Тұқымдық және сорттық бақылау

Кіріспе
Сорт туралы жалпы түсінік және оған қойылатын талаптар
Негізгі бөлім
2.1. Сорттық және тұқымдық бақылаудың жалпы ережелері
2.2. Сорттық бақылауды жүзеге асыру тәртібі
2.3. Тұқымдық бақылауды жүзеге асыру тәртібі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Селекцияда тұқым шаруашылығы жұмыстарын табыспен жүргізу үшін және ауыл шаруашылығы өндірісінде сорттарды дұрыс пайдалану үшін сорттың не екенін, сорт топтарының өзара ұқсастығы мен олардың бір – бірінен айырмашылығын білу аса маңызды.
Өсімдіктерді жүйелеуде «форма» және «сорт» бір ұғымды білдіреді. Алайда, сорттар мен ботаникалық формалар арасында түбірлі өзгерістер бар. Сорт адамның өндірістік қызмет арқасында шығарылады. Ол ауыл шаруашылығы өндірісінің құралы болып табылады.
Сорт деп, селекция тәсілімен алынған морфологиялық, биологиялық және тұқым қуалау ерекшеліктерімен шаруашылыққа құнды белгілері бар мәдени өсімдіктің жиынтығын айтады.
Мынадай негізгі шарттарды атап өту қажет:
1) сорт құрамына кіретін өсімдік топтарының шығу тегінде жалпыламалық бар. Ол бір немесе бірнеше өсімдік тұқымынан көбейтіледі.
1. «Өсімдіктер селекциясы және тұқым шаруашылығы негіздері», Т.Н. Нұрғасенов, Ә.Х.Қалиев, С.Е. Сүлейменов, С.С.Асқанбаев, «Фолиант» баспасы, Астана – 2007
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі 
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік Университеті
БӨЖ
Тақырыбы: ... және ... ... ... ... ... ... С.Н
Семей 2015
Жоспар:
Кіріспе
Сорт туралы жалпы түсінік және оған қойылатын ... ... ... және тұқымдық бақылаудың жалпы ережелері
2.2. Сорттық бақылауды жүзеге асыру тәртібі
2.3. Тұқымдық бақылауды жүзеге асыру тәртібі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... үшін және ауыл шаруашылығы өндірісінде сорттарды дұрыс пайдалану үшін сорттың не екенін, сорт топтарының ... ... мен ... бір - ... айырмашылығын білу аса маңызды.
Өсімдіктерді жүйелеуде және бір ұғымды білдіреді. Алайда, сорттар мен ботаникалық формалар арасында түбірлі өзгерістер бар. Сорт ... ... ... арқасында шығарылады. Ол ауыл шаруашылығы өндірісінің құралы болып табылады.
Сорт деп, селекция тәсілімен алынған морфологиялық, ... және ... ... ерекшеліктерімен шаруашылыққа құнды белгілері бар мәдени өсімдіктің жиынтығын айтады.
Мынадай негізгі шарттарды атап өту қажет:
1) сорт құрамына кіретін өсімдік топтарының шығу ... ... бар. Ол бір ... бірнеше өсімдік тұқымынан көбейтіледі.
2) өсімдіктің бастапқы тегін көбейте отырып, ... ... ... - ... ... мен ... ... бойынша сұрыптау жолымен алынады.
3) сорт ашық бір аймақтағы табиғат жағдайында өсірілу үшін ... Ол бір ... - ... ... ... өнім берсе, екінші аймақта ондай өнім бермеуі мүмкін.
4) сорт ... ... ... өсіру үшін жасалады және механикаландыруға қол жеткен ... ... ... сай ... ... ... ... және өндірістік жағдайларда сорт тұрақты және жоғары сапалы өнім беруді қамтамасыз етуі тиіс.
Ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің ... шығу тегі ... ... жіне ... ... бөлінеді.
Жергілікті сорт деп, дақылдардың нақты бір жерде өсірілуіне орай ұзақ, табиғи және жасанды сұрыптаудың қарапайым әдістерімен жасалған сорттарды айтады. Түрлі ... ... ... үлкен бөлігі халықтық селекция процесімен алынған.
Селекциялық сорт деп, селекциялық ғылыми әдістері негізінде ... - ... ... шығарылған сорттарды айтады. Олар морфологиялық белгілері мен шаруашылық - ... ... ... біркелкі болуымен ерекшеленеді.
Сортқа қойылатын өндірістік талаптар
Осы заманғы ауылшаруашылық өндірісі ... ... ... ... ... ... ... Жыл сайын жоғары және тұрақты өнім беруі. Сорт жоғары өнімді болуымен қатар, тыңайтқыш себу мен ... агро ... ... ... өз ... ... ... Даму барысында ауа райының қолайсыз жағдайларына төзімді болуы тиіс. ... ... ... ... ... шығу барысында қолайсыз жағдайларға (күздік және көп ... ... ... ... ... ... Бұл ... өнімнің тұрақтылығын анықтайды.
3. Аурулар мен зиянкестерді қоздырушыларға да төзімді болуы керек.
4. Механикалық баптауға икемділігі.
5. Өнімнің жоғары сапасы. Сорттар себілу ... ... ... ... ... ... крахмал, май, талшық) мол беруі керек.
Шығарылып жатқан сорттың белгілері мен қасиеттерінің ... ... ... үш ... бойынша анықталады:
* болашақ сортқа арналған аймақтың топырақ - ... ... ... ... өсірілуіне байланысты (тыңайтқыштың жоғары нормасы суландыру, т.б) агротехникасы және механикаландыру дәрежесі;
* дақыл бағдары бойынша оын пайдалану (жүгері - ... ... ... арпа сыра ... мен мал ... картоп асханалық және техникалық, тағы басқа бағыттарда).
Барлық дақылдар үшін селекциялық жұмыстар бағдарламасында нақты жағдайда ... және ... ... ... ... сорттардың үлгілері жасалуы тиіс. Ауыл шаруашылығы дақылдарының сорттары нақты ... ... ... үшін ... және осы ... бейімделуіне қарай сұрыпталады. Сондықтан барлық аймаққа жарамды сорт ... ... емес және ... икемділігі сыртқы ортаның күрт өзгеру жағдайына биологиялық икемділігімен, ауа райының қолайлы және қолайсыз жағдайларында жоғары ... ... мол өнім беру ... ... ... ... спецификасына қарай бейімделгендіктен, шағын егістіктерде ғана себіледі. Мұндай ... ... ... - ... ... ие ... жоғары бағаланады. Дәнді дақылдардың және көкөністің тез және өте ерте пісетін сорттары жылылығы аз және өніп - өсу ... өте ... ... ... ... ... Ал кейбір дәнді және басқа да дақылдардың батпақты, тұзданған және құмдауыт топырақтарда, жартылай шөлейт және таулы ... ... ... ... шығарылған. Бірақ мұндай сорттар АҚШ - та жүздеген жаңа сорттардың шығарылғанына қарамастан, тұрақты өнім беретін азғантай сорттар түрі ... ... ... Осы ... және ... ... ... егіп бағалауды жүзеге асыру қағидалары 2003 жылғы 8 ақпандағы Қазақстан ... ... ... ... және ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің тұқымдарына қатысты сорттық және тұқымдық бақылауды, жерге егіп ... ... ... ... ... 2. Осы Қағидалардың мақсаттары үшін ... ... ... ... - ... ... молықтыру үшiн пайдаланылатын генеративтiк және вегетативтiк органдары: тұқымның өзi, жемiстер, күрделi жемiстердiң бөлiгi, қосалқы жемiс, ... ... ... ... қалемшелер, түзушi ұлпалар және басқалар; сорттық бақылау - ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... және ... белгiлi бiр сортқа жататындығын белгiлеу жөнiндегi iс-шаралардың жүзеге асырылуын бақылау;
тұқымдық бақылау - тұқымның егу сапасын ... ... ... ... ... ... ... заңнамасы талаптарының сақталуын бақылау; жерге егiп ... - ... ... бiр ... ... жататындығы мен сорттық тазалығын оларды арнаулы учаскелерде егу және өсiмдiктер ... ... ... ... тексеру жолымен анықтау; зертханалық сорттық сынақтар - тұқымдардың белгiлi бiр сортқа ... ... және ... ... жүргiзу жолымен тұқымдардың сорттық тазалығын анықтау. 3. Ауыл ... ... ... ... және ... ... ... сәйкес тиісті жергілікті атқарушы органының тұқым шаруашылығы жөніндегі мемлекеттік ... ... әрі - ... тұқым инспекторлары) жүзеге асырады. 4. Жерге егіп бағалауды Ауыл шаруашылығы дақылдарының ... ... ... ... комиссия жүргiзедi.
2.2. Сорттық бақылауды жүзеге асыру тәртібі
5. Ауыл ... ... ... ... ... ... өткізу, жерге егіп бағалау және зертханалық сорттық сынақтар арқылы жүргiзiледi. 6. Мемлекеттік тұқым инспекторлары жыл бойы ... ... ... ... ... ... ... асырады, ол мынадай кезеңдерді қамтиды: тұқым себуге дайындалған егiстiктердi тексеру - ... ... ... ... бiр рет; ... кезеңiнде сорттық егiстердi тексеру - жылына үш рет; сорттық және ... ... ... және ... ... ... - байқау кезеңiнде бiр рет; ... ... ... ... ... және сақтауды, тұқым қоймаларының дайындығын бақылау - бақылаудың әрбiр түрi бойынша жылына екi рет. 7. ... ... ... егу ... ... тиісті жергілікті атқарушы органдарға егістіктердің тұқым өсіру егісі дайындығы туралы хабарлайды, бұдан ... ... ... инспекторлары егістіктерді кеңістіктік оқшаулаудың сақталуы, ауыспалы егістің сақталуы, қажетті агротехникалық іс-шаралардың жүргізілуі, егістік шекараларының тазалығы ... ... ... ... ... ... осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша есеп жасалады. Егiстi тексеру кезiнде ... ... ... ... және егу сапасын растайтын құжаттардың бар болуы, егiс ... ... егiс ... қағидаларының сақталуы тексерiледi. Егісті тексеру нәтижелерi бойынша осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес ... ... есеп ... 8. Ауыл ... ... вегетациясы кезеңiнде түрлiк, сорттық фитопатологиялық тазалаудың жүргiзілуі тексерiледi. 9. Ауыл шаруашылығы өсiмдiктерiнiң ... ... ... ... ... ... ... өндiрушiлердiң облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергiлiктi атқарушы органына берген өтiнiмдерi бойынша жүргiзедi. 10. ... ... ... 1) бірегей тұқымдардың егістерін - құрамында тиісті жергілікті атқарушы органның ... ... ... ... ... ... селекционер, өсімдіктер карантині жөніндегі мемлекеттік инспектор және тұқым өндірушінің ... бар ... ... ... ... шешімімен құрылған комиссия; 2) элиталық тұқымдардың егістерін - ... ... ... ... ... мемлекеттік тұқым инспекторлары, өсімдік карантині жөніндегі мемлекеттік ... және ... ... ... бар ... жергілікті атқарушы органының шешімімен құрылған комиссия; 3) бірінші және кейінгі көбейтілген ... ... ... - ... ... ... қатысуымен байқаудан өткізушілер жүргізді. 11. Тұқымдарды жинауды бақылау сорттық егістіктерді жинап алу ... ауыл ... ... сорттарының араласуына жол бермейтін агротехникалық іс-шараларды өткізу қағидаларының сақталуын тексеру арқылы жүзеге асырылады. 12. Тұқымдарды ... ... ... ... ... ... машиналар мен жабдықтардың қауіпсіздігі саласындағы заңнамасының талаптарына сәйкес ... тиіс ... және ауыл ... техникасының техникалық жай-күйін тексеру арқылы жүзеге асырылады. 13. ... ... ... бақылау тұқым ұрығының зақымдануына жол бермейтін тұқым өңдеудің ... ... ... арқылы жүргізіледі. Біртекті технологиялық жабдықтың әрбір тобына ... ... ... ... тиіс. 14. Тұқымдардың сақталуын бақылау тұқымдарды буып-түю мен таңбалауға қойылатын талаптардың ... ... ... Бірегей және элиталық тұқымдар, бірінші ұрпақтың будандары 1 ... ... ... 50 ... ... ... буып-түйіледі. Орам тұқымдық астықтың сақталуын ... ... және ... ... зат ... болуға тиіс, онда: тұқым ... ... ... ... ... ... сорттық тазалығының санаты; егіс ... ... ... ... ... легінің нөмірі; сорттық ... ... ... және ... егіс сапасын куәландыратын құжаттың атауы, нөмірі және берілген күні ... ... ... ... ... ... ... тұқымдардың егіс сапасын куәландыратын құжаттан басқа, сол деректері бар затбелгі ... ... ... ... ... ... жазу жазылады. 15. Тұқым қоймаларының дайындығын бақылау тұқым қоймаларының тұқымдардың ... ... ... ... ... өрт ... ... фитосанитариялық талаптарға сәйкестігін тексеру арқылы жүзеге асырылады. 16. Сатуға ... ... және ... ... ... және ... көбейтілген тұқымдарды сақтауға арналған тұқым қоймаларының дайындығы мемлекеттік тұқым инспекторының тексеру қорытындылары ... ... оның ... ... осы ... 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша қорытынды жасалады.
2.3. Тұқымдық бақылауды жүзеге асыру тәртібі
17. Сатуға жататын бiрегей және элиталық тұқымдардың, ... ... және ... ... тұқымдардың партиялары тұқымдық бақылауға жатады. 18. Тұқымдық бақылау тұқымдардың бақылау сынамаларын іріктеу және соңынан оларды ... ... ... ... ... жөнiндегi зертханаларда зерттеу арқылы жүргiзiледi. 19. Бақылау сынамаларын зертханалық ... ... ... аттестатталған тұқым сапасына сараптама жасау жөнiндегi зертханалар өтініш берушіге осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша тұқымды ... ... ... 20. ... бақылау кезiнде, оның ішінде даулы жағдайларда бақылау сынамаларын іріктеуді ұлттық стандарттарға сәйкес ... ... ... ... иесi ... және ... ... қатысуымен жүргiзедi. Даулы жағдайларда бақылау сынамаларын іріктеуді сатып алушысыз жүргiзуге жол берiледi. Ауыл ... ... ... ... ... ... бақылау сынамаларын іріктеу нәтижесi осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес ... ... ... ... ... ресiмделедi.. 21. ... ... ... ... ... ... жүргізуге арналған өтінішті тиісті жергілікті атқарушы органға: тұқымды жеткiзушi сапасы өнім берушiнiң құжаттарында көрсетiлген ... сай ... ... ... ... ... ... алғаннан кейiн бес күннен кешiктiрмей; ... ... өнім ... ... құжаттарында көрсетiлген көрсеткiштерге сәйкес келмейтін тұқым партиясын өнім берушіден алғаннан кейiн жиырма күннен ... ... тиiс. ... ... жеткiзушi - тұтынушы наразылық бiлдiрген тұқымның сапасын растайтын құжаттар (немесе олардың көшірмелері) және оны іріктеу актісімен бiрге ... ... ... ... - ... ... бойынша тұқым сапасына сараптау жасау жөніндегі зертхананың ... және оны ... ... ... сынаманың телнұсқасы қоса беріледі. Егер ... ... ... ... ... уақытқа қарай тұтынушы наразылық бiлдiрген тұқымның сапасын растайтын құжаттардың ... ... өтсе ... ... 22. Тұқымдық бақылау кезiнде, оның ішінде даулы жағдайларда тұқым сапасын сараптау қолданыстағы ... ... ... ... 23. ... ... ... сараптау жасау жөнiндегi зертханалардың тұқымдардың сорттық және тұқымдық сапасына сараптама жүргiзуiн және ... ... ... ... мен ... стандарттарды сақтауын бақылауды мемлекеттік тұқым инспекторлары жүзеге асырады. ... ... ... ... ... ... ... екi рет, сондай-ақ тұқым сапасына сараптау жасау жөнiндегi қызметтердi мемлекеттiк сатып алуды жүзеге асыру ... ... ... сондай-ақ: тұқым өндiрушiлерге наразылық білдірілген; аттестатталған тұқым сапасына сараптама жасау ... ... ... ... ... және себу сапасына зерттеулердiң нәтижелерiмен келiспеген жағдайда ... 24. ... ... ... ... ... ... тұқым сапасына сараптама жасау жөнiндегi зертханалар берген тұқымның ... және ... ... ... нәтижелерiмен келiспеген жағдайда олардың наразылықтарын қарайды. Бақылау сынамасын зерттеу кезiнде алынған көрсеткіштердің тұқым сапасын растайтын ... ... ... ... көрсетiлген көрсеткіштерінен алшақтығы расталған жағдайда тұқым сапасына сараптама ... ... осы ... жаңа ... ... 25. ... және ... бақылауды жүзеге асыру кезiнде туындайтын даулар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шешiледi.
Қорытынды:
Сонымен, қорытындылай келсем, тұқымдық және сорттық бақылаудың басты ... - ауыл ... ... барлық сыналатын сорттары мен будандарын аудандастыру және өндіріске ... Сорт ... ... ... топырақ - климат жағдайларының барлық түрлерін қамтиды.
Жұмыстарының түріне қарай мемлекеттік сорт ... ... ... ... ... ... дақылдар телімдері; көкөніс дақылдары телімдері. Көптеген сорт телімдерінде дәнді дақылдар сортын ... ... ... ... ... зақымдануы кезінде бағалайды.
Сорттар шаруашылық - биологиялық қасиеттерінің жиынтығы бойынша былай бағаланады: өнімділігі, өнім ... ... мен ... ... тыңайтқыштарға реакциясы, механиканизацияны пайдалануға жарамдылығы. Сорттарды бақылау әдісі әр жыл сайын жетілдіріліп отырады
Пайдаланылған ... , Т.Н. ... ... С.Е. ... ... ... ... - 2007
* http://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1100001279
* http://mgov.kz/kz/npa-2/zakon-o-semenovodstve/

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бидай және арпа дақылдарының халық шаруашылығындағы маңызы57 бет
Көпжылдық шөптердің тұқымдық егістерінің сапасын бағалау16 бет
Мақта шикізаттарының ауылшаруашылқ негіздері 12 бет
Сорт ауыстыру және сорт жаңарту туралы4 бет
Тұқымдық егістіктерді ұйымдастыру6 бет
Әр түрлі тұқымдық қошқарларды азықтандыру23 бет
"Ірі қара малының гигиенасы."7 бет
"аңшаруашылығы өнімі және оның мағынасы"26 бет
«Бек+» ЖШС шарттарындағы әр түрлі ізге жататын сиырлардың сүт өнімділігі49 бет
«Сиыр табынын толтыратын ұрғашы бұзауларды азықтандыру»26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь