Арнайы ұйымдардағы оқу камбинаттарында газдыэлектрлі пісірушілерді дайындау жүйесі

КІРІСПЕ
1 ЖАЛПЫ БӨЛІМ
1.1 Оқу практикасын жүргізуді ұйымдастыру
1.2 Жауапкершілігі шектелген серіктестік (ЖШС) Алсиб
1.3Газдыэлектрлі пісіру технологиясы
1.4 Электрдоғалы пісіру
2 НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Өндірістік жағдайда газэлектр пісірушілерді дайындау жүйесі
2.2 Өндірістік жағдайда газдыэлектрпісірушілерді дайындау жүйесі бойынша ұсынылатын сабақтардың жуықтау жоспары
Пісіру техникасы мен технологиясы қазіргі заманғы өндірісте жетекші орындардың бірі болып табылады. Жаңа машиналар мен ғимараттардың көптеген құрылымдарын,мысалға алғанда,ғарыш зымырандарын, сүңгуір қайықтарды, газ және мұнай құбырларын пісіру жұмысынсыз дайындау мүмкін емес.
Бүгінгі күнде осыдан біраз уақыт бұрын ғана пісіру техникасы мен технологиясы экзотикалық деп есептелген материалдармен біріктірілді. Бұл титандық және бериллдік балқыламалар, молибден, вольфрам, құрылымдық беріктігі жоғары материалдар, керамика және сол сияқты әр түрлі материалдар болып табылады.
Еңбектің өнімділігін арттыруда механизацияландыру деңгейін арттыру мен пісіру жұмысын автоматтандыруда, бүгінгі таңда көптеген бұйымдарды сериялық өндіруде жаңа күрделі машиналар мен агрегаттарды жабдықтаудың мәнісі зор.
Осының бәрі – пісіру жұмыстарындағы мамандардың біліктілігіне қойылатын талаптар, себебі олар пісіру жұмысының жаңа әдісі мен қолданылуын, пісірудің жаңа үлгідегі машиналарын меңгереді.
[1] А.Тапалов. Газ және электрмен пісірушіні өндірістік оқыту: Оқу құралы. 2-басылым.- Астана: Фолиант, 2011.-192б.
[2] Шакирова Т.М., Маметсупиева А.Ә. Газ және электрмен пісіру: Оқу құралы. 2-басылым.-Астана: Фолиант, 2011.-168б.
[3] Овчинников В.В.Технология электросварочных и газосварочных работ: учебник для начального профессионального образования / В.В.Овчинников .- 2-е издательство. -М.: Издательский центр "Академия",2011. -272с.
[4] Никифоров Н., Нешумова С., Антонов И., Әлиев Б. Газбен пісірушілер мен кесушілердің анықтамалығы. 2-басылым. -Астана: Фолиант, 2011. -256б.
[5] Нысанбай Ғ. Металдарды газбен пісіру және кесу. Оқу құралы. –Алматы: ҚазҰТУ, 2011. -147б.
[6] Амагуд Д.З. Справочник молодога газосварщика и газорезчика. –М.: Высшая школа, 1977
[7] Н.П.Сергеев. Справочник молодого электросварщика. –М.: Высшая школа, 1975.
[8] Соколов Н.И. Газовая сварка и резка металлов. –М.: Высшая школа, 1978.
[9]Фомин В.П., Яковлев А.П. Электросварка. –М.: Высшая школа, 1979.
[10] Гудаев М.Н. Дуговая сварка. –М., 1936. -178с.
[11] В.В.Овчинников. Технология ручной дуговой и плазменной сварки и резки металлов: учебник для начального профессионального образования /-М.: Издательский центр “Академия”, -2010. -240с.
[12] Мотяхов М.С. Электродуговая сварка металлов. –М.: Высшая школа, 1975.
[13] Қауіпсіздік техникасы жөнінде газосварщиктерге арналған естелік. Қазақ мемлекеттік баспасы Алматы -1956. Құрастырған техника ғылымдарының кандидаты А.С.Торопов.
[14] Рыбаков В.М. Сварка и резка металлов. –М.: Высшая школа, 1977.
[15] Свечникова Е.А. Надежная защита сварщика от вредных факторов производственной среды // Қазақстанда еңбекті қорғау – охрано труда Казахстана. 2009.-№ 4.-С.58-63.
[16] А.В.Ершов Моя профессия газосварщик. Издательство литературы по строительству Ленинград. 1966. Москва.
[17] Ы. Қасенұлы. Пісіру өндірісінің технологиясы.Пәннің оқу-әдістемелік кешені (5В012000 – Кәсіптік оқыту мамандығы үшін). –Алматы: Қ. И. Сәтбаев атындағы Қаз ҰТУ, 2013. 1- 87 б.
        
        КІРІСПЕ
Пісіру техникасы мен технологиясы қазіргі заманғы өндірісте жетекші орындардың бірі болып табылады. Жаңа ... мен ... ... құрылымдарын,мысалға алғанда,ғарыш зымырандарын, сүңгуір қайықтарды, газ және мұнай құбырларын ... ... ... ... емес.
Бүгінгі күнде осыдан біраз уақыт бұрын ғана пісіру техникасы мен ... ... деп ... ... ... Бұл ... және ... балқыламалар, молибден, вольфрам, құрылымдық беріктігі жоғары материалдар, керамика және сол сияқты әр ... ... ... ... ... арттыруда механизацияландыру деңгейін арттыру мен пісіру жұмысын автоматтандыруда, бүгінгі таңда көптеген бұйымдарды сериялық өндіруде жаңа ... ... мен ... ... ... зор.
Осының бәрі - пісіру жұмыстарындағы мамандардың біліктілігіне қойылатын талаптар, себебі олар пісіру жұмысының жаңа ... мен ... ... жаңа ... ... ... ... пайдаланушылық сипатымен қоса, құрылымдар жасауға мүмкіндік беретін, бөлшектердің ... ... ... ... ... ... ... қосылыстардың артықшылығы, олардың әр түрлі міндеттердегі құрылымдарда кең қолданысқа ие болуына мүмкіндік туғызады. Пісіруді пайдалану құрылымдар ... ... ... мен ... үнемдеуге септігін тигізеді.
Ғылыми-техникалық прогресстің дамуымен бірге ... ... ... бөлшектерінің, ал осыған байланысты пісірудің қолданылатын түрлері мен әдістері де ... ... ... ... - ... кең ... ... бірі болып табылады. Ол зауыт жағдайында, сондай-ақ құрылыста пісірілген құрылымдардың барлық дерлік түрлерін жасау кезінде қолданылады.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ие және машина жасау мен құрылыстағы жетекші мамандықтардың бірі. [1]
* ЖАЛПЫ ... Оқу ... ... ... жұмысшыларды дайындау үшін біліктілік сипаттама, оқу және тақырыптық жоспарлар, оқыту бағдарламасы және арнайы технология қажет. ... ... ... ... ... ... жаңа ... туралы оқу материалдарымен, озық еңбек әдістерімен, кәсіп бойынша білім берудің мемлекеттік стандартына сәйкес жүйелі түрде ... ... ... теориялық сабақ және өндірістік оқыту - білім берумен, тәрбиелеумен, жетілдірумен ... ... ... ... ... отырған бағдарламасы мамандыққа оқытудың мазмұны мен жүйелілігін анықтайды, барлық техникалық білімнің жүйеленген түрін және ... ... пен ... қарастырады.
Бағдарлама ғылыми тұрғыда педагогикалық және тәрбиелік мақсатта, біліктілік сипаттаманың талаптарын ескере отырып құрастырылған. Бағдарлама барлық қажетті кәсіптік білімді, ... ... ... ... ... мамандықтар үшін міндетті түрде қауіпсіздік техникасын, өртті болдырмау ережелерін, еңбек гигиенасын және техникалық-эстетикалық, өндірістік-санитарлық мәселелерді жете білуді, механизмдерді пайдалану ережелерін, ... ... ... ... ... ұйымдастыруды, жоғары өнімділік жұмыс жағдайын жасауды қарастырады.
Кешенді жұмыстың мақсаты - еңбек операциясын орындауды ... қана ... ... ... ... ... ... және басқа да есептеудегі технологиялық процесстердің жоспарлану сызбаларын да оқуға дайындайды.
Қарапайым кешенді жұмыстардан ... ... ... жұмыстар беріледі, оларды орындай отырып, оқушылар өзінің ... ... ... әр ... ... талдауды және кәсіптік технологияны қолдануды, арнайы құрал-жабдықтармен жұмыс істеуді, жұмысшылар ... ... ... ... ... ...
Операциялық-кешенді жүйені орындаудағы негізгі мақсат - өндірістік оқыту ... ... ... ... ... ... - ... өңдеудің жетекші технологиялық процесстерінің бірі болып табылады. Пісіру технологиясын қолдану қазандар, құбырлар, теңіз және өзен ... ... ... прокаттау стандарын, қуатты престер мен сорғылар және басқа да машиналар мен механизмдер жасау технологиясында ... ... ... ... ... ... - ... жасау мен құрылыстағы жетекші мамандықтардың бірі. [2]
+ Жауапкершілігі шектелген серіктестік (ЖШС) Алсиб
ЖШС Алсиб 2001 жылы құрылған. ... ... ... ... трубалар және басқа да металл өнімдерін өндіру және таратумен айналысады. ... ... алды ... өту ... ... ... пішінді жайма( профильді лист), құбыр жасау, сым созу технологиясымен таныстық.
Қақпаны жасау технологиясында жұмысты жобалау сатысында бөлшекті технологиялық жобалауды берілген ... ... ... ... ... және ірі ... ... жинауға техникалық жағдай жасап, барлық негізгі байламдар мен бөлшектердің сызбаларын, монтаждарын, керекті материалдарын таңдайды (1-сурет).
1-сурет - Бұйымдарды ... ... ... ... ... ... 0,5мм профнастил қолданады.Бұл маркалы профнастил қақпаға қатысты салмақты ... ... ... ... ... бас пісіруші бөліміне жібереді. Онда констукцияның технологиясын, материалға, тігістер өлшеміне, ... ... ... ... ... өлшеміне жіберілетін бөлігіне, бақылау әдістерінің операциясына және т.б. байланысты кемшіліктерін шығарады. Тегістеп, пісірген жерлерді тазалайды. Листтің майын тазалайды, краска жақсы сіңу үшін ... ... ... ... құммен тазалайды. Қазіргі таңда металл өнімінен жасалған қақпа тек ... ғана ... ол ... ... ... ... қаптама жыл сайынғы бояудан және коррозиядан қорғайды(2-сурет). [14]
2-сурет - Дайын бұйымдар
Пішінді ... ... оның ... ... ... ... әр түрлі бояулармен боялатынын анықтадық.
Өнімдер ішінде профнастил үлкен қолданысқа ие. Бұл ... ... ... ... ... шатыр жасауға қолданады. Оны суық металло прокаттың көмегімен өндіреді. Профнастил ең алғаш 1820жылы пайда болған. Оны жасап шығарған ағылшын ... ... ... ... кең таралуына басты себеп қалыңдығы мен ұзындығы. Қалыңдығы 0,4мм-ден 1мм-ге дейін болады.
Профнастил өндіруге арналған жабдықтың сипаттамасы (3,4-сурет):
-мырышталған металл рулонын ... ... ... жүк ... 10т), ... - 5кВт;
-илемдеу орнағы, илемдеу өнімділігі 22м.и. ⁄ мин;
-гильотины қайшылары, қуаты - 5кВт;
-профнастилді қабылдау ... ... ... ... жүйесі.
Болаттан жасалған профильді лист коррозияға төзімсіз болғандықтан аз қолданылады. Кең тараған сұранысқа ие алюминийден, мыстан, хромникельді ... ... ... - ... өндіруге арналған жабдық
Мырышталған профнастил - бұл беткі ... ... ... ... Профнастил бүгін қол жетімді кең таралған материал. Бірақ сатып алар алдында оның қолданылуына ... ... мән беру ... - ... ... тізбегі
Металлочерепица үйдің төбесін (шатыр) жабатын материал. Болат, алюминийдан жасалады және беткі қабаты полимерленген.
5-сурет - Металлчерепица шығару ... ... - ... өндіретін қондырғы
Металлочерепица өндіруге арналған жабдықтың сипаттамасы(5,6-сурет):
-тарқату қондырғысы(жүк көтергіштігі 10т), қуаты - ... ... ... ... ... ... ... қабаты сырылудан қорғайды);
-ролик тәрізді кесу қондырғысы;
-пішінді ию орнағы, илемдеу жылдамдығы 15м /мин;
-қалыптау қондырғысы;
-пішінді қайшының қырқу қондырғысы;
-қабылдау рольгангі(2х3м);
-жинастыру үстелдері;
-автоматты басқару ... ... бұл кез ... ... жасалатын трубалар, тек дөңгелек емес. Тікбұрышты және төртбұрышты трубалар машина ... ... кең ... ие, ... мен қоршау тұрғызуда да септігін тигізеді(7-сурет). [14]
7-сурет - Профильді трубалар
1.3 ... ... ... ... және кесу ... ... техникасының негіздері. Газ жалынымен өңдеу жұмыстарына, ондағы жабдықтарды күтіп-баптауға және техникалық ацетилен ... 18 ... ... ... тексеруден өткен, еңбек қауіпсіздігі туралы хабардар және ол туралы білімі тексерілген адам жіберіледі.
Пісіру, кесу, дәнекерлеу жұмысына ... ... және ... ... ... техникасы туралы, оның ішінде бұл процесс кезінде пайда болатын зиянды факторлары, сақтану шаралары, қорғанудың жеке құралдары мен жеке бас гигиенасы ... ... алуы ...
Нұсқау жүргізуді қайталау, қауіпсіздік техникасы мен өндірістің санитарлық ... ... ... ... кем дегенде тоқсан сайын бір рет жүргізіледі. Ол туралы журналда және ... жеке ... ... ... Жаңадан жұмысқа қабылданатын адамдар да жоғарыдағыдай нұсқауларды алуы тиіс. ... ... және кесу ... ... ... балалы әйелдер, мұндай жұмыстан басқа жұмысқа ауыстырылуы керек.
Қауіпсіздік техникасының ережесі бойынша әр мекемеде газбен жұмыс істейтін барлық жабдықтар мен ... ... ... ... ... ... оның ... бас инженері бекітуі керек.
Газ жалынымен жұмыс істеудің қауіпсіздік техникасы. Газ жалынымен жұмыс істеу жылжымалы ... кем ... 10м ... ... мен ... 5м, газ ... мен газ ... 1,5 м қашықтықта болуы керек. Егер жалын мен ұшқын қоректендіру көздеріне қарай бағытталатын болса, онда оларды ... ... қою ... ... ... ... ... жылжымалы ацетилен генераторының ақаусыз екендігін, баллондар мен түтіктердің тығыз бекітілгендігін, редукторлар мен құрғақ затворлардағы ... ... ... Газ ... қондырғылармен жұмыс істегенде көз жеткізіп, сулы қорғағыш қондырғының су деңгейін тексереді. Пісірушуінің жұмыс орнына жақын ... таза су ... ыдыс ... ... ... қызып кеткен оттықтарды суытады. Егер оттық қатты қызатын болса, онда жұмысты ... ... ... ... ... мен шкафтағы вентильдерді жабады, редуктордағы реттегіш бұранданы шығарады, оттықтағы вентильді ашып тастайды, жқмыс орнын тазалап, қондырғыларды арнаулы жерге ... ... ... - ... өңдеудің жетекші технологиялық процесстерінің бірі болып табылады.
Ғылыми-техникалық прогрестің дамуымен бірге әр ... ... ... ... ал ... байланысты пісірудің қолданылатын түрлері мен әдістері де көбейді.
Пісірудің көмегімен алынған ажырамайтын қосылыстарды пісіру ... деп ... ... ... ... ... жасалған бөлшектерді жалғайды.
Газбен пісіру технологиясы бірнеше дербес операциялар жинағын қамтитын кешенді процесс. Сапалы ... жік және ... ... үшін ... көзі - газ ... құрамы, құрылымы және қуатын анықтау керек те, сәйкесті шілтер ұштықтығының нөмірі таңдап алынады.
Жану процесі бірнеше сатылы өтеді.
Бірінші саты - ... ... ... ... ... ... ... көмір және сутек қалыптасады. Ацетилен үшін бұл реакция:
С2Н2 --> 2С + 2Н + 226000кДж ⁄кмоль
Екінші саты да жану СО және Н2 ... ... ... ... ... ... + О2 --> 2С + 2Н + О2 --> 2СО + Н2 + ... ⁄кмоль
Бұл реакция өнімі жалынның екінші аумағының құрамын қалыптастырады.
Үшінші аумақ жалын аумағын қалыптастырады. Оттек артық болған жағдайда (β ˃1) ... ... ... ... ... жалғасып СО2 және Н2О біршама қалыптасуы орын ... ... ... және ... ... ... нәтижелігіне, пісіру жұмысының өнімділігіне, жік сапасына шілтердің қозғалу бағыты мен оның ... ... ... ... ... зор. Пісіру бағытында жалын мен қосымша металлдың өзара орналасуы пісіру тәсілі деп аталады.
Газбен пісірудің екі тәсілі бар: оң бағытты ... сол ... ... ... оң ... ... ... пісірілген жік аумағына бағытталған. Бұл тәсілде жалын алдыңғы металл жиектерін бәсең қыздырады. Оң ... ... жік ... беті жалын шарпуында болып, оның салқындау жылдамдығы төмендейді.Бұл жік металы құрылымы мен қасиетіне оң әсер етеді.
Сол ... ... ... ... ... металл жиектеріне бағытталады. Пісіру жалыны жік пен қосымша металл аралығында орналасады. Сол бағытты пісіруде, әсіресе қалыңдығы аз металды пісіруде жіктің сырт ... ... ... ... ... ... технологиясы. Газбен пісіру - пісірілетін металл қырларын балқыту және оған қосымша металл ерітіп құю жолымен жанған ... ... ... ... ... жасайтын процесс.
Қалыңдығы 2мм-ге дейінгі металл қаңылтырларынан жасалған бөлшектерді қосымша металл балқытпай-ақ олардың өз қырларын ерітіп жалғастырады.
Газбен пісіру әдісі аса ... ол өте ... ... ... ... ... ... барлық салаларында кеңінен қолданады.
Газбен пісіруді қалыңдығы 3мм-ге дейінгі төменгі немесе орташа көміртекті болаттарды біріктіруге кең ... сол ... кіші және ... ... ... ... ... ұштарын пісіріп жалғауға әртүрлі қалыңдықтағы шойынмен түсті металдарды пісіруге ... ... 3-4мм ... ... болаттарды да пісіруге болады, алайда оған электр доғалы пісіргішті қолданған тиімдірек. Сол сияқты өте қатты және қоспалы болаттарды ... ... ... пісіргіш пайдаланған жөн. Егер аргонды доғалы пісіргішті қолданса, пісірудің ... ... ... ... ... ... 2түрі сол және оң тәсілдері болады.
Сол жақпен пісіру кезінде пісіруші оттықты оңнан солға қарай жылжытады, ал қоса пісірілетін металды жалын ... ... ... ... ... ... ... балқыту үшін оттықпен қоса пісірілетін металды жікке көлденең иректеп қозғап отырады. Бұл тәсіл жұқа қаңылтырлармен оңай балқитын металдарды пісіргенде ... ... ... ... ... оңға ... ... түзу сызық бойымен жылжытып жүргізеді. Бұл кезде жалын балқыған ваннаға бағытталады да оның соңында қоса ... ... жігі баяу ... ... ... ... сапалары жақсарады, газ шығыны 10-15%-ға азаяды, қырлардың ашу бұрышын 60-700С-қа азайтқандықтан ... ... ... ... ... пісіру тәсілін қалыңдығы 5мм-ден артық бөлшектерді немесе жылу өткізгіштігі жоғары металдарды (мыс, жез және олардың қорытпалары) пісіргенде пайдаланған ... және ... ... ... жылжыту. Пісіру кезінде пісіруші оттықты егер метал қалыңдығы орташа болса, жік осінің бойымен спираль немесе жарты ай ... ... Егер ... ... жұқа болса тура сызықпен жылжытады. Оттықпен тербелмелі қозғалыс жасау негізгі металл қырларының ... ... да, қоса ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Металдардың қызу тездігін оттықты оның бетіне қарай жылжыту бұрышымен реттейді. Металл қалыңдығы мен жылу өткізгіштігі артқан ... ... ... ... ... түседі. Пісіруді алғаш бастаған кезде, металдың жақсы қызуы үшін ... оның ... тік, яғни ... ... Одан әрі ... ... қалыңдығына байланысты ол бұрышты азайта береді. Қоса пісірілетін металдың еңкіштік бұрышын оттық бұрышына қарама-қарсы 450С жасап ұстайды.
Балқыған металл ... ... ... үшін қоса ... сымдыда оттық бағытына қарама-қарсы тербей қозғайды. Пісірілген жіктің тотығып кетуін болдырмау үшін қоса ... ... ... ... ... шығарып, пісіргіш жалын аймағынан алыстатуға болмайды.
Бұрыштық жік жасаған кезде де оттықпен қоса пісірілетін сымды жоғарыдағыдай қозғалтады, бірақ оларды бұрынғыдан ... ұзақ ... ... ... мен жинастыру мына төмендегі жұмыстардан тұрады: пісірілетін қырларды тазалау, қырларды ... ... ... ... ұстағышпен бекіту.
Қырлар мен оның айналасын (ені 20-30мм) металл жалтырап көрінгенше, күйіктен, бояудан, майдан және ... ... ... Ол үшін ... ... ... ... жалындарын пайдаланады. Өте жауапты жалғастыруларды жасаған кезде ол беттерді қышқылмен немесе құм ... ... ... ... ... ... режимінің көрсеткіштеріне жалын қуаты, балқытып қосылатын сымның диаметрі, оның шығыны, жалын құрамы ... ... ... таңдап алу пісірілетін металдың жылулық, физикалық қасиеттеріне, көлем мөлшерлеріне және бұйым пішіндеріне байланысты жүргізіледі.
Пісіру режиміне пісіру ... мен ... ... жүгінің орналасуы үлкен әсерін тигізеді.
Жалын қуаты (немесе жанатын газдың шығыны) М, л/сағ. пісірілетін ... ... S,мм тура ... яғни ... Km- шамаластық коэфициенті қалыңдығы 1мм болатын осындай металды пісірген кездегі ацетилен ... ... ... ... ... ... ... шығынының жанғыш газ шығынымен салыстырғандағы, арақатынасымен анықталады.
Пісірудің сапасын тексеру. Пісірілген жіктегі ақауларды орналасуына байланысты сыртқы және ішкі ақаулар деп бөледі. ... ... ... ... ... ... ... тексеру тәсілдері. Пісіру жігінің сапасын тексеру тәсілдері 2 топқа бөлінеді: Бірі - сол ... ... ... екіншісі- сол ақауларды анықтайтын тәсілдер[4].
Газбен пісіру балқытып пісіруге жатады. Газбен пісірудің доғалы пісіруден айырмашылығы металды байыппен асықпай қыздыруында. Бұл ... ... ... ... ал ... жағдайда артықшылық болып табылады. Газбен пісіруді негізгі қолдану аймақтары:
* қалыңдығы 0,2...5,0мм болатты пісіру;
* түсті металдарды пісіру;
* шойын, арнайы болаттар, құрал-жабдықтарға ... ... ... ... ... орындау.
Керекті қондырғының әмбебаптығының арқасында газбен пісіру жөндеу жұмыстарының көп ... ... ... ... ... ... түрде газ жалынымен бояу қызған металл, қалыңдығының үлкеуюімен ... ... ... тез ... және ... ... ... кезде газбен пісіру ереже бойынша экономикалық тиімсіз болып ... ... ... ... ... қосылыстарының түрлері мен жіктер. Пісіру қосылысы - бұл пісірумен орындалған, бірнеше бөлшектердің ажырамайтын қосылысы. Газбен пісіру кезінде ... ... ... ... пісіру түрлерін қолданады.
Түйістіре пісірілген қосылыстар шетжақ беттерімен бір-біріне қабысқан екі бөлшектердің пісірілмелі қосылысын білдіреді. Түйістірмелі ... ... ... с1-с48.
Бұрыштық қосылыстар бір-бірімен бұрышталып орналасқан және орналасу жерінде олардың жиектері пісірілген, екі элементтің ... ... ... ... қосылыстардың шартты белгісі: У1-У10.
Таврлы қосылыс - бұл бір элементтің бүйірлік бетіне бұрышпен қабысып және шетжағына басқа элемент пісірілген ... ... ... ... бұрыш түзу. Таврлы қосылыстардың шартты белгілері: Т1-Т8.
Айқастырмалы қосылыс жалғасатын элементтері ... ... және ... ... ... пісірілмелі қосылытарды білдіреді. Шартты белгілері стандартта әзірше жоқ.
Пісірілген жік - ... ... ... ... ... ... түзілген, пісірілген қосылыстар тегін білдіреді.
Пісіру науасы - бұл пісіру сәтінде балқыған күйде ... ... жік ... бір ... ... ... жік тік, көлденең және төбелік болып келеді.
Тік жіктерді пісіру ... ... ... ... ... қарай ағады. Сондықтан тік жіктерді пісіруді біршама қысқа доғамен жүргізеді, яғни мұнда ... ... ... ... жіктер шұңқырына оңай өтеді. Тік жіктерді төменнен жоғары бағытқа қарай пісірген дұрыс, сол ... ... ... ... ... ... ... ұмтылған металл тамшысын ұстап қалады. Тік жіктерді диаметрі 4мм-ден аспайтын электродпен бірнеше төмендетілген токта (160А) пісірген жеңіл ... ... ... ... ... пісірілген металлдың ағуын азайту үшін тек жоғарғы табақтың жиектеріне ғана қиғаш жасайды. Доғаны төменгі жиекте қыздырады, ал содан кейін оны ... ... ... ... ... отырып, жоғарғы табақтың жиегіне аударады. Көлденең жіктерді бойлық ... де, ... ... ... 5мм ... сала ... пісіруге болады.
Пісіру үшін біршама қиындық туғызатыны - төбелік ... ... ... Олар ең ... ... ... ... жағдайдағы пісіруде жеңілдету үшін қалың жабындыларды электродтың ... ... ... ... етіп ... Ол ... ... баяурақ балқи отырып, ұстап тұрушы қаптама түзеді. Бұл ... ... ұшын ... ... ... біресе алыстатады. Электродты алыстатқанда доға сөнеді де жік металының тамшылары қатаяды. Төбелік, сондай-ақ тік немесе көлденең пісіру кезінде аз ... ... ... ... ал ... төменгі күйдегі осындай қалыңдықтағы металды пісіру мен салыстыру бойынша 10-15%-ға азайтады. [6]
Пісіру ережесінің параметрлері. Сапалы жік ... әсер ... ... факторлар жинақтық түрде пісіру ережесі деп аталады. Пісіру ережесінің жеке ... ... ... ... деп аталады. Газбен пісіру ережесінің негізгі параметрлері: жалын қуаты, жалын қурылымы, қосымша сым диаметрі және оның қарышталуы, пісіру жылдамдығы.
Пісіру ... ... ... ... ... ... пісірілетін бұйымның мөлшері мен тұлғасына, пісіру тәсіліне және жіктің кеңістікте орналасуына байланысты.
Металдарды газбен пісіру процесінде жанар газ ... жылу ... ... ... газ ретінде әдетте көмірсутектер қолданылады. Бұлар арасында ең жоғары жалын температурасын беретін газ ацетилен, ... ... ... ... пісіру, кесу, оттекпен қатар қосымша арнайы материалдар, жабдық, аспап қолдану арқылы жүргізіледі. Газ жалынымен өңдеу жұмыстары ... ... ... Ол кездерде газ жалынының температурасы төмен (20000С) болғандықтан ... ... тек ... ... ... ... ... т.б.) пісіруде қолданған.
1885ж. Франция ғалымы Анри Луи Ле Шателье ацетиленді оттегінде жандырып температурасы 31000С жалын алды. Ресейде газ ... ... 1906ж. ... ... да ... ... деп аталды.
Металдарды газ жалынымен өңдеу (ГЖӨ) тәсілдері 30-дан аса технологиялық процесстерден тұрады. Олар өздерінің орындалуына байланысты төрт түрлі негізгі ... ... ... ... ... және ... ... Бұл процестердің негізіне жоғары температуралы жалынды қажет нүктеге нақты бағыттап қыздыру жатады. ГЖӨ ... қоса ... оның ... ... және ... ... ... бұл кезде қыздыру көзі ретінде газ жалыны, плазмалық доға, лазерлік сәуле және т.б. пайдаланылады.
ГЖӨ үшін көбінесе ... мен ... ... ... Кей ... оттегі қоспасы мен жанғыш сұйықтардың булары қолданылады. ГЖӨ ... ... ... ... мен ... ... орнына газ түтіктері және болат баллондар арқылы қысыммен беріледі. Осы ... ... ... ... ... орындарына өндіру үшін жылжымалы генераторларды пайдалану тәсілі кеңінен қолданылады.
ГЖӨ процестерінің кең таралған түрлері - ол ... ... және ... кесу. Олар электр доғасымен пісіру мен кесудің кеңінен ... ... ... ... ... ... таптырмайтын тәсіл болып табылады.
Газбен пісіру жұқа болаттарды, шойынды, түсті металдарды және ... ... ... жиі ... ... ... кеме жасау, машина жасау мен басқа металл өңдеу саласында прокат табақтарын жоғары өнімділікпен пішін-кесу үшін ағынды-механикаландырылған жүйелерде қолданады. ... ... ... кесу осы ... ... цех ... ... тілуде, жөндеу, құрастыру және құрылыс жұмыстарында күнделікті пайдаланады[3].
Монтаждау кезіндегі газбен пісіру және кесу жұмыстарын жүргізу. Жүргізу үшін жасалған ... жоба ... ... Ол ... газ жалынымен жұмыс істейтін жабдықтарды, аппаратураларды, газ толтырылған ... ... ... ... ... оларды тасымалдау мен жұмыс орнына жеткізу қаралады. Жұмыс орны арнайы қоршалып, қауіпсіздік белгісімен ... ... ... ... мен ... ... ... тексеруден өтіп тұруы тиіс.
Егер пісіру жұмыстары 5 м биіктіктен жоғарыда жүргізілетін болса, онда газбен ... ... ... түрде күймейтін материалдан жасалған сақтандырғыш белдігімен, табаны ... аяқ ... және ... ... ... етілуі тиіс. Монтаждау жұмыстарына пайдаланылатын құрал-саймандарды сақтайтын және тасымалдайтын сөмке болады. Құрылғылардың кескеннен кейін құлап кететін бөліктері алдын - ала ... ... ... ... көпір астыларында жұмыс істегенде құрылғыларға ұшқын түсіп кетпеуіне жағдай жасайды.
Жоғарыда жұмыс істеуді қатты жел соққанда, найзағай немесе ... ... ... ... пісіруші мен кесушінің жұмыс орнын ұйымдастыру. "Жұмысшы (пісіруші) орны" (ЖО) деп металдарға ГЖӨ жүргізілетін жерді ... ЖО ... ... тұрақты болуы мүмкін.
Жылжымалы ЖО көбінесе мекемелермен үйлердің ауласында, сол сияқты құрылыс алаңдарында орналасады, мұндай жерлерде қолмен пісіру пайдаланылады.
Газбен ... ... ... ... тістеуік, балға, металл бетін тазалайтын металл щеткасы, редукторды тазалайтын ине және ... ... ... ... ... болу ... Осыған қосымша, редукторларды бекітетін, баллондардың қақпақтарын ашып-жабатын және жұмыс ... ... ... ... ... ... ... үшін қолданылатын құралдар (кілтер) болуға тиіс.
Пісіруші (кесуші) жұмысшылар бекітілген нормаға сәйкес жұмыс киімдерімен және қорғаныш көзілдірігімен (жарық сүзгішінің тығыздығы) С-3 ... ал ... ... 2500 ... ... ... кезінде) жабдықталуға тиіс.
Жылжымалы ЖО жабық ғимараттарда орналасқан кезде табиғи немесе арнайы желдеткіштермен қамтамасыз етілуі тиіс.
Тұрақты ЖО цехтарда, бөлімшелерде немесе ... ... ... және кесу ... ... ... механикаландырылған жолмен орындау үшін қолданылады.[1]
Газбен қоректендіру бұл кезде бір ... ... егер ... орны 10-нан артық болса, тұтынушыларға газ құбырларымен жеткізіледі. Одан аз болған жағдайда, газ құбырларын пайдалану тиімсіз болғандықтан, газды жеке-жеке ... ... ... ... ЖО пропан-бутан қоспасы газ құбырлары арқылы таратқыш станциядан немесе жібергіш қондырғыдан келеді. Бұл жағдайда қалыптасқан жүйе ... ... ғана ... Әрі ... ... газ ... 250мм ... тартылады.
Қоректендіру көздері, ашып-жапқыш және қысым реттегіш аппаратуралар және сақтандырғыш қондырғылар газ қысымы мен шығынына ... ... ... ... ... ЖО құрамына мыналар кіреді:
-оттық пен кескішті газбен қамтамасыз ететін газ таратқыш;
-өңделетін бөлшектерді бекітетін құрал-саймандармен жабдықталған ... ... ... бөлініп шығатын улы зиянды газдарды сыртқа қуатын тұрақты желдеткіштер жүйесі ;
-өңделетін бұйымдарды жылжытуға қажетті жүк ... ... ... сақтандырғыш құралдар.
Газ таратқыш қондырғылары үстел астынан немесе газ ... ... ... ... үшін қолданылатын үстел беті металл плитамен немесе кірпіштермен жабылуға тиіс. Ал орынды желдету орындалатын жұмыс сипатына байланысты жүргізіледі.
Әрбір ЖО-да ... ... ... ... ... ... ... жөндеуге қажетті ұсақ кілттер болуға тиіс.
Жұмыс үстелінің қасында оттықты жұмыс барысында суытып алатын су ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтармен қоса, ЖО қызғыштар қондырғылар (пеш, көрік және т.б.) орнатылуға тиіс.
Газбен пісірушілер көтергіш крандарға жүк ілу жұмыстарын ... үшін ... ... тиіс. Бұл қыздырғыш қондырғыдан ауыр бұйымдарды кранмен тасымалдау үшін қажет.
Механикаландырылған тұрақты ЖО жабдықтары құрамына құрал-саймандарды және бұйымдарды ... ... ... ... пайдаланып оттегімен кесетін ЖО машинаның өзінен, пішу үстелінен, желдеткіштен, газ ... ... ... ... үстелі әдетте қозғалмайтын тірек аяқтарымен немесе қалыңдығы 1,5-3мм болатын қырымен қойылған жолақтардан жасалған тіреуіштермен ... ... ... ауыр ... шыдайды, әрі қалдықтардан тазартуға ыңғайлы болады. Кей кездерде үстелдер арнайы жасалған шұңқырларда тұратын қораппен жабдықталады. Бұлар кесу қалдықтарын жинау ... ... ... ... кесу кезінде флюспен қоректендіретін қондырғыны жұмыс орнынан кем дегенде 5м қашықтыққа ... ... ... ... ... ... күрделі, қымбат емес, энергия көзінде қолдануға қолайлы;
-жалын қуатын реттеу шегі кең ауқымды, шілтер мен пісіру аумағының аралығын ... ... бар, ... орай ... ... және салқындату жылдамдығын елеулі шекте өзгертіп реттеу ... ... ... де бар. ... ... ... ... доғасынан төмен. Сондықтан металды пісіру температурасына дейін қыздыру жылдамдығы төмен, ал ... әсер ... ... ... ... ... ... электрдоғалы пісіру өнімділігінен төмен. Металл қалыңдығы өскен сайын ... ... ...
Газбен пісіру процесін механизациялау және автоматтандыру өте күрделі, сондықтан газбен пісіру қазіргі кезде ... ... ... ... кесу ... ... ... және оны жүргізу үшін арнайы материал, аспап, жабдықтар керек. Материалдар арасында бастамалық ... ... мен ... және ... ... денелер тұрады.
Оттек жерде ең мол үлесті орын алатын элемент. Газ жалынымен өңдеу технологиясында ең ... ... ... ... ... химиялық қосындыларынан химиялық тәсілмен бөлек шығару, суды электрлі ыдырату нәтижесінде және физикалық тәсілмен ауадан ... ... ... газ ... өңдеуде қолданылатын негізгі газ. Ацетиленнің басқа жанаргаздармен салыстырғанда жылуфизикалық көрсеткіші жоғары. Сол себепті ... газ ... ... негізгі жанаргаз болып табылады.
Техникалық ацетилен екі тәсілмен алынады:
1.кальций карбидінен
2.табиғи газ, мұнай, көмір өңдеуде қалыптасатын көмірсутекті өнімнен.
Газ пісіруші аспаптармен ... ... ... ... ... ... ... үшін жұмыс орындарын керекті құрал-жабдықтармен, аспаптармен, көрнекі құралдармен алдын ала ... ... ... ... дайындау керек және сулы сақтағыш бітеулері, кальций карбидімен ... ... ... бар ... және ацетиленмен, қажетті мөлшердегі бәсеңдеткіштер мен жанғыштар, оттегі және ацетилен ... ... ... қажет.
Нұсқауларды мына жоспар бойынша жүргізуге болады:
1.Жұмыс орнын дайындау және металды өңдеудегі техника қауіпсіздіктері.
2.Оқушыларды газбен пісіруші аспаптармен және оны ... ... ... ... ... және оның ... ... отырғызбай жайғастыру.
Оқушылардың жаттығуларын мына жоспар бойынша жүргізу қажет:
1.Пісіру тұрағын дайындау және оны іске қосу.
2.Пісіру жалынын реттеу.
3.Негізгі металлды балқыту және электр ... ... ... ... ... ... ... қызметі.
Пісіру тұрағын жабдықтау және оны қызметке қосу мына ... ... ... ... және ... ... ... құрылғыны жартылай бөлшектеу және жинау, оттегі бәсеңдеткіші мен түтіктерді қосу, көзілдіріктегі әйнекті ауыстыру, арнайы киімдерді кию, т.б. Осының барлығын әрбір ... ... ... ... ... орындайды.
Оқушылардың жалынды дұрыс реттеп және оның қуатын өзгерте алуына үйретуге аса көңіл бөлу ... ... ... ... ... ... шыққан жалынды нормалды жағдайға немесе ацетиленнің, не оттегінің көптігін бақылап, қуатты ... ... ... ... жанғышты өшіреді. [6]
1.4 Электрдоғалы пісіру
Электрдоғалы пісіру - ... ... ... ... ажырамайтын қосылыс алу процессі.
Пісіру доғасы атмосфералық қысым жағдайында екі ... ... ... ... өтетін ұзақ электр разрядын білдіреді.Пісірудің барлық негізгі және біршама таралған әдістерін пайдалану барысында әдетте электродтар арасында жанатын ... ... доға ... олардың біреуі стержень, екіншісі пісірілетін металл болып табылады.[2]
Электрлі доғаның энергиясы пісіру қосылысын алу үшін пісіруде кең қолданылады, ... ... ... ... ... Біріктірілетін бөлшектердің қызуы электрлік доға арқылы іске асады. Ол пісіру деп аталады.
Пісіру ... - бұл ... ... ... бар ... ток өткізгіш. Пісіру тогы электродтан және пісіру металлынан өте келе өзінің магниттік ... ... ... ... газ ... және ... мен компоненттер буының қоспасында электрод қаптамасы, флюс және т.б. құрамына кіретін электрлі доғалы разрядын ... ... ... пісіру тізбегінің бөлігі болып табылады. Пісіру барысында доғаның оң полюсті қоректену ... ... ... анод деп ... ал сол ... ... деп ... Егер пісіруді ауыспалы токпен жүргізсе, әр бір электрод анод немесе катод болып өзгереді. Электродтар арасындағы кеңістікті доғалы разряд ... ... ... ... деп ... ал арақашықтықтың ұзындығын -доға ұзындығы деп атайды. Электрод пен бөлшек арасында жанған доға тік ... ... ... ... ... катодтың қызған бетін (котодты дақ) және доға аралығының бір бөлігін қамтиды. Болатты электродтағы катодты дақтың температурасы 2400...27000С-ға дейін жетеді; бұл ... ... ... жылуының 38%-не дейін бөлініп шығады. Катодты аймақта электрондардың екпіні болады, бұл жерде кернеу UK = 10...20B ... ... ... аймақ анод бетіндегі анод дағы және доға аралығының бір ... ... ... дақ бос ... ... және кіру ... болып табылады, оның температурасы катодты дақтың температурасымен сәйкес, бірақ ... ... ... ... катодқа қарағанда көп жылу бөледі. Балқу электродындағы доғаларда анодты кернеу Ua = 2...6B ... ... ... оның ... ... ол 2 ... біреуі арқылы іске асады:
* электрод дайындамаға 3...6мм қашықтықта ... және ... ... аз ... ... ... жиіліктегі ауыспалы ток жоғары кернеуге қосылады;
* доғаның ... ... ... ... ... электродтың қысқа бекітілуі; электродты 3...6мм-ге шегіндіру; тұрақты электрлі разрядтың туындауы.
Екінші тәсіл негізгі тәсіл болып табылады, ал бірінші тәсіл балқымайтын ... ... ... қолданады.
Пісірілу доғасы тұрақты немесе айнымалы токтың көзінен қоректенеді. Доға тұрақты токпен түзу және кері ... та ... ... ... түрлері. Пісіру доғаларын жіктеу үшін бірнеше белгілер қолданылады, олардың ішінде:
* қолданылатын электродтар - балқитын және балқымайтын электродтармен пісіру ... ... ... ... - бос және ... ... доғасы;
* пісіру доғасын құру сұлбасы - пісіру доғасының тікелей немесе жанама ... ... ... ... және ауыспалы токтың пісіру доғасы (соңғы жағдайда -бирфазалы немесе үшфазалы);
* ... ... ... ... ... тікелей токпен немесе керісінше полярлықпен.
Пісіру доғасының тікелей немесе жанама әрекетін, копэлектродты және қысылу пісіру доғасын біз пісіру доғасын құру ... ... ... ... саны және ... да ... ... ажырата аламыз.
Доғаның тікелей әрекеті деп электродпен дайындама арасындағы доғалы разрядты айтамыз, ол келесі жағдайда қолданылады:
* электродтармен қапталған доғалы ... ... ... ... ... ... пісіру кезінде;
* қорғаныс газдағы балқитын электродтарды пісіру кезінде.
Доғаның жанама әрекеті 2 балқитын немесе балқымайтын электродтар ... ... ... бұл ... ... кезіндегі металл электр тізбегіне қосылмаған. Бұл доға түрі арнаулы пісіру түрінде қолданылады. ... доға - бұл ... ... ... ... және ... әрекеті бар доға болып табылады. Қысылған доғаны ... ... және ... ... ... ... ток ... минусын электродқа қосады, ол кері қарама-қарсылық жағдайында пісірілетін бұйымға қосады. Көмірлі электродпен пісіру кезінде, егер ток түзу ... ... доға ... ... және төзімдірек жанады. Кері қарама-қарсылық тогын пісірілетін бұйымдарда жылу бөлінуді азайту керек болған жағдайларда: қоспаны, тоттанбайтын және ... ... ... жұқа және жеңіл балқитын металды пісіру жағдайында, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... жұмыс бригадасының өндіріс операцияларын орындауы барысында жабдықтар мен қажетті ... ... және ... ... ... сай ... өндірістік алаңның балгілі бір аумағы түріндегі жұмыс орны бекітіледі. Электрмен пісірушінің жұмыс орны пісіру жұмыстарын жасау үшін барлық қажеттіліктермен ... ... ... ... ... ... ... тұрақты және жылжымалы болады. Жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру ... ... ... еңбегінің жоғары өнімділігін қамтамасыз етеді, сондай-ақ пісіру жіктері мен қосылыстардың сапасына да әсер етеді. [6]
Металдар мен қорытпалар, сондай-ақ ... ... ... және әр ... металдар балқытып біріктіріледі. Балқытып біріктіру кезінде қыздыру көздерін пайдаланып біріктіруге кері процессте (мысалы, металдарды отпен немесе термиялық ... ... ... ... біріктірудің қарапайым тәсілдері біздің заманымыздан бұрынғы 8 - 7 мыңыншы жылдары белгілі болған. Мысалы, Мысыр пирамидаларынан ... ... ... ... ал ... ... қазу ... жапсарлары біріктірілген қорғасын су құбырлары табылды. Оларда қосылатын бөлшектер ... ала ... одан әрі ... ... ... ... не ... бөлшектердің арасына балқыған металл құйылған. Ал темір мен оның қорытпаларынан жасалған бұйымдар ұсталық көрікте дейін қыздырылып, одан әрі олар ... соғу ... ... 19 ... ... дейін тек осы екі тәсіл ғана іс жүзінде кеңінен ... ... ... ... ... 1802 жылы орыс ғалымы Василий Петров ашқан электр доғасы (доғалық разряд) ... ... 1882 жылы орыс ... Николай Бенардос балқымайтын электродпен (көмір немесе графит) балқытып біріктіру тәсілін, ал 1888 жылы орыс инженері Николай Славянов ... ... ... ... ... ... 1949 жылы ... шлагымен балқытып біріктіру тәсілі Украинада Электрлік балқытып біріктіру институтында жасалды. Осы институтта академик Евгений ... ... флюс ... ... және ... ... балқытып біріктіру жұмыстары жүзеге асырылды. 20 ғасырдың 50-жылдарының аяғында Францияда металдарды тығыз электрондар шоғының көмегімен ... ... ... ал соңғы жылдары балқытып біріктіру процесінде оптикалық ... ... ... ... ... уақытта балқытып біріктірудің алпыстан астам тәсілдері бар. Қосылыс аймағындағы материалдардың физикалық күйіне байланысты балқытып біріктірудің барлық тәсілдерін шартты түрде: ... ... ... ... және ... арқылы балқытып біріктіру деп бөлуге болады.
Балқытып біріктіру тәсілдерінің ішінде пісірілген жапсар ... ... ... т.б. ... ... ... балқытып біріктіру ең көп тараған. Электр доғасымен балқытып біріктіру тәсілінде металды қыздыруға қажетті жылу электродтан немесе электрод пен ... ... ... ... алынады.[15]
Электр доғасымен балқытып біріктіруде балқитын және балқымайтын электродтар ... ... ... ... графит, вольфрам) диаметрі 5 - 30 мм, ... 200 - 300 мм ... ... және ол металды тұрақты токпен балқытып біріктіру кезінде пайдаланылады. Балқитын электродтар металдың химиялық құрамына, ... ... т.б. ... ... ... мыс, жез, қола, т.б. металдар мен қорытпалардан жасалады. Олардың ұзындығы 300 - 450 мм, диаметрі 1 - 12 мм ... ... және ... ... ... ... Металды терең балқытып біріктіру тәсілінде электродтың сыртқы беті ... ... ... ... ... Үш ... ... балқытып біріктіруде ток көзінің екі фазасы параллель екі электродқа, үшіншісі металға жалғанады. Екі электрод пен металдың және ... өз ... үш доға ... ... ... бірі сөнсе де, қалған екі доғаның балқытып біріктіру мүмкіндігі бар. ... оның ... ... ... ... Қорғағыш газ қабаты астындағы балқытып біріктіру тәсілінде газ балқыған жапсардың ... ... және ... ... сақтайды. Қорғағыш орта ретінде аргон, гелий, сутек, т.б. газдар пайдаланылады.
Электр шлагымен балқытып біріктіру тәсілінде ... жылу ... ... ... шлакпен ток өткізу арқылы алынады. Бұл тәсілмен қалыңдығы әр түрлі гидравликалық турбина, жоғары қысымды бу ... ... ... ... т.б. күрделі әрі ірі бұйымдар балқытып біріктіріледі. Қысым арқылы (қыздырылып ... ... ... ... ... ... ... материалдары сырттан қысушы күштердің әсерінен деформаланып, берік қосылыс түзеді. Қысым арқылы балқытып біріктірудің түйіспелік, конденсаторлық, ультрадыбыстық, ... т.б. ... бар. ... ... қажетті тәсілі біріктірілетін материалдардың физикалық-химиялық қасиеттеріне, қосылатын бөлшектердің қалыңдығына және ... ... т.б. ... ... ... ... біріктірудің өнеркәсіпте алатын орны орасан зор. Ол металды және басқа да қатты материалдарды өңдеумен айналысатын барлық өндірісте ... ... ... балқытып біріктіру жұмыстары автоматтандырылған. [3]
* НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Өндірістік жағдайда газэлектр пісірушілерді дайындау жүйесі
Диплом жазар алдында ... алды ... ... №9 ... лицейде зерттеу жүргіздім. " Пісіру құрылғыларын өндіру және ... " ... ... студенттеріне сабақ жүргіздім. Зерттеу барысында осы пәннің мағынасын, мазмұнын студенттерге түсіндіруге тырыстым.
" Пісіру құрылғыларын өндіру және ... " пәні ... ... істейтін мамандарды қалыптастыруда ең соңғы пәндердің қатарына жатады. Бұл пәнде әртүрлі пісіру құрылғылардың дайындаудың негізгі тәсілдері беріледі:
* аралықты, ... және ... ... дайындау технологиясы;
* габаритті емес сыйымдылықтар мен ғимараттарды ... ... ... ... ыдыстарды дайындау;
* магистральді және технологиялық құбыр жолдарын жинастыру;
* машиналардың пісіру бөлшектерін дайындау технологиясы.
Пәнді оқыту мақсаты - ... ... ... ... ... ... теориялық негіздерін және пісіру өндірісіндегі механикалық жабдықтар мен технологиялық тізбектердің жұмыс атқаруын білуі болып табылады.
Пәнді оқытудағы міндет - ... ... ... өндіру технологиялық процесін жасауды іс жүзінде үйренуі, дайындама, ... ... ... жағңа прогрессивті технологиясын еңгізе білуі, сондай-ақ технологиялық процестің талартарына сай ... ... ... мен ... ... ... ... қажет. [17]
2.2 Өндірістік жағдайда газдыэлектрпісірушілерді дайындау жүйесі бойынша ұсынылатын сабақтардың жуықтау жоспары
Қазіргі кезде білім сапасын арттырып, білікті де ... ... ... ... ... ... беру өте маңызды болып отыр. Соның ішінде мамандығы үлкен сұранысқа ие.
1-Тақырып. ... ... ... мен ... мақсаты - пісірудің жалпы ұғымдарын және пісіру жалғастары мен ... ... ... ... ... интерактивті тақта
Сабақ жоспары: 1. Балқытып пісірудің негізгі әдісі. 2. Электр доғалы пісірудің отаны. 3. Пісіру жігі.
Оқу-әдістемелік нұсқау: Балқытып ... ... ... алу ... ... металл элементтерінің негізгі металл жіктерімен қосынды метал (пісіру сымы және т.б) жалғасатын жерде, деп аталатын, жалпы шомылықта балқымалар ... ... ... ... ... негізгі әдісі - электр доғалы пісіру. Оның механикаландыру дәрежесіне байланасты көп түрлері болады: - қолмен жартылай- атоматты, ... - ... ... ... ... - электродтың қалың қамтамасымен (қолмен доғалы пісіруде), флюс астында, қорғаушы газ ортасында немесе механикаландырылған пісіруде ұнтақты сыммен, доғалы әдістің ... және ... ... ... ... атмосферада (қорғаушы газ немесе вакуумда( пісіру. Балқытып пісіру ... ... мен ... өте кең ... ... ... ... емес - шыны, керамика, графиттерді де пісіруге, ... ... ... ... Россия екені белгілі. 1882 жылы Н.Н.Бенардос көмір электродымен электр доғалы пісіру әдісін ұсынды, ал ... ... ... ... электр доғалы пісіру әдісін ұсынды. Олар басқа да пісіру процестері мен түрлерін тапты, атап айтқанда доғаға электродты механикаландырып берүге ... ... ... ... ... қорғау үшін флюс есебінде ұнатақталған шыныны пайдалану және ... жігі - ол ... ... ... күйінде кристалданған металл. Бұл түсініктерді бөлу қажет, өткені пісіру жігі, жалғасқан элементтердің байланыстырушы бөлігі есебінде, геометриялық ... ... ... және пісіру орнындағы металдың басқа қасиеттерін анықтайды. Пісіру жалғасының қасиеті жік ... мен ... ... жік жаны ... ... ... Негізгі металдың термиялық әсер аумағына жақын кернеу шоғырланатын жік металының негізгі металға ауысатын бөлігін және термиялық әсер аумағының илемділік ... ... ... ... ... ... олар пісіру жалғасындағы күштердің бөлінуіне және сипатына әсер етеді. [17]
2-Тақырып. Пісіру доғасын ... ... ... - пісіру доғасын нәрлендіру көздерімен таныстыру.
Сабақтың көрнекілігі: плакат, ... ... ... 1. ... ... нәрлендіру көздері. 2. Электр доғалы пісіруге арналған трансформаторлар. 3. Пісіру ... ... ... доғасының нәрлендіру көздері келесі талаптарға жауап беруі тиіс: 1) ... ... ... ... ... тоқ ... ... етуі; 2) доғаның тұрақты жануы үшін, сырттық сипаттамасының қажетті түрі ... 3) ... ... ... ... ... ... және шашырау коэффициентінің төмен болуы үшін, осыған сай динамикалық ... ... ... ... ... ... көзінің бос жүріс кернеуі 70-90В құрайды. Қуаты нақты технологиялық үрдіс үшін пісіру тоғының қажетті күшімен ... ... ... ... ... ... және құлама сырттық сипаттамасын қамтамасыз ету үшін, қоректендіру ... ... ... ... ... дұрыс қатынасы болуы қажет.
Электр доғалы пісіруге арналған трансформаторлар. Доғалы пісіруге
арналған трансформаторлар бір ... ... ... ... жатады. Трансформаторларға қойылатын негізгі талаптар:
1)Трансформатордың екінші орамасындағы бос жүріс кернеуі, есептелген
трансформатордың пісіру тоғының ... ... ... алғашқыда және
қайта жандыру, пісіру үрдісінде оны ұстап тұру мүмкіншілігі болатындай етіп орындалуы қажет;
2)Қолмен, автоматты және флюс астында жартылай ... ... ... ... сипаттамасы құлама болуы керек;
3)Пісіру ережесін реттеу мүмкіншілігі кең аралықта қамтамасыз етілуі керек.
Пісіру генераторлары. Генераторларда құлама сырттық сипаттаманы үйек ... ауа ... ... ... ... алу, қазіргі пісіру генераторлардың негізгі қағидасы болып саналады. Тұрақты тоқты ... ... ... ... ... ... ... бөлуге болады: генераторлар құлама сырттық сипаттамасымен; генераторлар қатаң ... ... ... өзгертіп жалғастыру жолымен құлама және қатаң сырттық сипаттаманы алуға мүмкіншілік беретін-әмбебап генераторлар. [17]
3-Тақырып. Балқытып ... ... ... ... технологиялық талаптар.
Сабақтың мақсаты - балқытып пісіруге арналған нәрлендіру көздеріне
қойылатын ... ... ... ... плакат, интерактивті тақта
Сабақ жоспары: 1. Нәрлендіру көзі- пісіру доғасы жүйесінің статикалық орнықтылығына ... ... 2. ... ... ... ... қойылатын талаптар.
Оқу-әдістемелік нұсқау: Металдарды қолмен және механикаландырып пісіруге арналған постылар және автоматты балқытып пісіруге арналған қондырғылар, пісіру жылуының - ... ... ... ... ... немесе жарық сәулесінің т.б. қоректендіру көзін қамтамасыз ететін жабдықтардан тұрады. Осындай жабдықтарға пісіргенде бөлшектерді бекітуге және ... ... ... ... және ... ... ... мен ластанудан - флюс астында, қорғаушы газ ортасында немесе вакуумде қажетті қорғауды қамтамасыз ететін, жабдықтар жатады. Қолмен ... ... ... ... ... мен бекітуге арналған әртүрлі манипуляторлар, тұрақтандырғыштар немесе стенділер пайдаланылады. Пісіру жігінің сапасы көпшілігінде, пісірушінің шеберлігімен, ал ... ... ... ... ... ... жылдамдығының тербелісімен анықталады. Пісіру металын қорғау электрод қаптамасымен қамтамасыз ... ... ... үшін ... ... ... пісіру ваннасы флюс немесе пісіру бастиегінінен берілетін ... ... ... ... ... ... тұру үшін, қажетті доға кернеуімен Vд доға тоғының Jд арасындағы байланысын, доғаның ... ... ... деп ... Доға ... жеке ... түрі ... (доғадағы)тоқтың тығыздығына байланысты. Электродтағы тоқтың үлкен тығыздығында, (қорғаушы газ ортасында автоматты пісіруде) ... ... ... ... ... ... ... дағы мен доға бағанасы доғадағы тоқ жоғарылағанмен,
олар көбеймейтін жағдайда, яғни тоқ тығыздығы мен кернеулігі ток күші
көбейген сайын, пропорционал көбейеді, ... ... ... ... Тоқ көзі мен ... пісіру доғасы пісіру үрдісінде қажетті орнықтылығы бар энергетикалық жүйе болып табылады. Жүйенің орнықтылығы деп, ұзақ уақыт ішінде ... ... Jд және Uд ... ... ... жағдайды түсінеміз. Егерде, кейбір сыртқы себептер нәтижесінде (доға ұзындығы, оның кедергісі және ионизация дәрежесі өзгерсе), бұл көрсеткіштердің ... ... онда ... ... ... алып ... онда жүйе ... тепе-теңдік жағдайына келуі керек. Нәрлендіру көзі кернеуінің жүктеме ток күшінен байланысы ... ... ... ... деп аталады. [17]
4-Тақырып. Қаптамалы металды электродтармен қолмен доғалы
пісіру.
Сабақтың мақсаты - қаптамалы металды электродтармен қолмен доғалы пісіру техникасын түсіндіру.
Сабақтың көрнекілігі: плакат, ... ... ... 1. ... ... 2. ... жағу және ... тұру.
Оқу-әдістемелік нұсқау: Пісіру доғасының пайда болуы және оны ұстау үшін, электрод пен пісіру бұйымына пісіру тоғы қорек көздерінен тұрақты ... ... тоқ ... Доға электродтың металды өзегін, оның қаптамасын және негізгі металды балқытады. Балқыған электродтың металды өзегі қожбен қорғалған жеке тамшылар ... ... ... ... ... ... ... металы бұйымның балқыған металымен (негізгі металмен) араласады, ал балқыған қож оның бетіне қалқып шығады. Негізгі металдың балқыған тереңдігі балқу ... деп ... Ол ... ... ... ... күші мен электрод диаметріне), пісірудің кеңістіктегі қалпына,бұйымның бетімен доғаны жылжыту жылдамдығына, пісіру ... ... ... ... ... ... мен түріне т.с.с. байланысты.
Доғаны жағудың алдында электрод маркасына, пісірудің кеңістік қалпына және пісіру жалғастарың түріне ... ... ... ... т. б. қою ... Доғаны екі әдіспен жағуға болады. Бірінші әдісте электродты бұйымның бетіне тигенше тігінен ... және тез ... ... ... ... ... ... Екіншісінде - электродты металл бетіне шақпақтайды. Доғаны жағудың әдістерін қолдану, пісіру жағдайына және пісірушінің тәжрибесіне байланысты. Доғаның ұзындығы ... ... мен ... ... ... ... ... жиектерінің өңделуіне байланысты. Доғаның мөлшерлі ұзындығы LД = (0,5 / 1,1)dэл (dэл - ... ... ... Доғаның ұзындығын көбейту балқытылған жік металының сапасын ... ... ... тотығу мен азоттану орын алады, металдың күю және шашырауы шығындарын көбейтеді, негізгі металдың балқу тереңдігін ... ... ... сырт ... ... ... Электрлік доға және оның пісіруде қолданылуы.
Сабақтың мақсаты - ... ... және ... қасиеттерімен оқушыларды таныстыру.
Программадағы теориялық оқу санының аз болғанына қарамастан бұл тақырып негізгі тақырыптардың бірі болып саналады. Бұл тақырыпта ... ... ... туралы негізгі түсініктер аталып өтілген. Материалдың толық берілуі оқушыларға доғалық ... ... ... ... ... тақырыпты тақырыпшаларға бөлуге болады:
Доғалы разрядтың физикалық негіздері және доғаның электрлік қасиеттері.
Доғалы пісіруге магниттік өрістің әсері.
Доғаның пісіру қасиеттері.
Доғалы разрядтың ... ... және ... ... ... көрнекiлiгi: плакат - электрлі доғалы пісірудің ... ... - ... жану ... ... және көлемдік ионизация. Плакат - доғаның құрылысың сұлбасы. Плакат - ... ток ... ... ... және ... ... жоспары. 1. Газдағы электр разряды. 2. Доғалы пісірудің құрылысы. 3. Доғаның вольт-амперлік мінездемесі. 4. Ауыспалы токтагы доғаның ... 5. Флюс ... және ... ... ... ток доғасының ерекшеліктері.
Оқу-әдістемелік нұсқау. Тақырыпшаның бірінші сұрағын қарастыра отырып оқушыларға электрлік токтың табиғаты және металдардың электрондық өтімділігі жайлы ... сала ... жөн. ... ... ... және ... ... разрядтың түзілуі жайлы сұлбаларда қарастырған жөн.
Электр доғасы құбылысының мағынасын айқындағаннан соң ... ... ... мен ... жану ... ... ... Металл бетінен электронға шығуға қажетті энергия көлемін электрон шығу жұмысы деп атайтынын айтып өту ... ... Флюс ... ... ... мақсаты - флюс астында доғалы пісіру жайлы мәлімет беру.
Сабақтың көрнекілігі: плакат, интерактивті тақта
Сабақ жоспары: 1. Флюс астында доғалы ... 2. ... ... ... жік түрі мен ... ... ... Флюс астында доғалы пісіру. Бұл тәсілдің өнеркәсіпте болаттардан, түсті металдармен олардың қорытпаларынан ... ... ... қолданылуы, үрдістің жоғары өнімділігі, жоғары сапасы және пісіру жалғастарының қасиеттерінің тұрақтылығымен, қолмен доғалы пісірумен салыстырғанда, пісіру материалдары мен электроэнергия ... ... ... ... кемшілігіне жік жазықтығы көлбеуліктен 10-150 ауытқығанда, балқыған флюс пен ... ағу ... тек қана ... ... ... мүмкіншілігін жатқызуға болады.
Тәсілдің мәнісі. Бір доғалы пісіру - бір электродты пайдалану ... ... ... Пісіру доғасы жалаң электрод сымымен 1 флюс астындағы бұйымның 3арасында жанады. Балқыған флюс пен ... ... ... ... ... ... газ қуыстығы пайда болады. Газ қуыстығындағы газдың қысымы 7-9 г/см2 ... ... ... ... қысымымен біріккенде, доғаның астындағы сұйық металды ығыстыруға жеткілікті. Бұл доғадан негізгі металға жылу берілісін жақсартады. Пісіру тоғының күшін көбейту доғаның ... ... және ... металдың балқу тереңдігін Нпр көбейтеді.
Жіктің түрі мен мөлшері пісіру ережесінің көптеген көрсеткіштеріне - пісіру тоғының шамасына, доға кернеуіне, ... ... ... пісіру жылдамдығына т.б. байланысты. Бұйым немесе электрод көлбеуі, ... ... ... флюс ... тоқ түрі мен ... ... ... жік түрі мен мөлшеріне елеулі әсер ете қоймайды. Жік түрі мен мӛлшеріне ереже көрсеткіштерінің әсерін, әдетте ... ... ... ... көрсеткіштерін тұрақты сақтап тұрып байқайды. Пісіру тоғының күші ... ... ... ... бір ... ... ... тура көбейеді. Бұл доғаның астындағы балқыған металды ығыстыратын пісіру ваннасының бетіндегі доға қысымының ұлғаюымен (доғадан негізгі металға жылу беріліс ... ... және ... ... ... түсіндіріледі. Балқыған электрод металының көлемі көбеюінен жіктің күшеюі көбейеді. Доғаның негізгі металға тереңдеуінен (негізгі металдың жазықтық бетінен ... ... жік ені аз ғана ... ... ... ... ... (тұрақты тоқта электрод диаметрін кішірейту) балқу тереңдігін күрт көбейтүге мүмкіндік береді. Бұл доға ... ... ... Бұл ... жік ені ... Егер ... ... көзінің жоғарғы тоғының шамасы шектелген болса, онда электрод сымының диаметрін азайту ... ... ... балқу тереңдігін алуға болады. Дегенмен, мұнда жіктің балқу түрі коэффициенті (ψ = e/Н) азаяды және жік ... ... ... ... ... ... ... Тоқтың түрі мен полярлығы жік түрі мен мөлшеріне елеулі әсер ... бұл ... ... мен ... ... жылу ... ... жағдайымен түсіндіріледі. [17]
7-Тақырып. Қорғаушы газ ортасында доғалы пісіру.
Сабақтың мақсаты - қорғаушы газ ортасында доғалы пісіру жөнінде мәлімет беру.
Сабақтың көрнекілігі: ... ... ... жоспары: 1. Қорғаушы газ ортасында доғалы пісіру. 2. Тәсілдің мәнісі. ... ... ... ... ... ... ... қолданыс тапты. Бұл тәсілмен қолмен, жартылай автоматты, әртүрлі кеңістік жағдайында, түрлі металдар мен қорытпаларды миллиметрдің ондық ... ... ... ... ... ... ... пісіру аумағына 1 бастиек 2 арқылы үзіліссіз қорғаушы газ беріліп тұрады. Доғаның жылуымен негізгі ... 4 ... ... ... ... электродпен орындалса, онда электрод сымы да балқиды. Пісіру ваннасындағы балқыған металл кристалданып жік қалыптасады.
Жіктің қалыптасуы негізгі металл ... ... ... ... ... ... қосымша енгізілетін қосынды металл (балқымайтын электродпен пісіргенде) ... ... ... газ есебінде инертті (аргон мен гелий) және белсенді газдар (көміркышқыл газы, сутегі, оттегі және азот). Сондай-ақ олардың қоспалары (Ar + He, Ar + CO2, Ar + O2, CO2 + O2 және ... ... ... ... ... ... ортасынан немесе жанынан беруге болады. Балқитын электродпен үлкен жылдамдықпен пісіргенде, ортадан беретін қорғаушы газдың тұрған ауаны ... ... ... бұзылғанда, газды жанынан беру іске асырылады. Пісіру кезіндегі ... жел ... газ ... ... пісіру жігі немесе жалғасының сапасын күрт нашарлатады.
Қорғаушы газдардың жылу-физикалық қасиеттері доғаның технологиялық қасиеттеріне және жік ... ... ... ... Мысылы, гелийді аргонмен салыстырғанда, оның иондаушы потенциалы жоғарырақ және плазма температурасында жылу өткізгіштігі үлкен. Сондықтан гелийдегі доға "жұмсақтау". ... ... ... доғаның кернеуі жоғарырақ, ал қалыптасқан жіктің балқу тереңдігі ... ені ... ... ... жұқа ... металдарды пісіргенде пайдалану тиімдірек. Бұдан да басқа, гелий ауадан және аргоннан жеңіл, бұл пісіру аумағын жақсы қорғау үшін, оның ... ... (1,5-3 есе) ... ... ... газы жік ... әсер ету ... аралық жағдайда.
8 - сурет. Қорғаушы газ ортасында доғалы пісіру.
Қолданылатын қорғаушы газдардың көп түрлерінде, олардың жылу - ... ... ... ... пісіру металдарына (ісжүзінде барлығына) және олардың қалыңдығына (0,1 мм-ден оншақты милиметрге дейін) қатысты бұл тәсілдің үлкен технологиялық мүмкіншіліктері бар. ... ... ... ... ... балқитын электродтарды қолданып орындауға болады. Басқа тәсілдермен салыстырғанда қорғаушы ... ... ... ... бар: ... металдар мен қорытпалардың әртүрлі қалыңдығында пісіру жалғастарының сапасының жоғарылығы; әртүрлі кеңістік ... ... ... жік ... ... ... ... бұл жартылай автоматты пісіруде өте маңызды; флюс толтыру, оны жинау және қожды кептіру операцияларының жоқтығы; жоғары өнімділігі және механикаландыру мен ... ... ... қорғаушы газдарды қолданғанда құнының төмендегі. Бұл тәсілдің флюс астында пісірумен салыстырғандағы ... ... жылу және ... ... ... қорғау шараларының қажеттілігі. [17]
8-Тақырып. Ұнтақты сыммен доғалы пісіру. Электроқожды
пісіру.
Сабақтың мақсаты - ұнтақты сыммен ... ... және ... ... ... ... көрнекілігі: плакат, интерактивті тақта
Сабақ жоспары: 1. Ұнтақты сымдармен доғалы пісіру. 2. Электр қожды пісіру. ... ... Флюс ... ... ... жартылай автоматтыда, электродты өңделген жиекке дәл бағыттау мүмкіншілігі және қалыптасуын бақылау қиындау. Қорғаушы газбен пісіргенде жел ... ... ... зақымдауынан т.с.с. пісіру аумағын қорғау
сенімділігі нашарлайды. Бұл жағдайда, қаптамалы болат электродтарының
жақсы қасиеттерін (қорғау, легірлеу, балқыған металдың тотығын азайту) және қимасы ... ... ... ... ... ӛнімділік) біріктіретін, ұнтақты сымдарды пайдаланудың үлкен өндірістік артықшылығы бар, әсіресе жинастыру жағдайында. Бұған пісіру процесін қиындататын немесе оның ... ... ... салу және ... т.б.) газ аппаратурасының (баллондар, шлангілер, газ реттегіштер) флюс және флюс аппараттарының жоқтығы мүмкіндік жасайды. Жартылай ... ... ... жиектерге электродты бағытауды, әсіресе оның көлденең тербелісінде, сондай-ақ жік қалыптасуын байқау мүмкіншіліктері, ұнтақты сыммен пісірудің негізгі артықшылықтары. Ұнтақты сыммен өзегін ... ... ... ... ... ... мен ... технологиялық сипаттамаларына ықпал жасауға мүмкіндік береді.
9 - сурет. Электроқожды пісіру процесінің сұлбасы.
Тәсілдің мәнісі. Ұнтақты сымның ... оны ... ... ... анықтайды. Сым өзегі 50-70% металл емес заттардан
тұрады, сондықтан оның электр кедергісі металл қабығынан жоғары - жүз ... көп. Сол ... ... пісіру тоғы металды қабықтан оны балқытып өтеді. Металл қабығы ішіндегі орналасқан ... ... ... ... жылу ... және балқыған металл қабығынан жылу беріліс есебінде өтеді. Осының салдарынан өзек қабықтан шығып, ваннаның сұйық металына тиюі немесе оған ... ... ... енуі ... Бұл жік ... ... емес ... ластануын көбейтеді.
Бұл тәсіл қалыңдығы жоғары металдарды жалғастыру үшін өнеркәсіпте кеңінен қолданылады. ... ... ... ... ... мыс, ... ... және олардың қорытпаларын пісіру үшін қолданылады. Тәсілдің артықшылығына, іс ... ... ... ... бір ... пісіру мүмкіншілігін жатқызуға болады. Бұл басқа тәсілдердегідей қожды кетіруді, пісірудің келесі ... өтер ... ... қондырғысын тиісті баптауды, қажет етпейді. Бұл жағдайда жиектерін қиғаштамай-ақ пісіру орындалады. Пісіру үшін бір немесе бірнеше сым электродтарын немесе ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде, пісіру металының қалыңдығы өскен сайын жоғарылайтын, үрдістің жоғары өнімділігі мен тиімділігіне жетеді.
Тәсілдің кемшіліктеріне төмендегілерді жатқызуға болады:
- техникалық орындалу ... ... бұл ... ... ... ... 16 мм-ден жоғары болғанда ғана жургізуге болады;
- металдың қалыңдығы 40 мм-ден асқанда ғана бұл ... ... ... бұл ... тек қана тік жіктерді пісіруге болады. [17]
9-Тақырып. Доғалы пісіруге ... ... ... - ... ... ... пісіру және электроқожды пісіру тақырыбын түсіндіру.
Сабақтың көрнекілігі: плакат, интерактивті тақта
Сабақ жоспары: 1. Ұнтақты сымдармен доғалы пісіру. 2. Электр қожды пісіру. ... ... ... барлық ұзындығындағы көрсеткіштерінің бірдей болуымен анықталатын пісіру жалғастарының жоғары сапасын қамтамасыз ету үшін, пісіру ... ... ... орындалуын қамтамасыз етуі қажет:
- пісіру тоғын электродқа және бұйымға келтіруді;
- электрод немесе қосынды металды және пісіру жиектерін қыздыруды;
- металды, оның ... ... тең ... ... ... ... жік ... қажетті дәлдікпен жылжуын;
- пісіру аумағын ауа әсерінен қорғауды.
Нақты қажетті технологиялық ... ... ... ... ... да (электрод тербелісін, ваннаны қолдан қалыптастыру, флюсті толтыру және оны тазарту т.б.) қамтамасыз етуі ... ... ... ... пісіру автоматы көмегімен орындайды.
Доғалы пісіруде жік сапасы тұрақты ... ... оны ... ... ... пісіру ережесі, яғни келесі факторлардың жиынтығы
сақталса:
Негізгілері:
- пісіру тоғының күші, А;
- электрод сымын беру жылдамдығы, м/сағ;
- электрод сымының қимасы, ... бос ... және доға ... электродтағы кернеуі, В;
- жік қалыптасу жылдамдығы (пісіру жылдамдығы), м/сағ;
- электродтың жік осінен ауытқуы, мм.
Қосымшалары:
- электродтың көлденең жылжуы: а) ... мм; б) ... ... ... ... мен құрылымы, электрод қаптамасы;
- негізгі металдың температурасы, 0С;
- электрод немесе ... ... ... қорғаушы газды беру жылдамдығы, л/мин;
- бұйымның қалпы және пісіру орны.
Жіктің ... ... ... немесе траекториядан барлық ауытқуын, аспаптардың көрсеткіштеріне сүйене отырып, ... ... ... ... ... ... ... кең атау тізіміне байланысты, қазіргі кезде балқытып пісіруге арналған жабдықтардың көптеген түрлері жасалды және шығарылады. Жаппай және ... ... да ... ... ... ... жоғары дәрежелі автоматтандырылған қондырғылар жасалды. Дегенмен, олардың ... ... ... ережесін реттеу мен тұрақтандырудың жаппай өндірістік жабдықтарда да пайдаланылатын, жалпы қағидалары ... Осы ... ... пісіруге арналған көбірек таралған жаппай аппаратуралардың негізгі түрлері ғана қарастырылған және сол аппаратуралардың сипаттамалары келтірілген. Пісіру ережесін реттеушінің негізгі ... ... жылу ... ... ... көрсеткіштер, тоқ пен доға кернеуін реттеу немесе тұрақтандыру. Бұл жағдайда реттеуші есебінде:
а) электрод беру жылдамдығы Vэл;
б) ... ... ... ... тізбегінің кедергісі Zс әсер етеді.
Пісіру үрдісінің орнықтылығы доға ұзындығы ... ... доға ... ... ... ... сымының балқу жылдамдығын өзгертумен қамтамасыз етіледі. Электрод сымының әрбір бекітілген беру жылдамдығына, беру жылдамдығы металдың балқу жылдамдығына тең ... доға ... өз ... сай ... Доға ... аз ғана ... ... балқу ережесі мен жоғарыда айтылған екі жылдамдық өзгереді. Нәтижесінде доға аралығының ұзындығы қалпына келе бастайды, бұл келу ... ... ... ... жылдамдығы;
νэ-электродты беру жылдамдығы.
Мұндай жүйе электродтағы тоқ тығыздығы жоғарылағанда (сымның
диаметрі 1-3 мм) және ... ... ... 8%-ға ... ... ... жұмыс істейді. Автоматты реттеу жүйесін, электродта тоқ тығыздығы, оның кездейсоқ ауытқығанында, ережесі жылдам ... ... ... ... ... ... Бұл ... доғаның жану ережесін өздігінен реттеу құбылысына, келесі шамалардың біріне: доға кернеуі, доға тоғы, қоректендіру көзінің электр ... ... әсер ету ... ... ... арнайы жүйесімен, сол бағытта жылу ережесін өзгерту қосылады. Тек қана доға жану ережесі автоматтандырылған қондырғыларды, доғалы ... ... ... автоматтар, ал оған қоса бастиекті түйіс бойымен жылжыту ... - онда ... ... автоматтары деп атайды. Доғалы, пісіруге арналған жартылай ... ... ... ... ... дейін) жіңішке пісіру сымын қолданғандықтан, жоғары эксплуатациялық көрсеткіштері болады. Доға жануы ережесінің өздігінен реттеу процесі жеткілікті ... ... ... және түйіс бойымен пісіру бастиегіне қолмен жүргізгенде пайда болатын доға аралығының барлық ұзындық ... ... ... ... ... ... пісіру жабдығын өндіргенде, құрама элементтердің аз санында, арналуы әртүрлі аппараттарды алуға мүмкіндік беретін, әмбебап және ... ... ... қолданылады.
Бұл тәсіл аппаратураларды жобалаудан бастап, оны дайындау, пайдалануы мен жөндеуіне ... ... ... ... ... тиімділік береді.
Тасымалы жартылай автомат (10,а-суреті) габарит өлшемдерінің (362x234x153мм) аздығымен ерекшеленеді. Жартылай автоматтың жылжымалы вариантында (10,ә-суреті) ... қоры 20 ... ... ... ал ... 80-100 кг-ға дейін сымның ауыр орамасымен жұмыс істеу үшін, беру механизмін арнайы арбашыққа бекітеді (10,б-суреті). Жартылай автоматтар тұрақты орында ... ... беру ... ... ... ... ең жоғарғы радиус әсерін қамтамасыз ететіндей, бұрылмалы консольді арқалықта орналастырылады. (10,д-суреті). Қоректендіру көзі немесе басқару шкафы мен беру ... ... ең көп ... 15м. ... ... пісіру, тез әсерлі айырғыш көмегімен, үш метрлі шлангі арқылы беру механизмімен жалғасқан әмбебап бастиекпен орындалады. Бастиектер, соплолар, ажыратқыштар және ... ... ... ... ... оларды пайдалану барысында, нақты жағдайда, ыңғайлырақ пісіру бастиегін жылдам таңдап, қолдануға мүмкіндік береді. ПДГ-502 және ... ... ... қатаң ғана емес, сондай-ақ құлама сырттық сипаттама алуды қамтамасыз ететін, әмбебап пісіру түзеткішімен ... ... бұл бір ... ... ... ... ... автоматты флюс астында пісіруге бейімдеуге мүмкіндік береді. ... ПДГ- 504 және ... ... ... ... ... басқару шкафы арқылы қосылатын, көп посталы қоректендіру көздерімен істеуге арналған.
Жартылай автоматты басқару сұлбасы шала өткізгіш элементтермен орындалған, олар пісіру және ... ... ... ... ... ... ... электродтармен доғалы пісіруге арналған жартылай автоматты жинақтау: а-тасымалы қиын жететін жерлерді пісіруге арналған (беру механизмі МПЗ-1); ә-жылжымалы (МПО-1); б-жылжымалы сымның ... ... ... ... ... 1-газ ... ... көзі; 3-басқару блогі; 4- электродтық сым беру ... ... ... ... ... ... ... ережесінің көрсеткіштерін есеп-экспериментельді тәсілдермен анықтау.
Сабақтың мақсаты - пісіру ережесінің көрсеткіштерін есеп-экспериментельді тәсілдер арқылы анықтау.
Сабақтың ... ... ... ... ... 1. Пісіру үрдісінің күрделілігі 2. Номограммалар мен кестелер 3. Эксперименттердің нәтижелері. ... ... ... ... ... ... ... қатысты технологиялық есептеулерге пісіру жігі мен жалпы жалғастың күтетін ... түрі мен ... ... ... ... ... мен ... құрамына байланысты есептеулерді жатқызуға керек. Осыған байланысты пісірудің технологиялық үрдістері жүретін жағдайларды ескеру қажет: пісірілетін металдың химиялық құрамы, ... мен ... ... ... температурасы, жік қалыптасуында негізгі металдың үлестік қатысуын анықтайтын пісіру ережесі; жік ... мен ... әсер ... ... ... ... ... химиялық құрамы; олардың жік қалыптасуындағы үлестері, тамшыда, доғада және пісіру ваннасындағы реакциялардың өту сипаты; жік ... және ... әсер ... оны ... ... ... созу ... деформациясының мөлшері. Пісіру үрдісінің күрделілігіне барлық технологиялық ... ... ... ... ... ... ... дәл аналитикалық байланыстарды алу мүмкін емес. Іс жүзінде құбылысты толық қамтитын, сондай-ақ әртүрліліктің көптеген жеке жағдайларын ескеруге мүмкіндік беретін, тек қана ... ... ... ... ... Сондықтан пісірудің технологиялық үрдісін әдетте, экспериментальды зернеулердің нәтижесін жалпылау негізінде, жуықталған формулалармен есептейді. Пісірудің технологиялық үрдісін жасағанда, талаптарға байланысты, барлығын ... жеке ... және ... шығыс сипаттамаларын есептейді:
а) жік маталы мен термиялық әсер аумағының температурасы мен салқындату жылдамдығы, қатерлі температура аралығында (Тmax, Wохл, tв) оны ... ... Fпр, Fн және γӛ ... шамасын есептеумен анықтайтын,
негізгі металдың жік қалыптасуындағы үлестік қатынасы;
б) барлық легірлеуші элементтер үшін жік металының химиялық құрамы;
в) жіктің ... ... ... ... Н, ені е, ... h, балқу ψпр және жік ψв түрлері коэффициенттері;
г) жік металының механикалық қасиеттері: беріктиік шегі σв.ш, ... ... шегі σт.ш, ... ... δш, ... ... ψш, соққы тұтқырлығы αв.ш. Әдетте және ... ... ... барлық болаттар үшін орындайды.
Төмен көміртекті және төмен легірленген құрылғылық болаттарға және пункттері бойынша есептеу үшін ... ... бар. ... болаттар үшін - пункттері бойынша есептеуге болады, одан да басқа аустенит таралунының термикинетикалық немесе изотермиялық ... ... жік ... құрылымын, шынықтыру құрылымы мен сызаттар пайда болу мүмкіншіліктерін бағалау қажет. ... ... ... ... ... ... мен ... процесін есептеу формулаларында ғана бар. Қазірге дейін пісіру ережесінің көрсеткіштерін, көптеген эксперименттер негізінде жасалған, әртүрлі ... мен ... ... ... ... іске ... Бұл мәліметтерді пайдалану пісіру ережесінің барлық кӛрсеткіштерін J, U, Vсв, Vпл, dэ, Jэ ... ... ... Бұл жағдайда пісіру жіктерінің қажетті балқуы, жіктің сыртқы бөлігінің қанағаттанарлық ... жік ... ... ... ... механикалық қасиеттерінің қамтамасыз етілетініне сенімді болуға болады.
Дегенмен, номограммалар мен кестелерде технологқа маңызды және
қызықты төмендегі мәліметтер туралы ақпараттар жоқ.
1. Жіктің өлшемдері (H, e, h, ψв) ... ... Fпр, Fн және γо ... ... Жік ... ... сипаттамалары (σв.ш., σт.ш., σш, ψш) қандай
болады.
Тек, осы көрсетілген мәліметтер ғана ... ... ақау ... ... етіп қана ... ... жоғары өнімділік пен пісіру материалдарының, электроэнергия, еңбек ақы, қосымша және басқа шығындардың ең аз шығынында, жайлырақ беріктік пен пайдалану саласында, ... ... ... ... ... ... ережесін таңдау жоғарыда көрсетілген сандық көрсеткіштердің бірнеше вариантын салыстыруға негізделеді, бұны қарапайымдылау, арзан және ... ... ... ... ... Міне осы, жинақталған нақты тәжірбиелік мәліметтер негізінде, оларды ғылыми жүйелендіру, жалпылау және математикалық өңдеумен, технологтарды қызықтыратын пісіру ... ... ... мәнісін көрсететін, есептеу алгоритмдерін, яғни математикалық үлгі жасау, көптеген зерттеушілердің талпынысын анықтады.
Қазіргі кезде ... ... ... процестің математикалық үлгісі
экспериментті зерттеулердің қажетті бөлігі болып саналады, өйткені, алатын нәтижелерді статикалық өңдеумен экспериментті ... ... және аз ... іске ... ... ... бір факторлы экспериментте, оны орындағанда, оның барлық тәуелсіз айнымалы факторлары, ... ... ... деп алу ... ал бір ... фактор өз мәнінің барлық таңдалған аралығында өзгертіледі. Содан кейін, ұқсас тәжірибе басқа ... үшін ... да, бір ... ... ... Эксперименттердің мұндай жоспарын іске асыру қиынға соқпайды, дегенмен, ол өткізу ... ... ... мен ... ... ... ... беретін дәлдігі жоғары емес,
бірнеше факторлардың бір уақытта және бірлескен әсерін ескеруге мүмкіндік
бермейді. Осы келтірілген себептерге байланысты, ... ... ... ... ... ... теория идеясына немесе
эксперименттерді көп факторлы жобалауға негізделген математикалық үлгілер, процестер мен ... ... іске ... Егер ... ... ... ... талдау және ұқсастық теориясы негізінде, ұқсастық шегі мен кешенді көрсеткіштер немесе бұл процестің жалпыланған ... ... ... ... онда ұқсастық жағдайына жауап беретін әртүрлі эксперименттердің нәтижесін жоғары дәлдікпен және жақсы жетістікпен жалпылауға болар еді. Ұқсастық теориясын пайдалану ... ... ... ... ... ... әсері жөнінде кеңірек ақпарат алу мақсатында және қажетті эксперимент санын азайту ... көп ... ... ... ... ... Бұл ... негізінде жеке көрсеткіштердің және олардың бірлескен әсерін ескеретін, әртүрлі дәрежелі функционалды байланыстар түрінде шағындап жобаланған тәжірибе негізінде, бақылау нәтижелері мен ... ... ... ... байланыстарды алуға мүмкіндік беретін, көп тармақты корреляциялық талдау
енгізілген. Бұл жағдайда өтетін процестердің ішкі физикалық мәні ... ... ... ... айнымалылардың (көрсеткіштердің) бір уақыттағы әсерін ескеріп, процесс жүруіне көрсеткіштердің формалды ықпалы көлемді (сандай) анықталады. Бұл тәсілді қолданғанда ... ... ... қажет тәжірибе саны елеулі қысқартылады және бұдан да басқа, алынған шешімдер зерттейтін ... сан ... ... интерполяцияланған формулалар есебінде пайдаланылуы мүмкін. Сонымен, а-д пунктары бойынша есептеу мүмкіншіліктері әртүрлі, оларды ... ... ... ... барлығымен және мұндай формулаларды алу мақсатында,
қажетті эксперименталды зерттеулерді дұрыс ... ... ... ... ... ... негізделген, міне осындай көзқарас, пісіру ережесін негіздеуде және таңдауда ең дұрысы деп саналады. Бұл болаттар және пісіру тәсілі үшін ... ... ... ... ... ... және +-10-12% дәлдікпен нәтиже береді. Пісіргенде жік пен пісіру жалғастарының ақырғы мөлшерлері мен қасиетіне әртүрлі дәрежеде әсер ететін ... ... бар. ... тоқ күші, кенрнеуі, пісіру жылдамдығы, электрод сымының химиялық құрамы мен өлшемі, қорғаушы ортаның құрамы мен ... ... ... ... ... мен ... ... ауаның температурасы жатады. Осы себеппен, әрбір фактордың және олардың біріккен әсерін, яғни зерттеу нәтижесін белгілі жүйеге келтіру және олардың ... ... мен ... ... қиын ... ... ... мәнісін талдау негізіндегі ұқсастық теориясы мен өшемдіктерді пайдаланғанда, зерттейтін функцияға бірлесіп ықпал ететін факторлардың жиынтығын (кешенін) іздейді. Бұл ... ... ... мәні елеулі тұрақты бірлестіктердің қосындысы болып табылады. [17]
3 Экономика бөлімі
3.1 Жалпы жағдай
XIX ғасырдың аяғында орнықты ... ... ... асатын жалын пайда болды. Бұл температура пісіру кезінде металды балқытуға жеткілікті болды. 1906 жылы ацетиленді генераторлардың сенімді құрылғысы және ... ... ... ... ... пісіру құрылысқа тез еніп кетті. Газбен пісірушілер мамандығы да осы ... ... ... ... ие бола ... өсу ... ... пісіру өндірісі де жаңарып отырды. Қазіргі кезде құрылысты пісіру жқмыстарынсыз елестете алмаймыз.
Газбен пісірушілер мамандығы ... ... ... ... ... ие, себебі, болаттан жасалған кесуге ыңғайсыз құрылғылар пісіру жұмыстары арқылы орындалады. ... ... ... ... металл кесу жұмыстарында орындайды, сол себептен өзімен бірге құрал-жабдықтарды алып жүруі тиіс.
Пісірілетін бұйымның пісіру жігі ... болу үшін ... ... оттықтың тиісті көлемде жағу керек және жұмыс ... ... ... ... ... алуы және өндірістік қауіпсіздік техникасын сақтауы тиіс. [5]
Газбен пісіруші жұмыс алдында оттықты мұқият қарап шығуы тиіс.
Газбен пісірушіге қойылатын ... ... ... ... сипаттамасы екі бөлімшеден тұрады. Бірншісі - "Жұмыс сипаттамасы" - жұмысшы орындауы тиіс ... ... ... ал ... - ... ... - жұмысшы білуге тиіс негізгі талаптар енгізілген.
Тарифті-біліктілік сипаттамасына әдеттегі әр ... ... ... ... ... Бұл ... соңғы емес болып табылады. Әкімшілік өкілдік органдардың келісімімен қосымша ... ... ... белгілей алады, тарифті-біліктілік сипаттамасының құрамындағы орындалу қиындығына байланысты газбен пісіруші мамандығының разрядтарына сай келеді.
"Жұмыс сипаттамасы" бөлімінде көрсетілген орындалатын ... ... ... ... ... ... және өткізіп, жұмыс орнын жинап, құрал-жабдықтарды дұрыс қалпында сақтау керек, және белгіленген техникалық ... ... ... ... ... енгізілген теориялық және практикалық білімге қойылған талаптар ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік ережесі, өндірістік санитария мен өрт қауіпсіздігі, жеке қорғаныс жабдықтармен қолдану ережесі, және ... ... ... ... ... мен еңбекті дұрыс ұйымдастыру талаптарын білуі керек.
Жоғары білікті газбен пісіруші маманы өзінің тарифті-біліктілік сипаттамасында келтірілген жұмыстар тізімінен ... ... ... ... ... ... білуі керек, және төменгі разрядтағы жұмысшылармен басқару керек. ... - ... ... ... ... ... берілген жалақы, теңге
Барлығы, теңге
Оқытушы
Инжинер жобалаушы
Инжинер стандарттаушы
Инжинер педагог
Инжинер технолог
Инжинер металург
Инжинер ... ... ... ... 000
70 000
80 000
60 000
90 000
80 000
420 000
480 000
960 000
210 000
240 000
540 000
270 000
480 000
Барлығы
3600 ... қоса ... ... ... ... 4.1) есептелінеді:
Скур.жыл=(СжылНз.к.100)Нjл.к.100+ Сжалпы ... ... ... ... ... ... аударудың нормасы, %
Нәл.қ-әлеуметтік қажкттіліктерге аударудың нормасы, %
Зейнетақы қорына аударудың нормасы - 10%, әлеуметтік қажетіліктерге аударудың нормасы - 11%. ... ... ... ... ... мен құралдарды сатып алуға кететін шығындар ... ... ... ... мен ... сатып алуға кететін шығындар 2,3-кестелерде көрсетілген.
2-кесте
Аталуы
Тип
Саны
Бағасы, теңге
Жалпы бағасы, теңге
Компьютер және программалық қамсыздандыру
Компьютер
Acer Cl-896 WX
3
35 400
106 ... ... Intel Xeon ... ... ... ... plus A
6000/8000 BA
2
21 000
42 000
Жұмыс орны станциясы
Inel i-Core 550
4
118 700
474 800
Барлығы
842 ... ... ... ... ... ... ... (Сбк)
1 400 000
Қосымша бар шкаф
1
50 000
50 000
Өлшеуіш құрылғылары
Штангенциркуль
ШЦ-250
2
30 000
60 000
Оциллограф
АКИП-4108
1
80 000
80 000
Компаратор
ВСК-1
1
55 000
55 000
Шуптер
МАТС 598
1
60 000
60 000
Индикатор
G01N27/22
3
40 000
120 000
Өлшеуіш құралдарға ... ... ... ... Ескерілмеген жабдықтарға кететін капиталды шығындарды жалпы бағасының 5%-мен есептейміз ... ... ... ... ... ... ... капиталды шығындар (формула 4.3):
Сжаб=сеск.жаб+сб (4.3)
С= 15750 + 315 000=330 ... ... ... ... ... кетктін шығындар капиталды шығындар бағасының 18%-ын құрайды (формула 4.4)
Смонт=сжаб*0,18 ... 330 ... 535 ... капиталды шығындар көлемі (формула 4.5):
Кса=Скур.жаб+Сжаб+Смонт+СБК ... 3 956 400+330 750+59 535+1 400 000=5 746 685 ... - ... құжаттарды сатып алуға жұмсалатын шығындар

Аталуы
Саны
Бірлігінің құны
Жалпы сомасы, теңге
1
МемСТ 2.601-68...2.605
3
90 ... ... ... ... ... ... ... 000
4
МемСТ-13-85
2
65 000
130 000
Барлығы
12
680 000
Аудармалармен қоса жалақы келесі ... ... 4.6) ... ... ... 000-680 ... ... өндіруге кететін шығындар
Програмалық қамсыздандыруды ендірүге машина уақытының 50сағаты қажет. Машина уақыты амартизацияға, ремонт жасауға , ... ... ... қоса ... ... ... ... жабдықтардың жұмыс жасау уақытының жалпы фондына қатынасымен есептелінеді. ... ... ... ... орны станциясының орны станциясының бағасының 12,5% құрайды:
А=Сж.о.с.*0,125=474 800*0,125=59350
Жылдық жалақысы
Жалаылдық ... - 120 ... ... ... ЖЕК= 12*АЕК.
Жылдық жалақысы: ;
- басқа нормативтік заңға ... ... ... өндірістік қауіпсіздіктерге және денсаулықты қорғау тұрақты бағытталған жақсартуға және экологиялық халықаралық стандарттардың экологиялық менеджменттің ISO 14001 және ... ... ... ... және еңбекті қорғау OHSAS 18001 талаптарына жауап береді.
Жалпы басқару қауіпсіздік қызметпен және еңбек қорғаумен Бас директор , тікелей ... - ... ... жүктелгенді іске асырады.
Қауіпсіздікті және еңбекті қорғау бөлімі әдістемелік басқару, ішкі ... ... және ... ... ... ... қорғау сұрақтары бойынша және өндірістік тазалық сақтау, жұмысшылар үшін қауіпсіз және сау шарттарды ... ... ... ... ... ... стандарттардың талаптарын іске асырады.
Қауіпсіздік және еңбек қорғау бөлімі өндірістік жарақттанушылықтың себептерін талдауын жиі ... ... ... ... ... ... ... жалпылап жатады, бұл негізде лайықты кепілдемені істеп ұйымдарға жетекшілерге мәліметке ... ... ... ... бірге қауіпсіздік және еңбек қорғау бөліммен өзгерістер енгізілген 5 наурыз 2012 жылдан жүйелерге басқаруға OHSAS ... ... және ... ... ... ... ... қорғау басқару жүйесі). Ішкі ұйымдарда ЕҚБЖ қолдану үшін жүйе енгізілген емес ... 18001 ... ... ... ... , ... , ...

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлыбритания15 бет
Ішкі істер органдарының арнайы күзет қызметі туралы74 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану31 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану туралы ақпарат59 бет
Арнайы ашылған аймақтар7 бет
Арнайы білім беру24 бет
Арнайы білім беру қызметінің қазіргі жүйесі29 бет
Арнайы білім берудің технологиялары мен әдіс-тәсілдері27 бет
Арнайы білім берудегі қазіргі арнайы құралдар..21 бет
Арнайы компьютерлердің құрылғылары29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь