Лирикадағы психологиялық көңіл-күй

І Кіріспе
1.1Көңіл.күй лирикасы туралы түсінік
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Көңіл.күй лирикасы және оның зерттелуі
2.2 Абай өлеңдеріндегі көңіл.күй лирикасы
2.3 Әдебиеттегі лирик ақындар
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Көңіл-Күй Лирикасы мәдениетін, жазба дәстүрін, әдет-ғүрыптары мен дүниетанымын білуге болады. Н.М.Ядринцев 1889 жылы Моңғолиядағы Орхон өзенініңқұйылысынан қос тілдік жазуы бар екі тас тапқан. Кейіннен біреуі Білге қағанға (735 жылы), екіншісі оның інісі Күлтегінге (732 жылы) қойылғаны белгілі болып, мазмұны толық анықталды. Бұл ескерткіштердің бір кырына Қытай иероглифтері ойылған, ал үш қырына ойылған жазу таңбалары "Сібір руналарына", Енисей бойынан табылған жұмбак жазуларға үқсас. Финн және орыс ғалымдары жүргізген арнаулы зерттеулер нәтижесінде Орхон және Енисей ескерткіштерінің нұсқалары (фотосурет, эстампаж) жинақталып жарияланған атластар жарық көрді. Дания лингвисі В.Томсен 1893 жылы түркі руникалық (Орхон-Енисей) таңбаларының дыбыстық мағыналарын анықтап, акад. В.В. Радлов 1894 жылдың қаңтарында көне түркі тілінде жазылған Күлтегін ескерткішіндегі руникалық жазудың түңғыш аудармасын берді. Мұнан кейін К. т. ж. е. тек тастарға ғана қашалмағандығы, металл (алтын, күміс, қола) және саз балшықтан жасалған түрлі бүйымдарға ойып жазылғандығы да айкындала түсті. Моңғолиядағы, Сібір мен Қазақстандағы айқындалған түркі руникалық ойма жазуларының жалпы саны әзірше екі жүзге жуық. К. т. ж. е-нін тілін зерттеп, зор үлес қоскан ғалымдар -В.Томсен, В.В. Радлов, П.М. Мелиоранский, В.Банг, Г.И.Рамстед, А.Габэн, С.Е. Малов, В.М. Насилов, И.А. Батманов, А.Н. Кононов, Дж. Клоусон, Т.Текин, М.Жолдасбеков, т.б
Жалпы лирика деген ұғымға қандай қасиеттер тән болса ...
1.Байтұрсынов А. Бес томдық шығармалар жинағы. – Алматы: Алаш, 2003. – 1 т. – 408 б.
2.Қазақтың ас беру дәстүрі: әлеуметтік-саяси қызметі (XVIII–XIX ғғ. деректері бойынша).Смағұлов Ержан Мәлікұлы. Диссертациялық жұмыс.- Алматы. 2007.40-41б.
3 Байшығанұлы К. Қайтейін жалған дүние. – Алматы: Толғанай Т., 2008. –336 б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ ... ... ... психологиялық көңіл-күй
Орындаған: Ағали Әйгерім
Тобы: ФИ-201
Тексерген: Жүндібаева А.Қ
Семей 2015жыл
Жоспар:
І Кіріспе
1.1Көңіл-күй лирикасы туралы түсінік
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Көңіл-күй ... және оның ... Абай ... ... ... ... лирик ақындар
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Көңіл-Күй Лирикасы мәдениетін, жазба дәстүрін, әдет-ғүрыптары мен
дүниетанымын білуге болады. ... 1889 жылы ... ... қос ... ... бар екі тас ... ... біреуі
Білге қағанға (735 жылы), екіншісі оның інісі Күлтегінге (732 ... ... ... мазмұны толық анықталды. Бұл ескерткіштердің бір
кырына Қытай иероглифтері ойылған, ал үш қырына ... жазу ... ... Енисей бойынан табылған жұмбак жазуларға үқсас. Финн
және орыс ғалымдары жүргізген ... ... ... ... ... ескерткіштерінің нұсқалары (фотосурет, эстампаж) жинақталып
жарияланған атластар жарық көрді. Дания лингвисі ... 1893 жылы ... ... ... ... мағыналарын анықтап, акад.
В.В. Радлов 1894 жылдың қаңтарында көне ... ... ... ... ... ... түңғыш аудармасын берді. Мұнан кейін К.
т. ж. е. тек ... ғана ... ... ... ... қола) және
саз балшықтан жасалған түрлі бүйымдарға ойып ... да ... ... ... мен ... ... ... руникалық
ойма жазуларының жалпы саны әзірше екі жүзге жуық. К. т. ж. ... ... зор үлес ... ғалымдар -В.Томсен, В.В. ... ... ... ... А.Габэн, С.Е. Малов, В.М. Насилов, И.А.
Батманов, А.Н. ... Дж. ... ... М.Жолдасбеков, т.б
Жалпы лирика деген ұғымға қандай қасиеттер тән ... ... ... ... ... не ... ақын ... ... де ... Абай лирикасында
осының бәрі түгел ... Оның сырлы жырларындағы сәл ғана ... барлық ... ... ... ... өзі өмір ... ... ... тыс
... Сондықтан ... Өз ... ... өмір ... ... ... ... ... Абай да өз ... керекті жерінде кейбір қоғамдық
қатынастардан белгі бере ... ... ... ... ... сол ... отырған патша әкімшілігіне түйрегені болып шығады. ... ... ... ... сөз ... ... ... ... ... ... Сияз бар
десе жүрегім Орнықпайды суылдап ... Қараңғылыққа ... Аздырар адам баласын.
Еңбек қылсаң ерінбей ... Бірақ ұлы ақын осы ... ... ... ... ... ... ... жалғасып ... сөз жоқ Абайдың саяси лирикасының ең
түйінді біртұсы. Әуелі қысқа ғана ... ... ... ... ... қорытады. «Кедейдің өзі жүрер малды бағып ... Тоңған иін жылытып
... ... ... ... ... ... жама пәйелі отыр. Қара қцдан орта қап
ұрыспай берсе ... ... ... ... «Қар жауса да тоңбайды бай
баласы ... » Уайым жоқ ... ... ... бай ... «Бай ... ... ... ... ... бүрын ... кемеңгерлік болатын. Оның үстіне ... ... ... ... өмір ... ... кедейдің ауыр тұрмысына
оқырманның аяныш сезімін туғызып ... Тілегі ауып ... ... ... халі ... ... ... мейір ... Ақыр аяғында белгілі бір жөн
жолға тұсе алмай ... Еңбек білмес ... да жоқ қой ... Жас бала ... ... ... ниетінде бітіреді. Абай өз заманындағы әлеуметтік
өмірдің ең бір көзек күттірмес күрделі ... өз ... ... ... ... Абай ... ... ... ... Бірақ Абай халықты
қараңғылықтан ... елдіңертеңінесенді. Ақыңдығының алғашқы көзеңінде ... ... ... ауыз ... ... көне ... ... өлеңдерінің қайсысын алып қарасақ та ... «Қақтаған ақ күмістей
кең маңдайлы ... ... қара қасы ... ... ... ... тура ... ... ... ... ашса ... іш қайнайды. » Осында не бар ... Мұңда
Абайдың ... ... ... көз алдымызға ... Сұлу бір ... де ... ... ... ... ішкі сыры мен ... ... ... ... қарап ... Ұлы ақынның бұл шығармасы да өз дәуірінің ... озық ... Біз ... ... ... ... ... ... лирикасын көріп ... Осы айтылғандардың Абай шығармаларынан біздің
көзімізге түсуі заңды ... Лүпілдеп жүрегі. Өзгеден ... ... Бұл ... да ... ауыз ... ... жалаңсылдырата бермей ...
Бұл тұста Абай ұлы ақындардан үлгі ... ... етіп бере ... ... ... ... ... ... Оларда енді қимыл ... сыр шертеді. Енді біз ... ... қана құр ... ... ... ... калыптастырған адам
емес. Оның сұлулыққа көзқарасы да өлеңдерінен көрініп ... Абай да сұлулықты
қиялдан емес ... ... Әлі ... сөз ... ... ... жар менен
артық табылса да. Сорлы асық сарғайса да ... ... ... ... жырға
айналдырады. Махаббат жырларының ішіндегі Абайдың Ұлылығын ... Алдымен ... ... ... ... ... ... тек Пушкиннің ғана ықпалында
... буынын санап отырмайды. Крыловты не М ... ... ... ... ... ... ... ... ... Абай бұл ... өз
өлеңдерінің нұсқасындай ... Осы арқылы қазақ қыздарына Пушкиннің ... етіп ... ... ... ... ... жағынан ... оқырманды содан
сақтандырады. Мінезіне ... Сенен басқа еш жерден Таба алмадым орнымды. ... ... жоқ ... ... деп басталатын оның жан сыры ...
Иембісің сақтаушы. Әлде азғырып әуре еткен ... Шеш ... ... ... ... ... саусағын ... » Осыны аудару үстінде ақынның өзі де самғап
... Асқақтап ... Қазақ ... ... ... өлең ... ... үзіп ... ... қоңыр саз тапқан. «Жас жұрек жайып саусағын ... Жүрек
саусақ жайып ... » Осыны ... ... ... ... отты ... ... ... сөз мүлде соны ... Бірақ тосын деп жатырқау былай тұрсын
... қызғана оқисың. ... таза ... жас ... мың ... нәзік сезім
ырғағын ... Міне ... Табиғат «адам өмір сүрер ... Міне ... Әсіресе ... ... ... ... сұлу ... Оның ... ... уақыттың
әлдеқалай жылы ... сол заманда тіршілік ... адам жайы ... ... ... ... лирикасын оқығанда оқырманның көз ... ... ... ... ... ... ... ... Қүйрығымен шылпыдцап.
Жалаң табиғаттың бірыңғай өзін ғана қызықтап ... терең поэзия тумас ... ... ... ... ... тірі ... Аумаған адам сияқты мінезі ... бар ... ... ... ... емес пе. Қыс бұл ... «ақ киімді ...
Қытымыр қатал қүлқы бар қушұнақ ... Бұл жердеде мәдениетті поэзияның өкілі
Абай өзінің өзгеше өлең ерімін ... ... ... ... ... құр ... ... өз дәні етіп ... отыр. Абайдың табиғат лирикасы ... сырлыжырлар.
гүлі солған сарғыш даласын шық басқан сұрғылт күз де сонда. Әр ... ... ... ... ... де ... одан әрі сол ауыл шындығы
өрістеп кете ... ... ... Енді ... ... ... сатыға
көтеріліп ... Абайдың тамаша реалистігі ... Аңшылық турасында бұған жеткен
өлең де ... ... ... ... ойын ... ... ... ... ... бір өлеңнің басы бірдей басталады да ... «Қараңғы түнде тау ... Түн ... ... Бұл өлеңде тек табиғат суреті ғана емес ... ой бар. ... ... осы мазмұнын ... ... жаңа ... ... ... жаңа сөз ... ... басын
ұзартып ... Сұрғылт тартқан бейуаққа. Төмен қарап мұңдасар ... Ұлы ... ... ... ... ... өзі ... сөйлейді. Ап ақын өзі
туралы ... Идеясыз жалпы әдеби ... ... ... ... ... ... бұлт сегіліп ... Өне бойың егіліп ... ... ... ... ... жасқа қаңғырып ... Бұл адамға тән құбылыс ... Абай бұл
саладағы ... сол өзі өмір ... ... өзімен бірге тіршілік
еткен ... ашықсырласады. Бұл ретте ақын ... ... ... ... ... алға ... ... сеніммен қарауға мегзейді. жүдеу
қабақпен жырланады. Ақын басында болған жабығу ... Абай өмір ... ... ... ... аспан тұр ... Бір себепсіз қайғы қүр ...
Қапамын мен ... Қайғырамын ... ... аман ... сау ... ... ... ... амалсыз тоқтап ... Осы жайт ақын өлеңіне ... ... ... ... ... ... Абай ... ауыр қасірет болғанын ... Өзін
қоршаған орта ... ақынды өз ортасынан түңілуге дейін ... Дәл ... ... ... ... «Мен ... өлеңді ермек үшін ... Көкірегі
сөзімді ... Ақын енді ... ... Ақын сөзі ыза мен ... ... ... ... өзің біл. сол күйініштен туған ызалы жырын тағы да ел ... ... ... басқан ... Көкірегінде оты бар ... Бірде осылай қатты
айтса ... Шығарған сөз емес қой ... ... Ол ... ... игі ... ... Ақын ... азамат болуы ... шындықты суреттесіндейді.
Қыранша қарап Қырымға ... Кектеніп надан ... ... ... ... ... ... одан ... ... ... – шындықты адамның ішкі көңіл-күйіне ... ойы мен ... ... ... психологиялық шығарма. Ол әдебиеттің Аристотель
заманынан бері келе ... ... үш ... ... ... ... сюжетке көп бара бермейді. Оқиғадан гөрі отты ... ... ... ойға ... Лирика тілсіз түйсіктерге сөз
береді, оларды тар кеуденің қыспағынан көркемдік өмірдің таза самалына ... да, ... ... ... ... бас ... – ақынның өзі.
Мұның эстетикалық қасиеті де, тәрбиелік күші де айрықша үлкен. ... ... ... ... адам ... ... ... ақын мен оқырманның көңіл-
күйлері бір-біріне ұштасып, бірігіп, біте ... ... ... ... ... оның ауыз ... басталған. Мәселен,
қазақ лирикасының басы тұрмыс-салт өлеңдерінде - той бастар мен ... мен ... ... ... ... ... мен ... айтуда,
естірту мен жоқтауда жатыр. Онан бергі қазақ поэзиясында Шалкиіз, ... ... ... ... ... қазақ халқының аңсаған
арман-мұраттары көрсетілген.
Лириканың жанрлық сипатын сөз еткенде, оның белгілі бір ... ... ... ... бола ... ... шартты түрде бөлінген түрлері бар
екенін де жоққа шығара алмаймыз. Мәселен, ... мұң ... ... ... ... ... (рубай), нәзира т.с.с. бұрыннан бар, дау тудырмайтын
лирика түрлері бар. Ал, ... ... ... ... А. ... ... «Әдебиет танытқыш» кітабынан бастап ұлттық өлең түрі, ... деп ... ... ... ... ... ... (медиативті),
жұмбақ, хат өлең түрлері де кеңінен жайылған. Қ.П. Жүсіп: «Әрине, ... ... жанр түрі ... дамуы сөз етілгенде, оның шартты ... ішкі ... ... ... ... шолу ... ... үгіт өлеңі; арнау, хат ... ... ... ... ... ... лирикасы болып тарамдалу мүмкіндігін
т.б. ескеру керек», - деп жазады. Ал ХХ ... ... ... ... ... жіктеу орнықты. Осы орайда С. Мақпыров: ... ... ... саралап, жіктеуге болады. Мәселен,
қоғамдық-әлеуметтік, ... ... ... ... ... лирика,
өмір-болмыс сырлары жайлы толғанысқа құрылған пәлсапалық лирика, ғашықтық-
сүйіспеншілік немесе жеке бастық ... ... ... ... әйтпесе интимдік лирика, көңіл-күй лирикасы, сондай-ақ, табиғат
лирикасы деп талдау-таразылау әдебиеттану ғылымында бұрыннан бар ... ... жанр мен ... ... атап ... ... 20-40 жылдарындағы қазақ лирикасының жанрлық сипаты дегенде,
азаматтық, табиғат, махаббат, философиялық лирика деп ... ... ... 20-40 ... жемісті еңбек еткен қазақ лириктерінің
шығармашылықтарына көз ... ... ... да айналып өтпейтін
нысанасы бар ... ... ... Ол – табиғат. ... ... ... ... ... ... байқауға болады. Шындығында да,
қазақтың халық поэзиясында табиғат суреті, ... ... ... ... ... ... болуы заңды нәрсе еді. Кең далада көшіп жүрген,
күнделікті өмірі жылдың төрт ... де кең ... ашық ... ... ... ... ... өзін әрдайым табиғаттың
аясында, бауырында отырғандай сезінуі ... ... ... ... ... ... егіздеу тәсілі арқылы суреттелді. Табиғатқа,
ондағы түрлі құбылыстарға арқа сүйей отырып, ... ... ... ... ... ... жазба поэзияда да жаңа
арнамен байыды. ХІХ ғасыр басында өмір сүрген Д. Бабатайұлы, М. ... ... ... ... ... ... нысан ретінде
негізгі ойға тірек болып, салмақты ... жүк ... Ал ... ... ... ... екі өлеңі жазба поэзиядағы
табиғаттың реалистік қалпын берген алғашқы туындылар болып ... ... ... бұл ... ... ... ұлы Абайдың өлеңдері еді. «Ыбырай
мен Абайдың жаз мезгілін бейнелеген өлеңдерінде табиғаттың сұлу ... ... ел ... ... ... және тақырып
ауқымынан шықпауын олардың жетістігі деп білеміз. Ал, ... ... ... ... жалпылау да, Абай салған картина нақтылы екенін
байқаймыз», - дейді М. Әуезов. Абай пейзажды адам ... өмір ... ... ... көшпелі тіршілікпен байланыста ғана суреттемей,
адамның жан сезімімен ұластыра бейнеледі. Абай ... ... ... ... С.Сейфуллинге бет түзеп, бағыт алар нысан болды.
Қазақ әдебиетінде, Абай ... ... ... ... адам сезімдерінің нәзік түйсінулерін көрсететін лирикалық
шығармалар өте көп. Абай лирикасы кең көлемді мол ... ... ... таусылмас сырлы мұра. Абай лирикасы сала-сала. Жалпы ... ... ... ... тән ... Абай өлеңдерінде соның бәрі бар. Абайды
бірыңғай қайғының, яки қуаныштың ақыны деуге, не ... не ... ... ... де болмайды. Абай лирикасында осының бәрі түгел, тұтас жатыр.
Оның сырлы жырларындағы сәл ғана, ең бір жай ... өзі ... ... ... ... ... толқытып, барлық пернені түгел басып,
барлық шекті түгел ... ... Бұл - ... ... қатар, С. Сейфуллин, Ш. Құдайбердіұлы, М. Жұмабаев, I. ... ... С. ... С. ... Ә. Тәжібаев, F.Орманов, ... М. ... ... ... ... ... айқын көрініс тапқан.
Пайдаланған әдебиеттер.
1.Байтұрсынов А. Бес томдық шығармалар жинағы. – Алматы: Алаш, 2003. – 1 т.
– 408 б.
2.Қазақтың ас беру ... ... ... ... ғғ.
деректері бойынша).Смағұлов Ержан Мәлікұлы. Диссертациялық ... ... ... К. ... ... ...... Толғанай Т., 2008. –336
б.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай және Шәкәрім: көркемдік дәстүр жалғастығы57 бет
Абай, Шәкәрім мұрасындағы рухани тұтастық немесе жантану ілімі жайында7 бет
Өлең мен оның құрылысы7 бет
Өлең мен оның құрылысы (таныстырылым).Лирикадағы сюжет мәселесі (конспект).Көркемдік әдіс. Әдеби бағыттар мен ағымдар (конспект). Образдың жасалу тәсілдері мен түрлері. (кесте)8 бет
Әдеби тек. Драма. Лирика. Эпос4 бет
Көңіл көтеру бағдарламалары69 бет
Көңіл құпияларын ашқан жазушы43 бет
Үйлену той техникалық ұйымдастыру, оны өткізу барысында демалысты көңілді өткізу қажетті шараларды зерттеу33 бет
Өзін- өзі тану сабақтарында студенттердің көңіл-күйін жақсартудағы музыканың рөлі24 бет
"сопылық ілім мен қазақ лирикасындағы үндестік"6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь