Аймақтық нарықтың дамуы және қалыптасу ерекшеліктері

Кіріспе.
1.ТАРАУ. Аймақтық нарықтың дамуы және қалыптасу ерекшеліктері.
1.1. Әлеметтік.экономикалық дамуды басқарудағы аймақтардың ролі.
1.2. Аймақтық дмуды мемлекеттік реттеудегі оталық атқарушы органның реттеуші қызметтері.
1.3. Әлеуметтік.экономикалық дамуды басқадағы аймақтың ролі.
1.4. Қазақстан Республикасындағы аймақтық басқарудың ерекшеліктері.
2.ТАРАУ. Аймақтық басқару кезіндегі эффективті менеджментті пайдаланудың мәселелері.
2.1. Аймақты басқаруда басқару принциптерін пайдалану.
2.2. Басқарушының аймақтық бақылау процессін жүзеге асырудағы мәселелер
2.3. Аймақтық дамуды мемлекеттік реттеу механизмі мен құрылымы.



Қорытынды.

Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
Басқару – мемлекеттік және қоғамдық ұйымдарда, қоғамдық құрылыстың барлық саласында қолданылып, аз шығындармен, барынша тиімділікке қол жеткізуді көздейді. Сондықтан да басқару теориясы мен тәжірибесі барлық деңгейлерге тән. Басқару – процесс ретінде жалпылама сипатқа ие болып, табиғаттың барлық құбылыстарында, яғни өлі табиғатқа (өндірістік құралдар мен еңбек заттарын басқаруда), тірі табиғатта (биологиялық жүйелерді) және қоғамдағы әлеуметтік жүйені басқару процестерінде орындалады. Осыған байланысты басқару ісі барлық бірдей территориялық бөліктерде, әлеуметтік-экономикалық жүйелерде объективті түрде жүзеге асырылады.
1. Қазақстан Республикасының Коституциясы.
2. Фишер; Дорнбуш. "Экономика" :М 1998г.
3. Костьюк В.Н. "Макроэкономика" :М 1998г.
4. Черников Д. "Макроэкономическая теория" :М 1997.
5. Макконел Брю. Экономика: принципы, проблемы и политика. 2том :М,1992. 1.Әубәкіров Я, Экономикалық теория негіздері. Оқулық, 1996 21-бет.
6. Әбдіразақов Т. Нарык және басқару проблемалары. // Журнал, "Ақиқат" 1,2000ж.
7. Экономика, Учебник/ Под. ред А.С Булатова - М, 1999 549-558стр. Бункина, Семенов. Макроэкономика: основы экономической политики. :М 1999г.
8. Гайнуллин М.А "Экономическая политика" :А, 1998г.
9. Иванов М. Роль государства в экономике - Журнал, "Экономист",
1995г.
10. Клас Энклунд Эффективная экономика. Шведская модель,
:М,1991г.
11. Н.Бачурин А.В. Укрепление взаимосвязи плана и рынка.-
Журнал "Экономист", 1991г.
        
        Жоспар.
Кіріспе.
1-ТАРАУ. Аймақтық нарықтың дамуы және қалыптасу ерекшеліктері.
1.1. Әлеметтік-экономикалық дамуды басқарудағы аймақтардың ролі.
1.2. Аймақтық дмуды ... ... ... ... органның
реттеуші қызметтері.
1.3. Әлеуметтік-экономикалық дамуды басқадағы аймақтың ролі.
1.4. Қазақстан Республикасындағы аймақтық басқарудың ерекшеліктері.
2-ТАРАУ. Аймақтық ... ... ... менеджментті пайдаланудың
мәселелері.
2.1. Аймақты басқаруда басқару принциптерін пайдалану.
2.2. Басқарушының аймақтық бақылау процессін жүзеге асырудағы мәселелер
2.3. Аймақтық дамуды мемлекеттік реттеу механизмі мен ... ... ... – мемлекеттік және қоғамдық ұйымдарда, қоғамдық құрылыстың
барлық саласында қолданылып, аз шығындармен, ... ... ... ... ... да ... теориясы мен тәжірибесі барлық
деңгейлерге тән. Басқару – процесс ретінде жалпылама сипатқа ие болып,
табиғаттың барлық ... яғни өлі ... ... ... ... ... ... тірі табиғатта (биологиялық жүйелерді) және
қоғамдағы әлеуметтік жүйені басқару процестерінде орындалады. Осыған
байланысты басқару ісі барлық бірдей ... ... ... ... объективті түрде жүзеге асырылады.
Сонымен қатар менеджмент басқару процесіне объективті түрде қатыса
отырып, өзінің қалыптасуы мен қызмет барысында қолайлы жағдай жасауды ... ... ... ... әрекетінде әрбір территорияның ерекшелігін
барынша ескеру, жергілікті экономиканың дамуы мен қызмет жасауын реттеуді
қалыпты орынға қою талап ... ... ... құру ... ... әрі ... басты мақсаттарымызға қол жеткізуде халықтың өкілдері
болуға қабілетті Қазақстанның мемлекеттік қызметшілерінің ықпалды және осы
заманғы корпусын жасақтау.
Осы ұзақ мерзімді басымдықтардың ... үшін бір ... үш, ... бес ... ... белгіленеген нақты іс-қимылдарға күш-
жігерді жұмылдыра отырып оны дәйекті түрде іске асыру қажет.
1-ТАРАУ. Аймақтың басқару жүйесінің құрылу принциптері және қалытасу
ерекшеліктері.
1.1. Әлеуметтік ... ... ... аймақтардың рөлі.
Қазіргі таңда мемлекеттік даму барысында аймақтардың және олардың
билік ететін органдарының рөлі арта түсуде. Оған себеп жағдайлар мыналар:
• әлеуметттік және адам ... ... рөлі ... ... ... байланыстарынң ұлғаюы
• аймақтардың өндіріс құрылыс пен инфрақұрылымдық күрделене түсуі
... ... ... әрі оның тереңдей түсуі мен халықаралық
маңызының арта түсуі.
Мұндай ... ... да тән, ... ... ... ... дамыған аймақтарсыз, кеңейтілген әлеуметтік инфрақұрылымсыз
мүмкін емес. Қандай да болсын мемлекеттің аймақтық саясатын анықтау өте
үлкен қажетті ... ... ... көрсеткіші болып өндірушілер мен тұтынушылардың
экономикалық бостандығы мен іскерлігі есептелінеді. Аймақтар мен шаруашылық
бірліктеріні дамуы үшін ... ... ... ... ... ... ... валюталық қаражат және бсқа элементтер. Сонымен
қатар, аймақтық басқару жалпы республиканың және облыстарының
ерекшеліетерінің барлық түрлерін ... ... ... ... ... ... ... саласы дамып
келеді.
Аймақтық нарықты объект ретінде екі жағынан қарауға болады..
1. Ол ... ... ... ... ажыратылмайтын бөлігі;
2. Дербес жүйе.
Аймақтық басқарудағы маңызды мәселелерінің бірі – ... ... ... Бұл ... өзін-өзі басқарумен байланысты.
Жетілдірудің негізгі жолдарының бірі – экономикалық ... ... ... ... ... өкілеттілік беріліп
отыр. Нақты айтқанда қаржының бірталай үлесін, материалдық қорларды
өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымға бағыттауды басқару болып
табылады.
Аймақтық басқарудағы күрделі мәселелердің бірі ... ... үш ... ... ... болып табылады.
а) аймақтық - салалық өзара байланыстар (әлеуметтік және өндірістік
инфрақұрылымдарының дамуы, қоршаған ортаны қорғау т.б.);
ә) тоталитарлық жүйе ... ... ... ... ... мүлде көңіл бөлінбеуі;
б) салааралық байланыстар (салааралық өндірістің дамуы, ресурстарды қайта
пайдалану, өндірістік кооперация) аймақтың шеңберінде;
в) жоғарыға ... ... ... ... ... ... ... бақылау, халықтың тұтыну тауарларын өндіру).
1.2. Аймақтық дамуды мемлекеттік ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық дамуы, келешек өркендеуі көбінесе
оның аймақтарының, облыстарының даму деңгейін сипаттайды. Қазақстанның әрбр
облысы өзінше қалыптасқан күрделі, аумақты, өз ерекшелігі мол ... ... ... ... ... ... орталықсыздандырылуы
пайдалана отырып көптеген мселелерд өз бетмен бақылау жне оны тез шешуге
мүмкндг мол. Экономикалық, леуметтк, саясаттық процестің ... ... ... ... ... аумақ шеңберінде тез пайдаланып керекті
басқару шешім қабылданады. Мұндай жағдай экономикалық бостандықтың ... ... ... ... ... ... нақылы
облыстар, райондар,қалалардағы шаруашылықтың құбылыстары мен процестерін
зерттеу болып табылады. оған мынадай ... әсер ... ... жүйе кезінде облыстардың жағдайына орталықтандырылған
басқарушылық тарапынан мүлде көңіл бөлінбеуі;
• Республикада салалық негіздердіңң әлсізденуі, технологиялық бірлігінің
ажырауы.
2. Жоғарғы ғылыми өндірістік потенциалды ауыр ... ... және ... ... ... сиымды өндіріс құру үшін
жағымды экономикаылқ шарттары мен жағдайы мен облыстар
3. Агроөнеркәсіптік кешен (АӨК) салаларында маманданған аймақтар. Олар
республикада азық-түлік қорларының негізі ... ... ... ... ... ... сонымен қатар
халық шаруашылығының салалық құрылымдарының тиімсіздігі және экономикалық
дағдарыстағы аудандар мен депрессиялық облыстар.
Бірінші топтағы ... ... ... ... құру, сонымен қатар шетел инвесторларының қатысуымен
мемлекеттік қолдау жүйесінің маңызы зор.
Екінші топтағы ... ... ... ... ... ... құру шаралары арқылы жүзеге асырылады.
Үшінші топтағы аймақтарды меншіетің әртүрлі нысандарының дамуы
қаржылық – экономикалық механизмдермен ынталандырулар, ауыл ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады.
Төртінші депрессиялық топтардағы облыстарда, аймақтарда мемлекеттік
реттеу әдістері басым болып табылады., яғни белгілі бір жобаға ... ... ... және олардың пайдалануына қатаң бақылау жүргізеді.
Қазіргі кезде республикада әртүрлі макрэкономикалық көрсеткіштер
бойынша аймақтар мынадай топтарға бөлінеді:
1 топ, яғни жан ... ... ... ... ... ... ... Оған: Ақмола, Ақтөбе, Шығыс Қазақстан, Қарағанды,
Маңғыстау, Павлодар облыстары, ... ... топ, жан ... ... ... ... ... деңгейінен сәйкес:
Атырау, Жезқазған, Қостанай, Солтүстік Қазақстан облыстары.
3 топ, ең төмен деңгейлі: Алматы облысы, Жамбыл, Батыс Қазақстан,
Қызылорда, Семей, ... ... ... облыстары.
1.3. Әлеуметтік-экономикалық дамуды басқарудағы аймақтың рөлі.
Экономикалық дамудың шешуші нгізгі факторының бірі – аймақтық даму. Кез
келген ... ... ... бағыттарының бірі экономикалық
механизмдерді аймақтандыру, соның нәтижесінде экономикалық бәсекеге
қабілеттілігін арттырып, ... ... ... ... ... ... даму барысында аймақтың және олардың билік-атқарушы
органдарының рөлі арта түсуде. Себебі:
• әлеуметтік және адам факторларының басым роль атқаруы;
... ... ... ... ... ... бөлінісі және оның тередей түсуі мен халықаралық
маңызының артуы;
• аймақтың өндіріс және құрылыс пен нарық инфрақұрылымының күрделене
түсуі және т.б.
Аймақтық ... ... ... ... ... ... ... байланысты: 1. аймақтық шаруашылық субъектілердің
қызмет еті үшін заңдық, құқықтық және нормативтік базаны қалыптастыру. 2.
республиканың ең төмеңгі өмір сүру ... ... ... ... ... ... ету. 3. ел ... аймақтардың экономикаылқ дамуындағы басым салалардың тұрақты дамуын
қамтамасыз ету және ... ... ... ... қызметтері мынадай жағдайды
қамтамасыз етеді:
• экологиялық факторларды ескере отырып аймақтың әлеуметтік-экономикалық
тепе-теңдігінің дамуы;
• жергілікті шаруашылық қызметтерді ұйымдастыру, ... ... ... ... және оларды әлеуметтік қорғау;
• қоршаған ортаны қорғау, табиғи, еңбек және т.б. аймақтық ... ... ... ... ... ... ... ахуалды
қалыптастыруға байланысты жағдайлар жасау;
• аймақтық дамудың ұзақ мерзімді болжамдарымен индикативтік жоспарларына
ұсыныстар жасау.
Аймақтық ... ... ... ... муниципалды меншікке
жүргізледі. Ал басқа секторлар объектілерін реттеу экономикалық жанама
әдістер арқылы жүзеге асырылады.
Аймақтық күрделі мәселелерінің бірі ... ... 3 ... ... дамыту болып табылады:
а) аймақтық-салалық өзара байланыстар, яғни әлеуметтік және өндірістік
инфрақұрылымның дамуы, қоршаған ортаны қорғау, ... ... ... ... ... ... яғни мұнда салааралық өндірістің дамуы,
ресурстарды қайта пайдалану, өндірістік кооперация т.б. аймақ деңгейінде
жүзеге асыру;
б) ... ... ... ... ... жоспардың орындалуын
бақылау, қоғамдық тұтыну тауарларының өндірісін қамтамасыз ету.
1.4. Қазақстан Республикасындағы аймақтық басқарудың ерекшеліктері.
ҚР әлеуметтік-экономикалық ... оның ... ... даму
деңгейімен сипатталады. Мемлекеттік реттеу әртүрлі аудандарда арнайы
әдістерді жасау арқылы ... ... ... ашу ... Осы ... Қазақстанның барлық аймақтары 4 топқа бөлінеді.
Олар:
1-ші топ - стратегиялық сипаттағы минералдық ресурутардың мол қоры
және өндірістік потенциалдың қарқынды даму мүмкіндігі бар ... топ – ... ... - ... потенциалды, ауыр индустриалды
саладағы мамандандыру, жоғары технологиялық ғылыми ... ... ... ... ... ... мен жағдайы бар облыстар;
3-ші топ – АӨК салаларында мамандандырылған облыстар. Олар
республикада азық-түлік қорларының негізі болып табылады.
4-ші топ – экстремалды ... ... ... ... жағдайлармен, халық шаруашылық салалық құрылымының
тиімсіздігі және де экономикалық дағдарыстағы аудандармен көрсетілген
депрессиялық облыстар.
Бірінші ... ... ... инфрақұрылымды, нарық
инфрақұрылымын құру, сонымен қатар, шетел инвесторларының қатысуын немесе
мемлекеттік қолдау жүйесінің ... ... ... ... ... ... аймақ экономиканың
құрылымын қайта құру ке薘 көлемдегі жекещелендіру арқылы бағыттайды.
Үшінші топтағы аймақтарда меншіктің әртүрлі нысандарының дамуы,
экономикаылқ тетіктер мен ынталандырулар ауыл ... ... ... жалғастыру төңірегіндегі шоғырландыру іс-әрекеттері
көрсетіледі.
Депрессиялық (4-ші) топтағы облыстарда мемлекеттік реттеу әдістері
басым болып табылады, яғни белгілі ... сай ... ... ... де олардың пайдалануына қатаң бақылау жүргізу.
2-ТАРАУ. Аймақтық басқару кезіндегі эффективті менеджментті пайдаланудың
мәселелері.
2.1. Аймақты басқаруда басқару принциптерін пайдалану.
Ұжымға ... ету ... ... ... ... та қалыптасады. Бұл ең алдымен ұйымның
әртүрлі статустары, иерархиялық құрылымдары (бір жұмыскердің екіншісіне
бағынуы арқылы ... және жеке ... ... ... әлеуметтік-психологиялық мазмұны, бірін-бірі мойындау, ықпал ету,
стиль, мүдделік т.б. болып саналады. Басқарудың дұрыс стилін таңдай білу
әлеуметтік-психологиялық проблеманың ... ... ... ... ... ... әрі түбегейлі баға басшы жұмысының стилі
бойынша жүзеге асады. Басқару ... ... ... тек өзіне ғана тән
стильде қызмет міндетін орындайды. Адамдардың ... ... ... ... ... ... стильге ерекше мән беріледі.
Честерфольд «стиль – ой дүниесі» десе, Бьюфурон «стиль – адамның өзі» деп
тұжырымдайды.
Бұл нақым сөздердің дұрыстығын қазіргі ... ... ... ... ... Қазіргі кезде стильді басшының басқару қызметін тиімді
орындау мақсатында өзінің қарамағындағыларға ықпал етуі бойынша бағалайды.
Сонымен, басшылық ... мәні сол, ... ... ... ... және творчестволықпен өзіне бекітілген жұмысты орындауына ықпал
ете алатындығында, ... ... ... ... ... ... ұжымда ерекше жағдай мен қарым-қатынас
туғызады.
Басшылық стилі тұрақтылығымен, амалдарды жиі-жиі қайталамауымен
ерекшеленеді. ... ... ... ... ... өйткені көптеген
мамандардың бағалауынша стильге әдетте ырғақтылық тән,
олардыңтұжырымдауынша «ең дұрыс басшылық – бұл ... және ... ет білу – бұл ... ... ... ... жұмысының стилі – оның басқару поцесінде пайдаланатын
тәсідердің, амалдардың іс-әрекетерінің ... ... ... – бұл ... және ... ... беру ... стилі басқару тәсілімен белгілі бір ара қатынаста және өзара
әрекетте болады. Алайда олар бірдей ұғымда емес. Басқару тәсілі – басқару
ісін жүзеге ... ... ... амалдары, жұмыскерлер мен еңбек
ұжымына ықпал ету, басқару қызметін орындау процесінде олардың іс-
әрекеттерінүйлестіруі қамтамасыз ету. Бұл ұғымның ең әділ, дұрыс ... ... мен ... ... шығармаларын орындау нотасымен және
мәнерімен салыстыруға болады: нота барлығына бірдей, алайда әрбір орындаушы
шығарманы ... ... ... және ... стилі болады. Әрбір басшының дербес стилі
бар, мұның өзі оның іс-әрекетінде көрініп, басқару аппаратының және ... ... ... ... етеді. Дербес стиль нақты құбылыс – оны
түгелдей, ... ... ... ... дербес стилі алуан
түрлі объективтік факторлардың ықпалымен қалыптасады:
1. Іс-әрекет сипаты;
2. Басшы мен бағыныштылар арасындағы өзара байланыс;
3. ... ... ... ... жағдайы т.б.
Басшы мен бағыныштының өзара қарым-қат麳нас жасауы ұжымның ықпал ету
нәтижесінде басшы стилі ... ... ... ... – бұл ... ... күрделі, мақсатты прцесс.
әрбір басшы және өзінің қарамағындағыларға алуан сипатта тексерілетін
тәсілдер мен амалдарды ... ... ... ... ... ... өйткені, біріншіден, онда басшының
көзқарасы мен сенімі бейнеленеді, екіншіден, ол түптеп келгенде, жүйенің
қалыпты жұмыс ... ... ... ... ... ... ... қарамағындағылардың ұдайы назарында болып, олар мұны өзінше бағалап,
өзінше қабылдайды. әдетте, басшы ... ... ... ... ... оның ... ісіне зер салады, соған еліктейді, содан
үлгі-өнеге алуға, үйренуге талаптанады.
Басшыға ұжымның барлық мүшелерін қанағаттандыратын жұмыс стилін
қалыптастыру оңайға түспейді. Бағыныштыларына ықпал ... ... ... ... ... ... Егер бір басшы оларға сенім көрсету арқылы
ықпал ететін болса, екіншісі «тиістісің», «міндеттісің» секілді қағиданы
басшылыққа алады. Кейбір басшылар ... ... ... ... ... «аулақ ұстайды» да, ұсақ-түйек мәселеге дейін өзі шешеді.
Енді бір басшылардың есгі ... ... оған кез ... ... ... ... ... болады. Бір директор күн ссайын бригадаларды
аралап отырады, ал екінші біреуі мұны ... ... ... ... ... ... сондықтан да отандық және шет елдік
әдебиеттерде оның өзі түріше жіктеледі. Мәселен, Х.Кох (Германия) басшы
стилін былайша бөледі:
1. Бір жақты ... ... ... ... ... отырып басқару стилі;
3. Өндіріс процесіне немесе тұтастай жұмыс процесіне біркелкі қатыса
отырып басқару стилі;
4. Парламенттік сипаттағы басқау стилі;
5. Бағыныштылар негізінен дербе, ... ... ... ... ... ... ... стилі.
Автократтық және парламентаралық стильдер қолайсыз деп саналады, өйткені
алғашқысында бағыныштылар ... ... ... ... ... ... ... жүргііліп,бағыныштылар мүлде дербес әрекет
етеді.
Ең қолайлысы кооперативтік стиль – «жақсы ... ... ... қиын-қыстау жағдайда өзара бірлесе, ынтымақтаса отырып күш
біріктіру. Басшы жұмыскерлерді мұқият тыңдайды, олардың ұсыныс пікірлерін
ескереді, нақты міндеттер қойып, шешімді жоспарлайды. Мұндай ... ... ... ... өйткені дәл осындай жағдайда
қызметкерлер өзін іске қатыстымын деп есептейді.
АҚШ-та мынадай стильдер белгілі (басқару жүйесі деп аталады):
1. Қызметті беру стилі
2. ... ... ... ... ... ... Жүйені ретке келтіру арқылы басқару.
1. «Қызметті беру стилі» әрбір қызметкерге, өзі ... ... ... ... ... Бұл ... ... бекітілген іске толық жауап береді,
ал оның бастығы басқару жауапкершілігін саналы түрде шектейді.
2. «Міндеттті бөлісіп басқару жүйесінде» ... мен ... ... ... ... да ... адамның міндет аясы белгіленіп,
нәтижесіне орай жауапкершілігі айқындалады.
3. «Ерекшелеу тәсілімен басқару» ... ... өз ... ... ... ... жағдай туғызу болып саналады.
Төменгі лауазымдағы қызметкерлер белгіленген еңбек нормасына және жұмыс
нәтижесін бағалау межелеуіштеріне сәйкес көмек қажеттігін хабарлайды, ... ... бола ... қай ... ... мәләмдейді.
4. «Жүйені ретке келтіру арқылы басқару» белгіленген тәртіпті қатаң
басшылыққа алу, жұмыс процестері мен еңбек тәсілдерінің ... ... ... жеңілдету көзделеді.
Демек, басқару стилінің жіктелуі алуан түрлі екендігін аңғарамыз, оның
үстіне осы жіктеулердің қай-қайсысы болмасын басқарудың сан қырлы стилін
толық қамтымайды. ... ... ... ... түрі ... стилін жіктеу негізіне, әдетте, басшы мен бағынышты аралығындағы
қарым-қытынас сипаты алынады. Басшының жеке-дара ерекшеліктеріне, оның
саяси, ... ... ... ... ... ... стиль ерекшеліктері осы аталған компоненттердің (құрылым
тармақтарының) қайсысы басым болтындығына байланысты. Практикада көбінесе
басқарудың классикалық үш стилі кездседі: ... ... ... ... ... ... ... басшы ерекше белсенділік
танытпайды, іс-әрекетінде кездейсоқтық басым, жүйелілік болмайды. Мұндай
типтегі басшылар принципсіз мәселелердің өзінде, өзінен ... ... ... ... ... ... ... талап қоймайды,
қарамағындағылардың білімінің төмендігіне, жұмысты орындауына және еңбек
тәртібіне онша мән бермейді.
Мәселелерді немқұрайлы талқалайды, ашық ... ... ... ... ... кез келген келіспеушілікті жағымсыз құбылыс
ретінде қабылдайды. Ұжымда мұндай басшының беделі онша болмайды, әрі
кәсіпорында тиімді жұмыс істей алмайды. Соның салдарынан жауапсыздық,
беркесіздік, ... ... ... орын ... ... ... ... деп аталады. Бұл стиль Николо
Макиавеллидің құрметіне қойылған. 1532 жылы ол ... ... ... ... жету үшін амал ... қажеті жоқ, өйткені «мақсат
тәсілді өтейді» деген идея ұсынады.
Авторитарлық стильде (Батыста мұны тиімсіз деп есептейді және де ... ... ... бір адам ... ол ... ... түрінде
келеді («менің айтқаным бойынша істе»). Бұйрық талқыланбайды, күдіктенуге
хақың жоқ.
Автократ бағыныштыларының іс-әрекет өз ... ... тек ... ... ғана ... ... өз жоспары туралы әңгіме қозғамайд
мәліметті тым көп жинайтындықтан ... ... ... басшылар сыртай бұйрығы, үнемі жұмысты ойлайтын адам сияқты
көрінеді, олардың жүзінде «жұмыс бастылық, іске үлкен ... ... ... ... ... жылу жүйесі
секілді, қоршаған орта климатына, дәл мағынасында эмоционалдық климатқа
көңіл ... ... ... ... беру ... өткізеді. өзінің
қармағындағыларды жиі-жиі қатты сынайды. Ол ұжымдағы кез келген бей ресми
топтарды қатаң айыптайды. ... ... ... ... белсенділік
туғызбайды. Дегенмен, мұндай стиль өміршең келеді. Оның өзі басшының жеке
басының сапасына немесе ол ... ... ... ... ... ... өз ісін ... білмесе, әрі кәсіби білім дәрежесі өзі ... ... ... ... онда ол авторитарлық стильді пайдалануға
мәжбүр болады. Алайда автократтардың барлығы бірдей біліксіз, білімсіз
емес. Кейде ұжымға кәсіби білімі өте төмен ... ... ... ... ... өзі де ... ... элементтерін
қолдануына тура келеді.
Авторитарлық стильдің алуан түрлі нышаны болады:
Патриархалдық; барлық «жанұя мүшелері» басшыға ... ... ал ... әлі ... деп ... ... – Құдай шапағаты): Лидерді ең көрнекті, дана деп
есептейді, ал оның өзі бағыныштыларына өте қатал, аяусыз, әрі ... ... ... деп ... жеке адамдардан гөрі институтқа (мемлекетке, кәсіпорынға)
тән. Басшылықты аппараттағы бағынышты инстанциялар арқылы жүзеге асырып
жанама түрде автократтық шешімді жүзеге ... ... – бұл ... ... ... ... ... (Батысты кооперативтік стиль деп аталады) мәселенің
көпшілігі ұжымда талқыланып, сонда шешіледі, бұйрықтар осындай талқылаудан
кейін беріледі. Проблеманың ... ... ... ... ... (мадақтау және жазалау, қоғамдық өмір мәселелері, жұмысқа
қабылдау және ... ... ... ... ... мәселелер туралы, алда тұрған қиындықтар туралы
қарамағындағыларға үнемі хабарлап отырады, ал өз атына айтылған сын-
ескертпелерді дұрыс қабылдайды, бағыныштылармен қарым-қатынас ... ең ... ол ... ... ... көрсетпейді,
ол ұжымның басшысы емес, соның бір мүшесі ретінде әрекет етеді. Мұндай
басшы жақсы ұйымдастырушы, ұсақ-түйекті елемейді, ... ... ... ... шо шоғырландырады. өзінің қармағындағыларды туындаған
мәселелерді дербес шешуге баулиды, олардың пікірімен санасады. Кейбір
міндеттерді дербес шешеді. Шаруашылық ... ... ... ... ... ... те, нұсқаулар береді. Тиісті жерінде
мадақтай да ,жазалай да біледі. Жұмыс тәсілін (өзінік және басқалардікін)
әділ бағалайды. өзіне-өзі қатал, жұмысты құлшына ... ... ... ... ... жағдай ұжымда белсенділік, творчестволық ахуал,
ұйымшылдық, татулық, ауызбіршілік туғызады. Әрине, өмірде аталған
стильдердің арасында айқын шекара жоқ. Барлығы да өте ... ... ... ... ... ал олар оның жұмыс стилі мен тәсілін кейде мақтап,
кейде кінәлап отыруы мүмкін.
20-кестеде басшыдағы 3 стиль ... ... ... ... 3 түрлі стиліне сипаттама бердік, бірақ практикада
мұнымен шектелмейді. Туа біткен кемістік қашан да болсын байқалады. Дұрыс
бағытты, ойластырған мінез-құлықты таңдау, ... ... ... әңгімедегі
жағдайда тез шешім қабылдап, лезде жауап қайтару әркімнің ... ... ... ... ... өзі әр ... ... білім
дәрежесіне байланысты қасиет.
Практикада бюрократизм (төрешілдік көріністері кездеседі. Бюрократизмнің
түп төркіні кеңсешілдік, төрешілдік, былайша ... ... ... ... басшылық жасауға әуестенушілік. Алайда, басқару жүйесінің
практикасында бұл ұғымда әр ... ... ... ... ... ... ретке келтіру тұрғысынан бізде қолданылады. Бірақ та көпшілік
жағдайда бюрократизм басқарудың қолайлы стилінің бұрмаланған нышаны ретінде
түсіндіріледі. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігінде бюрократизмге ... ... ... ... ... мән ... ... деп
анықтама береді.Тоқ етерін айтқанда бюрократтық-басшының жұмысты
ұйымдастыруды өз қолына алуы, өзбилігін ... мен ... ... ... ... онда ... мүддесі мен еркінен тыс
билік етті, нақты істі елемеушілік басым түседі. Және де бюрократ дегеніміз
өз міндетін немқұрайлы орындайтын, іске зиян келтіретін, ... ... ... мүмкіндіктерді ескермейтін лауазымды қызмет иесі.
Бюрократ белгеленген ережелер мен қағидаларды арқа ... ... өз ... қолайсыз жайттарды, осы нормативтерді
шығарған жоғарғы басшылардан көреді. Сол ... де ол ... ... адамдарды формальды міндеттерін қалай орындағанына қарай
бағалайды, ол үшін ... - ... ... мен ... ... синонимі.
Бюрократизм ұжым инициативасын басып тастауға бейім, батыл ізденісті,
онды пікірді ұнатпайды, ал ... ... мен ... ... ... жеке ... қалтқысыз берілген адамдардан, жолдас -жораларынан,
туыстарынан іздестіреді.
Себептері: кейбір басшылардың экономиканы жетік білмеуі, ойлаудағы
шалағайлығы, жаңа ... ... ... ... ... басқарудың кейбір ұйымдық құрылымының жетілдірілмеуі, дер кезінде
дұрыс шешім қабылдай білмеуі.
Бюрократтық стильдің бірнеше түрі ... ... ... т.б.
Басшылықтың қағазбастылық стилінің алуан түрлі атауы бар. Мәселен
кеңсешіл - бұйрық берушілік, ... және ... ... ... ... ... көп ... іс қағаздарын көп тіркеуге, барлық
шешімдер мен шараларды қағазға түсіруге әуестенушілік басым болады.
Басшылықтың науқаншылдық стилінде жұмыста жүйесіздік, ... ... ... ... ... ... стиль
басшының практикадан, ... қол ... ... ... ... жайын білмегендігін көрсетеді.
Бюрократияның пайда болу нышандары:
• басқарудың сірескен, бірақ үйреншікті ұйымдық ... ... ... ... ... ... инициативасыздықтан және
жоғарыдан нұсқау күтуге дағдыланғандықтан жүйедегі шешімді ұзаққа
созу;
• қарамағындағы ... ұсақ - ... ... бақылау, олардың
күнделікті қызметіне орынсыз араласу;
• қағазбастылықка салыну, өзін сақтандыру мақсатында әрбір істелген
істі ... ... ... іс ... ... басшылықты баяулату.
Жоғарыда аталған жүйеден басқа мынадай стильдерді келтіруге болады:
• демагогикалық стиль - мінбеден ... ... ... ... ... ұмытады;
• дистанциялық стиль – мәселеге жақындамайды;
• мақсат қойғыш стиль - жалпы ... ... ... ... ... ... - әркімнен ең таңдаулысын алады.
Қоғам қажетін өтеуге қызмет ... ... ... ... ... ... - құлық стилін көрсетеді. Кәсіпкерлік және соған
қарама - қарсы өсімқорлық стиль деген не болады. Өсімқорлық әрекет ұйым
ішінде де, сондай- ақ одан ... ... ... да дәстурлі мінез —
құлықтан шамалы ауытқуға бағытталған. Өсімқорлық ... ... ... де табыс бермейтін арнайы ұйымдарды -ауруханаларда, университеттерде
т.б. байқалады.
2.2. Басқарушының аймақтық бақылау процессін жүзеге асырудағы мәселелері.
Бақылау басқарудың ... әрі ... ... ... кызметкерлердщ ынта-ж1герш арттырудын басты құралы.
Бақылаудың ... ... бірі — ... ... ... ... ісі тек ... және оның көмекшілерінің ғана міндеті емес.
Әрбір басшы, қызмет лауазымына қарамастан, өзінің тікелей жауапты міндеті
ретінде ... ... ... ... ... ... жете білетін,
соған білімм ерісі жететін, әрі басқаларға үлгі-өнеге көрсете алатын
адамдар ғана ... ... ... ... — ол ... ... ... элементі
болып саналады. Барлық басқа қызметтерді одан бөлек қарастыруға ... ... ... ...... және ... ... та, яғни тексеру барысында тек кемшілігін ашып қана
қоймай, сондай-ақ оны жою шараларын қарастырудың зор маңызы бар. ... ... ... жағдайда қазіргі есептеу техникаларын пайдалана
отырып, арнайы жүйе құрылады.
Бақылаудың негізгі үш түрі бар: алдын ала, ... және ... ... ... ... ... ұқсас, өйткені көздейтін мақсаттары
бірдей: нақты алынған нәтижелердің талап ететін нәтижелерге жетуіне ықпал
ету.
Алдын ала ... ... ... ... ... негізгі
құралдары — белгіленген ережелерді, процедураларды және жүріс-
тұрыс линиясын ... ... ... ... мен ... орындауды қамтамасыз ету үшін жасалатындықтан, оны
мүлтіксіз сақтау—бұл жұмыстың белгіленген бағытта
— дамитындығына көз ... ... Осы ... егер қызмет
міндеттері айқын жазылса, мақсат тұжырымдамалары
бағыныштыларға нақты түсіндірілсе, басқарудың ... ... ... ... ... ... ұйымдық
құрылымның ойлаған мақсатта жұмыс істеуі мүмкіндігін арттыра түседі
Алдын ала бақылау үш ... ... ... ... ... ... асырылады. Адам ресурстары саласында
алдын ала бақылау белгілі бір қызмет
міндеттерін орындауға қажетті кәсіптік білімі мен шеберлігін
мұқият талдау және ... ... мен ... бар ... ... ... ... қабылданушылардың өздеріне ... ... ... орындай алатындығына көз жеткізу үшін,
жалданушылардың осы саладағы тиісті білім дәрежесін немесе ... ... ... ... мен ... ... қажет. Ұйымға
білікті жұмыскерлерді тартуда, әрі тұрақтандыруда, оларға еңбекақысы мен
өтемін әділ белгілеудің, ... ... ... ... ... зор ... бар. Көптеген ұйымдарда адам ресурстарын алдын ала
бақылау жұмыскерлерді жалдағаннан ... де, ... ... арқылы, оларға
негізгі міндеттеріне кіріспес бұрын тағы да нені ... ... ... ... ... ... ... ресурстарды алдын ала
бақылағанда материал сапасыньң стандарттарға сәйкестігі, жаңадан келіп
түскен материалдардың жай-куйі, жарамдылығы анықталады.
Қаржы ресурстарын алдын ала ... ... ... ... ... ... ... өзі де жоспарлау қызметін жүзеге асыруға
мумкіндік береді. Бюджет алдын ала бақылаудың ... ... ... бақылау. Күнделікті бақылау жұмыс барысында жүзеге ... ... ... ... ... ал мұны ... асырушы
тікелей басшы. Бағынышты адамдардың жұмысын ұдайы ... ... ... туындаған проблемалар мен ұсыныстарды ... ... мен ... ... жол ... ... нақты жұмысты орындаумен бір мезетте
жүргізілмейді. Оның өзі жұмыс орындалғаннан ... ... ... ... ... мақсатқа жетуге негізделеді. Күнделікті бақылауды жүзеге
асыру үшін бақылау аппаратына ақпараттар, яғни кері ... ... ... ...... нәтижелер туралы деректер.
Кері байланыстың қарапайым мысалына басшының ... ... ... ... ... ... болады. Кері
байланыс жүйесі басшыға көптеген күтпеген проблемаларды ... ... ... ... қолдануға, қойылған мақсаттан ауытқуды дер кезінде
болдырмауға мүмкіндік береді.
Кері ... ... ... (биологиялық және ұйымдық)
бірден-бір іргелі элементтерден тұрады, әрі бірден-бір принциптермен жұмыс
істейді. Кері ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады;
- сыртқы ресурстарды ішкі ресурстарға пайдаланады;
- белгіленген мақсаттың едәуір ауытқуын қадағалайды;
Белгіленген мақсатқа жету үшін осы ... ... ... ... Мұның екі маңызды қызметі бар.
Бірінші қызметі: егер ... ... ... ... ... ... ұсынылған жағдайда, қорытынды бақылау басшыға ақпаратты
ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Нақты алынған нәтиже мен ... ... ... ... басшының жоспарды қаншалықты дәл жасалатындығын
бағалауға мүмкіндік болады. Мұныц өзі, ... ... ... ... ... ... ... сөйтіп болашақта мұндай проблемалардан
құтылу үшін жаңа жоспар жасауға ықпал етеді.
Қорытынды бақылаудың екінші қызметі мотивацияға ... ... ... ... ... ... ... бір нәтижелік деңгеймен
байланыстыратын болса, ондай жағдайда, әрине, ... қол ... ... дәл
әрі әділетті бағалау кажетті.
2.3.Аймақтьқ дамуды ... ... ... ... ... нарық қатынастарына өтудегі нақты
мүмкіндіктері, еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуын ... ... көп ... ... ... етуде. Мемлекеттік реттеу
сұрақтарына басқару жүйесінің негізгі қызметі ретінде атақты батыс
экономисті Д.Кейнс еңбектерінен бастап әр түрлі экономист ғалымдардың
бірқатар теория лық ... ... ... ... дүние жузінің дамыған елдерінің барлығында да қолданылады деп
айтуымызға болады.
Реттеу-бұл экономиканың өсуіне жағдай жасауға бағытталған
экономикалық, ұйымдастырушылық және әлеуметтік шаралар жүйесі.
Экономикаға мемлекеттің ... ... ... ... мәліметтер
технологиясының дамуына, экономикалық ғалымдардың қолданбалы сипаттама
негізінде пайда болуына ... ... ... Д.Кейнстің көрсетуі
бойынша капитализмнің қарама қайшылықтарын шиеленістіре тусті. Нарық
экономикасы дамыған алдынғы қатарлы дуниежузі ... ... ... ... дамуды мемлекет тарапынан реттеуде
пайда болатын қарама-қайшылықтарды жеңілдету мүмкіншілігінің пайда
болатынына көз жеткізуге болады. Мұндай ... ... ... ... мен тәжірибелік-конструкторлық
зерттеулерді енгізу, инфрақұрылымды және халық шаруашылығына қажетті
қатынастарды құруға байланысты қызметтің негізгі турлеріне ие болады.
Мемлекегтік реттеу негізінен ең әдіспен жүзеге ... Оның ... яғни ... ал ... ... ... төлемдер,жеңілдіктер,субсидиялар және т.б.)
Бұрынғы одақ республикаларының өткен жылдардағы тәжірибелерінің
зерттеулері негізінде әкімшілік-әміршілік әдіспен мемлекетті реттеу ... жету үшін ... ... көрсетті,яғни тура әсер етудің жанама
әсер ету шараларымен үйлесімділігінің қажет екендігін айқындады. Тура және
жанама шараларды мемлекет тарапынан реттеп ... АҚШ, ... және ... ... ... мемлекеттік реттеу мәселелерін тереңірек
зерттегенде көруге болады. Қазіргі жағдайда капиталистік мемлекет
амортизациялық есептен шығару көлемін ... ... ... ... мен ... салық енгізеді, жұмыс кунінің, ұзақтығын
шектейді,мемлекеттік стандартты белгілейді және т.б. Бұл ... ... тек қана ... әдіспен ықпал етеді,ол өзінің жеке капиталын
қоспайды және қазынадан қаражат алмайды.Экономиканы жақсарту ушін тек ... ... ... жеткіліксіз.Экономиканың өсу жағдайын жасау
ушін ғылыми-зерттеу жұмыстарын ... ... орта ... ... ... ... ету ... көп қаражат керек. Бұл мақсаттарға қажет қаражаттарды
мемлекеттік ұлттық табысты қайта ... ... ... реттеудің барлық
жуйелерінің негізі болып табылады. Мемлекет қысым жасап табыстың біршама
бөлігінн салық салу ... ... ... елеулі қаражаттардың мемлекет
бюджетіне бөлінуі ұлғаймалы өндіріс процесіне ... ... ... ... ... ... қарама-қайшылықтарды жою ушін мемлекет
еңбек пен капитал арасындағы қатынастарға араласуға мәжбур болып отыр.
Мемлекет еңбек пен ... ... ... ... ... байланысты зейнеткерлік әлеуметтік қамтамасыз
етілулермен, аурулар мен өндірістік жарақаттарды ескеру арқылы реттеп
отырады. Елдің, заңды мекемелерінің кушін ескере отырып, жұмысшы ... ... ... ... дәрежедегі мемлекеттік реттеу
объектісі негізінде қарастырылып отыр. Реттеудің жанама әдістері қатарына
мемлекеттің несие саясатына ... ... ... ... өзгерту арқылы әсер етуі , ұсыныс пен сұраныс қатынасының ықпалын
ескере отырып, тауарлар мен қызметтерді ... ... алуы ... дамуын жаткызуға болады.
Мемлекет ұлгаймалы өндіріс процесі мен экономикалық қатынастардың
барлық жақтарына -өнеркәсіптер мен ішкі ... ... ... жоспарлауды басқару, қоршаған ортаны қоргау
қызметтерін басқару мекемелері арқылы әсер етеді.Сонымен қатар, ол
экономикалық өрлеуге, оның құрылымы мен өсу деңгейіне,ірі және ... ара ... ... ... ... мен ... өзара қатынасы мен еңбекпен
қамтылуына,несие-ақша айналымына, баға белгілеу мен сыртқы экономикалық
байланыстарға да ықпалын тигізеді.
Бақылау-ұйым мақсатына жетуді қамтамасыз ететін процесс.Ол мәселелерді
анықтап,оны шешу ... ... ушін ... бірге, бақылау
жақсы істелініп журген қызметті ынталандыру үшін де ... ... ... ... ... мына ... ... стандартты белгілеу;
• нақты қол жеткен нәтижелерді өлшеу;
• алынған нәтиже белгіленген стандарттан ауытқыған ... ... ... бұл ... ... ... беретін және
де ұйым қызметін осы мәселелерге сай жинақтап, реттейтін баскарудың
сипаттамасы.
Ұйым мақсатына жетуге зиянын тигізбестен бұрын, оның қателіктерін ... ... ... ... білу қабілеттілігіне ие болу бақылауды
жузеге асыру қажеттілігінің бірден-бір маңызды себебі ... ... ... мақсатына жетуге тиімді көмек көрсететін ұйым
қызметтерінің бағытын ... ... ең ... ... бірі ... ... мен ... біле отырып ұйым басшылығы сыртқы
ортаның құбылмалы талаптарына ұйымды тез ... ... ... ... бұл ... ұйым ... негізгі қалайтын
қозғалыстардың жеделдетуін қамтамасыз етеді.
Бақылаудың кең көлемде журуі оның ең маңызды ... ... ... Әр бір ... дәрежесіне қарамастан, бақылауды ... ... бір ... ... ... ... ... үш түрі бар. Олар:
• алдын ала бақылау;
• ағымдағы бақылау;
• қорытынды бақылау.
Алдын ала бақылау-жұмыстың нақты басталуынан ... ... ... ... жургізу құралы ретінде -белгіленген ережелерді, процедуралар
мен іс-әрекеттер тізбегін қолдану қарастырылады.
Ережелер мен ... ... ... ... ... ... жасалынады.Ал оның қатаң турде сақталынуы жұмыстың көрсетіліп берілген
бағытта өсіп-өркендеп келе жатқанын көрсетеді.
Ұйымдарда алдын ала бақылау мына төменде ... ... ... адам ... ... ... ресурстарға байланысты;
• қаржы ресурстарына байланысты.
Ұйымдардағы адам ресурстары саласындағы алдын ала бақылау іскер және
жоғарғы деңгейдегі білім мен ... ... ... әр ... міндеттемелерінің орындалуы және дайындығы өте жоғары
деңгейдегі және мамандырылған адамдарды таңдап алу арқылы жузеге асады.
Сеніп тапсырылатын міндеттемелерді, қабылданып алынғалы жатқан
жұмысшылардың орындайтындай ... бар ... көз ... ушін
мумкін болатын төменгі дәрежедегі білім деңгейін немесе сол салада істеген
жұмыс ұзактығын міндетті турде белгілейді.
Әділетті көлемдегі төлемдер мен қосымша төлемдер белгілеу,
психологиялык ... ... және де ... ... сұхбаттасу кештерін өткізу жолдары арқылы ұйым құрамына өз
ісін жетік білетін мамандарды тарту және оларды ... ... ... ... қолданылған материалдық ресурстар міндетті
турде алдын ала бақылаудан өтуі тиіс. Мұндай жағдайда бақылау сапасы мүмкін
болатын төменгі деңгейдегі стандартты жасау мен осы ... ... ... сәйкес келуін іс-жүзінде тексеру жолдары көмегімен
жузеге асырылады. Бұл ... ... ала ... ... ... негізгі
әдістің бірі - жеткізушіні таңдау болып табылады, яғни жеткізушіні алдын
ала белгіленген жағдайларға сай материалдарды дер ... ... ... ... ... тиіс.
Алдын ала бақылаудың материалдық ресурстар әдісіне ұйымды запаспен
қосалқы материалдармен қамтамасыз ету, ... ... ... ала бақылаудың қаржы ресурстарының негізгі құралы ретінде-бюджет
қарастырылады.Ол алдын ала ... ... ... ... ... ... ... журіп жатқан кезде жургізіледі.Бұл
бақылаудың нысанасы ретінде -бағынушы қызметкерлер қарастырылады.
Бағынушылардың ... ... ... одан ... ... ушін ... болып отыратын мәселелер мен ұсыныстарға талдау жасау
арқылы белгіленген жоспарлар мен ережелерден ауытқу мумкіндігін толығыменен
жоюға болады.
Ағымдағы бақылау ... ... жету ушін ... ... ... ... бар нақты нәтижелерге негізделеді. Басқару
аппаратына ағымдағы бақылауды жузеге асыру ушін міндетті ... ... ... ... ... жөніндегі мәліметтер. Кері байланысқа
қарапайым мысал ретінде басқарушының бағынушыларға ескерту жасауын
келтіруге болады. Кері байланыс жуйесі басшыларға ойластырылмаған
мәселелерді ... ... ... және де оның ... ұйым ... ... ... тиімді жолдарынан幗ауытқымау ушін ретеп
отыруға мумкіндік береді. Басқарудағы кері ... бар ... ... ... ... ие болуы ушін "кіріске" елеулі ықпалын
тигізеді. Кері байланысы бар ұйымдастыру ... ... ... ... турі жатады, яғни материалдық, қаржылық және адам ресурстары.
Қорытынды.
Нарық экономикасы дамыған алдынғы қатарлы дүниежузі елдерінің
тәжірибелерін зерттей ... ... ... ... ... ... болатын қарама-қайшылыктарды жеңілдету
мүмкіншілігінің пайда болатынына көз жеткізуге болады. Мұндай ... ... ... ... мен ... өткізу, инфрақұрылымды және халық шаруашылығына қажетті
қатынастарды құруға байланысты қызметтің негізгі турлеріне ие болады.
Бұрынгы одақ республикаларының өткен жылдардағы тәжірибелерінің зерттеулері
негізінде әкімшілік - ... ... ... ... қажетті нәтижеге
жету үшін тиімсіз екенін көрсетті, яғни тура әсер етудің ... әсер ... ... ... ... ... Тура және жанама
шараларды мемлекет тарапынан реттеп отыру АҚШ, Жапония және басқа дамыған
елдердің экономикасын мемлекеттік реттеу мәселелерін тереңірек ... ... ... ... ... ... амортизациялық
есептен шығару көлемін анықтайды,тауар әкелуге сандық шектеулер мен
кедендік салық ... ... ... ... шектейді, мемлекеттік
стандартты белгілейді және т.б. Бұл шараларда мемлекет экономикаға тек ... ... ... ... ол ... жеке ... қоспайды және
қазынадан қаражат алмайды. Экономиканы жақсарту үшін тек қана әкімшілік
шаралардың болуы жеткіліксіз. Экономиканың өсу ... ... ушін ... ... қаржыландыруға, инфрақұрылым құруға, әлеуметтік орта
саласына қажет құрылыммен қамтамасыз ету ушін ... көп ... ... тізімі.
1. Қазақстан Республикасының Коституциясы.
2. Фишер; Дорнбуш. "Экономика" :М 1998г.
3. Костьюк В.Н. ...... ... Д. ... теория" :М 1997.
5. Макконел Брю. Экономика: ... ... и ... 2том ... Я, ... ... ... Оқулық, 1996 21-бет.
6. Әбдіразақов Т. Нарык және басқару ... // ... ... Экономика, Учебник/ Под. ред А.С Булатова - М, 1999 549-558стр.
Бункина, Семенов. Макроэкономика: основы экономической политики. :М
1999г.
8. Гайнуллин М.А ... ... :А, ... Иванов М. Роль государства в экономике - Журнал, "Экономист",
1995г.
10. Клас Энклунд Эффективная экономика. Шведская ... ... А.В. ... ... плана и рынка.-
Журнал "Экономист", 1991г.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы қаржы нарығының қалыптасуы,және қызмет атқару механизмдері48 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Қазақстандағы кеңестік мәдениет ошақтарының қалыптасуы78 бет
1990 жылдан бастап Қазақстанның әкімшілік-аймақтық даму тарихы5 бет
Аймақ экономикасы дамуының кластерлік принципі9 бет
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуын басқару76 бет
Нарық жағдайында аймақтық даму бағдарламасының қажеттілігі (Маңғыстау облысы мысалында)25 бет
Экономиканың аймақтық дамуы16 бет
Қазіргі кезеңге сай әлеуметтік -экономикалық даму аймақтарының басқару органдары79 бет
Қазақстан Республикасының аймақтық даму мәселелері51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь