға шығарылған ... ... ... 2,9 ... ... Бұл ... ... өсуімен түсіндіріледі. Кен орнында 2004 жылы және 2005 жылдың алғашқы жартысында атмосфераға лақтырылған заттардың мөлшері 14-кестеде көрсетілген. ... ... ... ... мөлшері
Ластаушы заттар
Шығарылым мөлшері, тонна
2004
2005 ж. I жартысы
Күкіртті ангидрид
77.45
18.6
Көміртегі тотығы
1115.9
496.5
Азот тотығы
378.0
216.1
Көмірсутектер
1027.4
492.8
Басқа да ... ... ... ... ... нәтижелері көрсеткендей санитарлы қорғаныс аумақтарында зиянды заттардың шекті рауалы концентрациядан асып ... ... ... ... шығарылым нормативтерінің сақталуын бақылау IMR-3000, Drager MSI 150 compact приборларын қолдану арқылы жүргізілді. Зерттеу нәтижесінде кәсіпорын ... ... ... ... ... объектілері бойынша қалай бөлінгені анықталды.
Топтық қондырғыларда ұйымдастырылған ластаушы көздерге мұнай ... ... ... ... ... факелді құбырлар, буферлі сыйымдылықтардың свечалары, үрлеу свечалары жатады. Ұымдастырылмаған көздерге сальниктердің, фланецті байланыстардың, ... ... ... сораптар, буферлі сыйымдылықтар,айырғыштар, , өлшеу траптары, қатты және газтәрізді орталардың ашық беттері жатады. ... ... ... ... шығарылады: метан, азот тотығы, көміртегі тотығы, күкіртсутектер, ыс
Қабаттың мұнайбергіштігін арттыру цехінде орналасқан ластаушы көздер: бугенераторлы ... ... ... ... ... Пісіру бөлімінен басқалары ұйымдастырылған ластаушы көздерге жатады. Атмосфераны ластаушы заттарға көміртегі тотығы, азот ... ... қос ... ... ... ... ... және фторлы сутегі жатады.
Қабат қысымын ұстау цехінде атмосфераны ластаушы көздерге ПТ-16/150 пештері, ПП-1,6 пеші, пештердегі үрлеу свечалары, мұнай шламдарын ... ... ... ... ... ... заттарға көміртегі тотығы, азот тотығы, көмірсутектер, метан жатады.
Пайдалану жабдықтарының прокатты-жөндеу цехінде ластаушы көздерге токарлы, фрезерлі, ... ... ... ... отын ... ... алаңы мен станоктары, пісіру бөлімі, қыздыру пештері мен үрлеу свечалары жатады. Пайдалану кезінде ... ... ... ... ... күкірт қышқылының буы, көмірсутектер, марганец қос тотығы, кремний тотығы, пісіру аэразолі, фторлы сутегі, көміртегі ... азот ... ... атмосфераны ластайтын көздер: ағаш өңдейтін станоктар, қайрау станогы, колер цехы. Ағаш өңдеу станогынан ағаш ... сору ... ... ... үшін К ... ... орнатылған, одан әрі құбыр арқылы ауа атмосфераға шығарылады. Ластаушы көз ұйымдастырылған болып табылады. Атмосфераға шығарылатын зат-ағаш тозаңы.
Ұңғыларды жер асты және ... ... ... ... көздерге қазандық, қыздыру пеші, көтеру агрегаттары, құбырларды жуу ... ... ... ... ... азот ... ... ыс, күкірт қос тотығымен ласталады.
Технологиялық көлік цехіндегі ластаушы көздер: слесарьлы алаңдағы қайрау, токарлық ... жуу ... ... ... бояу ... жабық автотұрақ; пісіру бөлімі; бензині бар сыйымдылықтар; ... құю ... май ... ... ... ... күкірт қышқылының буы, металл тозаңы, көмірсутектер, көміртегі тотығы, азот тотығы, күкірт қос тотығы, ыс, бенз(а)пирен, марганец тотығы, кремний ... ... ... ... ... ... майының булары жатады.
Тұрғын үй-пайдалану алаңында ластаушы көздерге ПТ-160/100 қазандық пештері, қазандықтың өзі жатады. ... ... ... ... болып табылады. Пайдалану кезінде ауаға көміртегі тотығы, азот ... ... ... ... ... ... ... шаралар:
Қоршаған ортаны қорғау жұмыстарының жоспарына сәйкес атмосфералық ауаны қорғау бойынша АҚ бірқатар іс-шараларды жүргізуде. ... ... ... ... ... ескі қыздыру пештерін жаңаларымен алмастыру; кен орын объектілерінің аумақтарын көгалдандыру; атмосфералық ауа мониторингі; ілеспе газды жобаға ... ... ал ... экономикалық жағынан тиімсіз объектілерде газды жағуға рұқсат алу; АҚ барлық объектілерінде желдету ... ... ... келтіру; пештердің жану қондырғыларының жағдайын жүйелі түрде бақылау; ... ... ... ТӨҚ-32 қондырғыларында ілеспе газды жинау және залалсыздандыру жүйесінің құрылысы; карьерде және кәсіпшілік ішіндегі жолдарда шаң басу жұмыстары; газ есептеуіштерді алу және ... АҚ ... ... ... ... ... қызмет көрсету, ескілерін алмастыру және жөндеу.
5.2 Су ресурстарын қорғау
Кен орын ... 6 ... ... ... ... эол ... ... горизонты, новокаспий түзілімдерінің суөнімді горизонты, хвалын түзілімдерінің суөнімді қабаты, палаоцен-эоцен ... ... ... түзілімдерінің сулары, сеноман түзілімдерінің суөнімді кешені. Құм, құмтас және саз су ... тау ... ... ... ... ... ... жер асты сулары әлсіз тұзды су болып табылады және құрамы бойынша ерешеленеді: гидрокарбонатты-сульфатты, сульфатты-хлоридті, ... ... ... ... ... ... хлор, натрий және азырақ дәрежеде кальций, магний және гидрокарбонаттар жатады. Жер асты суларында хлордың ... 3,3-3,5 г/л, ... 1,7-2,2 г/л, ... 0,1-0,3 г/л, ... 0,1-0,3 г/л, ... 0,1-0,3 г/л ... Жер асты ... қоректенуі атмосфералық жауын-шашын,қабат суының орын ауыстыруы және техникалық құбырлардың жарылу орындарында техникалық сулар есебінен жүреді.
АҚ жер асты және жер үсті су ... жеке ... жоқ. ... және ... да өндірістік-тұрмыстық қажеттіліктер үшін Астрахань-Маңғышлақ каналының суы қолданылады. Ауыз суы ... ... ... ... жеткізілетін Қияқты артезиан суы қолданылады. Қаражанбас вахталы поселкесінде ағын суды тазарту ... ... ... Бұл ... ... ағын суларды биологиялық және биохимиялық тазарту қарастырылған. Тазарту активті ... ... ... ... Одан ... ... су ... жағасынан 6 км қашықтықта орналасқан фильтрация алаңына лақтырылады. Тазалау құрылымдарын пайдалануды тұрғын үй-пайдалану алаңы экологиялық бөліммен бірлесіп жүргізеді. ... ... ... қоршаған ортаны қорғаудың зертханасы бақылайды. Оттегі және қалдық хлорды анықтау үшін ... ... ал NH4, NO2, NO3, P2O5 ... үшін ... ... бір рет алынады.
Игеру әсер ететін аймақтарда жер асты суларының ластануын ... үшін ... ... ... ... жүргізілді. Жұмыстың негізгі мақсаты жер асты сулары мониторингісінің бақылау желісін дайындау еді. ... ... ... ... объектілер аумақтарында ластанудың және жер асты сулары қозғалысының аудандық сипатын беретіндей етіп орналастырылды. Барлық ұңғылардан толық ... ... ... және ... ... ... үшін ... алынды. Зерттеу нәтижелері бойынша суөнімді новокаспий горизонтының гидродинамикалық және гидрохимиялық шарттарына баға берілді. Ең үлкен минералдану-124,62 г/дм3, су-мұнай ... ... ... ... ... ... қалдықтар полигонында байқалған. Суда ШРК-дан асатын мөлшерде мұнай өнімдері және ауыр металдар бар. ... ... ... 1,2-10,4 ... ... ауытқиды. Құрамы бойынша ШРК мөлшерінен асатын ауыр металдарға стронций, кадмий, никель, кобальт жатады.
Новокаспий горизонтының су ... ... ... ... ... ... анықтады. Бұл Каспий теңізінің жер асты суымен ластану қауіпін көрсетеді. Қазірдің өзінде 9 бен 4 ұңғыларының арасындағы және 2 мен 1 ... ... ... ... ... ... Бұл ұңғыларда анықталған мұнай және ауыр металдар ШРК мөлшерінен 10-30 есе артық, ал теңіздегі мұнай өнімдері 5 есе ... ... ... ... ... жер асты суларында зиянды заттар құрамының артуын көрсетеді. Оның ... ... ... ... ... ... Каспий теңізі акваториясының токсикологиялық заттармен және мұнай өнімдерімен ластануы, ... ... ... ... ... ... кері әсері, еріген зиянды заттардың жер асты суларымен айтарлықтай қашықтыққа тасымалдануы.
Жер асты гидросферасы қарқынды шаруашылық игеру кезінде экологиялық жағдайдың ... ... ... Жер асты суларының режиміндегі және сапалық жағдайындағы ... ... ... ... компоненттерінің өзгеруіне әкеледі. Осы факторларды ескерсе, жер асты суларын рационалды пайдалану және оларды сарқылу мен ... ... ең ... ... бірі ... ... ... асты суларын қорғау шаралары келесідей болып бөлінеді:
-алдын алу шаралары-жер асты ... ... ... ... ... ... ... горизонтта пайда болған ластану ошағының ұлғаюына және қозғалуына қарсы бағытталған;
-қалпына келтіру шаралары-суөнімді горизонттан ластауыштарды жою және жерасты суларының ... ... ... үшін жүргізіледі.
Жер асты суларының ластануын жою үшін үлкен қаржы керек және ластанған суларды пайдалану немесе су ... төгу ... ... байланысты техникалық қиындықтар пайда болады. Сондықтан ластанумен күрестің негізгі бағыты алдын алу шараларының жүйесі болу керек.
Жер асты ... ... ... ... ... ... ие ... маңызды. Олардың қатарына өндірістік және тұрмыстық-шаруашылық ақаба суларды тазарту әдістерін жақсарту, ... ... ... және ... ... ақаба суларды өткізетін коммуникацияларды изоляциялау, кәсіпшіліктегі газ-түтінді шығарылымдарды тазарту немесе жою, тазарту экономикалық жағынан тиімсіз аса қауіпті ағындарды терең жерлеу ... ... ... ... жер асты ... ... ... оң ықпалын тигізеді.
5.3 Жер ресурстарын қорғау
Жер қойнауын қорғау
Жер қойнауы пайдалы қазбалардың сарқылуы мен ... ... ... ... ... табиғи ортаға жер қойнауының тигізетін зиянды әсерінің ... алу ... ... ... ластануы және рационалды емес пайдалануы жер асты және жер үсті суларының, атмосфераның, топырақтың, өсімдіктердің жағдайы мен сапасына кері әсерін ... Ең ... ... ... және ... да ... негізгі көлемі мұнай-газ өндіретін кәсіпорындарға тиесілі.
Мұнай-газ кен орындарын бұрғылау және ... ... жер ... ... ... ... жағдай туады. Осылай қабатқа ұзақ уақыт су айдау үрдісінен көрінгендей айдау ... ... ... ... ... минералдануы және хлоридтердің концентрациясы азаяды, ал сульфаттардың концентрациясы көбейеді. Кеніште биохимиялық үрдістердің дамуы мұнайда, қабат суында, газда ... ... ... және ... ... төмендеуіне әкеледі.
Геологиялық ортаның экологиялық тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін ... кен ... ... пайдалану,құрылысын жүргізу кезінде жер қойнауын қорғауға бағытталған алдын алу және ұйымдастыру шараларын орындау қажет. Бұл шаралар барлық технологиялық ... ... ... ... табылады. Қазіргі заңнамаға сәйкес жер қойнауына экологиялық зиян тигізбеу үшін келесілер қажет:
-жер қойнауын пайдаланудың барлық ... ... ... және ... пайдалануды қамтамасыз ету;
-пайдалы қазбаларды алудың толықтығын қамтамасыз ету;
-жер қойнауын барлау және ... ... ... ... үрдістерден қорғайтын заң талаптарына сәйкес пайдалану; ... газ және ... да ... жер ... ... зиянды заттар мен қалдықтарды жерлеу, ақаба суларды лақтыру кезінде жер қойнауының ластануына жол бермеу;
-тұрмыстық және ... ... ... ... және ... ... экологиялық талаптарды орындау;
-лақтырымдарды, ашық фонтандауды, ұңғы оқпанының опырылуын, жуу сұйығының жұтылуын және басқа да күрделі жағдайларды болдырмау мақсатында іс-шаралар ... ... үсті және жер асты ... ... ... ... ету;
-жобаланған коррозияға қарсы шараларды жүргізу;
-өндірістік ақаба суларды максималды пайдаланатын сумен қамтамасыз етудің тұйық жүйесін ... ... ... және ... ... бұрын сулануына жол бермейтін ұңғылар жұмысының қалыптасқан технологиялық режимін қамтамасыз ету;
-мұнайды жинау, дайындау, тасымалдау және сақтау жүйесінің сенімді, апатсыз жұмысын ... ... ... кен орны ... табиғи топырақ-өсімдік жамылғысы антропогендік әсер нәтижесінде айтарлықтай бүлінген. Оның негізгі себептері:
Құнарлы қабаттың құрылыс жұмыстары салдарынан жойылуы. Бұл ... ... ең ... ... ... ... аймақта топырақтың құнарлы қабаты өте аз.
Жол дигрессиясы өсімдікті жоятын тағы бір ... ... ... ... ... ... жолдардың көбеюімен бірге жүреді. Жол астындағы топырақ тығыздалады немесе жарылады, топырақ ... ... ... ... ұзақ уақыт өсімдік өспейді және олар сызықтық эрозия ошағы ... ... ... жамылғының ластануы. Мұнай және газ кен орындарын игеру ... ... ... мұнай өнімдері, түрлі химиялық заттар және жоғары минерализацияланған сумен ластанады. Кен орнында сақталып қалған өсімдік топтары ластаушы заттардың химиялық әсеріне ... ... ... ... ... ... ... Топырақ жүйелерінің табиғи қалпына келуі баяу жүреді. Бұл үрдісті жылдамдату үшін құнарландыру және ... ... ... ... ... ... ... телімдерінің иелері мен пайдаланушылары жерді қорғау және мұнай кәсіпшілік аумақтарын ... ... ... ... жүзеге асыруы тиіс:
-вахталық поселкі, МДҚ, қатты ... ... ... және ... ... ... шараларды жүргізу;
-топырақты-өсімдікті жамылғының одан әрі жойылуын тоқтату үшін тек қажетті жолдарды қалдырып, мүмкіндігінше қатты жабынмен жабу ... ... ... ... және консервацияланған ұңғылар аудандарында құмдарды қатты, полимерлі, битуминозды жабынмен бекіту;
-пайдалану және ... ... ... ... ... ... ... жүргізілуін қатаң шектеу;
-құнарландырылған жерлерде биоморфологиялық ерекшеліктерін ескеріп біржылдық және көпжылдық өсімдік түрлерін отырғызу;
-тұрғын үй және ... ... ... ... ... ... ...
-апатты жағдайларда мұнай төгілген жерлерде топырақтың жоғарғы қабаты алынып,шығарылып тасталады. Одан ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаға зиянды техногендік әсерге жол бермеуге, өндірістік факторлардың әрекетін төмендетуге, ... ... ... ... ... ... ...

Пән: Тау-кен ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаражанбас кен орны10 бет
Сұйық мұнай газды пайдалану35 бет
7 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты16 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
Ірі қара мал кетоз ауруының патологоанатомиялық өзгерістері30 бет
Ірі қара төлін өсірудің маңызы34 бет
Абайдың қара сөздері (1-10)13 бет
Абайдың қара сөздері туралы3 бет
Алтынайұлы Қарасай батыр 6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь