Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі және оның атқаратын қызметі

Жоспар:
І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1.1. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
ІІ. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасының құрамы ... ... ... 7
2. 1. Қазақстан Ұлттық Банкінің функциялары мен
өкiлеттiктерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
2. 2. Қазақстандағы пайыздық саясаттың мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
2. 3. Ақша.несие саясатының түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
ІІІ. Қазақстан Ұлттық Банкiнiң нормативтiк құқықтық актiлерi ... ... ... ... ... 18
3. 1. 2014 жылы макроэкономикалық даму ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
3. 2. 2014 жылғы ақша.кредит саясаты және инфляциялық үдерістер ... ... .22
3. 3. 2015 жылғы ақша.кредит саясатының құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
IV. Ақша айналысы және ақша бiрлiгi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
4. 1. Шетел валютасындағы және бағалы металдардағы
активтермен жасалатын операциялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
4. 2. Қазақстан Ұлттық Банкінің және оның ведомствосының
бақылау мен қадағалау жөніндегі өкілеттіктері ... ... ... ... ... ... ... ... 35
V. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
VI. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...47
Мемлекеттің деңгейі мен негізін анықтауда экономика негізгі рөл атқарады. Оның әрбір саласын сәйкестілікпен жұмылдыру маңызды іс болып табылады. Әрбір елдегі нарықтық қатынастардың маңызды бөлігін несие мекемелері құрайды, яғни банк тараптары басты рөл атқарады.
Менің бұл тақырыпты таңдау себебім — Ұлттық Банк – еліміздің эмиссиялық және резервтік орталық ретінде ақша – несие және валюта саясатын анықтайтын және маңызды жүйелерді реттеуші болғандықтан, оны тереңірек түсініп, танып білгім келеді.
Республиканың Ұлттық банкінің ең басты мақсаты – экономиканы төлем құралдарымен үздіксіз жабдықтауды қамтамасыз ету және елдің барлық несие жүйесінің қызмет етуіне жағдай жасау, есеп айырысу жүйесін қалпына келтіру, банк қызметін реттеу болып табылады. Ол басқа қаржы – несие құралдарымен бәсекелеспейді және өз қызметінде пайданы табу мақсатын көздемейді.
Ұлттық Банктің тарихына тоқталатын болсам, Қазақстан Республикасының Орталық банкі еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін КСРО Мембанкінің Республикалық Кеңесінің негізінде 1990 жылдың желтоқсанында алғашқыда Қазақстанның Мемлекеттік банкі ретінде құрылып, ал 1995 жылдың наурызынан Қазақстан Ұлттық Банкі деп аталды. Ол республикадағы банк жүйесінің жоғары деңгейдегі банк, өз қызметін Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 30 наурыздағы «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» Заң күші бар Жарлығы бойынша жүргізеді және осы Жарлыққа сай Президентке есеп береді. Сонымен қатар Ұлттық банк өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын және басқа заңдарды, халықаралық шарттар мен келісімдерді басшылыққа алады.
Ұлттық Банкінің маңызды қызметі — банктердің, жинақ және тағы басқа несиелік мекемелердің резервтер деп аталатын салымдарын сақтау болып табылады. «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк туралы» және «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» заңдарына сәйкес барлық мекемелер өз резервтерін Ұлттық банкіде сақтауы тиіс, өйткені жоғарыда айтылғандай, олардың ақша айналысын реттеуде, коммерциялық банктердің несиелік қызметін реттеу және өтімділікті қамтамасыз ету үшін стратегиялық маңызы бар.
Ұлттық Банк ― коммерциялық банктерді және басқа да қаржылық ― несиелік мекемелерді несиелеу қызметін атқарады. Ол ― жалпы банктік жүйені қолдау мақсатында аукциондық негізде, ломбардтық несиелерді және РЕПО операциялары арқылы несие береді.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi (Қазақстан Ұлттық Банкi) Қазақстан Республикасының орталық банкi болып табылады және Қазақстан Республикасы банк жүйесiнiң жоғары (бiрiншi) деңгейiн бiлдiредi.
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң негiзгi мақсаты мен мiндеттерi Қазақстан Ұлттық Банкiнiң негiзгi мақсаты Қазақстан Республикасында баға тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.
Негiзгi мақсатты iске асыру үшiн Қазақстан Ұлттық Банкiне мынадай мiндеттер жүктеледi:
• мемлекеттiң ақша-кредит саясатын әзiрлеу және жүргiзу;
• төлем жүйелерiнiң жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету;
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы
2. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» заң күші бар Жарлығы
3. ҚР-сы Президентінің № 1720 «ҚР – ң мемлекеттік басқару жүйесін одан ары жетілдіру туралы» жарлығы
4. Қазақстан Республикасының Президентінің «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» заң күші бар Жарлығы
5. С.Б. Мақыш, Оқу құралы “Ақша айналысы және несие” – Алматы, Қазақ университетi, 2008 ж. – 248 бет.
6. Сейітқасымов Ғ.С. “Банк ісі” Алматы Экономика 2009
7. «ҚР-дағы Ұлттық банк туралы» ҚР Заңы. 31.03. 1995 ж. (2010 жылғы өзгертулер мен толықтырулармен).
8. ҚР ҰБ-нің 2009-2010 ж. арналған ақша-несие саясаты // Қаржы-қаражат – 2009 ж., №7.
9. http://nationalbank.kz ҚР Ұлттық Банкінің ресми сайты.
6. ҚР Ұлттық банктің 2014-2015 жылға арналған ақша-несие саясаты.
7. «Саясат» саяси басылымы, №6. 2012 ж.
8. «Қаржы» журналы, №10. 2009ж.
9. «Банки» басылымы, №5. 2010 ж.
10. «Казакстан today» газеті
11. «Интерфакс- Қазақстан» агенттігінің мәліметтері. 2006 ж.

Газеттер:
1. Егемен Қазақстан. Астана: 29.11.2008 ж.
2. Егемен Қазақстан. Астана: 19. 11. 2008 ж.
        
        _____________________ университеті
“____________________” кафедрасы
Курстық жұмыс
“Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі және оның атқаратын қызметі”
Орындаған: ______________________
Тексерген: ______________________
__________________ қаласы 2015 ... ... ... ... ... ... ... Банкінің Басқармасының
құрамы............7
2. 1. Қазақстан Ұлттық Банкінің функциялары мен
            
өкiлеттiктерi...............................................................
..............................8
2. 2. Қазақстандағы пайыздық саясаттың
мәні...............................................12
2. 3. Ақша-несие ... ... ... Банкiнiң нормативтiк
құқықтық актiлерi....................18
3. 1. 2014 жылы макроэкономикалық
даму......................................................19
3. 2. 2014 жылғы ақша-кредит саясаты және инфляциялық
үдерістер.........22
3. 3. 2015 жылғы ақша-кредит саясатының
құралдары..................................26
IV. Ақша ... және ... 1. ... ... және бағалы металдардағы
              активтермен жасалатын
операциялар.................................................31
4. 2. Қазақстан Ұлттық Банкінің және оның ведомствосының
              бақылау мен қадағалау ... ... ... ... деңгейі мен негізін анықтауда экономика ... ... Оның ... ... ... жұмылдыру маңызды іс болып
табылады. Әрбір елдегі ... ... ... бөлігін несие
мекемелері құрайды, яғни банк тараптары басты рөл атқарады.
Менің бұл тақырыпты таңдау себебім  — ... Банк – ... ... ... орталық ретінде ақша – несие және валюта саясатын анықтайтын
және маңызды жүйелерді реттеуші болғандықтан, оны тереңірек түсініп, танып
білгім ... ... ... ең ... ...... ... үздіксіз жабдықтауды қамтамасыз ету және елдің барлық несие
жүйесінің қызмет етуіне жағдай ... есеп ... ... қалпына келтіру,
банк қызметін реттеу болып табылады. Ол басқа қаржы – ... ... және өз ... ... табу мақсатын көздемейді.
Ұлттық Банктің тарихына тоқталатын болсам, Қазақстан Республикасының 
Орталық банкі еліміз тәуелсіздік ... ... КСРО ... ... ... 1990 ... желтоқсанында алғашқыда 
Қазақстанның Мемлекеттік банкі ретінде құрылып, ал 1995 жылдың наурызынан
Қазақстан Ұлттық Банкі деп аталды. Ол ... банк ... ... ... өз ... ... Республикасы Президентінің 1995
жылғы  30 наурыздағы «Қазақстан Республикасының ... ... ... Заң
күші бар  Жарлығы бойынша жүргізеді және осы Жарлыққа сай Президентке есеп
береді. Сонымен қатар Ұлттық банк өз ... ... ... және басқа заңдарды, халықаралық шарттар мен келісімдерді
басшылыққа алады.
Ұлттық Банкінің маңызды қызметі  — ... ... және тағы ... ... ... деп ... салымдарын сақтау болып
табылады. «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банк туралы»   және  «Қазақстан
Республикасындағы ... және ... ... ... ... сәйкес
барлық мекемелер өз резервтерін Ұлттық банкіде сақтауы тиіс, ... ... ... ақша айналысын реттеуде, коммерциялық
банктердің ... ... ... және ... ... ету үшін
стратегиялық маңызы бар.
Ұлттық Банк  ― ... ... және ... да ...... несиелеу  қызметін атқарады. Ол ― жалпы банктік жүйені қолдау
мақсатында аукциондық ... ... ... ... ... арқылы несие береді.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi (Қазақстан Ұлттық Банкi)
Қазақстан Республикасының орталық ... ... ... және ... банк ... ... (бiрiншi) деңгейiн бiлдiредi.
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң негiзгi мақсаты мен мiндеттерi Қазақстан ... ... ... ... ... баға тұрақтылығын
қамтамасыз ету болып табылады.
Негiзгi мақсатты iске асыру үшiн ... ... ... ... ... ... ... саясатын әзiрлеу және жүргiзу;
• төлем жүйелерiнiң жұмыс iстеуiн қамтамасыз ету;
• валюталық реттеу мен ... ... ... ... қаржы жүйесiнiң тұрақтылығын қамтамасыз етуге жәрдемдесу.
Осы аталған Ұлттық банктің міндеттері мен қызметтерінің тиімді жүргізілуі
ұлттық экономиканың ... ... ... ... ... ... ету, ... операциялардың бір ізге түсуін, елдің жалпы қаржы
жүйесінің дамуын жүзеге асырады. Сондықтан Ұлттық банктің еліміздің ... ... ... атқаратын қызметтері мен саясаттарын толық
зерттеп қарастыру ... осы ... ... ... табылады. Сондықтан
мен жұмысымның тақырыбын «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі» деп
алдым.
Бұл тақырыптың ... ... банк ... ... және ... негізгі құрылымы және бүкіл экономиканы реттейтін ... ... ... ... таңда Ұлттық банк өзінің атқаратын ақша-
несие саясаттарының механизмдері бойынша Еуропа ... ... ... ... ... ТМД ... ... нағыз классикалық
банктің операциялары мен саясаттарын жүргізіп отырған жалғыз банк ... ... ТМД ... ... банкі деп те атасақ болады.
Мен курстық жұмысымның барысында, жалпы Ұлттық Банктің  ұғымына,
мәніне, ... оның ... мен ... , ... мен
басқару органдарына тоқталып өтемін.
Курстық жұмысты көрсетілген талаптарға сай орындау үшін еліміздегі Ұлттық
Банк ... ... ... жарық көрген бірнеше ... ... ... ... Банкі
Қазақстан Республикасының орталық банкі болып табылады және Қазақстан
Республикасы банк жүйесінің жоғарғы (бірінші) деңгейін ... ... ... бар Қазақстанның Даму Банкін қоспағанда, барлық өзге
банктер банк жүйесінің ... ... ... білдіреді.
Ұлттық Банк өзінің құзыреті шегінде басқа елдердің орталық банктерімен және
банктерімен қарым-қатынастарда, халықаралық банктерде және өзге ... ... ... ... ... ... Банк өзінің міндеттерін орындау ... ... алу ... алмауы тиіс.
Ұлттық Банк Қазақстан Республикасының Президентіне бағынышты, бірақ өз
қызметін жүзеге ... оған ... ... ... ... Банк өз ... Қазақстан Республикасының Үкіметімен үйлестіреді,
өзінің қызметінде ... ... ... ... ... және ... ... функцияларын орындауға және ақша-несие саясатын жүзеге
асыруға қайшы келмейтін болса, оны іске ... ... Банк ... ... ... бар біртұтас ... ... ... ... ... органы Басқарма, ал жедел басқару
органы Директорлар кеңесі болып табылады.
Ұлттық Банктің негізгі мақсаты Қазақстан Республикасында баға ... ету ... ... ... мақсатын іске асыру үшін Ұлттық
Банкке мынадай міндеттер жүктеледі:
мемлекеттің ақша-несие саясатын әзірлеу және ... ... ... ... қамтамасыз ету;
валюталық реттеуді және валюталық бақылауды жүзеге асыру;
қаржы жүйесінің тұрақтылығын ... ... ... Банк ... ... мiндеттерге сәйкес мынадай негiзгi функцияларды
орындайды:
Қазақстан Республикасында мемлекеттiк ақша-несие саясатын ... ... ... ... мен ... ... ... банк функцияларын жүзеге асырады;
Қазақстан Республикасының Yкiметі және келісімдері бойынша басқа ... ... үшін ... қаржы жөнiндегi кеңесшi және Үкіметтің
агенті ... ... ... ... жұмыс істеуін ұйымдастырады;
Қазақстан Республикасында валюталық реттеудi және ... ... ... ... алтын валюта активтерiн басқарады;
қаржы ұйымдарының қызметін бақылауды және қадағалауды, сондай-ақ олардың
Ұлттық Банктің құзыретіне жатқызылған ... ... ... реттеуді
және басқасын жүзеге асырады;
Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... жүзеге
асырады.
Ұлттық Банктің құрылымына мыналар кіреді:
25 департаменттен (1 ... ... ... 4 ... ... аппарат;       
16 аумақтық филиал және Алматы қаласындағы бір ... - ... және ... сақтау орталығы;
Ұлттық Банктің Ресей Федерациясындағы Өкілдігі;
4 есеп беретін ұйым:
«Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қазақстан банкаралық есеп айырысу
орталығы» ... ... ... бар ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің Банктік сервис бюросы» шаруашылық
жүргізу ... бар ... ... ... ... Ұлттық Банкінің Қазақстан теңге сарайы» шаруашылық
жүргізу құқығы бар республикалық мемлекеттік кәсіпорны;
«Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ... ... ... ... бар ... мемлекеттік кәсіпорны.
Ұлттық Банк:
«Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры»;
«Қазақстан  Республикасы Ұлттық ... ... ... Орталығы»;
«Қазақстан  Республикасы Ұлттық Банкінің қызметін қамтамасыз ету орталығы»;
«Бағалы қағаздардың бірыңғай тіркеушісі»;
«Проблемалық кредиттер қоры» ... ... ... ... ... ... ... бюро»;
«Бағалы қағаздар орталық депозитарийі»;
«Қазақстан қор биржасы»;
«Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығының академиясы»;
«Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығының рейтингтік агенттігі»
акционерлік ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасының құрамы
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң Басқармасы 9 адамнан тұрады.
      Қазақстан Ұлттық Банкi Басқармасының ... ... ... ... және ... ... Банкiнiң төрт лауазымды адамы
Қазақстан ... ... бiр өкiл және ... ... екi өкiл, ... ... органның басшысы
кiредi.
      Қазақстан Ұлттық Банкi Басқармасының құрамына Қазақстан Ұлттық
Банкінің Төрағасы және ... ... ... бес ... ... ... ... бiр өкiл және Қазақстан
Республикасының Үкіметінен екi өкiл кiредi.
Қазақстан ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банкiнiң Төрағасын Парламент Сенатының келiсiмiмен
Қазақстан Республикасының ... 6 жыл ... ... Төраға Қазақстан Ұлттық Банкi атынан iс-әрекет етедi және мемлекеттiк
органдармен, банктермен, қаржы ұйымдарымен, халықаралық, шетелдiк ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банкiнiң Төрағасына Қазақстан Ұлттық Банкiнiң
қызметiне ... ... ... осы ... ... ... ... арналып ескерiлген өкiлеттiктердi қоспағанда, жедел және
атқарушы-өкiмшi шешiмдер қабылдау, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банкiнiң Төрағасы Қазақстан Ұлттық Банкiнiң қызметi
үшiн жауапты. 
Қазақстан Ұлттық Банкi ... ... ... ... Банкi Төрағасының орынбасарларын Қазақстан Ұлттық
Банкi Төрағасының ұсынуымен Қазақстан Республикасының Президентi, Қазақстан
Ұлттық Банкi Төрағасының ... ... ... 6 жыл ... ... орынбасарлары Қазақстан Ұлттық Банкiн сенiмхатсыз-ақ
бiлдiредi, өз құзырының шегiнде құжаттарға қол қояды.       
      ... ... ... ... ... ... екi ай бұрын
Қазақстан Республикасының ... ... ... өтiнiшiн берiп,
қызметiнен кетуге құқылы. 
      Қазақстан Ұлттық ... ... ... Республикасының
Президентi қызметiнен босатады. 
      Төрағаның орынбасарларын Қазақстан Ұлттық Банкi Төрағасының ұсынуымен
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Төрағасының орынбасарлары қызметiнен кетерiнен
екi ай бұрын Қазақстан Ұлттық ... ... ... Қазақстан
Республикасының Президентiне өзiнiң жазбаша өтiнiшiн ... ... ... ... ... ... функциялары мен өкiлеттiктерi
      Қазақстан Ұлттық Банкі:
      1) Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... және ... 2) ... ... бағалы қағаздарды эмиссиялайды;
      3) Қазақстан Республикасының ұлттық валютасының банкноттары ... ... ... ... ... және ... ... қолма-қол ақша айналымын ұйымдастырады;
      4) банкноттарды, монеталарды және ... ... және ... қамтамасыз етуге қатысады, банкноттардың,
монеталардың және құндылықтардың резервтiк мемлекеттік қорларын құрады;
      5) қаржы ұйымдары мен ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады;
      6) банкаралық ақша аударымдары жүйесін, банкаралық клиринг жүйесін
және пайдаланушылар арасында ... ... ақша ... ... ... ... да төлем жүйелерін ... ... ... жүзеге асырады;
      7) егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше ... ... мен ... ... ... банктер, банк операцияларының
жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдар және ... ... банк ... ... ... ... ... кезектiлiгiн
Қазақстан Республикасы Yкiметiнiң келiсімі бойынша белгiлейді;
      8) Қазақстан Республикасында валюталық ... және ... ... ... 9) ... деңгейдегі банктердің тазартылған құйма алтынмен және
күміспен жүргізетін ... ... ... ... ... 10) ... валютасындағы және бағалы металдардағы активтерді басқаруды
қамтамасыз етеді;
      11) бағалы металдардағы активтерді толықтыру үшін тазартылған алтынды
сатып ... ... ... ... іске асырады;
      12) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда
бағалы металдардың және құрамында ... ... бар ... ... ... бақылау сынақтарын жүзеге асырады;
      12-1) меншік иелері қаржы ұйымдары, бағалы металдармен және ... ... бар ... ... ... ... ... құқығы бар заңды тұлғалар болып табылатын, ... ... ... ... металдарды және құрамында бағалы металдар бар
шикізат тауарларының сынамаларын (үлгілерін) сақтауды және сынауды ... 12-2) ... ... ... ... ... ... бойынша мемлекет меншiгiне айналдырылған (келіп түскен)
бағалы металдарды, асыл тастарды және ... ... ... ... ... ... сақтауды жүзеге асырады;
      13) дербес және ... ... ... өзге ... ... ... ... құзыреті шеңберінде жүйелік
тәуекелдерді реттеуді ... ... 14) ... сатыдағы қарыз беруші болып табылады, Қазақстан Ұлттық
Банкінде банк шоттарын ашқан заңды ... ... ... ... қайта қаржыландыру жүйесін ұйымдастырады;
      15) қаржы ұйымдарының сыртқы борышын реттеуге қатысады;
      16) статистикалық әдістемені әзірлейді және қолма-қол ақша ... және банк ... ... балансы, сыртқы борыш,
халықаралық инвестициялық позиция, қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ... ... ... ... ... ... мен ... ұсыну тәртібін айқындайды;
      17) статистикалық ... ... ... ... бақылау жүргізеді, сондай-ақ өз құзыреті шегінде ... ... ... ... ... 18) қаржы нарығына шолу жасау, ақша-кредит және банк ... ... ... ... ... және ... борыш
жөніндегі статистикалық ақпаратты қалыптастырады және таратады, ... ... ... ... ... 19) осы ... және ... Республикасының өзге де заңдарына сәйкес
қаржы нарығы мен ... ... ... өзге ... ... және қадағалауды жүзеге асырады;
      20) қаржы саласындағы қызметті және қаржы ресурстарын шоғырландыруға
байланысты қызметті лицензиялайды;
      21) Қазақстан Республикасының заңдарында ... ... ... ... қағидаларын бекітеді;
      22) Алматы қаласы өңірлік қаржы орталығының қызметін мемлекеттік
реттеуді жүзеге асырады;
      22-1) ... және ... ... ... өзге ... органдарымен бірлесіп олардың құзыреті шеңберінде исламдық
қаржы құралдарының және ... ... ... ... ... ... ... исламдық қаржыландыруды дамытуды
жүзеге асырады;
      23) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарын ескере ... ... ... ... ... есеп ... мен ... 24) қаржы ұйымдарының, арнайы қаржы компанияларының, исламдық арнайы
қаржы компанияларының, ... ... ... Даму ... Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық ... ... ... есептілік стандарттарының
талаптарын, сондай-ақ ... есеп ... ... және ... ... 25) ... ... Үкіметінің келісімі ... ... ... ... ... ... және ... Ұлттық
Банкінің мемлекеттік борышына қызмет көрсетедi;
      26) Қазақстан Ұлттық Банкінің Басқармасы ... ... ... ... ... ... ... валютасының шетел
валюталарына ресми бағамын белгілейді және жариялайды;
      27) мемлекеттік емес сыртқы қарыздар бойынша шарттардың ... ... 28) ... пен ... көздерінің, сондай-ақ ішкі валюта нарығында
шетел валютасын пайдалану бағыттарының мониторингін ... ... 29) банк ... бағалы қағаздар нарығындағы кәсiптік қызметті және
Қазақстан Республикасының заңдарында айқындалған өзге де қызметті тиiстi
лицензиялар ... ... ... 30) ... ... Банкiнің клиенттеріне банктік қызмет көрсетуді
жүзеге асырады;
      31) Қазақстан Ұлттық Банкi мен ... ... ... ... және ресми баспа ... ... ... туралы шарт негiзiнде Қазақстан Республикасының
Ұлттық қорын сенiмгерлiкпен басқаруды жүзеге асырады;
      32) ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкiметімен
немесе заңды тұлғалармен жасасатын ... ... ... ... ... сенiмгерлiкпен басқаруды жүзеге асырады. Қазақстан
Ұлттық Банкi мен ... ... ... ... ... ... туралы шарттар ресми баспа басылымдарында
жарияланады;
      32-1) Қазақстанның Ұлттық ... мен ... ... ... ... ... сенімгерлік басқару туралы шарттың негізінде
бірыңғай жинақтаушы ... ... ... ... ... жүзеге асырады;
      32-2) бірыңғай жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... ... асырады;
      33) қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органның сұратуы бойынша
Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған ... ... және ... ... қарсы іс-қимыл
туралы заңнамасына сәйкес өзінің ақпараттық жүйелерінен мәліметтер ұсынады;
      34) мемлекеттік органдар мен қаржы ... үшiн ... ... қайта даярлауға қатысады;
      35) қаржы ұйымдары мен өзге де ұйымдар өз ... ... ... Қазақстан Республикасы заңдарының және өзге ... ... ... ... бұзған жағдайда,
оларға Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген шектеулі ықпал
ету шараларын, санкцияларды және өзге де ... ... 36) ... Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық
актілерінде айқындалатын тәртіппен тауарларды, ... ... ... ... ... ... 37) банктік сәйкестендіру кодтарын ... ... және ... ... және банк ... жекелеген
түрлерін жүзеге асыратын ... ... және ... және ... ... ... ... асыратын ұйымдар филиалдарының
кодтарын береді және жояды, олардың ... ... ... және банк ... ... ... ... асыратын
ұйымдардың анықтамалығын қалыптастырады және жүргізеді;
      38) Қазақстан Ұлттық Банкінің консультативтік-кеңесші органдарын
құрады;
     39) осы ... ... ... өзге де заңдарында және
Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... өзге ... мен өкiлеттiктерді жүзеге асырады.
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң кiрiсi
      Қазақстан ... ... ... жылы ... таза ... осы қаржы
жылына жатқызылатын нақты алынған кiрiстер мен шығыстар арасындағы ... ... ... ... және шетел валютасындағы өзге де активтерді
қайта бағалау шоттарына жатқызылатын бағамдық қайта ... ... ... ... ... ... қаражаттар мен материалдық
емес активтерді қайта бағалау сомасына түзетілген таза ... ... ... бөлінбеген таза кірісі болып табылады. Бөлінбеген таза
кіріс Қазақстан Ұлттық Банкінің Басқармасы ... ... ... ... ... ... ... жұмсалады.
      Қазақстан Республикасының Президентi Қазақстан Ұлттық Банкiнiң ... ... ... ... таза кiрiстiң қалған бөлiгi мерзiмiн
бiр қаржы жылына ұзарта ... ... ... ... Егер резервтiк капиталдың мөлшерi жарғылық капитал сомасынан ... ... ... ... таза кiрiс ... ... ... қалады және резервтiк капитал жарғылық ... ... ... оны ... ... Қаржы жылының залалдарын өтеу
үшiн резервтiк капиталдың қаражаты жеткiлiксiз ... ... ... ... ... ... Банкiне толық көлемде мемлекеттiк
бюджеттiң қаражаты есебiнен мерзiмi бiр қаржы жылына ұзартыла ... банк ... ... ... ... ... пруденциалдың
нормативтерді орындауына байланысты ең төменгі резервтік талаптарды орындау
барысында банктерге мынадай екі тәсіл қолданады:
1. Міндетті ... ... ... ... ... ... банктерге Ұлттық, банк орташа айлық, қайта
қаржыландыру мәлшерлемесінің 50%көлемінде теңгедегі ... ... ... ... ... резервтік талаптар бойынша Лондондағы
депозиттер ... (LIVID) бір ... ... ... өлшемді
мөлшерлемесінің 50% көлемінде пайыз төленді.
2.2. Қазақстандағы пайыздық ... ... ... ... ... көп ... ... енді және ол
тауардың әр түрлі болатындығын білдірді. Бұл ... ... ... еді. ... ақша ... ... ретіндегі сапасын
біртіндеп жоғалтып, оның құнының ... ... ... ... каржы
қызметі саласында өзіне дейінгі қолданылған акшаны пайдаланды. Қазақстан
Республикасы өзінің төл теңгесін ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы 1993
жылғы 12 карашадағы Қазақстан ... ... ... ... ... валютаны 1993 жылдың 15 карашасынан ... ... ... ақша ... ... ... теңге болып
табылады. Тенге 100 тиыннан тұрады.
Ережелерге сәйкес екінші деңгейдегі банктер клиенттерден банкттік шоттарға
ешкандай ... ... ... кедергісіз қабыддау мен операциялық
кассаны қамтамасыз етуге міндетті; занды және жеке ... ... ... да ... ақша ... ... жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының акша айналымынан қолма-қол тиынды алудын ... ... және ол ақша ... ... ... қалғанша жүзеге
асырылады.
Қазақстан Республикасының айналымдағы ақша ... ... ... ... Банкнот пен монетанадардың көрсетілетін құнының
құрылымын ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі туралы» заңына сәйкес Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... олардын айналысын
ұйымдастыру және айналыстан алуды тек қана Қазақстан Ұлттық Банкі қолма-
қолсыз ... алу ... ... пен монеталарды банктерге ... ... ... ... ... ... ақша ... қалыптасты. Ақша жүйесінің
элементі мемлекет белгілеген ақша айналымы болып табылады. Ақша айналымына
қолма-қол және ... ... ақша ... ... ... ... ... ақшалардың бірден-бір
эмитенті Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі болып табылады. ... ... ... мен ... ... ... ділгерлікті
анықтайды, олардын жасалып шығарылуын ... ... ... ... жою және ... ... белгілейді.
Қазақстан Ұлттық Банкінің айналысқа шығарған банкноттары мен
монеталары олардьң ... ... ... ... ... ... ... түрлері бойынша, сондай-ақ банк шоттарына,
енгізу және акша ... үшін ... ... олар ... ... банктерінде шектеусіз ұсатылады және айырбасталады.
Қазақстан Ұлттық Банкі банкнот пен ... ... ... ... ... ... шығарылуы, қолдағы ақшаны ... және ... ... ... Қазақстан Республикасында
шығарылған банкноттар мен тиындардын көрсетілген құндық құрамы, нысаны және
орнекті кескіндемесі ... ... ... мен монеталардың аталған
сипаттамалары баспасөзде жарияланады.
Қазақстан Ұлттық Банкінен басқа ешкім Қазақстан Ұлттық ... ... мен ... ... деп ... ... және ... өзінің толык көлемінін кемінде жетпіс проценті
сақталған банкноттарды Қазақстан ... ... және ... ... ... ... және ... немесе
жойылған банкноттар мен монеталарды өтеуге міндетті емес.
Банкноттар мен тиындарды құқыққа қайшы жасап шығаруға, ... ... ... эмиссиясын іске асыруға кінәлі адамдар Қазақстан
Республикасының заң ... ... ... және ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің құқығы
бар. Қазақстан Республикасының Президенті Қазақстан Республикасы ақша
бірлігінің ... ... ... және ... ... ҚҰБ ... ... бойынша ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесін, ... ... да ... ... ... Ресми қайта қаржыландыру
мөлшерлемесін ақша нарығының жалпы жағдайына ... ... ... ... ... деңгейіне байланысты белгілейді. ҚҰБ мүдделеңдіру
мөлшерлемесі саясатын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесіне әрекет ету үшін пайдаланады.
ҚҰБ пайыз саясатының басты мақсаты — ... ... ... көтере
отырып, несиеге деген сұранысты азайту, соның нәтижесінде ақша жиыны ... ... ... ... ету болып табылады. Жоғары пайыз
мөлшерлемесі, шын мәнісінде пайыз үшін төлемдер өз ... ... ... ... жаңа ... саясаты алдағы уақытта немесе белгілі
бір уақыт аралығында өзінің нәтижелеріне қол ... ... ... ... тағы да бір маңызды факторы — шетел
валютасына деген артық сұранысты төмендету болып табылады. ... ... ... ... кейінгі жарты жылдай уақыт ішінде, валюталардың
бағамдық айырмасы есебінен алыпсатарлық табысқа қол ... ... ... қысқа мерзімді капиталдары несиелік нарықтан валюталық
нарыққа ауысып кетті. Теңгенің айырбас бағамы ... ... ... ... құны ... шекті қатынастың бұзылуы Ұлттық валютаның
тұрақсыздығын одан сайын арттыра түсті.
Қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің шамасы ақшалай ... ... және ... ... ... келеді. Ұлттық банк
мүдделендіру мөлшерін реттеу арқылы республикамыздағы ақша ... әсер ... және ... ... ... ... немесе
қысқартуға мүмкіндік жасайды. Ресми пайыз мөлшерлемесінің деңгейі екінші
деңгейдегі ... ... ... банк ... ақша жиынына бақылау жасау
шегіндегі негізгі ... ... ... бір ... ... ... ресми пайыздары, оның тікелей бақылауына жатпайтын
несиелік ресурстар нарығының шартына сай ... ... ... ... мөлшерлемесіне жанама түрде ықпал етеді. Соның негізінде
сұраныс пен ... ... ... ... ... ... қысқа
мерзімді шоттары бойынша, банкаралық несиелер және мемлекеттік ... ... ... ... ... жыл ... ... банктің
мүдделендіру мөлшерлемесінің өзгеруіне  байланысты  темендеп  отырған.
Пайыздың нақты бейнелері, өз кезегінде ... үшін ... ... ... ... несиелік мекемелерге ағылуын арттыра түсті.
Ақша-несие - бұл айналыстағы ақша ... ... ... ... өзгертуге, жалпы банк жүйесінің қызметін реттеуге бағытталған
шаралар жиынтығы. Ақша-несие ... ... ...... банк ... ... Ал ақша-несие саясатының Ұлттық
банк тарапынан реттеу объектілеріне экономикадағы қолма-қол және қолма-қол
ақшасыз ... ... ... ... ... түрлері
Қазақстан Ұлттық банкі мемлекеттік ақша-несие саясатын анықтайтын және
жүзеге асыратын орган ... ... ... ... ... ... ... валютаның тұрақтылығын,
яғни оның төлем қабілеттілігі мен ... ... ... қатысты
тұрақтылығын қамтамасыз етуді көздейді. Ақша-несие саясаты — ... ақша ... ... көлемін, сыйақы ... ... ... банк ... ... ... бағытталған
шаралар жиынтығы.
Ақша саясатының құралдарын төмендегідей топтастыруға болады.
Ақырғы мақсат:
а) экономиканың өсуі;                            
ә) толық жұмысбастылық;
б) бағаны тұрақтандыру;                         
в) төлем балансын тұрақтандыру.
Аралық мақсат:
а) ақша ... ... ... ... ... несие берудің лимиті, пайыз мөлшерлемесін тікелей реттеу;
ә) міндетті ... ... ... ... мөлшерлемесінің өзгерісі;             
в) ашық нарықтағы операциялар.
Тікелей және жанама құралдарының арасында айырмашылықтар бар. ... ... ... ақша ... ... тығыз байланысты.
Нарықтық экономикада әсіресе алғашқы өзгерістер кезеңінде, тікелей және
жанама ... ... ... алғашқыларын ығыстырады.
Соңғы мақсаттар жалпы экономикалық саясаттың, сонымен қатар ... ... ... ... және басқа да саясаттарды ескере
отырып, несие-ақша саясаты ... ... ... бір бағыты ретінде
қарастырылады.
Аралық мақсаттар нарықтық жағдайда тікелей орталық банктің жанама құраддары
арқылы жүзеге асырылады.
Бұл мақсаттарға ... ... банк ... ... ... ... ақша базасы келесідей ақша-несие саясатының негізгі құраддарының
көмегімен реттеледі:
қайта қаржыландыру мөлшерлемесі: ресми ... ... ... ... ... ... жинақталатын ең төменгі міндетті резервтер
нормасын ... оның ... ... ... ... ... және ... байланысты жіктеу;
мемлекеттің бағалы қағаздарын сатып алу және сату бойынша ақша нарығындағы
операцияларды жүргізу;
анктерге және үкіметке несие ... ... ... ... ... ... жекелеген түрлерінің деңгейі мен
көлеміне тікелей сандық шектеулер енгізу;
ресми есепке алу (дисконттық) мөлшерлемесі.
  
Шаруашылық ... ... ... ... саясатының екі
типі болады:
1. Рестрикциялық ақша-несие саясаты;
2. Экспанцондықақша-несие саясаты.
Рестрикциялық ақша-несие саясаты — ... ... ... ... ... ... және ... шарт белгілеуге, сондай-ақ сыйақы
мөлшерлемесінің денгейін арттыруга бағытталатын шаралар жиынтығы.
Экспанциондық ақша-несие ...... беру ... ... ақша массасынын өсуіне бақылаудың, әлсіздігімен және сыйақы
мөлшерлемесінін төмендеуімен байланысты шаралар.
Соңғы жылдардағы ақша-несие ... ... ... ... төмендету және теңгенің ... ... ету. ... ... Ұлттық банк қатаң ақша-несие саясатын жүргізуде. Заңға
сәйкес ... банк ... ... ... ... ... реттеледі:
Сыйақы мөлшерлемелерін белгілеу;
Ең төменгі міндетті резервтер нормасын белгілеу;
Мемлекеттің бағалы қағаздарын сатып алу және ... ... ашық ... ... және ... ... ... нарыққа интервенциялау;
Кейбір жағдайларда, несиелік операциялардың жекелеген түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда аталған құралдардың ішінде іс жүзінде қолданылып
отырғандары: ресми ... ... ... ... ноттарды
эмиссиялау, ашық нарықтағы операциялар.
Ұлттық банк өзінің жүргізетін ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру мәлшерлемесі;
ресми есептік (дисконттъщ) мөлшерлемесі;
РЕПО және кері РЕПО операииялары бойынша сыйакрі мвлшерлемесі;
«овернайт» займдары бойынша сыйақы мәлшерлемесі;
күндізгі ... ... ... ... қайта қаржыландыру мөлшерлемесі — ақша нарығының жалпы жағдайына
несие бойынша сұраныс пен ... ... және ... ... ... белгіленеді. Ұлттық банкінің заң актілері, ҚР
Президентінің ... ... ... ҚҰБ ... жеке ... ... заем операциялары бойынша қолданылады.
Ресми есептік (дисконттық) мөлшерлемесі — ақша нарығының ... ... ... ... пен ... ... байланысты белгіленеді және
Ұлттың банктің коммерциялың вексельдерді қайта ... алу ... ... ... ... ... ... пайыздың
мөлшерлеме болып табылады және ол айналыс мерзімі алты ... ... ... қолданылады.
РЕПО және кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы мөлшерлемелері — ... ... ішкі ... нарығының жағдайына ... және ... ... ... ... жүргізуде
қолданылады. РЕПО-ның мақсатты мөлшерлемесінен ауытқу жағдайында ақшалай
қаражаттарды ... ... ... ... РЕПО ... ... ... арқылы сыйақы мөлшерлемелердің елеулі ... ... ... сыйақы мөлшерлемесі — Ұлттың банктің ... ... ... ... корреспонденттік шоттары бойынша есеп
айырысуды дебеттік қалдықпен аяқтауы барысында бір түнге берілетін заемдары
бойынша крлданылады.
Күндізгі заемдар бойынша сыйақы ...... ... екінші
деңгейдегі банктерге, олардың ҚҰБ-ғы теңгеде ашқан корреспонденттік шоттары
бойынша төлем жүргізуге ... ... ... жасауға ңажетті ақша
қаражаттары уақытша болмаған не жетіспеген ... ... ... саясатын іске асыру мақсатында Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... қарыздар беру;
2) депозиттер қабылдау;
3) валюталықинтервенциялар;
4) Қазақстан Ұлттық Банкінің қысқа мерзімді ноталарын шығару;
5) Мемлекеттік және басқа да ... ... ... алу және ... оның
ішінде кері сатып алу құқығымен;
6) коммерциялык вексельдерді қайта есепке алу;
7)Қазақстан Ұлттық Банкі Басқармасынын шешімі бойынша ... да ... ... ... ... ... ... бағдарларына
сәйкес банктердін карыз алуының жалпы көлемін реттейді.
Банктерге берілетін ... беру мен өтеу ... ... ... және лимиттерін Қазақстан Ұлттық Банкі айқындайды.
Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... және ... ... және ... активтермен қамтамасыз ете отырып та, қамтамасыз
етпей де бір жылдан аспайтын мерзімге береді. Бұл ... ... ... ... ... мүмкін. Бұл орайда Қазақстан Ұлттық Банкі соңғы
инстанциядағы қарыз беруші ретінде банктерге қарыздарды Қазақстан ... ... ... ... ... және ... беруге
құқылы.
III. Қазақстан Ұлттық Банкiнiң нормативтiк құқықтық актiлерi
      Қазақстан Ұлттық ... ... ... құзыретіне жататын  мәселелер бойынша
барлық қаржы ұйымдарының, қаржы қызметін тұтынушылардың, басқа да жеке және
заңды тұлғалардың Қазақстан ... ... ... үшін
мiндеттi нормативтiк құқықтық актiлер шығарады.
      Қазақстан Ұлттық Банкiнiң нормативтiк актiлерi - "Қазақстан Ұлттық
Банкiнiң Хабаршысы", ... ... ... ... ... басылымдарында қазақ және орыс тiлдерiнде жарияланады. 
Қазақстан Ұлттық Банкінің нормативтік ... ... ... ... Ұлттық Банкінің қарыздары бойынша міндеттемелердің ... ету үшін ... заты бола ... ... мен өтеу ... талаптарын, мерзімдерін және тарту
лимиттерін ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі
Ұлттық валютамен де, шетел валютасымен де депөзиттер ... ... ... ... ақша-несие саясаты мақсатында қысқа мерзімді
ноталарды ұлттық та, шетелдік те валюталарда ... ... ... ноталарды шығару, орналастыру, айналысқа жіберу және отеу
тәртібі мен талаптарын Қазақстан Ұлттық Банкі айкындайды. ... ... ... ... ... - ... ... Банкі шығарған мемлекеттік
бағалы қағаздар.
Мемлекеттік және өзге де бағалы қағаздарды сатып алу және ... ... ... ... ... саясаты шеңберінде жүзеге асырады.
Қазақстан Ұлттық Банкі коммерциялық вексельдерді қайта есепке алу тәртібін
және Қазақстан Ұлттық Банкінің коммерциялык вексельдерді қайта ... ... үшін ... ... ... ... ... валюталык интервенциясы жалпы ақша-несие
шеңберінде жүргізіледі. Валюталық нарықта ... ... ... кез ... ... мен ... ... арқылы кез келген валюталық
мәмілелерді пайдаланумен дербес жүзеге асырады.
Валюталық реттеу саласындағы Қазақстан Республикасы ... ... ... ... валюталык қатынастарды реттеу
туралы».
Қазақстан Ұлттық Банкі Ұлттық валютаның ... ... ... ... ... беру ... ақша-несие саясатының құралын да
пайдалануға құқылы.
Банктерге несие берудің тәртібін, ... ... ... мен ... ... ... Банкі айкындайды. Қазақстан банкі несие
берудің соңғы сатысының несие берушісі ретіңде ... ... ... ... ... ... ... Банктің Ережесімен белгіленген
тәртіпте және мерзімде, қамтамасыз етіп те, қамтамасыз етпей де ұсынады.
Қазақстан Республикасы ақша-кредит саясатының 2015 ... ... ... экономиканың жай-күйі және оның жұмыс істеу ... ... ... және ... ... ... бағаланады. Еуроаймақ жаңа
экономикалық рецессия ... ... тұр. ... ... және ... үстіндегі бірқатар елдер экономикасының өсу қарқынының
баяулағанын ... ... ... ... ... ... мұнайдың
әлемдік бағасының 2014 жылдың ортасынан бері байқалып отырған төмендеуімен
қиындай түсуде. Сонымен ... ... ... ... ... ... ахуалдың нашарлауына ықпал ететін тағы бір фактор
болып табылады.
Осылайша, Қазақстан экономикасының 2015 жылы ... ... ... ... ... құбылмалылықты және онымен байланысты ... ... қоса ... ... ... ... әсер ететін
болады.
Бұл жағдайда Қазақстан Республикасының ақша-кредит ... ... ... ... ... болады. Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі (бұдан әрі – ... ... ... ... беру және алу ... ... саясатының құралдар
жүйесін кеңейтуді, сондай-ақ өзінің ішкі ақша нарығына ... ... ... ... беру және алу ашық ... ... (Ұлттық
Банктің бастамасы бойынша) және ... қол ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын болады. Бұл ретте
кері РЕПО операциялары ... беру ... ... ... ... Банк күш-жігерін нарықтық мөлшерлемелерді және олардың
құбылмалылығын тиімді диапазонда ... тұру ... ... ... ... ... саясаты Қазақстан экономикасының ішкі және ... ... ... ... ... ететін болады.
Ұлттық Банк сондай-ақ экономиканы ... ... ... іске ... ... ... ... баға тұрақтылығы
жөніндегі негізгі мақсаты мен ... ... ... ... ... ... болады.
Ақша-кредит саясатының шараларын іске асыру экономиканың ... өсуі және ... ... ... ... тұру ... ... етуге бағытталған.
3.1. 2014 жылы макроэкономикалық даму
Қазақстанның экономикасы әлемдік қаржы және тауар нарықтарындағы
белгісіз ... ... ... ... сипатталады.
Дүниежүзілік банктің деректері бойынша, әлемдік экономика 2014 жылы 2,6%-ға
өсті. АҚШ экономикасының өсуі 2,4%-ды құрады. Еуроаймақта 2013 ... ... ... ... 2014 жылы 0,8% болатын аздаған экономикалық
өсу байқалды.
Экономикасының өсуі ... ... ... ... қоспағанда,
нарықтары қалыптасу үстіндегі елдерде де экономикалық ... ... ... ... ... ... бірі ... экономикасында ішкі жалпы өнімнің (бұдан әрі – ІЖӨ) ... өсу ... ... ... ... ... Ресейдегі инфляция
деңгейінің өсуі 11,4%-ды құрады.
ХФҚ деректері бойынша, әлемдік ІЖӨ-нің өсуі 2014 жылы ... ... ... ... 3,3%-ды құрады, ал 2015 жылы 3,5%-ға дейін ... аяда ... ... ... ... 2014 жылы Ұлттық
экономика министрлігінің алдын ала бағалауы бойынша Қазақстанның ІЖӨ 4,3%-
ды құрады.
Бұл ретте, өнеркәсіптік өндірістің өсу ... 2014 жылы ... ... ... ... өнім өндірудің 1,0%-ға, оның ішінде тамақ
өнімдері өндірісінің 2,9%-ға, жеңіл өнеркәсіп өндірісінің ... ... ... ... ... ... ... өндірісінің 3,5%-ға, қара
металлургия өндірісінің 8,6%-ға ... ... ... ... ... ... ... өсуі 100,8%-ды құрады.
Тауар өндірісінің өсуі 2014 жылы 1,0%-ды, ... ...... құрады.
Қызмет көрсетудің өсуі сауда ... ... ... пен ... ... және ... пен ... орналастыру көлемінің 7,0%-ға
айтарлықтай өсуі есебінен қамтамасыз етілді.
Негізгі капиталға инвестициялар кәсіпорындардың меншікті қаражатының 22%-ға
өсуі ... ... ... ... ... ... ... 58%-ы және мемлекеттік бюджет қаражатының 20,1%-ы тиесілі.
Экономикадағы оң үрдістер ... ... ... сақтауға және
азаматтардың әл-ауқатын қаматасыз етуге мүмкіндік берді.
2014 жылы қаңтар-қарашада ... ... ... жалақы 10,7%-ға өсіп,
117,5 мың теңгені құрады. Халықтың нақты кірістері 3,0%-ға, ... ... ... ... ... 2014 жылы ... ... кірістері мен жалақысының үдемелі өсуі, сондай-ақ жұмыссыздықтың
қолайлы деңгейі тұтынушылық белсенділіктің ... ... ... ... өсуі 2014 жылы ... ... ... факторларының бірі
болды.
Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 2014 жылы теңгенің ... ... ... ... ... және экспорттың 7,8%-ға төмендеуі
есебінен 10,5%-ға қысқарып, 119,4 млрд. АҚШ долларын құрады.
2014 жылғы 9 айдың нәтижелері ... ... ... оң ... млрд. АҚШ долларына жуық немесе 2013 жылғы 9 айдағы 1,0 ... ... ... ... 3,6% ... ... 2014 ... үш тоқсанда 2013 жылдың осындай
кезеңімен салыстырғанда ... ... ... ... ... 30,0
млрд. АҚШ долларына дейін 3,7 млрд. АҚШ долларына ұлғаюы есебінен ... ... 2014 ... үш тоқсанда 61,8 млрд. АҚШ долларын (2013
жылдың ... ... ... ... ... ал ... 31,8 ... АҚШ долларын (14,4%-ға қысқарды) құрады.
Қаржы шоты (Ұлттық ... ... ... ... қоспағанда)
2014 жылғы 9 айда 6,4 млрд. АҚШ долларында ... ... ... таза ... ... «қалған елдерден таза қарыз ... ... ... ... ... 4 млрд. АҚШ долларынан астам ұлғаюы
3-тоқсанның операцияларымен қамтамасыз етілді, ол ... ... ... міндеттемелер өсуінің жалғасуы аясында қысқа мерзімді
сыртқы активтердің айтарлықтай қысқаруы нәтижесінде қаржы шотының теріс
сальдосы 5,2 ... АҚШ ... ... ... 7,3% ... 102,4 ... АҚШ ... оның ішінде
Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының активтері 73,5 млрд. АҚШ ... ... ... ... 28,9 ... АҚШ долларын құрады.
Brent сұрыпты мұнайдың әлемдік бағасының бір баррель үшін 112 ... (2014 ... ... бір ... үшін 56 АҚШ долларына дейін
(2014 жылғы желтоқсан) 50%-ға, ... ... ... ... болып табылатын металдар бағасының төмендеуі жақын перспективада
елдің төлем балансының жай-күйіне теріс әсер ететін болады.
Сыртқы нарықтардағы ... ... де ... ... жинақ ақшаға әсер етті. Бұл ретте, іскерлік ... ішкі және сол ... ... себептерге байланысты болды. АҚШ-
тағы сандық жұмсарту бағдарламасының аяқталуы, ... ... ... ... ... ең ... ... әкетілуі аймақтық және
отандық экономикаға ықпал етеді. Осы жағдайлар ескеріле ... ... ... көтерілуі сақталады, бұл іскерлік белсенділікке
әсер етеді.
Осы жағдайларда, банктердің экономиканы кредиттеуінің жалпы көлемі ... ... бері ... ұлғая отырып, 2014 жылы 12,1 трлн. теңгеге
жетті. Бұл ретте ұлттық валютамен кредиттеу 8,6 трлн. ... ... ... ... ... ... 3,5 трлн. теңгеге дейін 5,5%-ға ұлғайды.
2014 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының активтерінен ... ... ... бөлу ... шешім қабылданды. Бұл ретте, ... орта ... ... банктер арқылы кредиттеуге арналған 100
млрд. теңгені ... ... ... ... ... 250 ... теңге банктердің
жұмыс істемейтін кредиттерімен жұмыс ... үшін ... ... АҚ-тың жарғылық капиталын толықтыруға бағытталды. Өтеу мерзімі ... ... ... ... 2014 жылы ... 2015 ... 1 ... бойынша 23,5%-ға дейін төмендеді.
2014 жылы Ұлттық Банк тұтынушылық кредиттеудің артық өсуін шектеу шараларын
қабылдады. Нәтижесінде, тұтынушылық кредиттеудің өсу ... 2013 ... 2014 жылы ... ... баяулады.
Резиденттердің депозиттері 2014 жылы 11,7 ... ... ... ... ... емес ... тұлғалардың депозиттері 7,3 трлн. теңгеге дейін
18,1%-ға, жеке ... – 4,4 ... ... ... ... ... ... депозиттер 2014 жылы 5,2 трлн. теңгеге дейін ... ... ... – 6,5 ... теңгеге дейін 72,2%-ға ұлғайды.
Тиісінше, шетел валютасындағы депозиттердің үлесі ... ... 2014 ... ... ... және ... ... жылы Ұлттық Банктің негізгі мақсаты баға тұрақтылығын ... және ... 6,0-8,0% ... ұстап тұру болды. 2014 жылдың
қорытындылары бойынша ... 7,4% (2013 жылы – 4,8%) ... ... ... дәлізге сәйкес келеді.
2014 жылғы бірінші жарты жылдықта инфляцияның жеделдеуі 2014 жылғы ... ... ... ... ... және импортталатын тауарлардың
қымбаттауына, сондай-ақ маусымдық факторларға байланысты болды. Алайда,
теңгені түзетудің баға белгілеуге әсері ... ... және ... ... ... ақпанда инфляция деңгейі 1,7%, 2014 жылғы наурызда – 1,0% ... ... ... ... ... инфляция деңгейі төмендеді және өткен
жылдардың үрдістеріне сәйкес ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің баға мен тарифтердің негізсіз өсуін ұстап
тұру ... ... ... ... ... ... ішкі нарықта бензин және дизель отыны бағасының өсуі
2014 жылғы екінші жартыжылдықтағы ... ... ... ... ... соңында мұнайдың әлемдік бағасының құлдырауынан 2014 жылғы
желтоқсанда бензиннің және дизель ... ... ... ... ... ... ... төмендеуі байқалды. Сонымен
қатар инфляция қарқынының баяулауына қазақстандық өнім ... ... ... өсу ... төмендеуі, cондай-ақ Ресей
Федерациясынан импортталатын тауарлардың ... ... ... әлсіреуіне байланысты арзандауы әсер етті.
2014 жылы Ұлттық Банк теңгемен өтімділікті беру ... ... ... ақпанда Ұлттық Банк теңгенің айырбастау бағамына бір АҚШ ... 185 ... ... ... ±3 ... ... ... белгілей отырып,
түзету жүргізді. Теңгелік құралдардың тартымдылығын арттыру мақсатында 2014
жылғы ... ... 7 ... ... ... ... ... 2,75%-ға, 2014 жылғы 15 желтоқсаннан бастап – 3,05%-ға дейін
көтерілді, 1 ... ... ... ... ... ... Ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің ... 2014 ... ... және ... көрсеткіш бойынша 5,5%-ды құрады.
Ақша нарығындағы ахуал 2014 жылдың жекелеген кезеңдерінде айтарлықтай
ерекшеленді. ... ... Банк ... кері РЕПО ... ... ... өтімділік берді. 2014 жылдың басында ақша
нарығының мөлшерлемелері жоғары ... ... ... ... және ... ... жүргізілген түзетулерге
байланысты болды. 2014 ... ... ... ақша ... ... және салық төлемдерінің жекелеген кезеңдерін ... ... ... деңгейде болды.
2014 жылғы шілдеде Ұлттық Банк ... ... ... ... арқылы теңгемен өтімділік бере бастады, бұл ... ... ... ... және нарықтық ... ... ... ... Ақша нарығының мөлшерлемелері
төменде көрсетілген графикте берілген.
Ақша нарығының мөлшерлемелері
 Дереккөзі: Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі
Валюта нарығындағы ахуал тұрақты ... және ... АҚШ ... ... ... ... ... байқалды. 2014 жылғы қыркүйекте ... ... АҚШ ... қатысты айырбастау бағамының ауытқу ... және 185 +3/-15 ... ... симметриялық емес дәлізді белгіледі.
Нарықтық мөлшерлемелер құбылмалылығының ұлғаюы және олардың банкаралық
нарықта 2014 жылғы қазан-желтоқсанда күрт өсуі ... ... ... ... рублінің айырбастау бағамының күрт әлсіреуімен байланысты
девальвациялық күтулерден туындады. Осы жағдайларда ... Банк кері ... ... своп ... арқылы теңгемен қысқамерзімді өтімділік
берді.
2014 жылы ... ... ... қысқамерзімді өтімділік байқалды, оны
Ұлттық Банк депозиттерді ... және ... ... шығару
операцияларын жүргізу арқылы реттеді. Тартылған депозиттердің ... ... 4608,7 ... ... (2013 жылы – 2916,6 млрд. теңгені) құрады. ... ... ... ... ... 2014 жылы ... ... құрады.
Ең төменгі резервтік талаптардың нормативтері 2014 жылы өзгерген жоқ: ... ... ... – 2,5%, ішкі ... ... – 0%, ... ... міндеттемелер бойынша – 6,0%, сыртқы
ұзақмерзімді міндеттемелер ... – 2,5%. 2014 жылы ең ... ... нормативтерінің әсері банктердің сыртқы қарыз ... ... жылы ... активтердің құрылымы бірте-бірте өзгерді: банктердің
теңгемен ... ... ... (2013 жылғы 30 желтоқсандағы
55,4%-дан 2014 жылғы 29 желтоқсанда 44,5%-ға дейін) ... ... ... ... (2014 ... 29 желтоқсандағы жағдай бойынша
жыл басынан бастап 2,1%-ға ... ... 2014 жылы ... қажетті резервтеу көлемінен тұтастай жүйе бойынша орташа алғанда
2,2 есе асты.
Мұнайдың әлемдік бағаларының ... ... ... ... ... ... ... деп белгіленді. Макроэкономикалық жағдайдың
дамуының екі сценарий ... олар ... ... Ұлттық
экономика министрлігінің ІЖӨ болжамдарының негізінде Brent сұрыпты ... ... ... бір ... үшін 50 және 60 АҚШ ... деңгейін
көздейді.
Төлем балансының сценарийлік болжамдарын әзірлеу үшін ... ... ... министрлігінің халықаралық қаржы
ұйымдарының қатысуы бар ... және ... ... ... қоса алғанда, тауар өндірісінің нақты көлемдері жөніндегі
ақпаратын, сондай-ақ Ұлттық ... ... ... ... ... ... Банктің бағалауы бойынша қаралатын кезең бойы кредиттеу көлемдерінің
тұрақты өсуі ... ... ... бірі ... ... ... Республикасының Ұлттық қорынан ел экономикасын қолдауға бөлінетін
қаражат болады. Сонымен ... ... ... ортамерзімді және
ұзақмерзімді кезеңдерде Ұлттық ... ... ... банктер
активтерінің сапасын жақсарту жөніндегі шаралары да ықпал ететін болады.
Екінші деңгейдегі банктер ... ... ... және ... ... ... істемейтін қарыздарының көлемін ... ... ... ... Банк проблемалық активтер сапасын
жақсарту жөніндегі операцияларды жүргізу кезіндегі ... ... ... ... ... ... ... істемейтін
активтерді беру кезінде операцияларды жүргізу кезінде бейтарап ... ... ... ... ... ... кредиттері мен
активтерінің мәселелері бойынша Қазақстан Республикасы Заңының жобасын
әзірлеуде.
Ұлттық Банк ... ... ... АҚ мен ... ... ... тиімділігін арттыру үшін қолайлы жағдай жасау
жұмысын жалғастыратын болады. Жұмыс істемейтін қарыздардың (негізгі ... ... ... төлем мерзімі өткен қарыздар) деңгейін екінші
деңгейдегі банктердің несие ... ... ... ... ... қол ... ... Банктің осы бағыт бойынша негізгі мақсаты
болып табылады.
Ұлттық ... ... ... 2014 ... ... бойынша тауарлар
экспорты және импорты бір мезгілде төмендеген кезде, сауда ... 2013 ... ... сақталуы күтіледі. Ағымдағы шоттың басқа
баптары бойынша қызметтер импортының және ... ... ... ... ... ... сальдосының қысқаруы күтілуде.
Осылайша, жыл аяғында басты ... ... ... 2014 ... ... ... ... және басқа да
ұзақмерзімді ... ... ... таза ... ... ... шот профицитінің сақталуы күтіледі.
2015 жылы Қазақстан экономикасы дамуының барлық сценарийлері іске ... ... ... 6,0-8,0% ... ... тұру ... ... мақсаты болып табылады.
Мұнайдың әлемдік бағасының орташа жылдық деңгейі бір баррель үшін 50 АҚШ
доллары болатын бірінші сценарий іске ... ... ... ... нақты
өсу қарқыны 1,5% деңгейде бағаланады.
Осы сценарийдің 2015 жылы іске ... ... ... мен ... ... ... ... төмендеген кезде таза экспорттың
төмендеуін көздейді. Осылайша алда ... ... ... шоттың
тапшылығы ІЖӨ-нің 4,0%-нан аспайтын болады.
Қаржы шотында өткен жылдары іске ... ... ... қаржыландыру
шегін еңсеруге және шетелдік тікелей инвесторлар қатысатын жаңа ... ... ... ... ықтимал ауыстырылуымен байланысты тікелей
инвесторлар бойынша ағынның төмендеуі күтіледі.
Ақша ұсынысының серпіні де ... ... ... ... ... бұл ... кезеңде монеталандырудың 2014 ... ... ... ... сценарий іске асырылған жағдайда мұнайдың орташа жылдық бағасы 2015
жылы бірінші сценарийдегіден аздап жоғары болады, алайда 2014 ... ... ... ... ... және бір баррель үшін 60 АҚШ долларына
жуық ... ... 2015 жылы ... ... өсу ... 2,0%-ды
құрайды.
2015 жылы сауда балансы профицитінің және ... ... ... ... ... деп ... ... 2015 жылы ағымды
операциялар шотының тапшылығы ІЖӨ-нің 3,0%-нан аспайды.
Қаржы шотында ... ... ... және ... ... ... трансферттерінен жаңа мемлекеттік қарыз алу есебінен ... жеке ... таза ... алуының қысқаруы мүмкін.
2015 жылы ақшаға деген сұраныс осы ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ, ақша ұсынысының серпіні ІЖӨ-
нің номиналды өсу қарқынына сәйкес келетін болады, бұл ... ... ... ... ... аздап өсуін қамтамасыз етеді.
Ұлттық Банк Қазақстан Республикасы ... ... ... іске ... ... ықтимал деп есептейді. Осы болжамдарға
негізделе отырып, 2015 жылға арналған ақша-кредит саясатының шаралары
әзірленді.
3.3. 2015 ... ... ... ... Банк 2015 жылы ... ... ... бағдарға қол жеткізу
үшін қысқа мерзімді ... ашық ... ... ... арқылы, сондай-ақ ең төменгі резервтік талаптар тетігі арқылы
реттейтін болады.
Банктер портфеліндегі өтімді бағалы қағаздардың көлемі шектелгенін ... ... ... ету тізбесін кеңейту жоспарланып отыр, ол
банктердің қысқамерзімді ... ... ... ... ... ... ... банктерге нарықтық емес активтерді (жоғары
сападағы кредиттік портфель) кепілге қоя отырып өтімділік беру ... ... және ... аукциондарды өткізу мүмкіндігі
зерделенеді.
Ұлттық Банктің ашық нарықтағы операциялар және ... қол ... ... ... құралдары төменде көрсетілген ... ... ... ... ... беру ... ашық ... операциялары шеңберінде Ұлттық Банк 7
күндік мерзімге кері РЕПО ... ... ... ... ... ... 2 рет өткізіледі.
Кепіл құралдары жеткіліксіз болған жағдайда, ... Банк ... ... своптар арқылы өтімділік беретін болады.
Өтімділіктің артық болуы туындаған жағдайда аптасына 2 рет болатын 7 ... ... РЕПО ... ... алудың негізгі құралдары болады.
Қысқамерзімді ноттарды апта ... ... 28, 91 және 182 ... ... жалғасады.
Ұлттық Банк тұрақты қолжеткізу операциялары ретінде күн сайынғы негізде 1
күндік мерзімімен кері РЕПО ... ... ... береді. Ұлттық
Банктің депозиттері тұрақты негізде 1 және 7 күндік мерзімдерге қол жетімді
болады.
Ұлттық Банк 2015 жылы ... ... ... ... пайыздық саясатты жүргізуін жалғастырады. Ұлттық Банктің
пайыздық мөлшерлемелер ... ... ... ... ... ... рөл атқарып, инфляция деңгейі мен инфляциялық күтулерді
көрсететін болады.
Шетел ... ... ... өсуін бұдан әрі ынталандырмау
мақсатында ең төменгі резервтік ... ... банк ... ... ... ... ... шеңберінде Ұлттық Банк
резиденттік және мерзімділік қағидатын сақтай отырып, теңгемен және ... ... ... ... ... ... ... нақты құрылымын ендіреді. Қосымша, банктердің өтімділікті ... ... ... ... ... қағидатын сақтай
отырып, ең төменгі резервтік талаптарды есептеу ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталады.
Атап айтқанда, Ұлттық Банктің ішкі валюталық нарықтағы ... ... ... ... тұрақсыздандыруы және қаржы жүйесінің
тұрақтылығына теріс ықпал етуі мүмкін ... ... ... күрт
және айтарлықтай құбылмалылығын реттеу қажеттілігімен байланысты болады.
Ұлттық Банк 2015 жылы өз ... ... ... ... ... отырған ақша-кредит саясатының шаралары мен
құралдары туралы хабардар ету жөніндегі жұмысын ... Ақша ... және ақша ... бiрлiгi
Қазақстан Республикасының ақша бiрлiгi (ұлттық валютасы) ... ... ... ... ... 100 ... тұрады. 
      Қазақстан Республикасының айналыстағы ақша белгiлерi банкноттар ... ... ... мен ... ... ... ... Қазақстан
Ұлттық Банкi белгiлейдi.
Төлем құралы
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң заң актiлерiнде , нормативтiк ... ... ... ... ... ... заңды төлем құралы Қазақстан теңгесi болып табылады.
Банкноттар мен монеталарды шығару
Банкноттар мен ... ... ... ... ... ... ... және айналыстан алуды тек ... ... ... ... ... ... Банкi банкноттар мен монеталарды заңды және ... сату ... ... ... ... асырады.
Ақша бiрлiгiнiң қамтамасыз етiлуi
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң банкноттары мен тиындары Қазақстан Ұлттық
Банкiнiң ... ... ... табылады және оның барлық активтерiмен
қамтамасыз етiледi. 
      Қазақстан Ұлттық Банкi алтын-валюта резервтерінің ... ... ... ақпарат құралдарында ұдайы жариялап тұрады.
Банкноттар мен тиындарды жасап шығару және 
олардың сипаттамасы Қазақстан Ұлттық Банкi ... мен ... ... ... ... олардың жасалып шығарылуын
қамтамасыз етедi, қолдағы ақшаны ... жою және ... ... ... ... бөлiнедi: 
      инвестициялық монеталар - инвестициялау және жинақтау объектiсi болып
табылатын, бағалы металдардан жасалған монеталар; 
      коллекциялық монеталар - коллекциялау және ... ... ... ... ... сол ... бағалы емес металдардан жасалған,
шектеулi таралыммен дайындалған мерекелiк, естелiк және өзге де арнайы
соғылған ... ... ... - ... емес ... ... және
қолма-қол ақша айналысына арналған монеталар. 
      Қазақстан Республикасында шығарылған банкноттар мен ... ... ... ... және ... кескiндемесi болуға тиiс.
Банкноттар мен тиындардың аталған ... ... ... мен ... ... ... Ұлттық Банкiнiң айналысқа шығарған банкноттары мен тиындары
олардың ... ... ... Республикасының бүкiл аумағында
төлемдердiң барлық түрлерi бойынша, сондай-ақ банк ... ... ... ... үшiн қабылдауға мiндеттi, олар Қазақстан Республикасының барлық
банктерiнде шектеусiз ұсатылады және айырбасталады. 
      Қазақстан ... ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банкi шығарған
банкноттар мен тиындарды жарамсыз деп жариялай алмайды.
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң ... ... ... және сатып алуы.
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң банкноттар мен ... ... ... алуы ... ... құны ... ... асырылады. 
      Қазақстан Ұлттық Банкiнiң инвестициялық және коллекциялық монеталарды
сатуы және ... алуы ... ... ... ... құқықтық
актiлерiнде белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады. 
Қазақстан Ұлттық Банкiнiң сыртқы экономикалық 
қатынастар саласындағы қызметi. Валюталық құндылықтармен 
жүргiзiлетiн операциялар
Қазақстан Ұлттық Банкінің ... ... ... бақылау
саласындағы функциялары
Қазақстан Ұлттық Банкі: 
      1) Қазақстан Республикасында валюталық ... ... ... 2) ... және ... ... Қазақстан Республикасында
валюталық операциялар жүргізу ережелерін белгілейді; 
      3) резиденттердің репатриация талаптарын орындауын қамтамасыз ... ... ... пен ... ... ... ... алуының бірыңғай ережелері мен шарттарын және экспорт-
импорт валюталық бақылауын жүзеге асырудың тәртібін белгілейді; 
      4) қолма-қол ... ... ... ... ... ... ... асыруға лицензиялау тәртібін белгілейді және
лицензиялар және (немесе) лицензияларға қосымшалар береді;
      5) айырбастау ... ашу ... ... және ... айырбастау пункттеріне куәліктер береді;
      6) қолма-қол шетел валютасымен айырбас операцияларын ұйымдастыру
жөніндегі ... ... ... ... 7) валюталық операциялар туралы, Қазақстан ... ... ... ... ... туралы тіркеуді және
хабарлама беруді жүзеге асырудың тәртібін белгілейді, ... ... мен ... ... ... 8) ... пункттері арқылы жүргізілетін операциялар бойынша
шетелдік валютаның сатып алу бағамының теңгеге сату ... ... ... ... 9) Қазақстан Республикасының аумағында қызметін жүзеге асыратын
резидент еместердің валюталық ... ... ... ... ... мониторинг) жүзеге асырады;
      10) арнайы валюта режимі ... ... ... ... ... береді; 
      11) мемлекеттік органдармен келісім бойынша олардың ... ... ... ... мен резидент еместер орындауға
міндетті валюталық операциялар бойынша есепке алудың және ... мен ... ... валюталық бақылау агенттерінің есептеме
беру тәртібі мен мерзімдерін белгілейді;
      12) банктер мен өзге тұлғалардың ... ... ... ... ... бұзу ... ... жағдайда Қазақстан
Республикасының банктік және валюталық заңнамасында көзделген санкцияларды
қолданады. 
      ... ... ... осы Заңға, Қазақстан Республикасының өзге де
заңдарына және Қазақстан ... ... ... ... ... мен ... ... саласындағы өзге де функцияларды
орындауға құқылы.
4.1. Шетел валютасындағы және бағалы металдардағы
              активтермен жасалатын операциялар
Қазақстан Ұлттық Банкi шетел ... және ... ... мынадай операцияларды жүргізеді:
шетел валютасын сатып алады және ... ... ... ... ... ... ... үкiметтерi немесе халықаралық қаржы ұйымдары шығарған және
кепiлдiк берген бағалы қағаздармен операцияларды жүргізеді;
      ... ... ... өздерi тiркелген
мемлекеттердiң заңнамасы бойынша тиiстi құқығы бар ... ... ... ... және ... ... институттарында, сондай-ақ
халықаралық қаржы ұйымдарында шоттар ашады;
      өздерi тiркелген мемлекеттердiң заңнамасы бойынша ... ... ... ... банк, шетел банктері және басқа қаржы институттары, ... ... мен ... ... ... ... ... үшiн шоттарды ашады және жүргiзеді, олардың өкiлі ... ... ... ... ... ... басқа да бағалы металдарды қабылдау мен сақтауды
жүзеге асырады;
      ішкі және сыртқы нарықтарда тазартылған алтынды және басқа да ... ... алу, ... ... ... және ... салу
жөнiндегі, оның ішінде мемлекеттің басым құқығын іске асыру шеңберінде
тазартылған ... ... алу ... ... жүргiзеді;
      Қазақстан Республикасының заңнамасында ... ... ... шетел валютасындағы активтер мен бағалы металдарды
әкеледі, сондай-ақ оларды шетел банктеріндегі және ... ... өз ... орналастыру үшiн шет елдерге әкетеді;
      Қазақстан Ұлттық Банкінің ... ... ... ... бағалы қағаздармен операцияларды жүргізеді;
      Қазақстан Ұлттық Банкінің Басқармасы ең төменгі деңгейін айқындайтын
кредиттік рейтингі бар ... ... ақша ... құралдарымен
операцияларды жүзеге асырады;
      Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... ... ... құралдарымен операцияларды жүзеге асырады;
      клиенттердің металл шоттарын ашады және жүргізеді;
      Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
      Қазақстан Ұлттық Банкі валюталық операциялардың кез келген түрін
шектеусіз жүзеге асырады.
      Осы ... ... ... қол жеткізу және міндеттерді орындау
үшін Қазақстан Ұлттық Банкі активтерді салу тәуекелін ... ... ... басқарудың негізгі қағидаттарына сәйкес, шетел валютасындағы және
бағалы металдардағы активтерді олардың ұзақ мерзімді болашақта ... мен ... ... ете отырып басқару жөніндегі
қызметті ... ... ... ... ... резервтері
      Қазақстан Ұлттық Банкінің алтын-валюта резервтері (бұдан әрі – алтын-
валюта резервтері) ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі активтерінен Қазақстан теңгесінің ішкі және сыртқы
тұрақтылығын ... ету ... ... ... ... ... ... және металл шоттарындағы алтынды;
      Халықаралық валюта қорындағы ... ... және ... ... арнайы қарыз беру құқығындағы активтерді;
      қолма-қол ақшаны, ... ... ... депозиттерді қоса
алғанда, еркін ... ... ... ... және
эмитенттері шетелдердің үкіметтері немесе халықаралық қаржы ұйымдары болып
табылатын бағалы қағаздарды;
      өтімділікке және шектеу ... ... ... ... ... шетел валюталарында номинирленген басқа да ... ... ... ... ... ... резервтерін ұлттық валютаның
тұрақтылығын және айырбасталуын қамтамасыз ету, Қазақстан ... ... ... ... ... үшін ... деңгейде ұстап
тұруды қамтамасыз етеді.
      Қазақстан Ұлттық Банкi Басқармасының шешiмiнде көзделген жағдайларды
қоспағанда, ... ... ... ... несиелер) беру
нысанында пайдалануға және ... ... ... мен
резидент еместеріне кепiлдiктер немесе басқа да мiндеттемелер ұсынуға жол
берiлмейдi.
      Қазақстан ... ... ... ... құрылымын ұлғайтуды
және өзгертуді:
      Қазақстан теңгесi мен шетел валютасына тазартылған алтынды сатып алу;
      ... ... ... және ... монеталарын қоса алғанда)
және шетел ... ... ... ... мен резидент
еместерден, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... сатып алу;
      шетел валютасымен депозиттік, салымдық, дилингтік операциялардан ... ... ... ... ... ... ... оларға шетел валютасында берілген ... ... ... ... ... ... және ... да сыйақы
түсімдері;
      Қазақстан Ұлттық Банкінің тазартылған алтында номинирленген бағалы
қағаздарымен операциялардан ... ... қоса ... Қазақстан
Ұлттық Банкінің алтынды сатудан, депозитке салудан және онымен басқа да
операциялар ... ... ... және еркін айырбасталатын шетел
валютасындағы түсімдер;
      Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... бағалы
қағаздарды шығаруынан түсетін еркін айырбасталатын шетел ... ... ... және бағалы металдардағы активтерді басқарудың
негізгі қағидаттарына ... ... ... және ... металдардағы
активтерді алтын-валюта резервтеріне аудару;
      Қазақстан ... ... ... ... ... ... орталық банктерiнен және басқа кредиторлардан ... ... ... осы ... және ... Ұлттық Банкi туралы ережеге сәйкес Қазақстан
Ұлттық Банкi көрсететін қызметтерден түсетін ... ... ... ... жолымен жүргізеді.
      Қазақстан Ұлттық Банкi алтын-валюта резервтерінің құрылымын азайтуды
және өзгертуді:
      айырбастау бағамы саясатын қоса алғанда, ... ... ... iшкi валюта нарығында шетел валютасына сұраныс пен ... ... ... ... ... ... валютаны
сату;
      бюджет қаражаты және Қазақстан ... ... ... (шығыстар
сметасы) есебінен, Қазақстан Ұлттық Банкінің халықаралық міндеттемелерін
қоса ... ... ... ... ... өтеу және ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің және Қазақстан Ұлттық
Банкінің міндеттемелерін, Қазақстан ... ... ... өнiм (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер) ... ақы ... ... ... және өзге де ... ... iссапар және өкілдік
шығыстарын төлеу;
      басқа шетел валютасын сатып алу үшін ... ... ... активтерді сату;
      Қазақстан Ұлттық Банкінің эмиссиялық бағалы қағаздарын өтеу;
      Қазақстан Ұлттық Банкі алған кредиттер бойынша негiзгi ... ... ... ... ... және ... iлеспе басқа да
шығыстарды төлеу;
      шетел валютасындағы және бағалы металдардағы активтерді ... ... ... ... ... ... валютасындағы
және бағалы металдардағы басқа активтерге аудару;
      тазартылған алтынды Қазақстан теңгесіне және шетел валютасына ... ... ... және ... металдардағы активтерді басқару мен
сақтауға байланысты шығыстарды төлеу;
      шығынды алтын-валюта резервтерін есептен шығару жолымен ... ... ... ... немесе азайту алтын-валюта
резервтеріне ... ... ... ... ... және ... Банкінде ашылған еркін айырбасталатын валютадағы банк шоттары
иелерінің-резиденттердің операциялары ... де ... ... ... ... үшін тазартылған алтынды сатып
алуға мемлекеттің басым құқығы Қазақстан Республикасының өндіру және шығару
субъектілерімен бағалы металдардағы активтерді ... үшін ... ... алу ... мәмілелерді жасасуға басым құқығы бар.
      Қазақстан Ұлттық Банкі өндіру және шығару субъектілерінен бағалы
металдардағы активтерді ... үшін ... ... ... ... ... ... іске асырушы орган болып табылады.
      Өндіру және шығару субъектілері тазартылған алтынды өткізген кезде ... ... ... ... Банкіне ұсынылады.
      Мемлекеттің басым құқығы көлік шығыстарын, өткізу шығындарын және
Лондон ... ... ... ... қабылдаған және осы
қауымдастықтың құжаттарында ... ... ... ... ... ... ретінде белгіленген халықаралық сапа стандарттарына
сай келмейтін тазартылған алтынды сатып алған жағдайда ... ... ... ... ... ... бағалар
пайдаланылып есептелген бағалар ... ... ... ... алу
жолымен іске асырылады.
      Бағалы металдардағы активтерді толықтыру үшін ... ... ... ... ... құқығын іске асыру тәртібін Қазақстан Ұлттық
Банкінің Басқармасы айқындайды.
      Қазақстан Ұлттық Банкі тазартылған ... ... ... ... ... іске ... бас тартқан жағдайда тазартылған алтынды өндіру
және шығару субъектілері оны өздерінің қалауынша өткізеді.
Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын және Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... мен қадағалауды
ұйымдастыру және жүзеге ... ... ... ... және оның ведомствосының
              бақылау мен қадағалау жөніндегі өкілеттіктері
      1. Қазақстан ... ... және оның ... ... ... сақтандыру және сақтандыру қызметi,
 валюталық реттеу мен ... ... ... ... ... ... ... қаржылық есептілік, мемлекеттік статистика,
 кредиттік бюролар және ... ... ... ... ... ... туралы заңнамасында белгіленген талаптарды
қаржы нарығының субъектілері мен қатысушыларының сақтауын бақылауды ... ... осы ... және ... Республикасының өзге
де заңдарына сәйкес және ... ... ... ... асыру
барысында көрсетілген талаптарды бұзушылықтар анықталған жағдайда әкімшілік
іс қозғайды не Қазақстан Республикасының ... ... өзге ... ... 2. ... ... Банкі және оның ведомствосы ... ... және ... қызметi, валюталық
реттеу мен валюталық бақылау, ақша төлемдері мен ... ... ... есеп пен ... бюролар және кредиттік тарихты қалыптастыру, почта,
Қазақстанның Даму Банкі, ... ... ... заңнамасында
белгіленген талаптарды қаржы нарығының субъектілері мен қатысушыларының
сақтауын қадағалауды жүзеге асырады, сондай-ақ осы ... және ... өзге де ... ... және өздерінің ... ... ... ... ... ... тұтынушылардың
құқықтары мен заңды ... ... ... ... ... және ... ... оның қаржы
жүйесінің тұрақтылығына қатер төндіретін бұзушылықтар анықталған ... іс ... ... Республикасының заңдарында көзделген
шараларды қолданады.
      3. ... ... ... және оның ... ... ... осы Заңға сәйкес тексеру ... ... және өзге ... ... ... 4. Қазақстан Ұлттық Банкі басқа мемлекеттердің орталық банктерімен
және ... мен ... ... ... жасайды және
құпиялылық жөніндегі талаптарды ескере отырып, бақылау мен ... ... ... үшін ... ... алмасуға құқылы.
Қазақстан Ұлттық Банкінің тексеру түрлері
      1. ... ... ... ... не ... ... органдарды және
(немесе) ұйымдарды тарта отырып, тексерілетін субъектілердің қызметіне
кешенді түрде не ... ... ... ... ... ... ... негізінде тексерулер, ішінара жоспардан тыс және
құжаттамалық тексерулер ... 2. ... ... ... негізінде тексеру – Қазақстан Ұлттық
Банкі тексерілетін субъектіге барып жүзеге асыратын және ... ... ... субъектіге қатысты тәуекел дәрежесін бағалау негізінде
тағайындайтын тексеру.
      Тәуекел дәрежесін бағалау ... ... ... Қазақстан
Ұлттық Банкі жылына бір реттен жиілетпей жүзеге асырады.
      ... ... ... ... ... ... Банкі
тексерілетін субъектілердің қызметіне байланысты тәуекелдерді бағалауды
ескере отырып, жартыжылдық ... ... ... дәрежесін бағалау ... ... ... тізбесін Қазақстан Ұлттық Банкінің Төрағасы не Қазақстан
Ұлттық Банкі Төрағасының тиісті бұйрығының ... өзге де ... ... ... 3. ... ... ... жоспардан тыс тексеруі тексерілетін
субъектіге бара отырып, мынадай жағдайларда:
      1) ... ... ... ... ... жеке және ... ... өтініштері және ... ... ... ... сондай-ақ Қазақстан Республикасының
заңнамасын, қаржы қызметтерін тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін
бұзушылықтар туралы өзге де ақпараттың келіп ... ... 2) ... ... ... ... және қадағалау функцияларын орындау
шеңберінде Қазақстан Республикасы заңнамасы талаптарының ... ... ... тұтынушылардың құқықтары мен заңды ... ... ... 3) ... ... ... және ... қауіпсіздігіне,
оның қаржы жүйесінің тұрақтылығына қатер төнген кезде;
      4) алдыңғы тексеруде анықталған Қазақстан Республикасы ... ... ... бақылау мақсатында жүзеге асырылады.
      Жоспардан тыс тексеру бір ... ... ... Қазақстан
Республикасы заңнамасының жекелеген талаптарын сақтауы ... ... ... ... ... 4. ... ... Банкінің құжаттамалық тексеруі бастапқы
статистикалық және ... ... ... ... ... ... талаптарын бұзу белгілері анықталған кезде не
жеке, заңды тұлғалардың және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... жататын мәселелер бойынша Қазақстан
Республикасы заңнамасының сақталуын тексеруді талап ... өзге ... ... ... ... тексерілетін субъектіге бармастан
құжаттар мен ақпаратқа сауал нысанында жүзеге асырылады.
Жоспарлы, жоспардан тыс тексеруді ұйымдастыру
                 мен ... ... ... 1. ... Ұлттық Банкі тәуекел дәрежесін ... ... және ... тыс ... Қазақстан Ұлттық Банкі Төрағасының
орынбасары, Қазақстан Ұлттық Банкі аумақтық ... ... ... ... ... өзге де уәкілетті лауазымды адамдар бекіткен
тексеруді тағайындау туралы актінің негізінде жүргізеді.
      Тәуекел ... ... ... ... немесе жоспардан тыс
тексеру тағайындалған жағдайларда, тексеруді тағайындау туралы ... ... ... ... ... ... тіркеледі.
Қазақстан Ұлттық Банкі орталық аппаратының бөлімшелері, аумақтық филиалдары
тексеруді тағайындау туралы актілерді ... жеке ... ... ... ... ... ... тағайындау туралы актіні тексеру
басталғаннан ... екі ... ... кешіктірмей құқықтық статистика және
арнайы есепке алу жөніндегі уәкілетті органда тіркейді.
     Тексеруді тағайындау туралы актіде:
     1)актінің ... мен ... ... ... ... ... ету
жүктелген адамдардың тегі, инициалдары және лауазымы;
     3) өзіне ... ... ... ... ... атауы, оның орналасқан жері;
     4)тексерудің түрі;
     5)тексеруге жататын мәселелер;
     6)тексеруді жүргізу мерзімі;
     7)тексерілетін ... ... 2. ... ... ... ... ... тексеруді
тағайындау туралы актінің көшірмесі тапсырылған күн ... ... ... ... ... тыс ... ... басталуы деп
есептеледі. Тексерілетін субъектіге ... ... ... ... тапсырылғаннан кейін оның түпнұсқасына тексеруді тағайындау
туралы актіні алғаны және онымен танысқаны ... ... ... Тексеруді тағайындау туралы актіні қабылдаудан бас тартылған немесе
Қазақстан Ұлттық Банкінің тексеруді жүзеге ... ... ... ... үшін ... ... қол жеткізуіне кедергі
келтірілген жағдайларда тиісті акт жасалады, оған ... ... ... ... асыратын лауазымды адамы қол қояды. ... ... ... ... туралы актіні қабылдаудан бас
тартқан кезде, оған ... ... ... ... тағайындау туралы
актіні алудан бас тарту тексеруді жүргізбеу үшін ... ... ... субъект тексеруші топтың сауалдарында көрсетілген мерзімдерде
құжаттарды, ... ... бас ... ... ... ... ... болмауына әкеп соққан, осы баптың шарттары ... ... ... ... ... ... ... берілген
лауазымды адаммен келісу бойынша тексеру басшысының шешімімен тексеру
жүргізілмеді деп ... ... ... ... актінің көшірмесі тексерілетін
субъектінің қызметкеріне не оның құрылтайшысына (құрылтайшыларының ... ... ... ... ... (оның орынбасарының) оны
алғаны туралы белгісі бар тексеруді тағайындау туралы ... ... ... ... акт ... ... ... екі жұмыс күні
ішінде Қазақстан Ұлттық Банкінің лауазымды ... ... ... ... ... ... туралы актінің ... ... ... не оның құрылтайшысына (құрылтайшыларының біріне)
тапсыру ... ... ... ол ... ... және ... басшысының (оның орынбасарының) тіркелген жері бойынша хабарламасы бар
тапсырысты хатпен пошта арқылы ... Хат кері ... ... ... ... ... ... жүргізу үшін белгіленген
мерзімдерде тапсыру мүмкін болмаған кезде, ... ... ... Бұл ... ... ... ... тағайындау туралы актіні
бекітуге уәкілеттік берілген лауазымды адамды бұл ... ... ... 3. ... субъект тексеру басталғаннан кейінгі келесі күннен
кешіктірмей тексеру басшысының немесе Қазақстан ... ... ... ... 1) ... жүргізуді қамтамасыз етуге, сондай-ақ тексерудің аяқталуы
туралы актімен, аралық ... және ... ... нәтижелері туралы
актімен танысуға және оған қол қоюға жауапты басшы және оны ... 2) ... ... ... ... ... оларды тексеруші қызметкерлерге уақтылы беруге және (немесе)
тексеруші ... ... ... ... ... ... ... бар хатты ұсынады.
      4. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс ... ... отыз ... ... аспауға тиіс. Тексеру ... ... ... дәрежесін бағалау негізінде ... тыс ... ... мерзімі Қазақстан Ұлттық Банкі Төрағасының
орынбасары, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... негізінде өзге де уәкілетті лауазымды адамдар бекіткен
тексеруді ұзарту ... ... ... негізінде отыз жұмыс күнінен
аспайтын мерзімге бір рет қана ... ... 5. ... ... ... ... өзінің әкімшілік
ғимараттарына (оның ішінде мереке және демалыс күндері) кіруге рұқсат
беруге, ... ... үшін ... ... және ... жабдықталған жеке үй-жай ұсынуға, тексерілетін субъектінің
қызметіне қатысты ақпаратқа, оның ішінде деректерді түзету ... ... ... ... ... ... шығару мүмкіндігімен
қарау режимінде) автоматтандырылған жүйелерге және дерекқорларға қол
жеткізуін қамтамасыз етуге, ... ... ... ... оның ... ... ... құжаттардың көшірмелерін
түсіріп алуға мүмкіндік беруге, сондай-ақ тексеруші ... ... ... және ... ... ... етуге
және тексеруші қызметкерлерге тексеруді ... ... ... 6. ... ... ... ... басшысына, тексеру
жүргізуді қамтамасыз етуге жауапты басшыға не тексерілетін субъектінің ... ... ... көрсетілген мерзімде орындалуға жататын жазбаша
сұрау салуды жібереді.
      Тексерілетін субъект тексеруші қызметкерлерден ... ... ... не ... ... белгіленген мерзімде тексеру материалдарына ... үшін ... ... ... мен құжаттарды, оның ішінде олардың
көшірмелерін ұсынуға міндетті.
      7. ... ... ... ... ... құрамы
өзгертілген) кезде қосымша акт жасалады, онда ... ... ... ... ... нөмірі мен күні және тексеруші қызметкерді ауыстыру
(тексеруші топтың құрамын ... ... ... 8. Тексерілетін субъектіге тексерудің аяқталуы туралы акт тапсырылған
күн тәуекел дәрежесін ... ... ... ... тыс
тексерудің аяқталған күні деп есептеледі. Тәуекел дәрежесін ... ... ... тыс ... аяқталуы туралы актіге
тексеру басшысы және оның тікелей басшысы қол қояды және ол ... ... ... ... ... ... ... жүргізу
мерзімі аяқталуынан кешіктірмей тапсырылады.
Құжаттамалық тексеруді жүргізу ерекшеліктері
      1. Құжаттамалық тексеру оны ... ... ... ... талап
етпейді.
      2. Құжаттамалық тексеру кезінде қосымша мән-жайларды анықтау
мақсатында тексерілетін субъектінің атына уәкілетті лауазымды адам ... ... салу ... онда:
      1) тексерілетін субъектінің атауы, оның орналасқан жері;
      2) ... ... ... 3) тексерілетін субъект Қазақстан Ұлттық Банкіне немесе оның
ведомствосына ұсынуға ... ... ... 4) ... ... ... мерзімі;
      5) қажет болғанда, тексерілетін субъект тарапынан түсіндіру талап
етілетін мәліметтер көрсетіледі.
      3. ... ... егер ... ... өзгеше белгіленбесе, сұрау
салуды алған күннен бастап он бес жұмыс күнінен кешіктірмей, сұратылған
құжаттар мен түсініктемелерді береді.
      4. Тексерілетін субъект ... қол қою ... ... ... нәтижелері туралы қорытындыға уәкілетті лауазымды
адам қол қойған күн құжаттамалық тексерудің аяқталуы болып табылады.
      Тексерулердің өзге де ... 1. ... ... Банкінің тексеруші қызметкерлері қажет болған
кезде ... ... ... үшін ұсынылатын аралық актілерді
жасайды.
      2. Тексерілетін субъект аралық актіні ... ... ... екі жұмыс
күні ішінде басшы (оның орынбасары) не тексерудің жүргізілуін ... ... ... қол ... ... актінің бір данасын қайтарады және
аралық актінің мазмұнына ескертпелері болған жағдайда ... ... ... басшысына ұсынады.
      Аралық актілерде жазылған қорытындылар ... ала ... ... ... және ... ... оның ... тұлғалардан алынған қарсылықтар мен қосымша ақпарат ескеріле отырып,
тексеру ... ... ... ... ... ... 3. ... дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру
аяқталған ... ... отыз ... күні ішінде тексерілетін субъект
басшысының атына Қазақстан Ұлттық Банкінің тексеруші қызметкерлері, тексеру
басшысы және оның ... ... қол ... тексеру нәтижелері туралы
актінің екі данасы жіберіледі.
      Тексеру нәтижелері туралы актіде мынадай мәліметтер көрсетіледі: 
      1) актінің жасалған күні мен ... 2) ... ... ... ... 3) ... ... негіз болған тексеруді тағайындау туралы актінің
күні мен ... 4) ... ... адамның (адамдардың) тегі, инициалдары және
лауазымы;
      5) тексерілетін субъектінің атауы, оның орналасқан ... ... ... ... ... ... субъект басшысының не
оның өкілінің ... аты, ... аты ... ... 6) ... ... орны және кезеңі;
      7) тексеру нәтижелері туралы, оның ... ... ... мәліметтер;
      8) тексерілетін субъект басшысының (оның орынбасарының) не ... ... ... ... ... не осы баптың 7-тармағында
аталған өзге де адамның ... ... ... ... ... туралы
мәліметтер;
      9) тексеруді жүргізген лауазымды адамның (адамдардың) қолтаңбасы.
      Тексеру нәтижелері туралы актіге тексеру ... ... ... ... ... олардың көшірмелері қоса берілуі
мүмкін.
      4. Тексерілетін субъектінің басшысы (оның орынбасары) не ... ... ... жауапты басшысы тексеру нәтижелері туралы
актінің бірінші данасын қабылдайды, актінің екінші данасының әрбір парағына
қол қояды, оның ... ... ... ... атын, әкесінің атын
(болған кезде) көрсете отырып, алған күні туралы белгі қояды және тексеру
нәтижелері ... ... ... ... ... ... кешіктірмей оны
Қазақстан Ұлттық Банкіне жібереді. Тексерілетін субъект тексеру ... ... ... ... ... атқарушы органға ... ... ... да ... ... ... ... 5. Тексеру нәтижелері бойынша қарсылықтар болған кезде тексерілетін
субъект тексеру нәтижелері туралы актіні алған күннен бастап он ... ... ... ... Ұлттық Банкіне жазбаша түрде ұсынады.
      6. Тәуекел дәрежесін бағалау ... ... ... тыс ... ... ... ... тексерілетін субъектіні тексеру
нәтижелері, қажет болған кезде, тексерілетін субъектінің басшылары шақырыла
отырып, Қазақстан ... ... ... ... орынбасарларының),
Қазақстан Ұлттық Банкінің бөлімшелері басшыларының, тексеруге ... ... ... төрағалық етуімен өтетін кеңесте қаралады.
      Кеңес нәтижелері кеңес төрағасы қол ... ... ... қол қойылған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде ... ... ... үшін ... ... ... жағдайда,
тексерілетін субъект кеңес хаттамасын алған күннен бастап үш жұмыс күні
ішінде оларды ... ... ... ... түрде ұсынады.
      Қазақстан Ұлттық Банкі тексерілетін субъектінің кеңес хаттамасына
қарсылықтарымен ... ... ... шешімді Қазақстан Ұлттық
Банкінің Төрағасы не оның орынбасары қабылдайды және бұл ... ... ... ... 7. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру
нәтижелері туралы актіге тексерілетін субъект тарапынан ... ... не ... ... ... ... ... басшы қол
қояды.
      Тексерілетін субъектінің басшысы, оның орынбасары не ... ... ... жауапты басшы болмаған кезде тәуекел дәрежесін
бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру нәтижелері туралы актіге
тексерілетін субъект ... оның ... ... ... ... ... ... оның ішінде тиісті бұйрық және (немесе)
сенімхат негізінде әрекет ететін өзге ... қол ... 8. Осы ... ... ... адамдар болмаған және оларға
тексеру нәтижелері туралы актіні қол қою үшін ... ... ... ... ... тексеру нәтижелері туралы актіге қол қойған
күннен бастап тексеру нәтижелері туралы акт ресімделді деп есептеледі.
      9. ... ... ... ... ... өз ... ... ғана пайдаланылуға тиіс.
      10. Тәуекел дәрежесін бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс
тексеру нәтижелері ... ... ... ... ... ... де мақсаттарда өзінің қаржылық дәрменділігін растау үшін пайдалана
алмайды, ... бұл ... ... ... көзделген
жағдайларды қоспағанда, Қазақстан ... ... ... үшінші
тұлғаларға берілмейді.
      11. Тексерілетін ... ... ... ... ... ... және өзге де ... құжаттамалық деректері тәуекел дәрежесін
бағалау негізінде тексеру, жоспардан тыс тексеру нәтижелері туралы актіде
келтірілген ... ... ... ... тексерілетін субъект
Қазақстан Ұлттық Банкінің нұсқауы бойынша өзінің есептілігін ... ... ... ... ... деректерге, оның ішінде өткен
есепті ... ... ... 12. ... ... ... Ұлттық Банкі белгілеген мерзімде
жоспарланған шаралар, жауапты орындаушылар және тексеру кезінде анықталған
бұзушылықтар мен ... жою ... ... іс-шаралар
жоспарын келісуге ұсынады.
      Іс-шаралар жоспарын Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... ... мен ... жойылғаны туралы
есептерді не іс-шаралар жоспары бойынша өзіне ... ... ... ... ... ұсынады.
      13. Тексерілетін субъектінің осы Заңның 62-2-бабы ... ... 3, 5 және ... ... ... осы ... 2, 4 және ... көрсетілген талаптарды
бұзуы тексерілетін субъектіге не оның басшысына Қазақстан ... ... ... ... ету шаралары мен санкцияларды қолдануға
негіз болып ... 14. ... ... ... ... ... ... тексеру барысында алынған мәліметтерді жария етуге не
үшінші тұлғаларға беруге тыйым салынады.
      15. ... ... ... ... ... ... ... барысында алынған және заңмен қорғалатын құпияны құрайтын
мәліметтерді ... ... үшін ... Республикасының заңдарына сәйкес
жауаптылықта болады.
Бақылау мен қадағалаудың өзге де нысандары
      Қазақстан Ұлттық Банкі және оның ведомствосы бақылау мен ... де ... 1) ... ... заңнамасының талаптарына сәйкес берілетін
ақпарат пен есептілікті талдау;
      2) қаржы ұйымдарының қаржылық ... ... ... ететін
факторларды анықтау үшін олардың қызметін талдау (қашықтан қадағалау);
      3) ... ... ... белгіленген құзыреті
шегінде Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген ... ... ... беру және қайтарып алу, келісулер, лицензиялау, ... ... ... ... ... орналастыру (өтеу)
қорытындылары туралы есептерді ... ... ... ... жою мәселелері бойынша құжаттарды, үлестес тұлғалар туралы ақпаратты
қарау;
      4) уәкілетті ... ... ... ... ... қарап тексеру;
      5) кредиттік тарих жүйесіне және сақтандыру бойынша дерекқорына
қатысушылардың қауіпсіздік ... және ... ... және ... қойылатын талаптарды орындауын тексеріп қарау;
      6) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларда және
тәртіппен қаржы ұйымдарына өз өкілін жіберу;
      7) ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымымен жасалатын бірлескен қызмет туралы шарттарды тіркеу;
      8) белгіленген пруденциялық нормативтердің және ... өзге ... ... ... мен ... оның ... шоғырландырылған
негізде орындалуымен немесе сақталуымен байланысты қызметті талдау;
      9) банктердің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының ... ... ... ... комиссиялары беретін есептілік
пен өзге де ақпаратты қарау;
      10) мәжбүрлеп таратылатын банктің, сақтандыру ... ... ... мен ... ... отырып, тарату комиссияларының
төрағасы мен мүшелерін тағайындау және босату;
      11) мәжбүрлеп таратылатын банктің, ... ... ... ... ... балансын және кредиторлары талаптарының тізілімін,
ерікті түрде немесе ... ... ... ... ... ... кредиторлары комитетінің құрамын бекіту;
      12) ... ... ... ... ... сақтандыру)
ұйымын тарату туралы есепті және оның тарату балансын келісу;
      13) ... ... ... ... ... ... ... асыру мақсатында орындауы үшін міндетті тапсырмалар беру;
      14) тексерілетін субъектілердің қызметін бақылау мен ... ... ... кездесулері мен талқылауларын өткізу;
      15) қаржы ... және ... ... ... ... бас ұйымының тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау жүйесіне
қойылатын талаптарды сақтауымен байланысты қызметті ... 16) ... ... ... ... 17) ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының уақытша
әкімшілігінің (уақытша әкімшісінің) орындалған жұмыс ... ... ... ... ... Ұлттық Банкiнiң есеп беруi
      Қаржы жылы
      Қазақстан Ұлттық Банкiнiң қаржы жылы күнтiзбелiк ... ... ... ... 31 ... аяқталады.
     Есеп беру      
      Қазақстан Ұлттық Банкi жыл сайын Қазақстан Республикасы Президентiнiң
бекiтуiне жылдық есеп берiп отырады. 
      ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банкiнiң жылдық
есебiн қарап, оны бекiту туралы шешiм қабылдайды.
Жылдық есеп
      ... ... ... жылдық есебi: 
      - ақша-кредит саясаты және қаржы ... ... ... - ... Ұлттық Банкiнiң өткен жылғы қызметi туралы есептi; 
      - Қазақстан Ұлттық Банкiнiң жылдық ... ... ... ... ... ...  
      Қазақстан Ұлттық Банкі Басқармасының шешімі бойынша Қазақстан Ұлттық
Банкінің қаржылық есептілігінің аудитін ... ... ... ... (ЭЫДҰ) мүше мемлекеттің немесе Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы
(ТМД) елдерінің орталық банкіне аудит жүргізу тәжірибесі бар ... жыл ... ... ... ... алынған әрбiр ақпарат құпия деп саналады және
аудиторлық ұйым оны үшiншi жаққа жеткiзгенi үшiн ... ... ... ... ... қаржы секторының барлық сегменттерінде
құрылымдық реформалар жүргізілуде. ... ... банк ... ... бойынша әлемдік стандарттарға өтуді қолға алды. Еліміздің
зейнетақы және төлем жүйелері ТМД елдері ішіндегі ең ... ... ... ... қаржы жүйеміздегі Ұлттық банк басқа елдерге үлгі ретінде
алынуда. ... ... ... ... ТМД ... жалғыз орталық банкі
қызметін атқаруда.
Еліміздің Ұлттық банкі бүгінде осы ... ... ... ... ... ... саясатының дамыған елдердегі стандарттарына өтуіне
байланысты болып отыр. Оның негізі 2004 жылы 1 ... ... ... ... реттеудегі басты мақсаты бағаның тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... бағамы, ақша агрегаттары)
бастапқы мақсат болып табылмайды.
Ұлттық банк негізгі мақсатын орындаудағы міндеттері мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... дамуын
қамтамасыз ету, валюталық реттеу және валюталық бақылауды жүргізу, қаржы
жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.
Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін өзінің ... ... ... ... белгіленген шамалар негізінде ... ... ... ... Осы ... негізінде инфляцияның мақсатты
көрсеткіштерін және Ұлттық банк ... ... ... ... ... өту ... ... айтып кетуге болады.
Қазіргі таңда ақша-несие саясатын жүзеге асыруда онымен бірге ... ... ... ... айта кету қажет, олар өздеріне ... ... ... ... ... ... ... қаржы
рыногының өтімділігінің азаюы. Осыған байланысты ... тек қана ... ... ғана анықталып қоймай, ол кең мақсатта еліміздің ішкі және
сыртқы жағдайларына ... ... ... ... ... ... арасындағы байланысты есеке отырып Ұлттық банк оларды ... ...... ... әсер ету ... ... ... аталған мәселелерді шешу үшін ... ... бірі ... ... ... ... негізде өсіру
қолға алынып отыр. Осыған байланысты ... банк 2005 жылы ... ... реттеуді кеңейтті. Оларға: ақша-несие саясаттарын
оптимизациялау, салымдардың ... ... ... ... ... ... шығуы, қайта қаржыландыру операциялары. Осы ... ... ... ... ... ... өсіруді
қолға алды. Қаржы рыногын қайта қаржыландыру пайыздары арқылы кварталдар
бойынша бақылап, оны ... ... ... ... ... бойынша қызмет етуге мүмкіндік береді. Еліміздегі жоғары
экономикалық өсуге ... ... ... ... ... ... мәжбүр болуы, ол 2005 жылы қайта қаржыландыру пайыздарының
біртіндеп өсуімен байланысты: 2005 жылы 1 ... ... ... және ... 8%-ға ... ... Алайда инфляциялық процестердің
аяқталуына байланысты ... ... ... уақыттарда ақша-несие саясаты
бойынша басқа да пайыздардың өсуін қарастырады.
Сондықтан ендігі уақыттарда еліміздің ... ... ... қорғану мақсатында қысқа мерзімді пайыз ... ... ... ... ... ... деңгейін ұстап тұру саясатын
атқаруды қолға алды. Ұлттық банк қаржы рыногындағы реттеу шараларының бірі
қысқа ... банк ... ... Бұл өз ... экономикадағы ақша
айналысын төмендетуге септігін тигізеді. Осы жағдайда басты құрал ... ... ... ... ... ... ... қазіргі нарықтық қатынастардың қалыптасуы
кезінде, төлем құралдарының жетіспеушілігі, өндірістің өңдеу ... ... ... ... ... және үлкен мөлшерде
өтелмеген төлемдер жиналуы жағдайында ... ... есеп ... ... ... арта ... алдағы уақыттарда еліміздің есеп айырысудың қолма-қолсыз
түрлерімен жүргізілетін опрерацияларға сұраныстың өсетіндігін және ... ... ... саласы мен Ұлттық банкі бірлесе отыра ... ... ... ... есеп ... жүйесін дамытуы
тиіс.
VI. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
 
1. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және ... ... туралы» заң
күші бар Жарлығы
3. ҚР-сы Президентінің № 1720 «ҚР – ң ... ... ... ... ... туралы» жарлығы
4. Қазақстан Республикасының Президентінің «Қазақстан Республикасындағы
банктер және банктік қызмет туралы» заң күші бар ... С.Б. ... Оқу ... ... ... және несие” – Алматы, ... 2008 ж. – 248 ... ... Ғ.С. ... ... ... ... 2009
7. «ҚР-дағы Ұлттық банк туралы» ҚР Заңы. 31.03. 1995 ж. (2010 жылғы
өзгертулер мен ... ҚР ... ... ж. ... ... саясаты // Қаржы-
қаражат – 2009 ж., ... ... ҚР ... ... ресми сайты.
6. ҚР Ұлттық банктің 2014-2015 жылға арналған ақша-несие саясаты. 
7. «Саясат» саяси басылымы, №6. 2012 ... ... ... №10. 2009ж. 
9. «Банки» басылымы, №5. 2010 ж. 
10. ... today» ... ... ... агенттігінің мәліметтері. 2006 ж. 
Газеттер:
1. Егемен Қазақстан. Астана: 29.11.2008 ж.
2. Егемен Қазақстан. Астана: 19. 11. 2008 ж.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлттық банктің құрылымы мен басқару органдары20 бет
Қазақстан Республикасынның Ұлттық банктің және коммерциялық банктердің мәні, маңызы, міндеттері, атқаратын қызметтері24 бет
ҚР ұлттық банкі – мемлекеттің ақша-несиелік саясатының атқарушысы және тексерушісі89 бет
Ұлттық валютадағы түсімдер бойынша бюджеттің атқарылуы23 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымы қазіргі кезеңдегі халықаралық қатынастағы рөлі82 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымының дамыту бағдарламасы11 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларға ұлттық ойындарды үйретудің ғылыми педагогикалық негіздері116 бет
Тұрғын үй де — ұлттық байлық5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь