Фирманың бәсекелестік стратегиясын қалыптастыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3

I.ТАРАУ. ФИРМА ҚЫЗМЕТІНДЕ БӘСЕКЕЛЕСТІК СТРАТЕГИЯНЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .



1.1 Фирманың экономикалық стратегиясы және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Тауар стратегиясы және бәсекеге қабілеттілігін басқару


II.ТАРАУ. «ВИЗИТ» АҚ.ның ҚАЗІРГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚЫЗМЕТІНІҢ ҰЙЫМДАСТЫРЫЛУЫН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ..



2.1 «Визит» АҚ.ң жалпы сипаттамасы және өндірістік.өткізу қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

2.2 «Визит» АҚ.нда сапаның басқарылуын және инновациялық қызметін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ...



III.ТАРАУ. ФИРМАНЫҢ СТРАТЕГИЯЛЫҚ БАҒЫТТАРЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖӘНЕ БЕСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ЖОҒАРЛАТУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..



3.1 Тауардың бәсекеге қабілеттілігін арттырудағы тиімді тетігі . фирманың маркетинг жүйесін жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

3.2 Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін анықтауда фирманың баға саясатын жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...



Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Қолданылған әдебиеттер тізімІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қазақстан Республикасы экономикалық даму кезеңінің жаңа белесіне аяқ басты. Нарықтық талаптардың ерекшеліктерін ескере отырып, мемлекеттің ішкі экономикалық мүмкіндіктері мен өндірістік ахуалын одан ары жақсарту мақсатында жаңа бағыттар белгіленуде. Өндірісті жаңаша құрудың, шығарылатын өнімдердің сұранысын арттырудың маңыздылығы да артуда.
Мемлекеттің экономикалық тұрақтылығын қалыптастырудың негізгі бағыты ішкі өндірісті өркендету екені белгілі. Бүл түрғыда, өнім өңдеудің түпкі кезеңіне дейінгі жүмыстарды қамтитын өндірістік кәсіпорындарға деген жауапкершілік те ұлғая түспек. Осы тектес кәсіпорындардың қатарына тамақ өнеркәсібіндегі нан өнімдерін өңдеумен айналысатын өндіріс орындарын жатқызуға болады. Аталған саланың ел экономикасындағы маңызы оның ішкі нарықтағы азық-түлік қауіпсіздігін сақтауда, отандық өзара байланысты кәсіпорындардың тиімділігін арттыруда, ауыл шаруашылығы өнімдерін мақсатты пайдалануда және бәсекеге қабілетті өнімдер шығару арқылы мемлекеттің беделін арттыруда көрініс табады.
Нан өнімдерін өндеуші кәсіпорындардың дамуы соңғы он жылдықта үлкен өзгерістерге ұшырады. Кеңестік жүйеде қалыптасқан экономикалық байланыстардың бұзылуы, нақты сектор мен қаржы саласының арасындағы алшақтық, өндірістерді дамытудың бірыңғай, арнайы мақсатты бағдарламаларының жоқтығы, өңдеуші салаларды ынталандыру тетіктерінің қалыптаспауы, нарықтық қатынастардың алғашқы кезеңінде бұл сала кәсіпорындарының жетілуіне мүмкіндік бермеді.
1. Дракер П. Рынок: как выйти в лидеры – М. : Международная книжная палата, 1992
2. Котлер Ф. Управление маркетингом. Пер. с англ. – М.: Экономика, 1990-223с.
3. Маркетинг во внешнеэкономической деятельности (терминологический словарь)- М.: Международные отношения, 1992-95с.
4. Дихтль Б., Хершген Х. Практический маркетинг: Пер. с нем. – М.: Высшая школа, 1995-215с.
5. Мамыров Н.К. Маркетинг. Алматы, Экономика, 1999-248с.
6. Войс Харальд, Якобсен Уве. Маркетинг 2. – М.: СовВип, 1992-32с.
7. Волков В.К. и др. управление маркетингом: учебное пособие. – М.: МГИЭиМ, 1994
8. Багиев Г.Л., Аренков И.А. Основы современного маркетинга. Учебно-наглядное пособие. – СПб.: Изд-во СпбУЭФ, 1995
9. Панкрухин А.П. Теория и практика маркетинга. – М.: Луч, 1993
10. Соловьев Б.А. Управление маркетингом. Модульная программа для менеджеров “Управление разыитием организации” № 13 – М.:
11. Ансофф И. Стратегическое управление – М.: Экономика, 1989-519с
12. Портер М. Международная конкуренция. – М.: Международные отношения, 1993
13. Ламбен Ж.Ж. Стратегический маркетинг. Пер. с франц. – Спб.: Наука, 1996
14. Академия рынка: маркетинг. А.Дайан, Ф. Беккерель и др. – М.: Экономика, 1993-572с.
15. Все о маркетинге. Сборник материалов для руководителей предприятий, экономическийх и коммерческих служб. – М.: “Азимут-центр”, 1992-365с.
16. Голубков Е.П. Маркетинг: организация технологий. – М.1991
17. Маркетинг.Учебник. Под ред.А.Н. Романова. –М.:Банки ибиржи,ЮНИТИ, 1995 –560с.
18. Маркетинг. Учебник. Под ред. Уткина Э.А. –М.:ЭКМОС, 1998-320с.
19. Есімжанова С.Р. Маркетинг. Оқу құралы.- Алматы: «ЭКО» баспа үиі, 2005. -448 б.
20. Вайсман А.Стратегия маркетинга: 10 шагов к успеху./пер. с нем. – М.: Экономика, 1995.
21. Фатхутдинов Р.А. Конкурентноспособность: экономика, стратегия, управление: Учебное пособие. М.: ИНФРА-М, 2000 –312с.
22. Нысанбаев С.Н., Садыханова Г.А. Маркетинг негіздері. Алматы –2002
23. Ілиясов Д.К. Маркетинг: теория и практика. Алматы -2003
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: ... ... ... қалыптастыру»
Мамандығы 050506 «Экономика»
|МАЗМҰНЫ |
| ... |3 ... ... ... ... ... | |
| ... теориялыҚ негіздері | |
| ... |
| ... | ... ... ... ... және оның | |
| ... |
| ... | ... ... ... және ... қабілеттілігін басқару| |
| | | ... ... ... ... ... ... және оның | |
| ... ... ... | |
| ... | ... ... АҚ-ң ... ... және ... | |
| ... |
| ... | ... ... ... ... басқарылуын және инновациялық | |
| ... ... | |
| | | ... ... стратегиялық бағыттарын жетілдіру және | |
| ... ... ... | |
| ... | ... ... ... ... ... ... | |
| ... – фирманың маркетинг жүйесін | |
| ... | ... ... бәсекеге қабілеттілігін анықтауда фирманың баға| |
| ... ... | |
| ... | ... ... | ... ... ... ... | |
Кіріспе
Қазақстан Республикасы экономикалық даму кезеңінің жаңа ... ... ... талаптардың ерекшеліктерін ескере отырып, мемлекеттің ішкі
экономикалық мүмкіндіктері мен өндірістік ахуалын одан ары ... жаңа ... ... ... ... ... ... сұранысын арттырудың маңыздылығы да артуда.
Мемлекеттің экономикалық тұрақтылығын қалыптастырудың негізгі бағыты
ішкі өндірісті өркендету екені белгілі. Бүл ... өнім ... ... дейінгі жүмыстарды қамтитын өндірістік кәсіпорындарға деген
жауапкершілік те ұлғая түспек. Осы тектес ... ... ... нан ... ... ... ... орындарын
жатқызуға болады. Аталған саланың ел экономикасындағы ... оның ... ... ... ... ... ... байланысты
кәсіпорындардың тиімділігін арттыруда, ауыл шаруашылығы өнімдерін ... және ... ... өнімдер шығару арқылы мемлекеттің
беделін арттыруда көрініс табады.
Нан өнімдерін өндеуші кәсіпорындардың дамуы соңғы он ... ... ... ... ... ... ... бұзылуы, нақты сектор мен қаржы саласының арасындағы
алшақтық, ... ... ... ... ... жоқтығы, өңдеуші салаларды ... ... ... ... ... ... бұл сала
кәсіпорындарының жетілуіне мүмкіндік бермеді.
Бәсекеге қабілетті нан өнімдерін қалыптастыруда : озық ... ... бар ... ... ... нәтижелерін, осы салаға
қатысты ғылыми-техникалық және инновациялық ізденістердің қолданысын
пайымдай ... ... ... ... механизміндегі негізгі
тетіктер ретінде өнімнің ... ... ... ... ... баға ... ... тартымдылығын
жоғарылатуға ықпал ететін кәсіпорынның маркетингтік ... және ... ... ... қолдау саясатын қолдану қажеттілігі
туындайды.
Осы орайда, өнімдерінің бәсекелік қабілетін ... ... мен ... ... және маңызды факторларды, аталған
тетіктерді қолдануға қатысты ұсыныстар мен пайымдауларды ғылыми ... да ... ... Бұл ... зерттеу тақырыбының өзектілігін
айқындайды және оның ғылыми-тәжірибелік құндылығын арттырады.
Бәсекелік қабілетті зерттеу аясының кеңдігі әлі де ... ... ... ... ... ... салаларында, соның ішінде нан
өнімдер өндірісі мен оның өнімдеріне қатысты сұрақтарды терең зерттеуді,
кәсіпорынның ... ... тез ... ауыл ... ... байланысын назарға ала отырып, екі жақты тиімді жүйе құруды ... ... ... Сол ... ... ... өзгеріп жатқан нарық
талаптары ... ... ... ... ... ... тұтынушылардың талғамынан шығатын өнім
түрлерін өндіру жолдарын айқындауды міндеттейді. ... да, ... ... және ... ... ... қажеттілігі дипломдық
зерттеудің мақсаты мен міндеттерін анықтауға түрткі.
Дипломдық жүмыстың мақсаты - нан ... ... ... ... ... отырып, олардың өнімдерінің бәсекелік
қабілеттерін арттыру тетіктерін негіздеу және оларды қолдану ... ... ... мақсатқа жету үшін дипломдық жүмыста келесі ... ... ... бәсекелік қабілетіне қатысты анықтамаларды зерттеу және
олардың мазмұнын ашу;
- нарық ... ... ... ... ... ... және олардың эсер ету деңгейін бағамдау;
- өнімнің бәсекелік қабілетін тұтынушылық көзқарас негізінде бағалау
әдістемесін дайындау;
- бәсекеге ... ... ... ... ... өнімнің сапалық қасиеттерін ... ... ... ... ... ... және өндірісті мемлекеттік колдау
тетіктері бойынша нан ... ... ... ... бағыттарын
және оларды шешу жолдарын ұсыну.
Зерттеудің ... және ... ... ... ... ғалым-экономистердің ... ... ... ... ... мен зерттеу нәтижелері ... ... ... ... ... ... бағытталған зандары мен ... ... және ... ... ... ... ... теориялық
аспектілері
1. Фирманың экономикалық стратегиясы және оның түрлері
Әр ... ... ... ... (елдер-аймақтар-
компаниялар) басқарудың қазіргі тұжырымдамасы – бұл ... ... Ол ... ... ... ... ретінде туындаған, олар:
тұрақсыздықтың жоғарылауы, глобалданудың тереңдеуі, бәсекелестік күрестің
күрт өзгеруі мен шиеленісуі. Өндірістің өзгерісі ... ... ... ... ... XX ғ. 60-70 жылдары стратегиялық
менеджмент пайда болды. Алғашында оның әдістері, ... ... ... ... ... ... және ... басқару
жүйелерін зерттеуге және өңдеуге ... бар ірі ... Ары ... ... ... идеялары мен әдістері әртүрлі
көлемдегі және бизнес сферасындағы компанияларда қолданылды, сонымен қатар,
нарықтық ... ... ... ... ету ... емес ... мен ... басқару органдарында қолданыла
бастады.
Стратегиялық басқару теориясы басқаруға жалпы әдістемелік, ... ... ... және т.б. ... ... тәсіл кез-келген экономикалық обьектіні жүйе ретінде
қарастыруды ұсынады, яғни ... ... ... ... ... ... ... мен тікелей және кері байланысы бар өзара байланысты
элементтердің жиынтығы. Жүйелік ... ... ... экономикалық
объектіні сыртқы орта бөлігі ретінде қарастыруы табылады. Стратегиялық
басқару кезінде ұйым ... ... ... ... және ... сыртқы
және ішкі элементтерді қосып алады. Стратегиялық басқару макро, мезо ... ... ... ... ... ... әлеуметтік факторлар ... ... тік және ... стратегиялық бағытталуының
міндеттілігі басты рөлге қойылады. Экономикалық ұйым - бұл ... ... ... ... жеке және ... ... ... нақтылап
бір-бірімен өзара әрекеттеседі. Ұйым жүйе сияқты деңгейлерге саралануы
мүмкін. Өте жоғары ... ұйым ... ... бүтіндей экономикасы
табылады.
Стратегиялық басқаруды үрдіс ретінде дәйекті ... ... ... ... ... ... ... тәсілдерінің бірі осы
үрдістің келесі кезеңдерін көрсетеді:
1. Жоғарғы деңгейлі жүйедегі ұйым миссиясын анықтау;
2. Ұйымның ... және ішкі ... ... талдау;
3. Даму параметрлерін болжамдау;
4. Мақсаттарды әзірлеу;
5. Стратегияны әзірлеу және таңдау;
6. Стратегияны жүзеге ... ... ... және ... (сурет 1).
Үрдістік тәсілде қайталанатын процедуралар, ... ... ... ... ... көрсетіледі. Жоғарыда қаралған
стратегиялық басқару сатылары стратегиялық басқару функцияларын білдіреді,
ол: стратегиялық талдау, стратегиялық ... ... ... ... және мотивация, стратегиялық бақылау және реттеу.
Стратегиялық басқарудың ... ... ... белгілі нәтижемен аяқталады:
• ортаның стратегиялық талдауы – ұйымның қазіргі жағдайын және оның
бәсекеге қабілеттілігін бағалауымен;
• болжамдау – оның ... ... ... ... ... және ... таңдау – жоспарланған және
бейімділік стратегиясымен, стратегиялық жоспармен, бағдарламамен;
... ... ... ету ... мотивациялар,
қаржыландыру, ұйымдастырушылық және инвестициялық жобалау,
бақылауға, реттеуге байланысты стратегияны жүзеге асыру, ... ... 1. ... стратегиялық басқару үрдісі.
Стратегиялық басқаруда үш негізгі кезеңді бөлуге болады:
- дайындық кезеңі – стратегияны әзерлеу үшін ақпаратпен қамтамасыз
етудің негізі ... ... ... ...... өңдеу сатысы;
- соңғы кезең – стратегияны жүзеге асыру, түзету және кері ... ... ... 2. ... ... ... ... – бұл көпжақтылы түсінік. Г. Минзберг, Б. ... оны бес ... ... ... – бұл жоспар, бағдар ... ... ... ... ... ... – бұл мінез-құлық қағидасы немесе мінез-құлық моделі.
3. стратегия – бұл позиция.
4. стратегия – бұл перспектива.
5. стратегия – бұл ... ... ... тәсіл мен айла.
Қазіргі жағдайда, сондай-ақ ... ... ... ... ... 1) сыртқы ортаға бейімділік бойынша жоспарланған, алдын-
ала қарастырылған тәсілдер мен іс-әрекеттер; 2) ... ... ... ... тез ... шара қолдану, басқаша айтқанда, стратегия
– бұл бекітілген миссия шегінде ұйымның позициясын ұзақ ... ... ... мен ... ... Осыдан шығатын қорытынды,
стратегия – бұл жоспарланып қойылған стратегияға ... ... ... ... ... жүйесі. [4]
Ішкі иерархиялық (құрылымдық) жүйесіне байланысты, стратегия ұйым үшін
жалпы (жалпы, базалық, корпоративті жалпыфирмалық стратегия) және ... ... түрі үшін – ... ... ... ... үшін – ... құрылымдық бөлімше үшін – операционды) ... ... ... ... экономикалық стратегия, бұл:
а) стратегиялық мақсаттарға жетуде экономика жағынан тиімділікті қамтамасыз
ететін ережелер мен тәртіптерді әзірлейді; б) ... ... ... мен ... ... ... осы мақсатқа тиімді жетуде
стратегиялық бағдарламаларды құрастыру мен жүзеге асыруда барлық мүдделі
қатысушыларды ... ... ... ... ... ... ... және құралдармен мақсаттарға тиімді жетуді айтамыз.
Мақсатты таңдау бұл ұйымда бар ... бір ... ... ... ... бағыттау. Бұл ресурстар әр уақытта шектеулі болғандықтан,
осы ресурсты қолданумен ең жоғарғы өнімділікті қамтамсыз ... ... ... ... қамтамасыз ететінін кәсіпкер анықтау
керек.
Стратегиялық мақсатты таңдау әр ... оның ... ... ... яғни осы ... жету үшін немен
құрбандыққа баруды білдіреді.
Бұл дегеніміз, экономикалық стратегия сол немесе басқа ... ... ... бір ... бағыты стратегиялық мақсаттың біреуіне де
теріс әсерін тигізбейтіндей мақсатты таңдаудағы ережелер мен ... оған жету ... ... ... Яғни экономикалық стратегия – бұл
ұйымды ... ... ... экономика) Паретто-тиімділік критериясына сәйкес
ұстап тұру.
Бірақ осымен қатар ескеретін жағдай, ұзақ ... ... ... әсер ету ... ... ... мақсаттар, оған жетуге
бағытталған ресурстар, біртектес болуы керек. Бұл туралы Э. Дж. ... ... ... ... ... «Инвестиция дегеніміз болашақтағы тұтыннудың
пайдасына ағымдық тұтынудан бас тартуын айтады. Яғни көбірек фабрика, жол,
компьютерлер ... үшін біз нан, ... ... және ... ... ... қанағаттандырудағы басқа да заттардан ресурстар
алуымыз керек. Осыған қарамастан біз ертеңгі қажеттілікті ... ... ... ... ... ... стратегия біртектес стратегиялық мақсаттарға
экономика жағынан тиімді жетуде, ұйымның бәсекелестік мәртебесіне әсер ету
ауқымы бойынша, ережелер мен ... ... ... ... локалды
стратегиялық мақсаттың уақыт пен ... ... ... ... стратегияның глобалды стратегиясына жетуге көмектеседі, яғни
бәсекелестік артықшылығын құру және қолдап тұру.
Бұл қызмет бағыттарын тиімді ... ... ... мен ... ... ... стратегиясы – оның миссиясын анықтаудан
бастап, оның өндірістік ... ... және ... ... барлық
кезеңінде бәсекелестік артықшылықты қолдап тұруға, оның банкроттығын алдын-
алуда, үнемі өзгеріп тұрған әлемде ұзақмерзімді ... ... ... ... ... ... ... құраушыларға бөлінеді
(сурет 3).
Сурет 3. Ұйымның экономикалық стратегиясының құраушылары
Суреттен көріп отырғанымыздай, олардың ... ұйым ... ... ішкі ... ... Бұл дегеніміз, ұйым ... ... ... ... ... сол ... ... байланысты, бұл бір жағынан, шешімге қарай осы орталардың әсері,
екінші жағынан, ішкі және ... ... ... үрдістерге стратегиялық
шешімдердің өзінің әсері. Экономикалық стратегия құраушыларының барлығына
ортақ болып келетін, ол – қажетті ... ... ... ... ... ... Баға белгілеу стратегиясының негізі болып,
келесілер:
- баға саясатын таңдау ережесін әзірлеу;
- нарық коньюктурасына байланысты ұйым ... ... ... ... ... тәсілдерін әзірлеу;
- өндірістік факторлар, бағалы қағаздар және валюта ... ... ... ... және осы ... баға құру ... ... сұраныс пен ұсыныстың өзгеру үрдістерінің мониторингін әзірлеу;
- сұраныстың бағалық икемділігін ... ... ... баға құру ... макроэкономикалық және микроэкономикалық
факторлар әсері есебінің қағидаларын әзірлеу.
Өндірістік ресурстар ... ... ... әрекеттестік стратегиясы.
Бұл, ресурстарды тиімді бөлуде, өндірістік ресурс жабдықтаушылары арасында
ең қажеттісін таңдауда принципиалды ережелер жиынтығымен ерекшеленеді.
Ақша және бағалы қағаздар ... ... ... ... инвестицияға, сондай-ақ ағымдағы қаржылық мәселелерді шешуге
бағытталған ... ... ... ... ... ... ... стратегиясы перспективті ҒЗТКЖ ... ... ... ... ... үшін ... ... келеді.
Тауарлық стратегия негізінде экономикалық стратегияның ... ... ... ... әзірленеді. Осылармен тауарлық стратегия
диалективті өзара байланыста болып келеді.
Ұйымның ... ... Ұйым ... ... беретін
потенциалды тауарлар мен қызметтер нарығын зерттеу мен ... ... ... әзірлеу. Тауарлық стратегияның басты міндеті болып:
- стратегиялық перспективада иемдене алатын ұйымның перспективті
міндетімен ... ... ... ... мен ... ... тауарлар (тенологиялар) сұранысының өмірлік циклын талдау;
- ұйымның ... ... ... ететін тауар
ассортиментін құрастыру ережелерін әэірлеу және осының негізінде
ұзақмерзімді перспективада ... ... ... шығындарды төмендету стратегиясы. Бұл, қызметкерлердің
есесі қайтпайтын қымбат іс-сапарлардан, сенімді емес ... ... ... ... ... ... ... шарттарды және басқа да әр түрлі
заңнамалық келісімдерге ... ... және ... ... болып табылады.
Ұйымның сыртқы экономикалық қызметінің стратегиясы. Бұл сыртқы нарықта
тауарлар мен ... ... ... ... ... ұйым ... ... мен тәсілдерін әзірлеу болып табылады.
Өндірістік шығындарды төмендету стратегиясы. Оның ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
болып табылады. Бұл жерде стратегия өнімнің ... ... ... ... ... және ... негізінде бәсекелестік күресте лидерлік
позицияны жаулап алу болып табылады.
Ұйымның инвестициялық қызметінің ... Бұл ... ... үнемі ұлғайтып тұруда ұйымның материалдық-техникалық базасын
және тауарлы-материалдық қорларын сәйкес дәрежеде қолдап тұру ... ... ... Бұл ... ... ... жүргізген
уақытта ең тиімді ұдайы өндіріс түрін таңдау болып табылады, ол: техникалық
қайта ... ... ... ... ... ... ... және бұл үрдістердің басқа да сипаттамасы.
Ұйым персоналын ынталандыру стратегиясы[10]. Бұл ұйымның ... жету үшін ұйым ... ... жүйесін әзірлеу
болып табылады. Стратегиялық ынталандыру жүйесі «мотивациялық алаң» құруы
керек, осының әсерінен ... ... ... және ... нарық
талаптарын қанағаттандыратын ұйымның мүдделі персоналын қоздыру болып
табылады.
Ұйымның дәрменсіздігін (банкроттылығын) алдын-алу ... ... ... ... ... ... ... болып
келеді. Оның басты міндеті болып алдын-ала дағдарысты тенденцияларды табу
және бұл жағдайларға ... тура ... ... ... ... ... ... стратегия – бұл ұйымның жоғарғы деңгейдегі
бәсекелестік артықшылығын құру және ... ...... ... ... ... өзара байланысқан құрама элементтердің жиынтығы.
Басқаша ... ... ... – бұл ... ... ... ететін жүйе.
1.2 Тауар стратегиясы және бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... ... алуда. Бұл мәселенің қаншалықты дәрежеде сәтті шешілуіне елдің,
тұтынушылардың, экономиканың және ... ... көп ... ... ... және ... қиыншылықтардың соңғы жылдардағы
экономикалық даму қарқындарының азаюы, екінші ... ... ... ... мен өмір сүру ... ... ... объективті фактор – бұл өндірілетін өнім сапасы.
Бәсеке факторы өндірушілерді нарықтан шығару қаупі ... ... өз ... ... ... ... ... сипат алуда, ал нарық болса кәсіпорындар іскерліктерін объективті
әрі қатаң түрде бағалайды.
Дамыған нарықтық жағдайда маркетинг тауардың ... ... ... өз кезегінде олардың маркетинг мүмкіншіліктерін
кеңейтетін ... ... ... сезіну арқылы тиімді құралы болып
табылады.
Қазақстанда ... ... ... ... жатқан нарықты
экономикаға өту бүгін немесе ертең ... ... ... ... ... ... шыға ... проблемасына басқаша қарауға мәжбүрлейді.
Нарықты экономикада ... ... ... ... болып оның бәсекеге қабілеттілігі табылады. Бұл
тауардың ... ... ... ... ... ... эргономикалық, эстетикалық сипаттарыменен ... ... ... ... және басқа да өткізу шарттарыменен
(бағасы, жеткізу уақыттары, тарату арналары, ... ... ... ... ... талаптарына сәйкес келуін білдіретін көп
аспектілі ұғым. Бұдан басқа тауар ... ... ... ... ... ... тауарларды қолдану мерзіміндегі
жұмсаған шығындары табылады.
Бәсекеге қабілеттілік – ... ... ... тауарлар мен
қызметтерді жасау, өндіру және өткізудің ... ... ... ... Осы ... ... көп ... байланысты
ғылымның әр түрлі саласында, ғылыми-техникалық ... ... ... ... А.Н ... ... келтіреді “тауардың бәсекеге
қабілеттілігі деп тауардың нарықтағы сәттілігін анықтайтын тұтынушылық және
құндылық сипаттарының кешені, яғни ... ... ... ... жағдайында осы тауарлардың басқалармен салыстырғандағы артықшылығы
түсініледі”. [3]
Родионова Л.Н., Кантор О. Г., ... Ю. Р. ... ... ... да ортақ кемшілігі бар. Олар ... ... ... ... ... дей ... ең көп ... қатынасы қызықтыратынын ескермегендігін баса
айтуда . [5]
К . Бейсембетов осы ... ... ... ... ... «тауардың
бәсекеге қабілеттілігі - бұл нақты бір қоғамдық қажеттілікке сәйкестілігі,
сондай-ақ осы қажеттіліктерді қанағаттандыруға жұмсалған шығындары бойынша
аналог ... ... ... ... ... Сондықтан да бұл тауарлардың тұтынушылар көңілінен шыға
білуі, яғни сатылуға қабілеттілігі.
Тауарларды өндіретін ... ... ... ... бойынша
сәйкес кәсіпорындар, фирмалар, бірлестіктер, сондай-ақ олар орналасқан
елдердің бәсекеге қабілеттілігі туралы сөз ... ... ... ... қоғамдық қажеттіліктерді
қанағаттандыру деңгейі бойынша ... ... ... әр ... ... жеке ... ең жоғары деңгейде қанағаттандыратын тауарларды
иемденеді. Ал, сатып алушылар жиынтығы – ... ... ... ... толығырақ сәйкес келетін тауарларды
сатып алады.
Сондықтан да тауардың бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... мүмкіндігін) бәсекелестер тауарларын
салыстыру арқылы ғана анықтауға болады. басқа сөзбен ... ... ...... ... пен сату ... ... ұғым. Осыған қоса әр тұтынушы өз ... ... ... ... ... ... қабілеттілігі индивидуалды сипатқа ие.
Өзінің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін тұтынушыларға тауарларды
сатып алу ... Егер бұл ... ... ... ... онда
тұтынушыларға эксплуатация (жанар-жағар майға, қосалқы бөлшектерге, жөндеу)
шығындарын көтеруге, егер өндірістік белгілеудегі ... ... ... ... еңбегін төлеуге, оларды оқытуға жұмсаған шығындарын,
сақтандыру шығындарын көтеруге тура келеді. ... ... ... екі ... ... тауарларды сатып алуға кететін шығындар
(тауарлар бағасы) және тұтынушыларға қатысты ... құны деп ... ... құны сатып алу бағасынан жоғары болады (транспорттың
толық қызмет көрсету ... ... ... ... сатып алу
бағасы 20 %-дан жоғары болмайды, жүк тасушы автомобиль - 15 %, ... – 10-12 %, ... ... – 10 %). ... да ... арзан
бағалармен ұсынылатын тауарлар емес, керісінше, қызмет көрсету уақытының
барлығында минималды тұтыну ... ие ... ... ... болып
табылады. Тауарды жобалаған кезде ерекше ... ... ... жақсартуға емес, керісінше, оның тұтыну құнын ... ... Яғни ... ... куә еткендей жаңа тауар жоғары бағамен
сатылса да нақ осы ... ... ... ... ... ... баға ... бәсекеге қабілетті болып
табылады, бірақ белгілі бір ... жоқ ... ол ... ... ... ... ... жоқ болуының орны төмен
бағамен толтырылмайды.
Алайда бұл экономикалық көрсеткіш ... ... ... ... ... толық сипаттамайды. Бәсекеге қабілеттілік
параметрлерінің саны ... ... және ... ... мен ... және де ... етілген бағалау дәлдігіне, зерттеу
мақсатына және басқа да сыртқы ... ... ... табылады[21].
Сонымен тауардың бәсекеге қабілеттілігі тұтынушылар үшін ... ... ... ... осы ... ... ... осы қызықтырулардан тыс
сипаттамалары ... ... ... ... осы ... қатысы жоқ ретінде қарастырылады.
Әр тұтынушының тауарға деген талаптарын басқа да ... ... ... ... ... ... ... талаптар бар. Бұлар Халықаралық
стандарттар (ИСО, МЭК, және т.б.) және регионалдық стандарттарында; ұлттық,
шетелдік және ... ... ... ... ... елге ... өнімге талаптар қоятын экспорттаушы-елдер мен
импорттаушы-елдердің техникалық регламенттерімен; осы ... ... ... ... құжаттарында белгіленетін
нормативтік параметрлер. Осы талаптардың біреуінің орындалмауы ... ... ... ... ... ... стандарттар мен ережелердің артып түсуі де (егерде ол
мемлекеттік ... ... да ... ... ... туындамаса)
бұйымның бәсекеге қабілеттілігін арттырмақ түгіл, қайта ... ... ... ол ... алушылардың тұтынушылық құндылығы
тұрғысынан бағаны ... де ... ол ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін зерттеу бәсекеге қабілеттілік
көрсеткішінің төмендеген уақытын дер ... ... ... ... ... бұйымды өндірістен алып тастау, оны
модернизациялау, нарықтың басқа ... ... ... ... ... цикл ... байланысты түрде әрдайым әрі жүйелі
түрде жүргізіп отыру тиіс. Бұл ... ... ескі ... ... ... толық жоғалтпасынан бұрын жаңа өнім ... ... ... ... ... ... кез-келген тауар нарыққа шыққаннан кейін өзінің бәсекеге
қабілеттілік потенциалын ... ... ... ... ... және ... ... бірақ тоқтату әсте мүмкін емес.
Сондықтан да жаңа ... ескі ... ... бәсекеге қабілеттілігін
айтарлықтай жоғалтқан кезде оның нарыққа шығуын қамтамасыз ететіндей ... ... ... ... ... жаңа ... ... озыңқы әрі жеткілікті дәреже түрінде ұзақмерзімді болуы тиіс.
Тауардың бәсекеге қабілеттілігін басқару жүйесінде оны бағалау маңызды
орын алады. ... ... ... ... ... болуына қарамастан, олардың жаңа варианттары мен
модификацияларын қалыптастыру жалғасуда. ... бірі ... ... ... 4. ... ... бағалаудың типтік сызбасы).
Әдістемелік база тауарларды сату және тұтынуға арналымдылығының
маңызына қарай құрылуы ... ... ... ... ... қайта оны
тұтынудан алатын құндылықтар қызықтырады. Сондықтан да тауардың ... ... ... ... ... ... ... жақсы немесе жаман қанағаттандыратын бөлігі
ескеріледі. Ал, факторларын ... ... ... ... ... ... ... қарастырылады. Пайда болған
проблемаға сәйкес тауардың бәсекеге қабілеттілігі мәселесін шешу және ... ... ... ... мен оның ... ... ... зерттейтін, сондай-ақ фирманың ішкі
және ... ... мен ... ... тиімді
пайдалану мен қауіптерден қашу мәселесін қарастыратын ... ... ... ... қабілеттілігі проблема пайда болған жағдайда ғана
емес, әрдайым бағалануы ... Ал, бұл ... ... ... ... ... ... негізінде шешім қабылдау,
оның бәсекеге қабілеттілігін түбегейлі көтеруге қарағанда тиімді екендігіне
негізделеді.
Тауарлар белгілі бір тұтынушылардың сегментіне бағытталғандықтан ... ... ... ... алуды басшылыққа алатын тауар бәсекеге
қабілеттілігінің құраушыларына техникалық, экономикалық ... ... ... 4. ... ... бағалаудың типтік сызбасы.
Тауардың бәсекеге қабілеттілігінің көрсеткіші ретінде тұтынушылардың
талғам деңгейі болып ... Яғни ... осы ... ... ... бір ... аралығында олардың артықшылығын көрсетеді. Мұндай
көзқарас ... ... ... ... ... ... үшін ... бәсекеге қабілеттілігі құраушыларының
маңыздылығы, олардың ерекше ... ... ... келеді. Мысалы,
күнделікті тұтынылатын тауарлар үшін сатуға дейінгі және сатудан кейінгі
қызмет ... ... ... емес, сонымен қатар осы тауарларға қатысты
кеңес алу ... ... ... ... таңдарда және оны
қолданғанда (бұл жағдайда сатуға дейінгі қызмет көрсету маңызды болады). Өз
кезегінде ... ... ... үшін ... кейінгі қызмет
көрсету өте маңызды орын алады. Осыған орай әр жағдайға байланысты тауар
бәсекеге қабілеттілігінің ... ... өте ... ... екені
аңғарылады.
Олардың құраушылары тек әр типі үшін ғана әртүрлі емес, сондай-ақ осы
құраушылардың маңыздылығы және оларға деген ... сол ... ... ... ... ... өзгеруі мүмкін. Мысалы, егер соғыстан
кейінгі жылдары тауардың тапшылығы жағдайында өнім ... ... ... сол ... талабы болса, қазіргі кезде бұл ... ... яғни аз ... ... ... өз денсаулығын ойлай бастауына байланысты тауардың
экологиялық, натуралдылық, денсаулыққа ... ... ... ... ... тауарлардың жоғары бәсекеге ... үшін ... ... тенденциясы туралы ақпаратқа ие
болулары керек.
Тауар бәсекеге қабілеттілігінің құраушыларының жиынтығын анықтауда ... ... ... орын ... Мұндай жағдайда тұтынушылардың ең көп көңіл
аударатын ... ... ... ... қою ... Әр пара-метрдің
“салмағын” анықтауда эксперттерге және ... ... ... ... өте жоғары параметрлер бірінші ... ... ... нақ осы параметрлер тауардың нарықтағы жетістігі
мен сәттілігіне айтарлықтай өз әсерін тигізеді. [12]
Сондай-ақ әр ... өз ... ... ... ... тағы бір ... кетер жәйт бұл бәсекеге қабілеттілік құраушыларының
кейбір маңыздылығы төмен элементтері нақты жағдайларда фирма үшін ... ... ... Яғни ... ... ... ... пайдалана
отырып тұтынушыларды олардың қажеттілігін ... нақ осы ... ... ... ... ...... және көп мәнді
мәселе ... оны ... ... пен бағалаудан тазарту
деңгейі
тұтастай алғанда ел экономикасының деңгейін анықтайтын ... ... ... ... ... үшін ... ... аймағы, стратегиялық ресурстар аймағын және стратегиялық әсер
ету тобы тұжырымдамаларын қолдану дұрыс болады.
Шаруашалық жүргізудің стратегиялық ... (ШСА) – ұйым шыға ... ... ... жеке ... [4]
Стратегиялық ресурстар аймағы (СРА) – нарыққа сол немесе басқа тауар
ассортиментін ... үшін ... ... қамтамасыз ететін, осы ресурс
жабдықтаушыларының жиынтығы.
Стратегиялық әсер ету тобы (СӘТ) – бұл байланыс аудиториясы, олар ... ... ... ... оның ұлғаюы немесе тарылуына, сондай-ақ оның
түпкілікті өзгеруіне алып келеді ... ... ... ... және тағы басқалар).
ШСА, СРА және СӘТ потенциалды сипаттамаларына талдау жасау арқылы ұйым
стратегиясының даму бағытын ... ... ... Бұл ... ... ... ... оның ағымдық өніміне қатыссыз керекті
аймақтарды анықтап, зерттеуден тұрады. Нәтижесі – ... ... ... анықтау.
Екінші қадам – қажетті бұйымдар номенклатурасын әзірлеу және қызмет
саласын таңдауға, бәсекеге қабілетті ... мен ... ... ... ... жүзеге асыру үшін ұйымның ... ... ... ... үшін ... ішінде стратегиялық шаруашылық орталығын (СШО) құру,
оларға қызметтің стратегиялық бағытын таңдауға жауапкершілікті жүктеу және
ағымдық ... ... ... ... ... ... ... табуды
жүзеге асыру жауапкершілігін жүктеу керек (Сурет 5).
Қолда бар ... ... ... жаңа ... ... ... қатынастыру мәселесі ұйым үшін маңызды
стратегиялық ... ... ... ... ... ... (бар
техникалық және технологиялық қорларды, демек қалған ұйым ... ... қалу ... ... ... ... ... осыдан шығарылатын
өнімнің (ескі технологиямен) белгілі бір ... ... ... ... ... дамуы ... ... 5. ШСА ... және СШО мен АКҚО арасында жауапкершілікті бөлу.
Бұл таңдау ... ... және ... ... ... ... сондай-ақ ШСА, СРА және СӘТ қалыптасатын жағдайға байланысты
болып келеді. Осымен ... ұйым ... ... ... ... ... талдануы керек.
ШСА таңдау ұйым миссиясына тікелей байланысты. Егер ұйым ... ... ... ... ... ... (негізгі өндірістік
қорлар элементтерін,еңбек құралдарын), онда ШСА ретінде өнеркәсіп, ... ... пен ... және тағы ... ... өндіріс салалары
(эксплуатациялы-техникалық жағынан біртектес өнімді шығаратын ... ... ... ... кешенді қажеттілігін қанағаттандыру үшін
арналған әртүрлі өндіріс салаларындағы кәсіпорын топтары болуы мүмкін.
Егер ұйым миссиясы тұтынушылық тауарлар және қызметтер нарығына ... ... онда ШСА ... ... ... тауарлар нарығының жеке
сегменті немесе бұл сегменттердің түрлі қатынасы болуы мүмкін. Сондай-ақ
жеке тауарлардың ... ... ... ... ... ... ... миссиясы бір ШСА-мен, сондай-ақ олардың ... ... ... ... ... құралдары нарығы мен халық тұтынатын тауарлар
нарығы қатынасы ретінде ШСА болуы мүмкін.
ШСА бөліп көрсету үшін ... ... ... ... ... өсу ... Бұл дегеніміз өнім өндірісі
көлемінің потенциалды өсу ... ... ... сұраныстың
өмірлік цикл кезеңінің сәйкес болуы.
2. Берілген ... өнім ... ... ... ... ... ... күтілетін пайданың болуы,
сондай-ақ өндіріс шығындарының ... ... ... ... ... ... тұрақсыздық деңгейі, осының негізінде
сату көлемінің өсу перспективасы мен өндіріс рентабелділігі
анықтылығын жоғалтып, өзгеруі ... ... ... ... ... ... бұл
бәсекелестіктің шиеленісуін, бәсекелестердің техникалық және
экономикалық саясатын, ... ... ... ... ... және тағы ... ... параметрлер әр потенциалды ШСА үшін ... ... оның ... ... көрсетілген (Сурет 6).
Сызбада көріп отырғанымыздай, ШСА анықтау үрдісі ... ... ... ... Осы
қажеттіліктерді қанағаттандырудың ... ... ... ... ... ... ... сипаты мен
оны өндіру технологиясын талдауға байланысты болашақта технологиядан
шығатын өнімді ... ... ... типі (сатып алушы) жобаланады.
Содан кейін потенциалды клиенттердің көп бөлігі ... ... ... ... даму кезеңі
Нарық көлемі
Сатып алу қабілеті
Технология ... ... ... ... ... арналары
Мемлекеттік реттеу
Клиент типі ... ... ... 6. ШСА анықтау үрдісі.
Жоғарыда аталған факторларды талдау арқылы, ұйымға олардың ... ... ... алып келу ... ... ... ШСА-ның әр параметрінің нақты мәніне тікелей әсер
ететін факторлар зертелінеді. Яғни өндірістің өсу ... ... ұйым ... ... ... ... ... нарық
потенциалының сиымдылығы (көлемі), ұйымның потенциалды клиентерінің төлем
қабілеттілігі. Осы ... ... ... әсер ... ... (сызбаны қара).
ШСА-ның өсу перспективасына ... ... ... ... ... ... ... байланысты бір кезеңнен
келесі кезеңге өтуде дәстүрлі бәсекелестік стратегиясы, әдетте, өзінің
тиімділігін жоғалтады. ... ... ... ... ішіндегі өз
нарығына бағыттай отырып, ұйым Е және G1 кезеңдерінде жоғарғы табыстылыққа
жетеді. Бірақ өсу ... ... осы ... ... ... ... болып келеді. Нәтижесінде, ұйым ... ... ... алдын-ала жобалап және өзгерілетін жағдайларға сәйкес
өзінің ... ... ... ... түрлі ШСА сәйкестендіру үшін түрлі тәсіл қолданады.Олардың біреуі
Бостондық кеңес беру ... ... ... ... Оның мәні ... ... көлемінің өсуі мен нарық көлеміне қатысты ... және ... ... ... оның нарықтағы үлесін
қатыстыруда матрица арқылы ... Бұл ... ... ... ... ... ... болып табылады. Әр ШСА үшін
берілген екі параметр бойынша салыстыру жасалынады, бұл ... ... ... ... ... ... ШСА-да ұйымның қызметі туралы келесі шешімдер
жиынын ұсынады:
- «жұлдыздар» ... ... ... бар жылдам өсіп келе жатқан қызмет
бағыты (өмірлік циклдың өсу кезеңінде тұрған тауарлар). ... ... тез ... көп дәрежеде инвестицияны қажет етеді.
Уақыт келе оның өсу ... олар ... ... айналады.
- «сауынды сиырлар» қызмет бағыты немесе өсудің төменгі қарқыны ... ... ... бар ... тобы ... ... ... Осы тұрақты және алда келе жатқан тауарлар үшін олардың
нарықтығы үлесін сақтап қалуда төменгі дәрежеде инвестиция ... ... алып ... қоса, инвестициялауды қажет ететін
- өзінің басқа ... ... тұру үшін ұйым оны ... ... ... ... мысықтар» өмірлік циклдың бастапқы ... ... Олар ... өсу қарқыны және төменгі нарық үлесімен
сипатталады. Сондықтанда менеджерлер шабуылды стратегия мен ... ... ... ... ... ... тырысады. Осы
кезеңде қандай «жабайы мысықтарды» «жұлдыздарға» ... ал ... ... жою ... ... басшылық мұқият
ойластыру қажет.
Өсу Ішкі ... ... ... ... G2 ... ... E ... нарық)
Табыс- Уақытында Ең ... ... ... ... баға ... (тауарлар) ... ... ... ... ... ... қажет
Нарықтың
тілікті
алдын- сегменттелуі.
ала
көру.
Сурет 7. Бәсекелестік стратегияның эволюциясы.
- «иттер» толық ... ... ... Олар төменгі
нарық үлесі мен төменгі өсу көлемімен сипатталады. «Иттер» өзін
ғана ұстап тұратындай ... алып ... ... өте байсалды табыс
көзі бола алмайды. Табыс әкеліп тұрғанда, оны «жабайы ... ... ... ... Осы ... шығынды
аймаққа түсіп, қауіп төнген уақытта оларды ... ... ... ... 8).
БКБТ матрицасы екі қызметті орындауға ... ... орын ... ... қабылдау және болашақта ШСА араларында
стратегиялық ақша ... ... ... ... өсуі сенімді
болашақты қамтамасыз ететін ... ... цикл ... ... ... деңгейі жоғары болмаса) ғана БКБТ ... ... үлес ... ... ... орнын анықтауға болады. Осыдан
басқа тәуекел факторларын, өткен стратегияларды білу, инвесторлар ... ... ұйым ... ... ... факторын есептеу керек.
Сұраныс
көлемінің
өсуі ... ... ... ... үлесі
Сурет 8 . БКБТ матрицасы
Ұйым стратегиясының жағдайы және ... ... ... ... ... ... ... «Мак-Кинзи» матрицасы
көрсетеді.
ШСА жиынын ... ... өз ... ... ... ... қысқа мерзімді және ұзақмерзімді пайдалылықтың (рентабелділіктің)
арасындағы теңгермешілікті сақтау мәселесіне ... ... ... ... ШСА өмірлік циклдарының балансына жетуден тұрады, бұл ШСА қызмет
көрсететін өмірлік циклдың ... ... ... ... ... ... ... тұрады (сурет 9).
Суреттен ... ... ... ... ... қарағанда орнықты тұр, себебі
барлық қызмет көрсетілетін ШСА бірдей өмірлік цикл ... ... ... ... ШСА бір ... сату ... бірдей беталыспен
сипатталады, бұл өз ... әр ... ... ... ... алып келеді.
Өнім
көлемі шса 1 ... ... 2 цикл ... ... ... 3 ... бойынша
шса 2 өмірлік циклдарды
шса 1 теңдестіру
Уақыт
Сурет 9. ШСА-ның екі ... ... ... егер ... перспективаны қарастыратын болсақ,
кәсіпорын-1 күйреуге ұшырайды деген қорытындыға келеміз, себебі ... ... ШСА бір ... ... кезеңіне келеді. Сондықтан да
ШСА-ның өмірлік ... ... ... болады, яғни кезеңдер бойынша
ығысу есебінен әр ШСА-да максималды сату көлеміне ... жету ... ... ... Бұл ... ... кезеңінен «құлдырау» кезеңіне
өтуіне байланысты, кәсіпорынның ... ... ... «өсу» кезеңіне
жататын басқа ШСА-на бағытталуы керек.
ШСА өмірлік циклы сипатын имитациялы-динамикалық ... ... ... және ұзақ ... теңестіру үшін «Өмірлік цикл балансы»
матрицасы қолданылады. Әр ШСА торға белгіленеді, бұл ұйымның, ... ... (ҰБМ) ... және ұзақ ... оның өмірлік
цикл кезеңін белгілейді.
Шеңбер диаметрі нарықтың потенциалды ... ... ... – осы нарықтағы кәсіпорынның үлесін көрсетеді.
Суретте берілген мысалда кәсіпорын қысқа мерзімді перспективада өзінің
таңдалған стратегиялық ... ... және ... ... ... ... позициясын нығайтуға бағыттап отыр (сурет 10).
Берілген матрица көмегімен келесі іс-әрекетті көрсетуге болады:
1. Матрицаның қысқамерзімді және ұзақмерзімді ... ... ... ... ... бірге ШСА бөлінеді. Бұл
жерде ақпарат: өмірлік цикл ... ... ҰБМ; ... ... ... ... ... және берілген
ШСА-да сату көлемі; берілген өмірлік цикл кезеңі ... ... ... ... Сату ... мен пайданы қосып, нәтижелерін матрицаның екі
блогына «экстрополяция» жолы бойынша жоғарғы ... ... ... ... қосуды жүргізеді.
3. Қысқа және ұзақ перспективада сату көлемі мен пайданың ... ... ... ... ... ... ... жазады.
4. Өмірлік цикл кезеңі бойынша бақылау көрсеткіштерге жетуде әр
түрлі ШСА-ға ... ... ... ... ... мен ... ... негізінде).
5. Өмірлік цикл кезеңдеріне жоспарланатын капитал ... келу ... ... ... салымдарының
экстрополяциясы» ұяшығына жазылады).
6. Өмірлік цикл кезеңдері бойынша капитал салымдарының көлемін
бөлеміз ... ... ... ... ... ... ... тексереді.
8. ШСА жиынында қажетті өзгерістерін анықтайды.
Сурет 10. ... цикл ... ... ... ... цикл кезеңдерінде орналасқан ШСА жиынын
актуаландыру есебінен болған сату ... мен ... ... ұлғаюы,
стратегиялық шешімдер деңгейінде қолданып тұрады. Бұл ... ... ... ... қызметін жүргізіп тұрған ШСА-нан кету, жаңа
ШСА өту ... ... ... ... ... өмірлік цикл
кезеңіндегі ШСА-да кәсіпорынның ресурстарға кететін шығындарына байланысты
болып келеді. Мысалы,егер ... ... ... ... ... үлкен
қаржыларының орнына пайда алып тұрудың тұрақты базасымен қамтамасыз ... ... ... қосымша ресурстар салу тиімді.
ШСА жиынын анықтағаннан кейін, (қызметін жүргізудегі қолайлы ... ... ... өзін ... ... ... ШСА
шегінде тауарлық стратегияны нақтылау керек, яғни стратегиялық трансакция
қоржыны түрінде тауарлық стратегияға ... ... беру ... ... екі сатыдан тұрады. Оның біріншісі – ... ... ... ұсынады. Екіншісі – перспективті тауарлық ассортимент ... ... ... ... ... Хоскинг 4 негізгі тауарлық стратегиясын бөледі: сараланбаған
(недифференцированный) маркетинг, ... ... ... ... ... ... [12]
Сараланбаған маркетинг – бірдей барлық нарықта өткізілетін, біртектес
стандартты біріңғай тауарлар номенклатурасын шығаруды ұсынады. Шоғырланған
маркетинг – бұл бір ... ... үшін ғана ... ... ... ... ... (жайғасымдау) – бұл дивергентті (түрлі
бағыттағы) сипаты бар әр түрлі тауарлар ... ... ... ... ... шарттары бар, әр тауар сәйкес нарық сегментінде
қажеттілікті қанағаттандыруға ... ... ... бұл ... ... бір ... барлық нарықтар үшін жасап шығару[6].
Қажетті баламаны таңдау нарық мүмкіндігі, ұйымның міндеті және оның
ресурстарының өзара әрекеттестігін ... ... ... баламаны таңдау уақытысынды ұйымның жоғарғы басшылығының
құндылықты бағдарлары маңызды болып келеді.
Көптеген зерттеулердің нәтижелерін ... және осы ... ... М. ... М. Альберт пен Ф. Хедоури.
Осыған қарамастан тауарлық стратегияны ... ... ... назар
(барлық қалған категориялардың маңыздылығымен) ұзақмерзімді перспективада
ұйымның бәсекелестік артықшылығына жетуі болып табылады.
Тауарлық ... сол ... ... ... ... ұйым оны ... ... немесе тауар
ассортиментімен ... ... 12. ... ... ұйым міндеті мен оның ресурстарының өзара
әрекеттестігі.
А секторы – компания міндеттері мен нарық жағдайлары сәйкес келеді.
В секторы – ... мен ... ... келеді.
С секторы – міндеттері мен ресурстары сәйкес келеді.
Д секторы – барлық факторлар сәйкес келеді.
керек, яғни ең ... бір ... ... ... ... ... тығыз
байланыста болатын тауарлар тобымен: бірігіп (ассоциация) қолдануда, жалпы
нарық сегменті, жалпы бөлу ... ... ... өрісі.
Тауар ассортименті нарықта сұраныс мүмкіншілігі бар тауарлар ... және ... ... кәсіпорының өмір сүруін
қамтамасыз ететін серпімді жиынмен сипатталады.
Нарық қажеттілігінің серпімділігіне ... ... ... ... заңмен белгіленген барлық салық түрлерін кәсіпорының
төлегеннен қалатын ... ... ... ... ... және ... ... үшін қаржы ресурстарына деген қжеттілігін
ұйым қызметкерлері үнемі талдап тұруы қажет.
Кесте 1. Құндылықты бағдарлар.
|Құндылық сипаты ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... | ... ... |
| ... | |
| ... ойлау | ... ... |Өсу |
| ... ... |
| ... қорлануы |Нәтижелер ... ... ... өткізудің |
| | ... ... |
| | ... саны |
| ... | ... |Жақсы адамдық қатынастар|Пайдаға қатысты |
| | ... ... ... ... бәсекелестік |
| ... ... ... ... ... | ... ... |
| ... ... |
| ... мен ... ... пайдаға |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... құрастырудың тәртібі келесі сызба-нұсқада көрсетілген
(сурет 13).
Кәсіпорының бәсекеге қабілеттілігін ұстап ... ... ... ... қажеттіліктен кәсіпорында қалатын пайданың ... ... ... ... ... ... тауарлық ассортиментке
таңдау берілу керек.
Өнім рейтингісі деп ранжирленген ... ... ... ... сол немесе басқа ... ... ... ... 13. Тауар ассортиментін құрастыру тәртібі.
Өнім рейтингісі түседі сонда, егер НТА ... ... ... ... ... ... ... төменге қарай
жүрсе. Басқаша айтсақ, өндіруіне және берілген номенклатуралық позициясы
бойынша нарыққа ... ... ... түсуімен және қажетті
ресурстар шығынының ұлғаю дәрежесі бойынша рейтинг түседі.
Номенклатуралық позицияны ранжирлеу бойынша экономикалық сипаттаманы
таңдау ... ... ... үшін ... ... ... ... болып келеді.
Кәсіпорын иемденген (немесе ... ... ... ... ... ... аудару керек. Мысалы, егер материалдар
тапшылығы шиелініскен уақытта ... ... ... ... ... ... ... керек. Еңбек ресурстарының
тапшылығы шиеленіскен уақытта жалақыға кететін шығындар өсімшесіне ... ... ... ... көрсеткішіне өнімді ранжирлеу
дұрыс. Капитал салымдарының ... ... ... ... ... ... ранжирлеу және т.с.с..
Қалдық пайданың төмендеуі (өсуі) себебін талдаған уақытта сол немесе
басқа салықтың көлемі бойынша ... ... ... ... құжаттар арқылы экономикалық
сипаттамаларды анықтау, осы ... ... ... ... ... ... құны, барлық салық түрлері, капитал
салымдарының үлесі, ... ... ... ... ... және ... сол немесе басқа өнімді
шығару қажеттілігімен байланысты пайда болған кәсіпорынның ресурспен нақты
қажеттілігін талдау негізінде, сондай-ақ ... ... ... ... ... әр өнім түрі үшін сол немесе басқа экономикалық
сипаттамаларды анықтау мүмкін болмаған ... ... ... ... ... шығындар; мақсатты емес несиелер үшін пайыз төлеу, салықтық
есептеулерде кездесетін бірқатар ... ... ... ... және т.б.) олардың көлемін жалпы алғанда барлық НТА үшін ... ... ... ... анықтап, осыдан кейін әр НТА
орнында мағынасына пропорционалды номенклатуралық позициялар арасында оны
бөледі (өндіріс көлемі бойынша).
II-ТАРАУ. «Визит» ... ... ... ... және ... ұйымдастырылуын талдау
2.1 «Визит» АҚ-ң жалпы сипаттамасы және өндірістік-өткізу қызметі
Кәсіпорындар өздерінің қызметінде тәуелсіздік алып, бәсекелестіктің
күшеюі және ... ... ... ... ... ... бастаған
нарықтық экономикаға көшу кезінде негізгі азық-түлік тауарларын өндіру
бойынша кәсіпорындардың қызметін ... және ... ... жақсарту
бойынша шешім қабылдау қиындай түсуде.
Нан және ... ... ... бере ... ... ... бүгінгі таңға бұл ең перспективті, бірақ ... ... ... қиын ... ... ... ... топтардың
қажеттіліктерін қанағаттандыратын тауарлардың көптігі мен қанығуы бойынша
бұл нарықты “сатушының нарығы” ретінде ... ... ... сонымен
бірге мемлекет тарапынан жеке наубайханалардың өндіретін нан өнімдерінің
сапасына қажетті бақылаудың болмауынан, бұл артықшылық жоқ ... ... ... ... өсу ... ең алдымен, өмір сүру
деңгейі мен сапасының төмендеуімен байланысты, өйткені біз ... ел ... ... ... ... ол нан ... ... Сол себепті ассортиментінің шектеулілігі мен өнімнің көп
бөлігінің сапасының төмендігіне ... нан ... ... ... өнім ... ... ... таңда, статистикалық
мәліметтер бойынша, қазақстандықтардың негізгі тұтынатын тамақ өнімдерінің
ішінде нан 60-70% ... ... бұл ... ... сапасы және
тұтыну нарығының жағдайы айтарлықтай мәз емес. Егер зауыттар ... ... ... ... ... тарапынан
бақыланбайтын болса, жеке кәсіпкерлер ешқандай да ... нан ... ... ... ... ұнды ... Бұл ... нан
өнімдері нарығының біршама бөлігін жаулап алып, нан өнімдерінің ... ... ... мүмкіндік берді.
Нан пісіру өндірісінің кәсіпорындары ашық жүйе ретінде дәнді дақылдар
өндірушілермен, элеваторлы және көліктік шаруашылықтармен, тауарлы-қызмет
көрсету және т.б. ... ... ... ... ... ... пен ... сатып алу, сақтау, тасымалдау бойынша және соңғы
өнімді өндіру және өткізу бойынша ... ... ... Бұл ... мақсатты бағытталған сипатта болуы керек және оның нәтижесі минимум
шығындар мен максимум табыс кезінде ... ... ... басқаруды қарастыра отырып ерекше атап кететін жайт, ... ... күн ... халықты негізгі тамақ ... ... ... өндіріс саласы болып табылады. ... ... нан ... ... ... қанағаттандыра аларлықтай болуы
керек.
“Визит” нан-тоқаш комбинаты – нан, бөлішке, ... және ... ... ... ... ірі кәсіпорындардың бірі. Жұмысшы жобаны
1982 жылы "Казгипропищепром" Мемлекеттік жобалық ... ... ... технологиялық құрал-жабдығы 1989 ... ... ... ... ... ... 162 ... өнім шығаруға
мүмкіндік береді. Мемлекет иелігінен алу және жекешелендірудің ... ... ... министірлігі 1998 жылы ... ... АҚ деп ... ... нысаны - 100% меншіктік капитал.
“Визит” АҚ-нің ұйымдастырушылық құрылымы ... ... 10 ... ... ... ... басқарушы жұмыскерлері болып табылатын 10 директор тұрады.
Бас директор – тікелей басшылықты және акционерлік қоғамның қызметіне
қатысты басқарушылық шешімдерді қабылдауды ... ... және ... ... ету ... департамент -
кәсіпорында ... ... ... жүргізілуіне, ... ... және ... ... жаңа ... ... жауап береді.
Материалдық - техникалық жабдықтау департаменті - ... ... және ... қамтамасыз ету.
Бухгалтерлік есеп пен есептілік департаменті – ... ... ... ... есеп ... ... ... департаменті – фирмалық дүкендер ... ... ... ...... ... өнімнің сапасын және
бүкіл технологиялық процесті бақылау.
Қауыпсіздік департаменті – ... алып келу мен алып ... ... ... ... қорғау.
Маркетинг бөлімі – жарнама және өнімнің нарықта жылжу мәселелері.
Келісімшарт ...... ... және ... ... ... саладағы көпжылдық тәжірибесі бар білікті мамандар жұмыс
істейді. «Визит»АҚ-ның ... ... ... ... ... келесідей цехтар бар: нан цехы, тоқаш цехы, бөлішке цехы,
кондитерлік цех, кепкен нан ... ... ... ұнды ... қоймасы. Қосалқы участкелер: механикалық шеберханалар, электрлік
шеберханалар, ... ... ... ... ... ... цехтарының жұмыс істеу режимі (3-кестеде)
көрсетілген.
Формалы және ... нан ... ... ... 6 линия кіреді. Олар ХПА-
40 маркалы газды ковейерлі нан пісіру пешімен, ... ... ... ... қамырды иіту құрылғысымен жабдықталған; қазіргі уақытта
бұл линия өндірісте қолданылмайды және резерв ретінде пайдаланылады.
2-кесте ... ... ... ... |2005 ж. ... |2006 ж. ... |
|Категориясы ... | ... | ... ... |98,4 |365 |98,4 ... ... | | | | |
|- ... ... |336 |91,0 |338 |91,1 ... ... - ... |276 |75,6 |276 |75,2 |
| - ... |57 |15,4 |59 |15,9 |
| - ... мен ... |13 |3,5 |13 |3,5 ... ... АҚ-ның кадрлар құрамы* жалғасы |
| - ... |14 |3,8 |14 |3,8 ... емес ... |6 |1,6 |6 |1,6 ... ... саны | | | | |
| ... |369 |100,0 |371 |100,0 ... ішінде түрлі себеппен | | | | ... ... |58 | |23 | ... ... |61 | |21 | |
* ... ... ... ... ... ... ... режимі кезінде 1, 2, 3, 4 – линиялардың
тәулігіне 26,63 тоннаға тең ... ... ... "Жәй ... ... наны (0,65) ... Қазіргі уақытта өндірісте 2, 3 және 4
– линиялар жұмыс істейді, оларда тәулігіне 30 тонна ... нан ... ... ... және қара ... мен бидай ұндарынан араластырып
пісірілетін жалпақ нан өндіру бойынша 5-6 – линиялар ... ... БН-50 ... Б-4-58 ... ... және ... ... Бұл линиялардың екеуі де жұмыс істейді. Тоқаш
цехында 4 ... ... ... Олардың екеуі ойық тоқаш
түрлерін өндіру үшін ... ...... ... үшін, линиялардың
бірі өрмелер шығару үшін қайта жабдықталған. Тәтті сабақшаларды өндіру
үшін екі ... ... ... олар ТМ-63 қамыр илегіш
машинасынан, бөлгіш пресінен, шнек және ... ... ... өндірістік қуаттылығы:
3-кесте “Визит” АҚ-ы цехтарының орнатылған жұмыс режимі*
| | ... ... ... линия |Өнімдердің аты | |к, |
| | | ... |
| | ... |сағ. | ... цехы ... ... ... ... жасалған нан |Резерв |- |26,63 |
|2-линия |- |2 |12 |26,63 ... |- |2 |12 |26,63 ... |- |2 |12 |26,63 ... ... ... мен бидай ұндары- |2 |12 |6,0 |
| |нан ... нан. ... нан | | | ... ... ... мен ... ұндары- |1 |8 |3,76 |
| |нан ... нан. ... нан | | | |
| ... цехы ... |Ойық тоқаш |1 |8 |1,3 ... ... ... |1 |8 |1,3 ... ... |1 |8 |1,43 ... ... |1 |8 |1,9 |
| ... линиясы ... ... |1 |8 |0,35 ... ... |1 |8 |0,35 |
| ... цехы ... ... |1 |8 |1,26 |
| ... цех ... 1 ... биск., крем., домалақ |1 |6,5 |0,26 ... 2 |- |1 |6,5 |0,26 ... 3 ... |1 |5,0 |0,36 ... ПКЭ-9 ... ... |1 |6,5 |0,23 ... 1 |Тәтті нандар ассортименті |1 |6,5 |0,25 ... 2 ... ... ... |1 |6,5 |0,25 ... ... барлығы |107,25 ... ... ... ... ... нан-бөлішке өнімдеріне –142,8 тонна тәулігіне;
• тоқаш өнімдеріне – 19,6 тонна тәулігіне;
... – 1,4 ... ... ... ... 163,8 ... Бұл ... қамтамасыз
ету он екі кешенді-механикаландырылған линияларды орнату есебінен мүмкін
болып отыр, ... 8-і ... ... ... ... пештермен, ал 4-і
газбен жұмыс істейтін пештермен жабдықталған. Бүгінгі күні Визит ... ... нан 0,3 ... ... ... ... ... бөлішке өнімдері
– 0,6 тонна, кондитер өнімдері – 0,3 тонна.
“Визит” Ақ-ның өндірістік ... ... ... барлық
бекітілген стандарттарына сәйкес келетін және халықтың сұранысына жауап
беретін, бәсекеге қабілетті өнім өндіруге бағытталған.
Комбинатта өндірілген ... ... ... ... ... істейді.
Өткізудің дәстүрлі арналары болып ірі және шағын дүкендер, жеке ... ... ... ... ... екі әдіспен жасалады:
бірінші ... өнім ... ... ... ... ... ... өнім сатып алушының көлігімен комбинат территориясынан
алып кетіледі.
Өнімді өткізу процесінде бірінші кезең - сатып алушылардан ... ... ... бір күн ... телефон арқылы диспетчер
қабылдайды. Келіп түскен тапсырыстардың негізінде өндірілетін өнім көлемі,
қозғалыс маршруттары ... ... ... ... ... ... соң ... тапсырыстар бойынша компьютерде накладная толтырылады,
соның негізінде сатып алушы кассада есеп ... ... ... ... ... тиеу екі ... ... кондитерлік бұйымдар
қоймасы және нан өнімдері қоймасы.
Тұрақты тапсырыс берушілерге (дүкендер мен супермаркеттерге) ... ... ... ... ... уақытта комбинатта 23
автокөлік бар: олардың 17-і нан тасымалдау ... және 6 ... ... Түскен тапсырыстар көлеміне қарай машиналар күніне 4
рейс жасайды. Бір рейс ішінде ... 7-8 ... ... көрсетеді.
Комбинаттың коммуникация стратегиясы сатып алушылармен жақсы өзара
қарым-қатынас ... және баға ... ... негізделген.
«Визит» АҚ-нің негізгі технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау.
4-кесте «Визит» АҚ-нің негізгі технико-экономикалық көрсеткіштері*
| ... |өл. |2005 жыл |2006 |2007 |
| |бір. | |жыл |жыл ... ... |Тн |17857,5 |19674,1 |18124,3 ... тауарлы өнім |Т.т |566645 |691301 |514850 ... ... өнім |Т.т |655273 |765424 |617820 ... өнімнің өзіндік құны |Т.т |469690 |614598 |454624 ... |Т.т |96955 |76703 |60226 ... |% |20,6 |12,5 |13,2 ... ... 1 тг шығындар |Т |0,829 |0,889 |0,883 ... қоры |Т.т |76635,2 |106207 |44580,3 ... ... саны |Ад. |501 |556 |370 |
|1 жұм. ... ... |Т |13683 |16492 |14190 |
|1 ... ... ... |т |104667 |117329 |11545 |
* ... ... ... есептемелері негізінде
2006 жылы “Визит” АҚ-ы 775825,0 мың теңге табыс алды, ... ... ... ... 621145,8 мың ... ... Басқа да қызметтен
түскен табыс 591,0 мың теңгені құрады.
Дайын өнімнің 1 теңгесіне шығындар есепті жылы ... ... ... ... ... ... отыр.
Негізгі өндірістік құралдарды толық талдау үшін бірнеше көрсеткіштерді
талдау ... ... ... = ... негізгі құралдардың жаңару коэффициенті = 4,62% ;
в) қор қайтымдылығы = 0,481 теңге;
г) интенсивтілік ... = ... ... ... 2006 ... негізгі технико-экономикалық
көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер |өлш. ... ... ... |
| | |бір. | | | |
|1 ... өнім ... |Мың ... ... |+30932,0 |
| |(көтерме бағада), ҚҚС-мен |теңге | | | |
|2 ... өнім ... |Мың ... ... ... |
| ... ... ҚҚС-сыз |теңге | | | |
|3 ... өнім ... |Мың ... ... ... |
| |(көтерме бағада) ... | | | |
|4 ... ... саны ... |601 |587 |-14 |
|5 ... ақы қоры |Мың тг ... |115512,7 |- |
|6 |1 ... 1 ... |Мың |117,173 |117,3 |+0,128 |
| ... ... | | | |
|7 ... ... 1 ... |Мың |0,92 |0,89 |-0,03 |
| ... ... | | | |
|8 ... ... өзндік |Мың |608715,4 |614598,2 |+5882,8 |
| ... ... | | | |
|9 ... ... |Мың тг |1111,0 |1111,0 |- ... ... құралдар |Мың тг |220800 ... ... |
| ... ... ... |Мың |120000 |12723,5 |+7235,5 |
| ... ... | | | ... ... ... 30% |Мың тг |34653,8 |34653,8 |- ... ... өзге де есеп |Мың |22144,3 |22144,3 |- |
| ... ... | | | ... ... |% |12,0 |12,5 |+0,5 |
* ... ... ... есептемелері негізінде
Келтірілген мәліметтер негізгі құралдардың пайдаланылу тиімділігін
көрсетеді. Ол 2004 жылы жоғары өндірістік технологиялық ... ... ... ... ... ... қол жеткізілді.
Негізгі өндірістік құралдардың тиімді пайдаланылуы ... 2005 ... ... ... ... жақсартты.
Рентабальділік жоспарға қарағанда –8,1 %-ке кеміді, рентабельділіктің
баяу дамуы, ең ... ... ... ... ... ... АҚ-нің таза табысының өсуі келесі факторлардың әсерінен болды:
- өнімнің ... мен ... ... ... ... өндірістік құралдардың тиімді пайдаланылуы;
- өткізілмеген өнім қалдықтарының азаюы;
- еңбек өімділігінің көбеюі.
Жалпы ... ... ... ... технико-экономикалық
көрсеткіштерін талдау оның 2005 жылғы ... оң ... ... ... ... ... ... отырғандай
(6-кесте), 2007 жылы 2006 жылға қарағанда өндіріс көлемі 124656 мың ... ... 691301 мың ... ... жылы ... орташа тізімдік саны 587 адам болды, солардың
ішінде өндірістік персонал – 491 адам. 1 жұмыскерге шығымдылық 2007 ... мың ... ... жылы тауарлы өнімнің 1 теңгесіне –0,89 тиын шығынмен тауарлы
өнімнің өзіндік құны 614598 мың ... ... 2005 ... салыстырғанда
өзіндік құн 144908 мың теңгеге немесе 30,8%-ға өсті.
Өзіндік ... ... ... ... ... ... бағаның өсуіне және нан зауытының төмен техникалық,
технологиялық деңгейіне ... ... ... ... негізгі технико-экономикалық
көрсеткіштері келтірілген, мұнда өндіріс көлемінің біршама өскенін көруге
болады. Бірақ ... ... ... өсуі және ... ... ... есебінен таза табыстың күрт төмендеуі байқалады.
“Визит” АҚ-ның қаржылық-экономикалық жағдайын талдау үшін бұл жұмыста
2006 және 2007 ... ... ... ... ... есеп ... ... негізінде кәсіпорынның қаржылық тұрақтылық,
өтімділігік, іскерлік белсенділік және табыстылық ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері*
|№ |Көрсеткіштер ... |2006 ж. |2007 ж. ... |Өзг. |
| | ... | | | |%-н |
|1 ... ... ... |17858,0 |19674,0 |+1816,0 |1,10 |
|2 ... ақы қоры |Мың тг |79218,9 ... ... |1,46 |
|3 |Жұмыскерлердің жалпы|Адам |437 |587 |+150 |1,34 |
| ... | | | | | |
|4 |1 ... ... |121078 |117329 |-3749 |-0,96 |
| ... | | | | | |
|5 ... ... ... |14000 |15500 |+1500 |1,11 |
| ... | | | | | |
|6 ... ... ... |Мың тг |566645 |691301 |+124656 |1,22 |
|7 ... (өз. құн) |Мың тг |469690 |614598 |+144908 |1,31 |
|8 |1 ... ... ... |0,83 |0,89 |+0,06 |1,07 |
| ... | | | | | |
|9 ... |% |20,6 |12,5 |-8,1 |0,61 ... ... ... |Мың тг |1110,0 |1110,0 |- |- ... ... құралдар |Мың тг ... ... |+67807 |1,34 ... ... ... |Мың тг |86113,6 |127235,5 ... |4,48 |
| ... ... | | | | | ... ... өндірістік |Мың тг |25266,6 |53510,0 ... |2,12 |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... |Бюджетке аударымдар |Мың тг |17658,6 |12462,0 |-5196,6 |0,71 ... ... ... |Мың тг |82717,3 |44602,2 ... |0,54 |
* “Визит” АҚ-нің жылдық есептемелері негізінде
Қаржылық тұрақтылықты сипаттау үшін кәсіпорынның ... ... ... ... ... Меншіктік капитал есебінен айналымнан
тыс құралдар да айналым құралдары да қалыптасатын болғандықтан, меншіктік
капитал соммасы мен ұзақ ... ... ... ... ... ... ... жылы: 96343,2+156624,0–175330,1=77637,1 мың теңге;
2007 жылы: 133409,0+100684,8-234699= -605,2 мың ... ... ... меншіктік айналым құралдары біршама
азайған. Ал 2006 жылдың аяғына олар мүлдем болған жоқ, ол ұзақ ... 55840,2 мың ... ... және бір ... ... ... 59368,9 мың ... көбеюіне байланысты.
Меншіктік айналым құралдары материалды-өндірістік қорларды жабу үшін
пайдаланылады. Сонымен қатар, бұл қорлар қысқа ... ... ... ... алдындағы несиелік қарыздар есебінен де
қалыптасады. Қорлардың қалыптасу көздері келесіні құрады:
2006 жылы: 77637,1+21404,5=99041,6 мың теңге;
2007 жылы: 0+62941,2=62941,2 мың теңге.
2005 жылы ... ... ... ... ... ... шарт сақталды:
ТМҚ < Меншіктік айналым құралдары
30827,5 мың теңге < 77637,1 мың теңге
Осылайша, барлық қорлар меншіктік айналым құралдарымен ... ... ... ... ... ... жылы кәсіпорынның меншіктік айналым құралдарының жоқтығынан
абсолютті қаржылық тұрақтылық қалыпты қаржылық тұрақтылыққа ... ... шарт ... ... ... < ТМҚ < ... ... көздері;
0 < 51080,2 мың теңге < 62941,2 мың теңге.
Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ол негізінен жабдықтаушылардың, подрядчиктердің алдындағы
несиелік қарыздар.
Кәсіпорынның өтімділігін талдау үшін ... ... және ... ... ... олар 6-кестеде көрсетілген.
7-кесте “Визит” АҚ-ның өтімділік көрсеткіштерін талдау*
|№ | ... ... ... |2006ж |
| ... |жылға |жылға |мың тг. ... ... ... ... ... |84995,5 ... |76,31 |
| |Мың ... | | | | ... ... ... |80548,5 |33915,3 ... |42,11 |
| |мың ... | | | | ... ... қаражаттары, |3951,2 |9217,8 |5266,6 |233,29 |
| |Мың ... | | | | ... ... ... |33738,9 |85600,7 |51861,8 |253,72 |
| ... мың ... | | | ... ... ... |3,30 |0,99 |-2,31 |30,00 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... өтімділік |2,39 |0,40 |-1,99 |16,74 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... өтімділік |0,12 |0,11 |-0,01 |91,67 |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
* ... АҚ-нің жылдық есептемелері негізінде
Ағымдағы өтімділік коэффициенті 2006 жылы ағымдағы міндеттемелердің 1
теңгесіне ағымдағы активтердің 3,3 ... ... яғни ... құралдары қысқа мерзімді қарыздарды өтеуге мүмкіндік береді, бірақ
олардың тиімсіз пайдаланылғаны ... 2007 жылы бұл ... ... ... бұл қысқа мерзімді міндеттемелерді ағымдағы активтер
есебінен жабу мүмкін еместігін көрсетеді.
Жылдам өтімділік коэффициенті ... ... 1 ... ... 2,39 теңгесінен 0,4 теңгеге дейін төмендеген. Егер 2006
жылы қысқа мерзімді қарыздарды жабу үшін өтімді активтер жеткілікті ... 2007 жылы ... ... ... (дебиторлық қарыздардың азаюы мен
міндеттемелердің өсуі есебінен), ал ... ... ... ... ... ... қорлар есебінен жабылады.
Абсолютті өтімділік коэффициенті кәсіпорынның төлем қабілеттілігінің
төмен екендігін көрсетеді. Бір жыл ішінде ол 0,01-ге ... 2007 ... ... 1 ... ақша ... 0,11 теңгесін
құрады.
Өтімділіктің есептелген көрсеткіштері кәсіпорынның жағдайы 2006 ... ... ... 2007 жылы - ауыр ... көрсетеді. Қысқа
мерзімді активтерді жабуға кәсіпорынның ақша қаражаттары жоқ. ТМҚ-ға
салынған құралдар ... да, ... ... ... міндеттемелер
бойынша кредиторлармен 100% есептесе алмайды және оған ... ... ұзақ ... ... ... ... тура ... қарай (8-кестеде) кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын ... ... ... ... кәсіпорынның қарыз
капиталды меншіктік капиталмен орнын толтыруы мүмкін емес ... ... ... ... ... ... ... 34-тен 42%-ға
дейін құрайды.
Қарыз құралдарының үлесі 8%-ға төмендеген, ... оған ... ... ... қалуда (66%), оны қаржылық ... және ... ... ... ... жабу коэффициентінің 0,73-ке дейін
кемуі байқалады, 2006 жылы бұл ... 0,88 ... ... ие болған, ол
қысқа мерзімді кредиторлық қарыздардың өсуімен және меншіктік ... ... ... ... қорларды жабу
коэффициенті де кеміген, және егер 2006 жылы ол ... 1 ... ... ... көздерінің 3,21 теңгесін құраса,
2007 жылы – 1,22 теңге, бұл кезде тауарлы материалды ... ... ... ... ... нақты құнының коэффициенті кәсіпорынның ... ... ... ... бұл ... өте жақсы болып отыр
және бір жыл ішінде 61-ден 67%-ға ... ... ... мәні 20%-ға ... ... ... мен ... мүлік арақатынасының коэффициенті
2006 жылы – 0,71 ... 2007 жылы ұзақ ... ... ... ағымдағы активтердің 0,84 теңгесін құрады.
8-кесте “Визит” АҚ-нің қаржылық тұрақтылығы көрсеткіштерін талдау*
|№ | ... ... ... |2006ж |
| ... ... ... |мың тг. |%-пен ... ... ... |96343,2 |133409 |37065,8 |138,47 |
| |мың ... | | | | ... ... ... |186285,5 |-4077,4 |97,85 |
| |мың теңге | | | | ... ... ... |156624,0 ... ... |64,28 |
| ... мың ... | | | | ... ... мен |21404,5 |62941,2 |41536,7 |294,05 |
| ... алдында-ғы | | | | |
| ... мың ... | | | | ... |НҚ мен ... бас- ... ... |67994,0 |133,90 |
| |тапқы құны, мың ... | | | | ... |НҚ мен ... ... |25266,6 |53510 |28243,4 |211,78 |
| |мың ... | | | | ... ... құны ... ... ... |39563,6 |122,63 |
| ... мың тг | | | | ... ... ... |111376 |84995,5 ... |76,31 |
| |мың ... | | | | ... |ТМҚ, мың ... |30827,5 |51080,2 |20252,7 |165,69 ... ... ... ... ... |32988,4 |111,50 |
| |мың ... | | | | ... және қарыз құралдарының арақатынасын сипаттайтын ... ... ... |0,33 |0,42 |0,1 |124,18 |
| ... (1-жол/10-жол) | | | | ... ... ... |0,66 |0,58 |-0,1 |87,76 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... |Қарыз қаражаттарының |1,98 |1,40 |-0,6 |70,67 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... |Инвестийияларды жабу |0,88 |0,73 |-0,2 |82,99 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... жабу коэффициенті |3,21 |0,74 |-2,5 |23,05 |
| ... | | | | ... ... ... ... ... |Негізгі құралдардың нақты |5,67 |4,20 |-1,5 |74,01 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... жи- ... |0,13 |0,20 |0,1 |158,16 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... мен |0,71 |0,84 |0,1 |118,71 |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | | ... ... ... ... | - |-77637,1 | - ... ... ... есептемелері негізінде
Міндеттемелер ағымдағы активтермен жабылатын және ағымдағы активтер
мен жылжымайтын мүлік арақатынасы коэффициенті ... ... ... қатынасынан үлкен болған жағдайда кәсіпорынның
минималды қаржылық ... ... ... Біздің жағдайымызда бұл
теңсіздік орындалмайды:
0,71 < 1,98 ; 0,84 < ... ... ... ... ... қарызын азайту, артық
ТМҚ мен негізгі құралдарды өткізу арқылы ғана шыға алады. Кәсіпорын өзінің
күшін ... ... ... ... ... ... ол ... қанағаттанарлықсыз болып табылады.
“Визит” АҚ-нің қаржылық-экономикалық жағдайы туралы толық көрініс алу
үшін кәсіпорынның ... ... мен ... ... ... жөн, олар 9- және ... ... “Визит” АҚ-нің іскерлік белсенділігін талдау
|№ |Көрсеткіштер |2006 ж. |2007 ж. ... |2006ж |
| | | | |мың тг. ... ... ... ... ... ... |797610,0 |151207,4 |123,4 |
| |табыс, мың ... | | | | ... ... ... ... |303200,3 |45030,0 |117,4 |
| |құны, мың тг. | | | | ... ... ... |60058,4 ... |54817,7 |191,3 |
| |орташа жылдық құны, мың | | | | |
| ... | | | | ... ... ... ... ... |24112,2 |114,1 |
| |орташа жылдық құны, | | | | |
| |мың ... | | | | ... ... ... |87436,7 |98185,8 |10749,1 |112,3 |
| ... жылдық құны, мың | | | | |
| ... | | | | ... ... ... ... |61360,7 |59669,8 |-1690,9 |97,2 |
| ... ... | | | | |
| |мың ... | | | | ... ... ... |2,5 |2,63 |0,13 |105,1 |
| ... коэффициенті | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |10,76 |6,94 |-3,82 |64,5 |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |3,79 |4,10 |0,31 |108,2 |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | ... ... ... |7,39 |8,12 |0,73 |109,9 |
| ... коэф- | | | | |
| ... | | | | ... ... ... ай- |10,53 |13,37 |2,83 |126,9 |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | |
* ... АҚ-нің жылдық есептемелері негізінде
9-кестеден көріп отырғанымыздай активтердің айналымдылық коэффициенті
жыл ішінде 2,51-ден 2,63 есеге кішкене ғана ... яғни ол бір жыл ... ... неше рет ... ... капиталдың айналымдылық коэффициенті 10,76-дан ... ол әлі де ... ... қалуда, өз кезегінде ол ... ... және ... ... табыстылығының
төмендеуіне алып келеді. Негізгі құралдардың айналымдылық коэффициенті 3,79-
дан 4,1-ге көбейген, ол негізгі ... 1 ... ... ... ... ... ... яғни негізгі құралдардың құнына
қарағанда өткізуден түскен түсімнің өсуі ... қор ... ... ... ... ... ... көрсеткіші бір
жылда 7,39-дан 8,12-ге дейін ... ол ... ... ... ... ... ... табыстың 11% -ға көбірек өсуінен болған.
Айналымдылық біршама жоғары, ол нан ... ... ... ... ... ... өсуі байқалады, ол өткізуден түскен
табыстың өсуі мен несиелік қарыздардың кемуінің салдары. Несиелік қарыздың
айналымдылығы 2,84-ке көбейген және 2007 жылы 13,37 ... ... ... ... ... ... табыстылық көрсеткіштері талданған.
Кестедегі мәліметтер негізінде кәсіпорынның жалпы табыстылығы ... ... ... болады.
Өнімді өткізуден түскен табыс (23%), жалпы табыс (10%), ... ... ... (38%) ... таза табыс (50%) пен негізгі
қызметтен ... ... (24%) ... ... ол ... өнімнің
өзіндік құнының жылдам өсуі салдарынан болған.
Өткізілген өнім ... ... ... ... ... 5%-ға дейін төмендеген (2,5 есеге), сондай-ақ сату көлемінің
табыстылығы - 4%-ға, өйткені өзіндік ... өсуі ... ... ... 23%-ға өсуі кезінде жалпы табыстың тек 10%-ға көбейуіне алып
келді. Сонымен қатар негізгі ... ... ... 11%-ға (1,6 ... ... ... 55%-ға (3 есе) ... көруге болады.
10-кесте “Визит” АҚ-нің табыстылығын талдау
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... |2006ж |
| | ... |жылға |мың тг. |%-пен ... ... ... түскен |646402,6 |797610,0 |151207,4 |123,4 |
| ... мың ... | | | | ... ... ... мың ... |254049,1 |23761,7 |110,3 |
| ... | | | | ... ... ... ... |545522,6 |720685,9 |175163,3 |132,1 |
| |өзіндік құны, | | | | |
| |мың ... | | | | ... ... ... түс- |100880,0 |79624,1 ... |76,3 |
| |кен ... мың ... | | | | ... ... табыс, мың теңге |82717,3 |41632,9 ... |50,3 ... ... ... ... |84995,5 |-26380,5 |76,3 |
| |мың ... | | | | ... ... ... ... |175330,1 |234699,0 |59368,9 |133,9 |
| |мың ... | | | | ... ... ... |96343,2 ... |37065,8 |138,5 |
| |мың теңге | | | | ... ... ... |0,74 |0,49 |-0,25 |66,0 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... активтер- |0,47 |0,18 |-0,29 |37,6 |
| |дің ... | | | | |
| ... | | | | ... |Өткізілген өнімнің |0,13 |0,05 |-0,08 |40,8 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... |Өткізу көлемінің табыс- |0,36 |0,32 |-0,04 |89,4 |
| ... ... | | | | ... ... ... |0,18 |0,11 |-0,08 |57,7 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... |0,86 |0,31 |-0,55 |36,3 |
| ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... ... ... “Визит” АҚ-нің қаржылық жағдайының төмендеуі туралы қорытынды
жасауға болады, оны кәсіпорынның табыстылық, қаржылық тұрақтылық, өтімділік
және іскерлік ... ... ... ... мұның барлығы
өнімді шығару және өткізу ... ... ... ... және таза ... азаюымен түсіндіріледі.
2.2 «Визит» АҚ-нда сапаның басқарылуын және инновациялық ... ... ... басында құлдырауы және
мемлекеттік шығындардың жыл ... ... ... ... ... ... ... жағдайында өмір сүру үшін
үздіксіз диверсификация және өнімді жаңартып отыру қажет. ... ... және ... ... ... ... енгізу техникалық шешімдерге негізделеді. Өз кезегінде олар
ғылыми, өнертапқыштық және инженерлік идеялар ... ... ... ... – ол кәсіпорынның ... ... ... ... Бұл ... сөнген кезде кәсіпорын
сыртқы және ішкі ... ... ... ... және ... ... орын алады.
80-жылдары басқарудың кеңестік әкімшілік-әміршілік ... ... ... ... пен өнім ассортиментін жаңарта
отырып және ... ... ... ... ... ... отырып, халық шаруашылығының және өмір деңгейінің өсіп отыруын
қамтамасыз ете ... ... ... ... өту ... ... орнады.
Дағдарыстан шығу жолдарының бірі инновацияларды ынталандыру болып
табылады. Ол үшін ... құру өте ... ... ... ... ... өнімді экспорттауда ірі табыстарға жеткен ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға мүмкіндік береді.
Қазақстанға біздің интеллектуалдық потенциал мен ғылыми- техникалық
ресурстарға сүйенетін ... ... ... ҚР-ның статистика бойынша
Агенттігі жүргізген ғылыми-техникалық өнімдер нарығын ... ... ... ... 2146 ... ... 75,5%-і ... базасын модернизациялау бойынша жеке ғылыми жұмыстар жүргізуге
ешқандай мүмкіндіктері жоқ, өнеркәсіпте бұл ... ... ... ... және байланыста –62,4%, ауыл шаруашылығында –87,8%. Төмен
инновациялық белсенділік себептерінің ішінде ... ... ... ... төлем қабілетсіздігі (41,7%), жоғары несие ставкалары
(21,1%) және өнімге деген сұраныстың жоқтығы ... ... өнім ... және ішкі, сыртқы нарықтарда өткізу
үшін бірлескен кәсіпорындар құруға болады. Бұл кәсіпорындар ... ... ... ... ... және ... ... дамытуға көмектеседі. ғылыми лабораториялармен,
ғылыми-зерттеу секторларымен, эксперименталдық ... ... 8,6%-ы ғана ... ... Бұл көтсеткіш шетел
мемлекеттерінің меншігіндегі кәсіпорындарда 29,6%-ды құрайды.
“Визит” АҚ мысалында Қазақстанда инновациялардың енгізілуі, дамуы ... ... ... ... ... уақытта “Визит” АҚнан, тоқаш өнімдерінің барлық түрлерін,
кондитерлік өнімдерді өндіреді: нанның ... ... ... ... печеньелер, кепкен нандар, қуырмалар, торттар, тәтті
нандар, кекстер, рулеттер, қатпарлы ... және т.б. ... ... ... ... мен ... бар ... өндіріледі.
Солардың ішінде құрамына шоколад, кокос, джем, ... ... ... мен
желе қосылған торттар мен тәтті нандар. (А қосымша)
Комбинат өнімі орнатылған тәртіптерге сәйкес ... ... ... ... берілген:
1.НКК.646006.01.01.01570 – бидай ұнынан жасалған, қара бидай мен бидай
ұндарынан аралас жасалған, кебек қосылған нан өнімдеріне;
2.НКК.646006.01.01.01572 – ... және ... ...... өнімдері мен сабақшаларға;
4.НКК.646006.01.01.01571 - ұннан жасалатын кондитерлік өнімдерге;
5.НКК.646006.01.01.01797 – "Жаз" сусыны үшін ... ... ... ... 120 ... 60-65 тонна бұйым өндіріледі, ал №2
нан зауытында тәулігіне 23 тонна, №3 нан зауытында – 13,5 тонна. «Визит» АҚ-
ның 2005 ... ... ... 764329,2 мың ... ... барлық нан зауыттары бойынша орташа тәуліктік ... ... 128,7 ... ... тәуліктік тұтынылу: 320-380 тонна.
Сәйкесінше, сұранысты қамтамасыз етуде нан ... ... (128,7 ... * 100/350 ... – 36,7 %, ... ... “Визит” АҚ-ның үлесі
(62 тонна тәулігіне * 100/350) – 17,7%
Жаңа өндірістік ... ... ... ең ... реконструкция
1992 жылы жүргізілген. Сонымен қатар осы жылдары әкімшілік-тұрмыстық корпус
тұрғызылған. 1994-1996 жылдары ... ... ... 25%-ы ... жылы ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестік
болып қайта құрылды. Соңғы бірнеше жыл ішінде құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... ... ... бір технологиялық линия өрме өндіруге қайта
жабдықталды;
- бидай және қара ... ... ... ... нан ... ... электр жылытқыштары бар пештермен жабдықталды;
- бөлішке бұйымдарын шығару үшін Түркияның ... ... ... ... цех ... ... ... бойынша 1993 жылғы,
өнімділігі 250 кг/ауысым екі "Эклер" технологиялық линияларымен
жабдықталды;
- газсақтағыш пен дизелдік ... ... олар ... ... кезінде 10 тәулік автоматты режимде жұмыс істеуге
мүмкіндік береді;
- өнімді полипропилендік қораптарға қораптау үшін үш жаңа ... ... 30 ... реконструкциядан өткізілді, ол цехтар
жұмысының ритмділігін қамтамасыз етуге, технологиялық процестердің
қажет параметрлерін ... ... ... ... ... ... ... алдыңғы қатарлы қолайлы түрі болып
сату аясында ... ... ... ... бөлімі
табылады. Бөлім потенциалды ... ... ... ... және ... ... және сол арқылы жаңа
тұтынушыларды тартады және ... ... ... ... ... ... ... мен тұтынушылардың, шикізатты жабдықтаушылардың
мәліметтер базасын жасаумен және ... ... ... ... ... ... ұйымдардың өкілдерімен келіссөздер жүргізеді;
өнімнің жарнамасымен айналысады; сатып алушылармен келісімшарттар жасайды,
олардың тіркелуі мен есебін ... ... ... ... бағалық саясатын, бағаның салыстырмалы талдауын, сату көлемін,
жарнаманы, өткізуді ынталандыру ... ... ... ... ... ... жұмыстарды жүргізеді; негізгі және потенциалды
бәсекелестердің мәліметтер базасын жасайды; нарықта тауардың ... ... ... ... мен ... ұсынады.
Өндіріс көлемін көбейту және ассортиментті кеңейту мақсатында қосымша
“Вернер и Пфляйдерер” фирмасының ... ... ... ... ... ... ... ұжымы өнімнің
ассортиментін біршама кеңейту және жаңа прогрессивті ... ... ... ... болды.
Қатаң бәсекелестік жағдайында қораптың тартымдылығы маңызды ... Көп ... ... ... ... сатуды көбейтудің оңтайлы
әдісі болады.
Қораптың жаңа түрлері туралы сатып алушылар оң ойларын білдіруде:
комбинаттың ... ... ... қана ... оны тез ... ... ... барлық өнімі жоғары сапалы. Мұндай сапаны
кепілдеу жоғары квалификациялы технологиялық қызмет ... ғана ... ... ... ... және ... өнімнің сапасын
бақылаудың нақты жүйесін ұйымдастыру жоғары тұтынушылық сұранысқа ие өнім
өндіруге мүмкіндік береді.
Шикізаттың, ... ... және ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету үшін “Маттлер Толедо”
швейцарлық фирмасының ылғалдылықтың гологендік тексергіші сатып алынды.
Дәмді және ... ... ... ... ... ... қалған жоқ. Қала дүкендерінде үнемі өнімнің көрме-саудалары,
дегустациясы жүргізіледі. Олар сатып алушылармен ... ... ... ... ... ... ... мен ескертулерін
айта алады, өнімнің рецепті, химиялық құрамы, калориялылығы туралы ақпарат
ала алады және ... ... жеп ... немесе сатып ала алады.
Нан өндіру саласының өнімдерін көбейту мәселелерін жаңа нан ... ... ... ... ... реконструкциялау, бар
өндірістік қуаттарды ... ... ... ... ұйымдық
құрылымдарын оңтайландыру жолдарымен шешуге болады.
Нарықта болып жатқан өзгерістерге байланысты (нарықтағы монополиялық
жағдайдан еркін бәсекелестікке көшу), және нан өнімдері ... ... ... ... ... нан ... келесі шараларды
жүзеге асыруға мәжбүр болды: біріншіден, нарықты, тұтынушылардың ... және ... ... және ... зерттеу; екіншіден,
өндірісті осы талаптарға икемдеу, сұранысқа жауап ... өнім ... өз ... үшін нарық пен қоғамдық сұранысқа әсер ету.
Тауар – бүкіл маркетингтік қызметтің орталығы, егер ол тұтынушылардың
қалауларын қанағаттандыра алмаса, онда оны ... ... ... да ... ... коммерциялық нәтижелерге алып келмейді[8].
Нан-тоқаш өнімдері қысқа мерзімді күнделікті ... ... Олар ... физиологиялық қажеттіліктерді қанағаттандыратын
болғандықтан, тұтынушы оны жиі, ... және ... ... ... ... ... ... алады. Оларға деген сұраныс икемсіз. Халықтың негізгі
бөлігінің өмір сүру деңгейінің төмендеуі, нан ... ... ... ... тұтынудың өсуімен сипатталуы парадоксалды болғанымен,
шындық.
2005 жылы ... ... нан ... мен ... ... ... мен дамуы зерттелген.
Нан және тоқаш бұйымдары (НТБ) нарығын зерттеу келесілерді қамтиды:
жергілікті тауар өндірушілердің ... ... ... ... ... тұтыну нарығындағы бәсекелестікті зерттеу; нан өнімдерін бөлшектеп
сатудың жағдайы мен даму тенденциясын ... ... ... және ... ... ... ... бағалау.
НТБ тұтыну нарығының қанығу проблемасы ... ... ... негізгі көңіл НТБ-ның соңғы тұтынушы-сатып алушылардың
қалаулары көзқарастарын зерттеуге бөлінген. НТБ ... ... ... көз ... білу үшін Шымкент қаласы дүкендерінің ... ... ... ... ... ... ... бұйымдары |
| |13,0 |Жоғары |13,0 | ... ... |43,0 | |
| |24,0 ... |29,0 | |
| |7,0 ... |15,0 | |
| |2,0 ... бере ... | | ... Шымкент қаласының нан және тоқаш бұйымдары нарығының
қанығуын тұтынушылардың бағалауы (%-бен)
Тұтынушылардың көпшілігі нан нарығының қанығынуын жеткілікі (54%) ... (13%) деп ... ... ... (ТБ) нарығында жағдай нашарлау:
жеткілікті және жоғары ... ... 56% ... ол нан ... 11%-ға ... және ТБ ... ... тұтынушылардың бағалауы олардың
қанағаттанарлық ... ... ... ... ... ... кең деп ... 17% - өте кең, 17% - шектелген, 4% - тар.
Сәйкесінше, НТБ нарығында жауап ... 21%-ы оны ... ... ... ... Тұтынушылардың НТБ ассортиментін бағалауы
Қаладағы нан және ТБ сатылуының жағдайын бағалау нәтижесінде ... ... (55%) оның ... ... 37% ... ... 8% бұл ... сатылуының нашарлағанын айтады (16-сурет).
НТБ-ын сатып алу орнын таңдауын тұтынушылар негізінен (65%) ... ... ... ... ... ... жақындығымен түсіндіреді.
Маңыздылығы жағынан екінші фактор (32%) – НТБ-ың сапасы мен ассортименті
және ... ... ... 4-6%-ы баға ... байланысты.
Тұтынушылардың бір бөлігіне (16-20%) НТБ-ын қай ... ... ... ... алғанда бүгінгі таңда НТБ-ын ... ... ... ... тұтынушылардың 44,0% - дүңгіршектерден, 40,0% -
әмбебап және ... ... және 16%-ы ғана ... ... сатып алады, ол осындай дүкендер санының аздығына ... ... ... қаласындағы НТБ сатылу жағдайын бағалау
НТБ-ын сатып алу жиілігін талдай отырып, айта кететін жайт, ... ... ... ... күнделікті сатып алады (56%), 31% -
екі күнде бір рет және 8% -үш ... бір рет және ... ... ... ұсынатын НТБ-ың салмағы тұтынушылардың 50%-ын ... 30%-ы үшін ... ... ал 20%-ын ... ... ... нан өндірушілеріне, тұтынушылардың
қалауларына сәйкес, ... ... ... ... ... бөлу ... ... орамада сатып алу жөнінде ... ... ... ... ... ... (68%) ... осындай
орамада сатып алғанды қалайды, ол ... ... ... және ... ... сапасын ұзақ сақтап тұрады. Мұндай жағдай НТБ-ын
жабық ... ... ... қажеттілігі мен перспективтілігін
растайды.
Қара бидай ... ... ... ... себептері: 42% оның
емдік сипатынан, 14% сақтау мерзімінің ұзақтығынан, бірақ 11%-ы, оның
қасиеттерін біле ... ... ... ... сатып алмайды (қара бидай
ұны Ресейден импортталады, сондықтан оның бағасына тасымалдау құны ... ... ... ... ... ... алынған тұтынушылардың 12%-ы сатып
алады, олардың 4% - үнемі және 8% - жиі. ... ... ... ... ... сирек тұтынады. Қара бидай нанының ... ... ... ... ... ... ... бұл
тауарға сұраныс әлі қалыптасуда, ал ол ... ... және ... бойынша мақсатты бағытталған шараларды ... ... ... ... ... ... бубликтер және т.б.)
сұранысы да әртүрлі, көп ... ойық ... (63%) мен ... ... ... 54%-ы). ... сұраныс азырақ және қала бойынша 33%-
ды құрайды.
Сұранысты қалыптастыру және өткізуді ынталандыру мақсатымен жарнамаға
ерекше ... ... ... ... ... ... нан ... Шымкент сауда желісі жеткіліксіз айналысады. Бөлшек саудамен
айналысатын кәсіпорындардың ... (59%) ... ... ... 24%-ы сирек және 17%-ы жарнамалық шараларды үнемі ... ... ... ... ... жұмыскерлерінің көпшілігі,
нан үнемі сұранысқа ие бірінші кезекті өнім болғандықтан, ... ... деп ... Бұл ... ... өйткені тұтыну нарығында үнемі жаңа
НТБ-ы шығарылуда және өнімнің дәстүрлі түрлері қайта ... ... ... ... ... ... Бұл сұранысты қалыптастыру және өткізуді
ынталандыру бойынша жарнамаларды жүргізуді талап етеді.
III-ТАРАУ. Фирманың стратегиялық бағыттарын ... және ... ... ... ... ... ... арттырудағы тиімді тетігі -
фирманың маркетинг жүйесін жетілдіру.
Кәсіпкер тек қана әлеуетті инвесторлар тарту үшін ғана ... ... ... ... ... ... ... маркетингтік саясат жүргізу үшін
жақсы ... ... ... ие ... ... ... ... маркетинг-жоспар мен жақсы қаржылық ... ... ... ... ... ... ... маркетингтік қызмет қажеттілігін елемейді. Ола көңілдерін
өнімнің немесе қызметтің өзіне бөледі де, ол ... ... ... ... дәл осы маркетингтік белсенділік қамтамасыз ететіндігін назардан тыс
қалдырады.
Маркетинг – бұл тауар мен қызметті сатушыдан сатып алушыға ... ... ... ... белсенділік[9]. Бұл анықтама
жылжытуды және тауардың таралуын маркетингтің мәні ... ... ... ... жай тауар өткізу деп
түсіндіретін басқа маркетингтік анықтамалар да бар. ... ... ... осы көзқарасты ұстануда, ал шын мәнінде
маркетинг әр түрлі қызмет түрлерін қамтиды, олардың көбі өнімнің өндіріліп,
тарату мен сатуға дайын ... ... ерте ... Ірі және ... ... ... ең алдымен осы қызметтің масштабтары
бойынша айқындалады.
Тауар маркетингі – фирманың ... ... ... ... және ... ... ... қанағаттандыру арқылы
маркетингтік мақсаттарға ... ... ... ... ... 2 ... ... маркетинг талдау және маркетинг кешен.
Маркетингтік талдау келесілерді қамтиды: нарықөты сегменттеу, маркетингтік
зерттеу ... және ... ... Маркетингтік кешен келесідей
элементтерден тұрады: өнімде, ба ғалар және тауарларды жылжыту мен тарату
. ... ... ... 3 түрі ... ... ... ... сатуларға бағадарланған тәсіл;
3. сатып алушыға бағдарланған тәсіл.
Бізде жылдар бойы өндіріске бағдарланған бірінші тәсіл бар ... ... ... ... қоймаларының толып кетуіне, ал екінші жағынан тапшылықтың
пайда болуына әкеп соқты. Дамыған нарықтық ... бар ... ... ... ... тәсілден екіншісіне өтіп кеткен және ... ... ... ... бұл ... мәні ... күш салулар тұтынушыларға бағдарланудан басталып, сонымен
аяқталу керек. ... өз ... қол ... үшін осы ... ... екендігі сөзсіз. Маркетингтік философияны таңдауға әсер ететін
факторларды қарастырайық.
Бәсекелестік ... ... ... әсер ... Егер
бәсекелестік айтарлықтай емес не мүлдем жоқ болатын болса және ... ... ... ... ... ... ... және тиімді
болады. Дегенмен бұл қысқа мерзімді жағдай, ... ... соң ... пен күйреуге ұшырауы мүмкін.
Екінші фактордың мәні кәсіпкердің қабілеттілігі мен мүдделерінде.
Мысалға кәсіпкер ... ... ... мүмкін, бірақ өткізу мәселесінде
білікті болмауы мүмкін. Ол ... ... өзі ... ... ... ... бөлетін болады.
Үшінші фактордың мәні кәсіпкердің мақсаттарында. Егер кәсіпкер қысқа
мерзімді мақсаттар бойынша жүретін болса, онда ол ... ... ... ... жағадайда тұтынушылардың мүдделеріне жиі зиян
келеді, себебі мәселе ... ... ... ... Бұл ... ... сай нарығына да тән, себебі көптеген кәсіпкерлер ол
мезеттік мақсаттарға бағдарлана ... ... ... да ... табуға
тырысады. Ал болашақ – бұл тұтынушыларға бағдарланған тәсілде, бұл ... ұзақ ... ... ол ... ... бағытталады. Маркетингтік талдау элементтерін ... ... – бір ... ... ... ... ... нарықтарға бөлу. Нарықты сегменттеудің 3 тәсілі бар:
- сегменттелмеген тәсіл:
- көп ... ... бір ... ... ... ... бір ... деп қарастырған кезде нарықтың
сегменттелмеген тәсілі пайдаланылады, мұндай ... ... ... деп ... Егер барлық тұтынушылардың тауарға немесе қызметке деген
талаптары бірдей болатын ... ... ... ... ... ... ... азырақ қарапайым тауар өндірісінде осы ... ... ... ... тұтынушылардың әр түрлі қалаувларына қарай нарықты
бірнеше сегменттерге бөлуді және ... ... үшін ... ... ... қажет етеді. Мұнымен бірге фирма әрбір сегмент ... ... ... ... ... қол жеткізуі мүмкін,
себебі әрбір сегментке маркетингтік кешен дайындау – бұл бағаны белгілеуде
және алға ... мен ... әр ... тәсілдерді пайдалану деген сөз.
Фирма көп сегментті тәсілдің ... ... бұл ... сирек қолданады, себебі ресурстар мен маркетингтік күш жұмсаулардың әр
түрлі сегменттер арасында ыдырап кету қаупі бар.
Бір сегментті ... ... ... ... ... ... бөлуді, бірақ бизнес үшін ең тиімді ... ... ... ... ... Фирма үшін әсіресе оның пайда болуының
алғашқы сатысында, бір сегментті тәсіл ең оңтайлысы ... ... ... ... ... бір ... шоғырландыру мен шектеулі ресурстарды жақсырақ
пайдалануға мүмкіндік береді. Бір ... ... қол ... ... ... кіру оңай ... ... бөлу кезінде кәсіпкер сегменттеу критерийлерін
пайдалануы ... ... ... ... ретінде қабылдау
қажет, бұларға сай бір топ ... ... ... ... ... ... ... сегменттеу кезінде,
әдетте пайдалылық критерийлері мен демографиялық ... ... ... – бір ... ... ... бір ... пайдаларына қарай екінші сегмент тұтынушыларынан ... ... ... ... жанұялар компьютерді балаларының бос уақыттарын
толтыру үшін, ал кейбіреулері жұмыс ... үшін ... ...... мен ... сатып алу қабілеттіліктерін жасына,
отбасылық жағдайына, жынысына және қызметіне қарай сипаттайтын ... ... тағы бір түрі – бұл ... ... ... тауашасы деп, бәсекелестер тарапынан сатып алушылар ... ... ... қажетті деңгейде қанағаттандырылмайтын ... ... ... ... Нарық тауашасын пайдалана отырып,
кәсіпкер өзін сыртқы нарық әсерінен оқшаулатуға тырысады, соның ... ... ... ... бір ... сегментіне шоғырландыру арқылы
бәсекелестерінен де оқшаулануға ... Бұл ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы мүмкін, ол
элементтер мыналар: өнімдердің ... алға ... және ... ... кәсіпорындардың көбісі нарықта өз орнын таба білмеу салдарынан
сәтсіздікке ұшырайды. ... ... мен ... ... ... ... ... нарық тауашасын таңдауда келесі ережелерді ұстану
ұсынылады:
- бір сегмент таңдаумен шектелу;
- ... ... бір ... ... ... өндірісіне бағыттау;
- бір географиялық аймақпен шектелу;
- көңілді тауар мен қызметтің артықшылықтарына шоғырландыру.
Маркетингтік ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер жүргізу қажет. Фирма талдау жүргізу олардың
жаңа өнімдер мен қызметтерді үйреніп, ... әр ... ... ... ... ... тұтынушыларға ағымдағы сұрақтарды
қою, әріптестеріне сұрақ қою, басқа кәсіпкерлерге сұрақ қою, ... ... ... қою және жеке ... ... ... мәліметтерін жинау, өңдеу және
талдап қорыту ... ... ... ... ... ... ... ірі
бизнеске қарағанда маркетингтік зерттеулермен аз дәрежеде ... ... ... ... ... ... ... деп
түсіндіріледі. Маркетингтік зерттеулерден бас тартудың екінші ... ... ... ... ... Кәсіпкер зерттеулердің құны мен
күтілетін пайданы ... ... ... Дегенмен, кейбір жағдайларыда
маркетингтік зерттеулер шынында қажет, себебі несие беретін банктер мен
басқа қаржы ... ... беру үшін ... ... ... ... ... зерттеулердің нәтижесін пайдалануды талап
етеді.
Маркетингтік зерттеулердің ... ... ... ... бизнеске қатысты ақпараттық қажеттіліктерді анықтау
және ақпарат жинау ... ... ... ... ... ... қатысты жариялар мен баспасөзді үйреніп білу,
былайша айтқанда екінші кезекті мәліметтерді саралау. Мұндай ақпарат көзі
анағұрлым арзан және қол ... Ішкі ... ... ... ... ... ... сауда қауымдастықтары мен ақпарат
қызмет орындарының оқтын-оқтын шығарып тұоратын, жария ететін ақпараттары
мен ... ... ... ... ... ...... мен сұрастыру әдістері арқылы
жүзеге асырылады. Бақылау әдісі – зерттеу жүргізудің анағұрлым кең ... ... ... ... ... кең қолдануы әбден мүмкін. ... ... ... ... ... тікелей әңгіме құру сиқты
байланыс құралдары арқылы байланыс жасауға бағытталған.
4. Мәліметтерді өңдеу. Алынған мәліметтер ... ... және ... тағы ... да, әр ... талдап қорыту
әдістерінің көмегімен ... ... ... ... компьютер
бағдарламалары бұл процесті айтарлықтай жеңілдетуге мүмкіндік береді.
Нарық әлеуетін бағаландыру. Фирма оның тауарлары мен ... ... ... ... жағдайда ғана табысты деп ... ... жоқ ... ... ... ... душар
болады, сондықтан ол алдын ала, белгілі уақыттан кейін ойның нақты сату
көлемі қандай болатынын ... ... ... Бұл ... ... әлеует
деп тұтынушылар тобын айтамыз, соның ішінде тек ... өнім ... ... ... бар әлеуетті тұтынушылар ғана ... ... ... алу қабілеті бар тұтынушылар да ... ... ... тағы біреуі – белгілі уақыт аралығында осы ... сату ... оны ... және ... түрде көрсетуге
болады. Сонымен бірге сату көлемі қаншалықты дәл ... ... ... ... ... ... көлемін болжамдауды қиындататын бірнеше себептер бар. Бірнеше жыл
бойы жұмыс істеп келе ... және жыл ... сату ... бойынша
тәжірибесі бар кәсіпорындармен салыстырғанда жаңа кәсіпорын ашқан кезде
сату ... ... ... қиынырақ. Екінші себеп ... ... мен ... сандық әдістерін пайдалану
дағдыларының болмауы. Осындай шектеулерге қарамастан ... ... ... болжамдалатын сату көлемін анықтауға ... ... ... тек ... ... ғана емес, сондай-ақ фирманың өмір сүру
мәселесі де тәуелді.
Маркетинг-жоспардың негізгі бөлімдері келесі бөлімде қарастырылады, ... ... ... ... ... баға, алға жылжу және тауарларды
тарату сияқты элементтеріне толығырақ тоқталамыз.
Өнімдер. Өнім стратегиясын ... ... үшін ... ... ... жақсы білуі мен есте сақтауы өте ... ... ... ... жақсы түсінетін кәсіпкерді немесе
менеджерді ең көп табысқа жететін кәсіпкер деп ... ... ... негізгі кезеңдері мен оған ықпал ететін ... ... ... ... ... ... бір тауарды алуға
шешім қабылдаған кезде 4 сатыдан өтеді:
- Қажеттіліктерді ұғыну
- ... ... және ойны ... ... ... ... ... шешім қабылдау
- Тауар немес ... ... соң ... ... ... ... ... әрқайсысын толығырақ қарастырайық.
Қажеттіліктерді ұғыну. Тұтынушы алдымен ... бір ... ... бар екендігіне көз жеткізуі қажет, тек содан кейін барып сол
тауарыды немес ... алу ... ... ... Кейбір тауарларға деген
қажеттілік басқаларына қарағанда жиі туындайфды. ... бұл ... ... кез-келген тұтынушы тәртібінде міндетті болып табылады.
Өкінішке орай көптеген ... ... ... ... ... ... анағұрлым кеш сатыларына бағдарлай отырып дайындайды, ал
бұл уақытта тұтынушылар әлі қандай да бір ... ... ... ... сезіне қойған жоқ. Белгілі бір тауарға ... ... ... бір ... ... бар, ... ... жағадайының
жақсаруы (еңбек ақының көбеюі); жан ұядағы жағдайлар (баланың дүниеге
келуі); жаңа ... ... ... ... ... ... саытып алынуы (азық-түлік, жууға арналған заттар). Екінші
жағынан бизнес тиісті ... ... ... ... ... мен ... ... жылдамдауына ықпал ете алады.
Ақпарат іздестіру және ойны бағаландыру. Белгілі бір тауарды алуға
шешім қабылдауфдың екінші сатысы бұл ... әрі ішкі ... ... ... және оны ... ... іздестіру кезінде тұтынушы
бағаландыру критерийлерін белгілейді, былайша айтқанда тауарыды алу үшін ... сапа мен ... сай ... ... Сондай-ақ кәсіпорындар,
тұотынуышылардың белгілі бір тауарды алу кезінде қандай ... ... ... ... ... ... соң ... шешімді бағаландыру. Тауар
сатып алуға шешім қабылдау процесі сол ... ... ... осы кәсіпорын тауарларын одан әрі қарай ... ала ... ... ... ... сатып алғаннан кейінгі
әрекеттерін саралаулары қажет. Егер ... ... ... ... оны қауіп-қорқыныш пен уайым сезімі жаулап алады, ол кейбір
қолайсыздық жағдайын сезіне ... Бұл ... ... ... мен ... келешектегі іс-әрекеттеріне кері әсер етеді.
Мұндай жағдайда ... ... ... жол беруі мүмкін: сол
тауарға ... жұрт ... ... ... жеке ... ... жасау,
келешекте сол тауарыды алудан бас тарту, жолдастары мен ... ... ... ... ... алдын ала сақтандыру.Шағын фирмалар
тұтынушылар тауарды алғаннан кейін де олардың ... баса ... ... ... жөндеу шеберханаларының бірінің менеджерінің
күнделікті тұтынушыларына олардың ... ... ... білу ... ... ... кездейсоқтық емес.
Тауар немесе қызмет алуға шешім қабылдау. Тұтынушы қандай тауар алу
қажет екендігін қорытып шығарғаннан соң сол ... қай ... және ... ... ... қажет. Көптеген тауарлар каталогтар мен теледидар
каналдарынан ... ... ... ... ... ... бөлшек сауда торабы арқылы. Бұған қоса жүргізілген
зерттеулер дүкендердегі ... 50 % ... ... ... ... былайша айтқанда тұтынушы дүкенге кірген кезде сол ... алу ... ... Осы ... ... ... ... ішіндегі
бөлім сатушыларының кәсіпке сай даярлануына және іштегі жабдықтауларға ... бөлу ... ... ... психологиялық әрі әлеуметтік факторлар әсер
етеді. Алдымен психологиялық факторларды қарастырайық. Оларға ... ... және ... ... түсініктер жатады.
Қажеттілік тұтынушы әрекетінің негізгі және жөнелту нүктесі болып
табылады. Ол физиологиялық, ... ... және ... ... ... ... ... туындауы бизнестің өмір
сүруіне негіз болады. ... ... ... ... ететін
қажеттіліктердің егжей-тегжейлі үйренілуі, маркетингтік стратегияны
дайындауға ауадай ... ... ... ... бір ғана ... ала ... ... қажеттіліктерін қанағаттандырады. Мысалы, тұтынушы дүкеннен азық-
түлік заттарын сатып ала отырып, тамаққа ... ... ... ... ... сол ... ... сатып алатын
болса, ол әрі әлеуметтік әрі психологиялық қажеттілігін қанағаттандырады.
Қажеттіліктерді қабылдау – тұтынушының бір нәрсеге ... ... ... ... ... бір ... ... Тұтынушылардың
ұғынулары фирманың жұмсайтын күштерін ең ... ... ... мүмкін.
Егер тұтынушының белгілі бір тауарға деген нақты қалауы болатын болса, онда
бұл кедергіні жеңу және оның ... ... ... қарай бұру өте қиынға
соғады.
Талап. Белгілі бір шекке жете отырып, қажеттіліктің ... ... ... сезімін оятады және сол кері ... ... ... ... – адамды өз қажеттіліктерін
қанағаттандыруға бағыттайтын ... ... күш. ... ... ... ете алмайды, бірақ оның көмегімен адамның
талаптануына әсер етуге ... ... ... сезіміне және жүріс-тұрысына
негізделген, ұзақ уақыт бойы ... келе ... ... Белгілі бір
тауарға немесе қызметке немесе фирмаға деген қарым-қатынастың теріс болуы
тауардың ... ... ... ... кедергі болуы мүмкін,
сондықтан әр бір ... ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлулері қажет.
Тұтынушылардың іс-әрекеттеріне әсер ететін әлеуметтік факторларға әдет-
ғұрып факторлары, белгілі бір қоғамдық тапқа жату және ... мен ... әсер ету ... жатады. Бірақ әрбір фактордың әр түрлі
дәрежедегі агрегат болып табылатынын ескеру керек, олар: ... ... ... ... мен әлеуметтік топтар – бұл адамдардың шағын
бірлестіктері және соңғысы жетекші ... – бұл ... ... ... жекелеген адамдар.
Белгілі бір әлеуметтік тапқа жату ... ... мен ... ... ... ... білдіреді. Негізінен тұрмыс қалпы табыс
деңгейімен анықталады, бұл өз кезегінде ... ... ... ... ... ... алып ... Кейбір тауарлар үшін,
мысалы,, буып түйетін пакеттер үшін ... ... ... ... ... ... автомобиль немесе таңдаулы мебель сатылатын болса,
онда мұндай талдау жүргізу қажетті болып табылады. ... бұл ... ... ... ... ... төлем қабілеті бар тұрғындар санын
анықтауға мүмкіндік береді. Тұтынушыларды талдаған ... ... ... ... ие болу ... және т.б. критерийлер қолданылады.
Топтың әсер ету факторы ... ... ... оқу ... әріптестер топтарында және осыған ұқсас басқа да бірлестіктерде
пайда болады. Адамдардың әрекеттеріне топ ... бар ... ... жақында белгіленді. Маркетингтік стратегияны жүргізу
кезінде бұл әсер етудің неге ... ... ғана ... ... ... немесе қызметтің жылжуында пайдалану қажет. Топтың әсер ... ... ... ... ... сол ... сұранысқа ие
тауарларды алуға ұмтылуымен жиі түсіндіріледі.. Осындай ... ... ... ... мен ... ... жүргізілуі ереже
бойынша үлкен табыс әкеледі.
Идеяларды іздестіру және жинау. Фирманың техникалық ... мен ... ... және жеке ... өнім мен ... ... қалаулары мен қажеттіліктері жаңа идеялардың көзі
болуы мүмкін.
Бизнес-талдау өнімнің дамуының екінші сатысы болып табылады. Өнімнің
дамуына ... ... ... ... ... ... ... көзқарас
бойынша егжей-тегжейлі зерттелуі шарт. Шығындар мен табыстар, ... ... ... пайдалану арқылы белгіленіп, талдануы қажет. Пайда
әкелмейтін кез келген идея әлі сонау бизнес-талдау ... ... ... ... ... ... 4 факторды
қарастырайық.
Жаңа өнімнің қазіргі таңда бар ... ... ... жаңа ... ... ... өнімдерге қосымша ретінде дайындалады.
Егер де өнім негізінен жаңа болатын болса, онда бұл ... ... ... ... ... мен ... арналарына қозғалыс
әкеледі.
Дамыту мен енгізу құны – жаңа өнімді енгізу кезіндегі екінші фактор
болып ... ... ... ... қажеттілігі, маркетингтік зерттеулер
және тауардың жылжуына сондай-ақ патент, құрал-жабдық, құрал ... ... ... ... ... ... жатады. Өнімді дайындауды
бастау мен оның пайда әкелуіне дейінгі уақыт ... ... 1-ден 3 ... мен ... Егер жаңа өнім жаңа ... сатып алуды
және онымен жұмыс істейтін жаңа ... ... ... оны ... оңай ... деңгейі жаңа өнімнің ... ... ... нарықта
бәсекелестіктің күшеюіне алып келуі мүмкін. Жүргізілген ... ... ... жаңа ... нарықтағы жаулап алған үлесі 5%-дан ... ... ғана ... жетеді деп есептелуде. Егер жаңа өнімнің
тұтынушылық қасиеттері ... ... ... ... асып ... болса немесе тауардың бағасы ... ... ... ... арзан болатын болса, бұл жаңа
өнім барынша қадырлі болмақ.
Жалпы өнімнің дамуы. Өнім ... бұл ... ... аты, буып-
түюі, бағасы және тауардың алға жылжуы жоспарланады.
Өнімнің апробациясы. Бұл сатыда өнім ... ... ... сенімді болу үшін шектеулі маркетингтік зерттеулер жүргізіледі.
Жарнама – бұл бұқаралық ақпарат құралдарының көмегімен, соның ішінде
теледидар, радио, ... ... ... және т.б. ... тауарлар мен
қызметтердің таныстырылуы. ... ... ...... ... ең ... ... болып табылады. Жарнамалық қызметтің 2
түрі бар: бірі – тауар мен қызметті жарнамалау, екіншісі – бизнестің ... ... ... ... ... мен ... ... Бизнес жарнамасы оның төңірегінде қоғамдық пікірді қалыптастыру
және бизнестің мәртебесін көтері ... ... ... ... ... асыру маңызды мәселелердің бірі болып табылады. Кәсіпорынның
тауарлары мен қызметтеріне қызығушылықты әрдайым қолдап ... ... ... ... ... ... тұрудың қажет екендігіне сөз жоқ.
Бір-ақ рет қолданылатын жарнамалар ... ала ... ... ... ... ... ... аз, ал кейде мүлдем
пайдасыз.
Маркетингтік бөлімді ... ... ... үш ... ... ... Бұл бағыттардың фирманың ... ... сай ... және ... жүзеге асырудағы тиісті ықпалын басты
назарда ұстаған жөн. Маркетингтік бөлім ... ... бұл ... бірінші бағыты маркетингтік зерттеулер мен фирманың ... ... ... ... ... ... саясатын жүргізу кезінде жарнама құралын таңдау да
айтарлықтай маңызды фактор болып ... Бұл ... ... де, ... ... ең көп ... принципін ұстанған дұрыс болады.
Көбінесе кәсіпорындар жарнама жасау құралдарының бір ғана ... ... ... таңдауды қалайды, мысалы, теледидар менгазет; радио
мен журнал және т.б. ... ... ... дейін жарнама құралдарының
әрбірінің артықшылықтары мен кемшіліктерін жақсы білетін болуы ... ... бір ... жауап беруге көмектеседі. Сатуды ынталандыру да
тауарды жылжыту бағыттарының бірі болып ... және не ... ... ... не жарнама құрадарына жатпайтын әдістерді
қолдануды ұсынады. ... ... ... ... ... ... үшін ... тауарларды, бұқаралық ақпарат
құралдарын және әр түрлі көрмелерді пайдалану.
Тауардың таратылуы, тауарды тұтынушыларға дейін ... ... ... ... ... ... ... дейін
жылжытылуы мен жеткізілуі ретінде қарастырылады және логистика деп ... ... ... ... – тарату арналары деп атайды. Тарату
арналарының тікелей және делдал торы ... ... ... бар. ... және ... ... ... мен брокерлерді жатқызуға болады.
Фирма тауарларды жеткізіп салу жүйесін ... ... 3 ... ... ... салу құны, тұтынушыларды жаулап алу дәрежесі
және тауардың өткізілуіне бақылау жасау деңгейі. Тікелей жеткізіп ... ... ... табылады. Деген пікір де айтылып жүр. Расында да олар
үлкен бақылауды ... ... және ... тығыз байланыс жасауға
мүмкіндік береді. Алайда, делдалдар торы арқылы ... ... ... және ... ... санын айтарлықтай көбейтуге мүмкіндік
береді.
Қорыта келе маркетинг стратегиясын дайындау бизнес-жоспардың маңызды
компоненттерінің бірі ... ... айта ... Бұл ... ... негі ... ... концепцияларына баса көңіл
бөлінеді.
3.2 Өнімнің бәсекеге қабілеттлігін ... ... ... ... ... ... өнімдерінің тиімділігі мен бәсекелік
қабілеті оның баға белгілеудегі ... ... ... ... Бүл ... кәсіпорынның басты мақсаты тек мол табыс ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру арқылы ұзақ
уақыт бойы өнімдерін нарыққа тиімді өткізуге де негізделуі тиіс.
Бәсекелі нарықтағы ... ... өзі де ... ... өнім ... қабілеттерімен тартысқа түсу арқылы, өз мүмкіндіктерін
жақсартуға бағытталған қадамдарын сипаттайды.
Бағалық бәсекеге түсуге талпынған ... ... ... ... мен ... жүмыс істеу қауіптерін, бәсекелестерінің
артықшылықтары мен тұтынушыны қызықтырар әдістерін, бәсекелестер ... ... мен ... ... шараларын ойластыра отырып, баға
саясатына қатысты шешімдерін айқындағаны дүрыс.
Өндірістік ... баға ... ... ... ... нәтижесі баға саясатының келесі қағидаларын ашып
көрсетуге мүмкіндік береді:
• баға ... ... ... өмір ... сай өнім ... мүмкіндік жасау;
• кәсіпорынның қаржылық тәуелсіздігі ... ... ... сату ... ... дамуына және осының есебінен, ондағы
қызметкерлердің материаддық қамсыздануына ... ... өнім ... ... ... ... пен ... және
басқа да факторлардың әсеріне байланысты кәсіпорынның бағаны өзгертуге
дайындығы;
... ... ... өнімнің тұтынушыға
бәсекелік қабілет ... ... ... ... ... ... бағалар: өнімнің тиімді өткізілуін қамтамасыз етуде
бонустар, маусымдық жеңілдіктер, "нарықты игеру бағаларын" белгілеу.
Бұл ... ... нан ... ... ішкі ... өз
үлестерін «тұтынушыға тиімді баға» саясатын ұстану ... ... ... ... баға ... ... өзі көптеген нарықтық факторларға
тәуелді екенін ескере кеткен жөн. Ол факторларды эсер ету ... сай ... ... ... ... ... ... факторлар: ұсынылатын өнім мен
бәсекелес ... ... ... артықшылықтары;
2. Сұранысқа байланысты факторлар: тұтынушылардың талғамы мен салт-
дәстүр, әдет-ғұрып ерекшеліктері;
3. Нақты тауарлы нарыққа ... ... ... ... ... ... ... нарықтың сиымдылығы,
сұраныс пен ұсыныстың тепе-тендігі, ұқсас өнімдердің болуы.
Нан өңдеуші кәсіпорындардың шығаратын өнімдеріне тиімді баға ... ... ... ... ... бағаны қалыптастыру
ерекшеліктерін де ескеруді міндеттейді.
Нан өнімдерінің бағасы, ең ... ауыл ... ... дақылдардың өнімділігіне, жиналу көлеміне, көлемдік өзгерістерге
тәуелді. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы ұйымдарының өнімді егуге, ... ... ... ... де дәнді дақылдардың бағасын анықтауға
әсер етеді. .
Бәсекеге қабілетті өнімді шығару үшін ... ... ... яғни,
сапалы өнім шығаруға қажетті қүрал-жабдықтар алуға, жоғары ... ... ... ... озық технологияларды игеруге, өнімді кең көлемде
жарнамалауға және т.б. Бүл жағдайда, тек тиімділігі жоғары, өз ... ... ғана ... ... жасауға дайын болады.
Сондықтан да, өндірістің ... ... ... қабілетінің
бастаушысы деуге болады.
Біз ұсынып отырған кәсіпорынның баға саясатын ... ... де, ... ... тиімділігі нәтижесінде ғана жүзеге асуы мүмкін. Оның
себебі де бар, өйткені нарықтық баға ... ... ... да бір ... төмендету (ең төмен мөлшерде табыс таба отырып) үшін кәсіпорын ... ... да өнім ... ... ... тұрақты табыс алуы
қажет. Онсыз баға бәсекесінде нәтижелі ... ... ... ... ... ... ... да нарықтық тетіктер
бойынша ұстанған баға саясаты, өз кезегінде, бағаны қалыптастыру әдісін
анықтауға негіз болады. Жалпы баға ... ... реті мен оған ... ... ... ... болады.
Бағаны қалыптастыру әдісі нарықтық ортаның кез-келген жағдайында
үздіксіз ... ... тиіс және ... ... сай ... ... жөн,
Жалпы алғанда, бағаны қалыптастырудың бірнеше бағытын ажыратады:
1. Шығынсыздыққа бағытталған мақсатты ... - ... ... бойынша;
2. Өнімнің қүндылығын сездіру - ... ... ... ... ... - ... әдістер бойынша;
4. Нарықтың сипаты - нарықтық әдістер бойынша;
5. Өнімнің техника-экономикалық ... ... - ... ... ... ... нарықтық әдістер екі топқа бөлінеді:
- ... ... ... ... - тұтынушыға
бағытталған әдіс;
- нарықтағы ... ... ... - ... ... ... бағаны қалыптастырудың табысты белгілеу әдісі
кәсіпорынның өзіне қажетті ... ... ... соған сай өнім
көлемін өндіру арқылы сипатталады. Бұл әдістің ... ... ... ... ... оның ... көлемін ұлғайтуға немесе
бағаны жоғарылатып, оның ... ... ... ... қасиеттері бойынша бағаны қалыптастыру тұтынушыға
кәсіпорынның шығаратын өнімдерінің ... ... ... сипаттарын жарнамалап, тұтынушының сұранысын ояту арқылы баға
белгілеуді бейнелейді. Бүл ... ... ... ... ... ... ... жақсартуға бағытталады.
Бағаны қалыптастырудың шығындылық әдістері өнімді сату ... ... ... бір ... ... ... қосу ... көрсетеді. Бұл әдістің келесі түрлері бар:
• толық шығындар әдісі;
• тікелей шығындар әдісі;
• шекті шығындар ... ... ... ... ... ... үстемелеу әдісі;
• шығынсыздықты талдау әдісі.
Толық шығындар әдісі жиынтық шығындарға (тұрақты және өзгермелі)
мөлшерлі табысты қосу ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлі табысты
қосумен анықталады. Ал түрақты шығындар өткізілген өнімнен түскен табыс пен
өзгермелі ... ... ... Бұл айырма "қосылмалы" немесе
"маржиналды" деген атауға ие болған.
Шекті шығындар әдісінің ... де ... ... негізделеді. Бүл
әдістің ерекшелігі - ... ... ... кезде өнімнің бағасын
төмендетіп, сұраныс көлемін ұлғайтуға мүмкіндіктің болуында.
Бағаны қалыптастырудың шығынсыздықты талдау әдісі ... ... ... ... алу үшін ... баға деңгейін белгілеу ... Осы ... ... өз ... ... ... ... мүмкіндік алады.
Инвестицияның табыстылығын есептеу әдісінің маңызы өнім ... ... ... шығындарды бағалай отырып, өнім көлемінің
қай бағытына капитал салудың тиімділігін анықтауда.
Бағаны үстемелеу ... ... ... жабу ... ... тауарды
бөлшектеп сату кезінде тұтынушыларды көтерме сауда жасауға ынталандыру үшін
пайдаланылады. Бүл әдіс ... алу ... ... ... ... келесі формуламен анықталады:
Рs = Рp *(1+m)
мүндағы Р5 - сату ... Рр - ... алу ... т - ... ... үстемесі), %.
Бағаны қалыптастырудың нарықтық әдістерінде өндірістік шығындар -
шекті фактор ретінде қарастырылады, яғни ол, ... бір ... ... өнім ... ... ... көрсетеді. Алайда, нарықтағы сұраныс
пен ұсыныстың әсерінен белгіленген бағаны өзгертіп, нарықтық ... ... ... мәжбүр болады.
Тұтынушыға бағытталған нарықтық әдісті қолданатын кәсіпорын баға
белгілеуде нарықтық сүранысты, сұраныстың икемділігін және өз ... ... ... негізге алады.
Бүл әдістің құрамына тауардың құндылығын қабылдау негізіндегі және
сұранысқа бағытталған ... ... ... өз ... ... ... қолданатын бүл әдістер нарықтық жағдайға
икемді болып табылады.
Бәсекелестерге бағытталған әдісті ... ... өз ... ... ... жағдайларда өнімнің бағасын төмендетіп, тұтынушыларды өзіне
тарту үшін ... Бұл әдіс ... ... мен ... іс-
қимылдарына сай тағы да бірнеше әдіске бөлінеді.
Бағаны қалыптастырудың ... ... ... ... ... ... кезінде және осы тектес жаңа өнімдер шығару барысында
қолданылуы мүмкін. Өнімнің ... ... сай, ... ... ... баға ... мөлшерлі - параметрлік әдіс ... ... ... ... төрт ... бөлінеді, олардың негізгісі
болып балдық әдіс саналады. Бүл әдіс бойынша өнімнің ... ... баға ... ... ... өнімнің жалпы техника -
экономикалық деңгейі бағаланады. Параметрлік ... бұл түрі ... ... ішінде өнім бағасының сандық өлшемге келмейтін
сипаттарына байланысты ... ... ... ... адам ... тигізер әсері, органолептикалық қасиеттері
(түсі, дәмі, иісі), танымалдылығы. Дәл осы әдіс ... біз ... ... ... жаңа ... түрлерін шығару кезінде оның
бағасын қалыптастыруға болады. Яғни, жаңа өнімнің сападан тыс ... құны ... ... баға ... тәжірибелік қолдану төрт кезеңнен
тұрады.
Бірінші кезеңде - өнімнің ... ... ... ... - ... ... балл ... Бүл эксперттік
жүйемен жүзеге асады.
Үшінші кезеңде - өнімнің техника-экономикалық деңгейінің интегралдық
бағасын анықтау.
Төртінші кезенде - бағаның өзі ... ... бір ... ... төмендегі формуланың көмегімен анықталады:
Pb
P i =
(Mbi*Vi),
мүндағы
Р i - бір балдың ... - ... ... ... - ... өнімнің і - параметрінің балдық бағасы;
VІ - параметрдің ... соң жаңа ... ... мына ... ... (Mni*Vi)*P,
Мұндағы Mni – жаңа ... i – ... ... ... ... ... әдісінің қай-қайсысы болсын, ол сол
кәсіпорынның ішкі жағдайына, нарықтағы ... және ... ... қай бағытта жүргізілетініне тікелей байланысты.
Еліміз бүкіл әлемдік сауда ұйымына кіруге талпыныс ... ... ... баға ... ұстанып отырған бағыты, ішкі және
сыртқы нарыққа өнім шығару мүмкіндіктері оның алдағы ... ... ... ... ... нарықты қамти отырып, сыртқы ... ... ... ғана ... ... ... шыдауы мүмкін. Ал отандық тауар
өндірушілердің сыртқы нарыққа енуі және ондағы бәсекеге төтеп ... ... ... ... баға ... ... ... ескергеніміз жөн.
Қорытынды
Жүргізілген зерттеулер негізінде келесі қорытындылар мен ұсыныстарды
жасауға болады:
1. Нарықтық экономикады өндіріс пен ... ... ... ... ... бірі өндірілетін өнімдердің бәсекелік
қабілетін арттыру екендігі ... Осы ... ... назар нарық
тұтынушыларының талғамдарын ... ... ... пен ... жетістіктерінің нәтижелерін ескере отырып, өндірушінің мүмкіндіктеріне
сай тұтынушылық сипаты жоғары өнім өндіруге жұмылдыруы керек.
Бұрыннан ... ... ... қабілетін арттыру мағынасының
аясын бүгінгі таңдағы нарық талаптарына қатысты ... ... шарт ... ... ... ... ... өнімнің
артықшылығы тек сапалық немесе бағалық сипаттарымен ғана ... ... ... де ... ... алу осы ... тиімділігін көтеруге ықпал етеді.
2. Өнімнің бісекелік қабілеті әр кезеңде нарық ... ... ... анықтауды қажет тұтады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... шынайы, әрі толық ... ... ... ... салаларында өндірілетін өнімдер тікелей адам өмірінің
қауіпсіздігімен байланысты. Сондықтан да, осы ... сай, ... ... ... ... ... ... анықтайтын басты
факторға жатады. Ішкі нарықтағы бәсекелік орта, сыртқы ... ... ... өз ... бағалық сиапттарын анықтауды;
сондай-ақ, жетілген нарықта, өндірушінің беделі мен танымалдылығы сынды
ерекшеліктері арқылы оның ... ... ... да ... ... ... Нарықтағы тұтынушыларға өнімнің сапалық және
тартымдылық белгілері жағынан жоғары ... оның ... ... ... қабілеттілік деңгейінің өсуіне түрткі болады.
3. Нан өндірістерінің қазірігі таңға дейінгі ... ... ... осы сала өндірушілерінің жетістіктерін белісуге мүмкіндік
бермеді. Ал тұтыну нарығында жетекші маңызға ие болған бірқатар ... жаңа ... ... өзге ... ... қауіпсіздігіне
қауіп төндіре бастады. Осы орайда, ішкі нарықтың және отандық өндірістердің
дамуына тигізер теріс ықпалынан қорғаудың жаңа ... ... ... ... ... ... ... аталған мәселелерді шешудің
негізгі жолы болмақ.
Бәсекелік қабілетті арттыру механизміндегі тетіктер кәсіпорынның
нәтижелі ... жету ... ... ... арқылы
сипатталады, сондықтан да олар қоғамның ... ... ... ... ... пен ... ... сондай-ақ кәсіпорынның
мүмкіндіктеріне сай болуы тиіс.
Осындай тетіктердің ... ... ... ... ... ... сапа стандарттарын енгізуді, өнімнің органолептикалық
қасиеттерін ... ... жіне ... ... өндірісті диверсификациялау мен өнімді дифферренциациялауды,
еңбек ... ... баға ... ... ...... стартегиясын айқындауды, ... ... ... ... ... ... қалыптастыру әдістерін анықтауды,
нарықтық бәсекеге ... ... ... ... ... арттыру бойынша - өнімнің сапалық және бағалық тиімділіктерін
жарнамалауды, кәсіпорынның сауда белгісін нығайтуды, өнімнің сыртқы ... ... ... ... ... маркетингтік жүйесінің
стратегиясы мен тактикаларын және негізгі бағыттарын ... ... ... бойынша – отандық өндірушілерді заңдылық тұрғыдан
қорғауды, ... ... ... инвестициялық саясат ұстануды,
экономикалық ынталандыру шараларын ... ... ... ... ... және ... ... қолдауды жатқыызуға болады.
4. Өнімнің тиімді нарықтық бағасын белгілеу, тұтыну ... және ... ... ... ... басты шартына
жатады. Бағалық бәсекеге түсуге талынған әрбір ... ... ... мен ... ... ... ... бәсекелестерінің
артықшылықтары мен тұтынушыны қызықтырар әдістерін, ... ... ... мен ... алдын-алу шараларын ойластыра отырып, баға
саясатына ... ... ... жөн. Бұл мәселені шешудің бірнеше
жолын ұсынуға болады:
- нан өңдеуші ... ауыл ... ... ... мемлекет тарапынан арнайы маусымдық жеңілдіктер беру;
- нарықтық баға саясатын анықтайтын бағаны қалыптастыру әдістерінің
тиімділерін қолдану.
5. ... ... ... ... ... ... тигізетін тиімді бағыттардың ішінде кәсіпорынның маркетингтік
жүйесін жетілдірудің өзіндік маңызы бар. ... үш ... ... ... ... ... тез икемделуге және маркетингтің
кешенділік сипатын ұстануға негізделетін бұл ... нан ... ... ... бөлімдер ұйымдастыруды ұсынуға алғы
шарт болады.
Ұсынылатын ... ... ... ... ... үш ... бөлу мақсаты қолданылады.
Бірінші бағыт – маркетингтік зерттеулер мен кәсіпорынның дамуын болжау
жұмыстарымен байланысты болуы тиіс.
Екінші бағыт – тұтынушылар талғамын ... және ... жаңа ... ... ... ... негізделуі тиіс.
Үшінші бағыт - өнімнің сұранысын ... ... табу ... ... ... ... қатар, зерттеу нәтижесінде әрбір бағыт бойынша шешілуі тиіс
нақты міндеттер белгіленді.
6. Отандық нан ... ... ... ... ... дамуы қиын. Сондықтан да, елдің ... ... ... ... бұл ... қатысты бірнеше экономикалық
тетіктер ... жөн. ... бұл ... ... жағдайға тікелей қатысты болуымен ... ... ... ... өндіріске соңғы ғылыми-техникалық және
технологиялық жетістіктерді енгізуге жағдай туғызатын ғылыми зерттеулердің
ауқымын ұлғайту мен оларды қаржыландыруға, ... ... ... беру мен ... ... ... ... етуге, өзара тығыз
байланысты салалардың біркелкі дамуына ... ... ... алмастыру
саясатын ынталандыру тетіктерін кеңейтуге, өндірісті алдыңғы қатарлы құрал-
жабдықтар мен жарақтандыруда және ... ... ... ... нан ... өңдейтін кәсіпорындар мен кәсіпкерлікті
дамытуға бағытталуы қажет.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Дракер П. Рынок: как выйти в ... – М. : ... ... ... ... Ф. ... ... Пер. с англ. – М.: Экономика, 1990-
223с.
3. Маркетинг во ... ... ... М.: Международные отношения, 1992-95с.
4. Дихтль Б., Хершген Х. Практический маркетинг: Пер. с нем. – М.: Высшая
школа, 1995-215с.
5. Мамыров Н.К. ... ... ... ... Войс ... Якобсен Уве. Маркетинг 2. – М.: СовВип, 1992-32с.
7. Волков В.К. и др. ... ... ... ... – М.: ... ... Г.Л., Аренков И.А. Основы современного маркетинга. Учебно-
наглядное пособие. – СПб.: ... ... ... ... А.П. ... и практика маркетинга. – М.: Луч, 1993
10. Соловьев Б.А. ... ... ... ... ... ... разыитием организации” № 13 – М.:
11. Ансофф И. Стратегическое управление – М.: Экономика, ... ... М. ... ... – М.: ... ... ... Ж.Ж. Стратегический маркетинг. Пер. с франц. – Спб.: Наука, ... ... ... ... ... Ф. Беккерель и др. – М.: Экономика,
1993-572с.
15. Все о маркетинге. Сборник ... для ... ... и ... ... – М.: ... 1992-365с.
16. Голубков Е.П. Маркетинг: организация технологий. – М.1991
17. Маркетинг.Учебник. Под ред.А.Н. Романова. –М.:Банки ибиржи,ЮНИТИ, ... ... ... Под ред. ... Э.А. –М.:ЭКМОС, 1998-320с.
19. Есімжанова С.Р. Маркетинг. Оқу құралы.- Алматы: «ЭКО» баспа үиі, 2005.
-448 б.
20. ... ... ... 10 ... к успеху./пер. с нем. – ... ... ... Р.А. Конкурентноспособность: ... ... ... пособие. М.: ИНФРА-М, 2000 –312с.
22. Нысанбаев С.Н., Садыханова Г.А. Маркетинг негіздері. Алматы –2002
23. Ілиясов Д.К. Маркетинг: теория и практика. Алматы ... ... ... ... Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін,
бәсекеге қабілетті ұлт үшін» Президенттің Қазақстан халқына Жолдауы //
Егемен ... 2004 жыл 20 ... ... А.Ю. ... теория и практика» Учебно-практическое
пособие. Москва, 1998 ... ... Г.Л., ... А.П. «Конкурентные преимщества фирмы» Москва,
Новости, 2000 год
4. Фатхутдинов Р.А. «Конкурентоспособность: ... ... ... ... ... ... 2000, 312 б. серия,
(Серия «Высшее образование»)
5. Кныш М.И. «Конкурентные стратегии» ... ... СПб., 2000 ... ... ... ... және монополистік қызметті шектеу
туралы» Заңы // Егемен Қазақстан, 2001 жыл 27 қаңтар
7. Ефремов В.О. ... ... ... Экономикс 1998 год
8. Трубилин А. «Конкурентоспособность – главный фактор эффективности
производства» // АПК: экономика, ... 2002 год № ... ... И.Н. ... и ... ... ... Москва,
Внешторгиздат, 1990 год
10. Горбашко Е.А. ... ... ... ... ... СПб., ... Санкт-Петербургского
Университета экономики и финансов, 1994 год
11. Тихонов Р.М. «Конкурентоспособность промышленной продукции» Москва,
Изд-во стандартов, 1985 ... ... Е., ... С. ... и ... ... два
уровня управления» // Маркетинг 2002 № 4
13. Мамыров Н.К., Саханова А.Н. и др. «Государство и ... ... ... ... 3 ... Алматы, Экономика, 2002 год
14. Ахметжанова С.Б. «Конкурентоспособность ... ... ... ... и ... ... Отв. Ред. ... Наук , проф. Кенжегузин М.Б. Алматы, 2001 год
15. Сухачев Ю.А., ... Г.В. ... ... ... 1992 ... ... Т.М. ... конкурентоспособностью промышленной
продукции (на примере кандинсатостроения)» СПб., Изд-во СПбУЭ, 1994
год
17. Долинская М.Г., ... И.А. ... и ... ... ... Изд-во стандартов, 1991 год
18. Завьялов П.С., Демидов В.Е. ... ... ... ... ... 1991 год
19. Бобровников Г.Н. Клебанов А.И. «Прогнозирование ... ... и ... ... ... ... стандартов, 1984 год
20. Бобровников Г.Н. «Создание ... ... ... ... 1988 год
21. Синько В. «Конкуренция и конкурентоспособность: основные понятия» ... и ... 2000, № ... ... Е.П. «Маркетинг. Выбор лучшего решения» Москва, Экономика ,
1993 год
23. ... В.Д., ... ... ... оценки
конкурентоспособности нового товара» // Маркетинг и маркетинговые
исследования в России, 2001, № ... ... В. ... ... контроля конкурентоспособности
торговой марки» // Маркетинг, 2002, № 6
25. ... О. ... ... ... ... ... ... 2002 № 4
26. Яновский А.М. «Формирование ценовой ... ... ... 2002, № ... ... К. ... басқару жүйесіндегі маркетингтің ролі» //
Саясат, 2002, № ... ҚР ... ... ... ... ... «Сапа»
бағдарламасы туралы» Қаулысы // Егемен Қазақстан, 2001, 8 мамыр
29. Қазақстан ... ... ... ... ... стратегиясы. ҚР Президентінің 2003 ... ... ... Бекітілген, № 1096, Астана, 2003 жыл
Қолданылған әдебиеттер
30. «Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін,
бәсекеге қабілетті ұлт үшін» ... ... ... ... ... ... 2004 жыл 20 ... Юданов А.Ю. «Конкуренция: теория и практика» Учебно-практическое
пособие. Москва, 1998 год.
32. Азоев Г.Л., Челенков А.П. ... ... ... ... 2000 ... ... Р.А. «Конкурентоспособность: экономика, стратегия,
управление.» Учебное пособие. Москва ИНФРА-М, 2000, 312 б. ... ... ... Кныш М.И. «Конкурентные стратегии» Учебное пособие. СПб., 2000 год
35. Қазақстан Республикасының «Бәсеке және монополистік ... ... Заңы // ... ... 2001 жыл 27 ... ... В.О. ... бизнеса» Москва Экономикс 1998 год
37. Трубилин А. «Конкурентоспособность – главный фактор ... // АПК: ... ... 2002 год № ... ... И.Н. ... и ... коммерческое дело.» Москва,
Внешторгиздат, 1990 год
39. Горбашко Е.А. ... ... ... ... ... СПб., ... Санкт-Петербургского
Университета экономики и финансов, 1994 год
40. Тихонов Р.М. «Конкурентоспособность промышленной ... ... ... 1985 ... ... Е., ... С. «Конкурентоспособность и качество продукции: два
уровня управления» // Маркетинг 2002 № 4
42. Мамыров Н.К., Саханова А.Н. и др. ... и ... ... ... ... 3 ... Алматы, Экономика, 2002 год
43. Ахметжанова С.Б. «Конкурентоспособность пищевой ... ... ... и механизм обеспечения.» Отв. Ред. Докт.
Экон. Наук , проф. Кенжегузин М.Б. Алматы, 2001 год
44. Сухачев Ю.А., ... Г.В. ... ... ... 1992 ... ... Т.М. «Управление конкурентоспособностью промышленной
продукции (на примере кандинсатостроения)» СПб., ... ... ... Долинская М.Г., Соловьев И.А. «Маркетинг и конкурентоспособность
промышленной продукции» Москва, Изд-во стандартов, 1991 год
47. Завьялов П.С., ... В.Е. ... ... ... Москва,
Международные отношения, 1991 год
48. Бобровников Г.Н. Клебанов А.И. «Прогнозирование управления техническим
уровнем и качеством продукции» Москва, Изд-во стандартов, 1984 ... ... Г.Н. ... ... ... ... ... 1988 год
50. Синько В. «Конкуренция и конкурентоспособность: ... ... ... и ... 2000, № ... ... Е.П. «Маркетинг. Выбор лучшего решения» Москва, Экономика ,
1993 год
52. ... В.Д., ... ... ... ... ... товара» // Маркетинг и маркетинговые
исследования в России, 2001, № ... ... В. ... показатели контроля конкурентоспособности
торговой марки» // Маркетинг, 2002, № 6
54. Чкалов О. ... ... ... торговых предприятий» //
Маркетинг, 2002 № 4
55. Яновский А.М. «Формирование ценовой ... ... ... 2002, № ... ... К. «Кәсіпорынды басқару жүйесіндегі маркетингтің ролі» //
Саясат, 2002, № 1
57. ҚР Үкіметінің «2001-2005 ... ... ... ... ... ... // ... Қазақстан, 2001, 8 мамыр
58. Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015
жылдарға арналған стратегиясы. ҚР ... 2003 ... ... ... ... № 1096, Астана, 2003 жыл
-----------------------
Ұйым миссиясы
Ішкі ортаны
стратегиялық талдау
Сыртқы ортаны стратегялық талдау
Жалпыланған талдау және болжамдау
Әзірлеу, талдау және мақсаттарды таңдау
Әзірлеу және ... ... ... асыру механизмдерін әзірлеу
Талдау, бақылау, түзету
Қызмет
Стратегиялық ұйымдастыру, мотивация, бақылау
Стратегиялық жоспарлау
Стратегиялық талдау және жобалау
1.Дайындық кезеңі
2.Стратегияны әзірлеу кезеңі
Кезең
3. Жүзеге асыру және ... ... ... және ... әзірлеу
Ұйымның ішкі және сыртқы ортасын стратегиялық талдау
Механизмдерді әзірлеу және қызмет етуі:
-ұыймдастырушылық ... ... ... басқалар
Стратегияны әзірлеу
Ортаның мониторингі және түсіруі
Ішкі және сыртқы ортаны жобалау
Стратегияны таңдау
Стратегиялық бақылау,
түзету
Бейімделу шешімдерін әзірллеу
Нақты стратегия. Ұйымның ... ... жаңа ... жоспар. Жоспарланған
және бейімділік стратегиясы.
Нәтиже
Ұйымның нарықтағы, салалардағы ... және ... ... ... ... ... құраушылары
Ұйымның сыртқы ортасында жүзеге асырылатындар
Ұйымның тауарлық стратегиясы
Баға белгілеу стратегиясы
Өндірістік ресурстар нарығымен ұйымның өзара әрекеттестік стратегиясы
Ақша және бағалы қағаздар нарығында ... ... ... ... төмендету стратегиясы
Ұйымның сыртқы экономикалық қызметінің стратегиясы
Ұйымның дәрменсіздігін (банкроттылығын) алдын-алу стратегиясы
Ұйымның ішкі ортасында жүзеге асырылатындар
Өндірістік шығындарды төмендету стратегиясы
Ұйымның ... ... ... ... ынталандыру стратегиясы
Нарықты зерттеу
Бәсекелестер жайында ақпараттар жинау
Потенциалды тұтынушылардың талаптары
Бұйымның қалыптасуына қойылатын талаптар
Жобаны талдау, ... ... ... ... мен өткізу перспективаларын
анықтау
Бәсекеге қабілеттілікті талдау мақсаттарын анықтау
Бағалау ... ... ... ... ... таңдау
Нормативтік параметрлерді талдау. Нормативтік параметрлер бойынша бәсекеге
қабілеттілік көрсеткіштерін есептеу
Техникалық параметрлер бойынша бәсекеге ... ... ... ... ... ... қабілеттілік көрсеткішін анықтау
Тұтыну бағасын анықтау
Бәсекеге қабілеттіліктің интегралды көрсеткішін есептеу
Бәсекеге қабілеттілікке қатысты тұжырым жасау
Бәсекеге қабілеттілікті жоғарылату және шығындарды оптималдау бойынша
шаралар құрастыру
Сыртқы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... екінші кезеңі
Жетілуі
Қартаюы
Қысқа мерзімді перспектива
Өте жағары
Жоғары
Орта
Әлсіз
Зиянды
Экстрополяция
Бақылау саны
Э ... ... ... ... ... ... ... 2
шса 1
ШСА3
шса2
шса4
шса2
шса1
Нарық
мүмкін-
діктері
Ұйым
міндеті
Ұйым
ресурстары
Кәсіпорын назар аударған потенциалды тауарлар нарығын зерттеу
Қажетті тауар ассортимент нұсқаларын құрастыру және сұрыптау
Кәсіпорынның НТА жатқызылған тауардың рейтингісін анықтау
Кәсіпорынның НТА-не ... ... ... ... анықтау
Кәсіпорынның негізгі тауарлар ассортиментін (НТА) құрастыру
Мемлекеттік қажеттілік үшін ... алу ... ... 62 ... ... %
Шектелген
17 %
тар
4 %
өзгермеген
37 %
Нашарлағаны
8 %
Жақсарғаны
55 %
M
M

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бизнесті модельдеу мен стратегиясы4 бет
Бәсеке қабілеттілікті арттыруда сервистік қызметтің мәні38 бет
Туризм саласындағы бәсекелестік және бәсекелестік стратегиясының негіздері63 бет
Туристік фирманың бәсекелестік стратегиясының даму жолдары19 бет
Фирманың баға саясаты: баға белгілеу кезеңдері, әдістері, стратегиялары8 бет
Фирма стратегиясы және оның бәсекеге қабілеттілігіннің теориялық негізінде61 бет
Фирма стратегиясы мен оның бәсекеге қабілеттілігін басқару84 бет
Фирманың бәсекеге қабілеттік стратегиясы8 бет
Бизнесті модельдеу мен стратегеясы3 бет
Стратегиялық менеджмент пәніне кіріспе21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь