Ағылшын тілін оқыту технологиялары

Кіріспе
1. АҒЫЛШЫН ТІЛІНЕ ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНЫҢ ТЕОРИЯСЫ МЕН ТӘСІЛДЕРІ
1.1 АҒЫЛШЫН ТІЛІ САБАҚТАРЫНДА ОҚУШЫЛАРДЫҢ ТЫҢДАН ТҮСІНУ ІСКЕРЛІКТЕРІ МЕН ДАҒДЫЛАРЫН ДАМЫТУ
1.2 КОММУНИКАТИВТІ ӘДІСТІН ТҮСІНІГІ
1.3 КОММУНИКАТИВТІК ӘДІСПЕН ҮЙРЕТУ
2. КОММУНИКАТИВТІ ОҚЫТУ ӘДІСІНІҢ ШЕТЕЛ ТІЛІ САБАҒЫНДА АЛАТЫН ОРНЫ
2.2 КОММУНИКАТИВТІ ӘДІСПЕН ОҚЫТУДЫҢ ТИІМДІ ЖОЛДАРЫ
2.3 МОДУЛЬДІК ТЕХНОЛОГИЯСЫ АРҚЫЛЫ КОММУНИКАТИВТІ ӘДІСПЕН МЕҢГЕРТУ
2.3 КОММУНИКАТИВТІ ӘДІСПЕН ҮЙРЕТУДІҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Жұмыстың кіріспе бөлімінде зерттеудің өзектілігі, мақсаты мен міндеттері, нысаны, зерттеу барысында қолданылған әдістер, зерттеудің теориялық және практикалық құндылығы айқындалады. Қорғауға ұсынылатын негізгі тұжырымдар анықталып, зерттеу жұмысының талқылануы мен жариялану барысы баяндалады.
Негізгі бөлімде білім беру жүйесіндегі жаңа технологиялардың алатын орны, мектепте оқушылардың ауызекі сөйлесу әрекеттерін белсендіру мен қарқынды дамытудың, сапалы әрі тиімді жолы ретінде коммуникативті оқыту технологиясын ағылшын тілі сабағында қолдану жолдары ғылыми-теориялық тұрғыдан баяндалған. Екінші бөлімде тәжірбиелік жұмыстардың әдістемесі мен материалдары талқыланған.Коммуникативті оқыту технологиясын енгізе отырып оқушылардың тілге қызығушылығын арттыру тәсілдері айтылған. Эксперимент жұмыстарының нәтижелері берілген. Қорытындыда жалпы жұмыстың мазмұны педагогикалық, әдістемелік теориялар мен дидактикалық қағидаларды басшылыққа ала отырып жасалғандығы көрсетілген.
1. Амандықова Г.Н., Мұхтарова Ш.Е. Шет тілін оқыту әдістемесі.- Астана,
2007. 260 б.
2. Амандықова Г.Н.,Мұхтарова Ш.Е. Шет тілін оқыту әдістемесі.- Астана,
2007. 260 б.
3. Бим И.Л. К вопросу о методах обучения иностранным языкам.
ИЯШ, №2, 1974, С.40.
4. Жұмабаев М.Педагогика.Алматы,Рауан,1993. 250б.
5. «Teaching English Language and Managing Teachers Associations: Sharing
Ideas,Sharing Eхperiences» Материалы VII международной научно-
практическо конференции. - Тараз. 2007. С.350.
6. Булекбасова Б. «Инновациялық технология», Оқыту-тәрбиелеу
технологиясы, 2010 ж, №5, 80 б.
7. Ұлт тағылымы №4, 2007. 50 б.
8. Хабаршы №5, 2008 жыл 122 б.
9. Алхазишвили А.А. Основы овладения устной иностранной речью -
Москва, 1988. С.200.
10. Оразбаева Ф. Тілдік қатынас: теориясы және әдістемесі - Алматы, РБК,
2000. 200 б.
11. Пассов Е.И. Основы методики обучения иностранным языкам.
М.: издательство Русский язык, 1977, С.300.
12. Мектептегі шет тілі. №4, 2011. 28 б.
13. Нестерова Н.Б.Оптимизация обучения монологической речи в 4-5классах средней школы. ИЯШ №5, 1982. С.30.
14. Малахова Е. Болон процесі. «Басты мәселелер туралы», 2008 ж. 150 б.
15. Аяпова Т., Әбілдаева З. «Ағылшын тілі» жалпы білім беретін мектептің
6-шы сыныбына арналған оқулық. Алматы: Атамұра, 2006, 269 б.
16. Jack C. Richards «Interchange Intro» Student’s book third edition 252 б.
        
        КІРІСПЕ
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Жұмыстың кіріспе бөлімінде зерттеудің өзектілігі, мақсаты мен міндеттері, нысаны, зерттеу барысында қолданылған әдістер, зерттеудің теориялық және ... ... ... ... ... ... ... анықталып, зерттеу жұмысының талқылануы мен жариялану барысы ... ... ... беру ... жаңа ... алатын орны, мектепте оқушылардың ауызекі сөйлесу әрекеттерін ... мен ... ... ... әрі ... жолы ретінде коммуникативті оқыту технологиясын ағылшын тілі сабағында қолдану жолдары ғылыми-теориялық тұрғыдан баяндалған. ... ... ... ... ... мен ... талқыланған.Коммуникативті оқыту технологиясын енгізе отырып оқушылардың тілге қызығушылығын арттыру тәсілдері ... ... ... ... берілген. Қорытындыда жалпы жұмыстың мазмұны педагогикалық, әдістемелік теориялар мен дидактикалық қағидаларды басшылыққа ала отырып ... ... ... Тілді тек тілдік бірліктер мен олардың өзара байланысының қатаң құрылымды жүйесі деп түсінуге ... тіл ең ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас құралы болғандықтан, ол сөйлеу әрекетінің арқауы болып табылады. Тіл ұлт пен ұлтты ... ... ... ... сөйлесу адамзат баласы үшін тысқары бір дүние емес, ол ішкі құбылыс. Сөйлеу тек адамға ғана тән. Адам тіл ... ... ... ... Қазіргі таңда, еліміз өз егемендігін алып, дербес мемлекет ретінде танылуда. Сондықтан, еліміздің ... ... ... шет ... меңгеру, шет елдермен қарым-қатынас орнатудың маңызы зор екендігін көрсетіп отыр. Бұл дегеніміз қазақстандықтар үшін, жастар үшін ағылшын тілін ... ... ... одан әрі ... ... ... отыр. Білім-адамзат қазынасы, халықтың білімділігі-елдің байлығының ең маңызды бөлігі. Тәрбиелеу мен оқыту жүйесінде білім арқылы ең озық ... пен ... ... ... ... ... ... тұрғыдан зерттелуі тіл білімінде ХХғасырдан бастау алады.Тіл білімі үшін ... ... ... ... ... бірі ... швед лингвисі Фердинанд де Соссюр алғаш болып көрсеткен. Бала тілін зерттеген ғалымдар: Л.Щерба, Е.Кубрякова,Е.И.Пассов, И.Л.Бим, И.Ф.Комков, А.А.Леонтьев. И.В.Рахманов, С.Канцнельсон, ... ... ... ... ... Т.А.Аяпова, Э.Д.Сүлейменова, Ф.Ш.Оразбаева.т.б. Л.Щерба: , деген, ал Т.Аяпова , - ... ... ... жеке ... ... ... ... хабар алысатын саналы әрекет түрінде жүзеге асатыны белгілі.Сондықтан тілдің әртүрлі деңгейіндегі тілдік ... ... ... коммуникативті түрлері, сөйлесімдер мен мәтіндердің коммуникативтілігіне негіз болып отыр. Қоғам талабына сай шетел тілдерін оқытуда берілетін білім мазмұны мен ... ... ... қажет ететіндігі айқындалды.
Ондағы мақсат оқушыларды қарапайым болса да өз ... ... ... қана ... ... тіл ... ... алысуға үйрету, себебі жалпыға білім беретін орта мектеп білімнің негізгі мақсаты оқушының шетел тілінде сөйлеу қабілетін жетілдіру.
Соңғы жылдардағы тілші, әдіскер ... ... ... ... ... мектеп оқушыларының көпшілігінің сөздік қоры жұтаң, сөз тіркестерін, сөйлем және мәтін (топик) құрауда дәрменсіздік танытатындығын, ойын жүйелі түрде жеткізе ... ... ... ... ... байқауға болады деген пікірді тілге тиек етіп отыр. Қазіргі кезде оқушылардың ... ... ... ... ... күннің өзекті мәселесі болып табылады. Тіл дамытуда мынадай тілдік материалдарды пайдалануға болады:
а) Тіл дамыту жұмыстарын көркем-әдеби үлгілермен емес, таза ... ... ... Тіл ... газет-журналдардың, ресми іс-қағаздардың тілін пайдалану.
б) Тіл дамытуда көркем-әдебиет тілінен үлгі алу.
Тіл дамыту жұмыстарын үш салаға бөледі; 1.сөздікпен жұмыс; 2.сөз тіркесі және ... ... ... ... ... ... ... коммуникативті оқыту технологиясының теориялық негіздері қарастырылады. Ғалымдар көзқарасымен, ауызекі сөйлеудің өлшемдері мен оған қойылатын талаптары ... ... ... ... ауызекі сөйлеуге үйретудегі коммуникативтік әдістер және шет тілін ... ... оқу ... сабақ бөлімі бойынша мазмұнын сұрыптау сөз болады. Мұның басты ... ... ... ... ... дағдысының әлі қалыптаспағандығын, білімнің жеткіліксіздігі деп санаса, кейбір зерттеушілердің пікірінше, ... тіл ... ... өз ... жүргізілмейтіндігінде деп есептейді.
Зерттеудің мақсаты:
Жалпы білім беретін мектепте міндетті пән болып табылатын ағылшын ... ... ... ... ... сөйлейтін, тыңдап түсінетін, жазатын тілдік тұлғаны қалыптастыруға қажетті дағды мен біліктің жаңашалануын қажет етеді. Ол үшін ағылшын ... жаңа ... ... оқытудың әдіс-тәсілдерін, сабақтар жүйесін әзірлеу мен қолданудың технологиялық ... ... ... ағылшын тілінде қарым-қатынас барысында тілді пайдалана алуы мен тілдік ауызша сөйлеу дағдысын қалыптастыру.
Зерттеудің міндеттері:
-әдістемелік әдебиеттерді ... ... ... ... талдаулар жүргізу;
-оқушылардың ағылшын тілі сабағында ауызша сөйлеу дағдыларын жаңа технологиялар негізінде меңгерту ... ... ... ... ... ... ... әдістемесінің ұтымдылығын эксперимент нәтижелеріне сүйеніп дәлелдеу.
Зерттеу әдіс-тәсілдері: Жұмыста баяндау, тұжырымдау, ... ... ... бақылау, эксперименттік т.б.әдістер қолданылады.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы.
-Жалпы білім беретін мектептегі ағылшын тілін ақпараттық коммуникативтік технологиясы негізінде оқушылардың сөйлеу дағдысын ... үшін ... ... ... ... ... жиынтығы топтастырылады. Олардың дәйектілігі педагогикалық тәжірибе эксперимент өткізу барысында дәлелденді.
- Ағылшын тілі жүйесінің ішкі құрылымынан қажетті тілдік ... ... оны ... тілінде сөйлесу, пікірлесу, жазу, сұхбаттасу т.б. қызметтерінде жүзеге ... ... ... ... ... ақпараттық коммуникативтік технологиялар жүйесімен оқыту арқылы қалыптастыру жолы мен ... ... ... ... ... технология жүйесімен оқыту
жеке тұлғаның дамуына әсер етуші фактор ретінде танылып, әдістемелік- теориялық негіздерге сүйене отырып анықталды. Соның ішінде ... ... ... ... ... роль атқаратыны анықталды.
-Жалпы білім беретін мектептерде ақпараттық коммуникативтік ... ... ... ... ... осы ... ... тілі сабақтары жүйесін негіздеп,олардың педагогикалық,
психологиялық шарттарын жасау арқылы айқындалды.
Қорғауға ұсынылатын негізгі тұжырымдар. Коммуникативті оқыту технологиясы негізінде ... ... ... ... ... ең ... ... инновациялық технологияның әдістерімен жолдары өзара тығыз байланыса қаралып, олардың өзіндік айырмашылықтары мен сабақтастығы ... ... ... ... ... сай ... тиімді үйретуге мүмкіндік беретін заманауи әдіс-тәсілдер зерттеледі;
-зерттелген заманауи әдіс - ... ... ... ... ... технологиялар жүйесімен оқыту-мақсатты түрде жобаланып саналы түрде ұйымдастырылатындығы зерттеу барысында нақтыланады;
-ақпараттық технологиялар ... ... ... әдістердің өзара байланыса, араласа қолданылуы зерттеуде айқын көрінеді.
* АҒЫЛШЫН ТІЛІНЕ ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНЫҢ ТЕОРИЯСЫ МЕН ТӘСІЛДЕРІ
Орта ... ... ... ... ... 1947 ... ... Сол жылы Министрлер Кеңесінің қаулысы шетел ... ... әрі ... ... ықпал еткен құжаттардың бірі болды. Содан ... 1961 жылы ... ... ... ... ... мақсат-міндеттерді айқындап берді. 1977 жылы қаулыдан кейін көптеген өзгерістер ... [1.7]. ... ... ... ... ... тілдің негізін қалаудан басталады,әрі қарай шетел тілін оқып үйрену жалғастырылады Тілді пайдалану үшін ... ... ... ... ... ... кезең- тілді оқып үйренуде өте маңызды кезең,осы кезеңде оқу қалай басталса, ... ... ... ... Г.Пальмер бұл кезең туралы былай деген екен:>>Take care of the first two stages and the rest will take care of itself>> [2. 6] Орта ... шет ... ... 3 ... 5 сыныптан басталды. Бұл кездегі ... ... және шет ... ... ... ... Ауызша сөйлеуді түсіну, ауызша мен жазбашаның негізін қалау. Бағдарламада бөлімнің екі ... ... және ... айқындайды. Алғашқы кезеңге бірінші орынға оқып-түсіну және аударма қойылады.
-оқушылар таныс емес ... оқып ... ... оқып ... ... ... өз ана тіліне ауызша аудара ... ... білу ... ... ... ... ... көшіріп жаза білу
-қысқа сөйлеуді жаза білу
1961жылғы қаулыдан кейінгі өзгерістер. Бұл кезеңдегі бағдарлама бойынша бірінші орынға тәжірибелік мақсат ... ... ... өз ойын айта алу және ... хабарлама жасауға(монолог)және ағылшын тілінде әңгіме жүргізе білуге(диалог)мән ... ... ... ... та ... ... ... талаптар қойылды: ағылшын тілінде әңгімелесе білу; сөздіксіз күрделі емес мәтінді оқып-түсіну; оқи білу.
Жазуға көмекші рөлі берілді. ... ... ... ... ... ... білу жағына басты назар аударылды.
Тіл - сыртқы дүние мен қоршаған орта туралы білім алу ... ... ... ... ... тіліндегі атаулармен, құбылыстармен танысады. Танысу ауызша және жазбаша түрде жүреді. Осы екі түрді меңгеру ағылшын тілін игерудің ... ... ... ... ... ... ... тілін ауызша және жазбаша түрде пайдалана білуі тиіс. Ағылшын тілін тыңдап түсіне білу және ... білу ... ... ... ... ... тілдің жазбаша түрін пайдалана білу немесе жазу және ағылшын тілінде жазылған мәтінді оқи білу жатады. Тіл қатынас құралы,ол ... және ... ... ... ... ... түрге: тыңдау, түсіну және сөйлеу әрекеті жатады. Жазбаша түрге: оқу және жазу әрекеті жатады.
Тыңдау, сөйлеу, жазу және оқу ... ... ... ... ... да, ... да жақсы меңгеруіне тікелей әсер етеді. Оқушы тілді жақсы меңгеру үшін осы төрт ... ... ... ... ... [3. ... ғасыр табалдырығын білім мен ғылымды инновациялық технология бағытымен дамыту мақсатымен аттауымыз ... ... ... ... болып табылады. Жас ұрпаққа саналы, мән-мағыналы, өнегелі тәрбие мен білім беру бүгінгі күннің талабы.
Сондай-ақ халықаралық қатынастар аясында болып жатқан әлеуметтік-экономикалық, ... және ... ... әсерінен қоғамда ағылшын тілінің рөлі өзгерді. Ол қарапайым оқу пәнінен заманауи білім беру жүйесінің негізгі элементіне айналды. Осыған орай ... ... сай ... ... ... үйретуге мүмкіндік беретін көптеген әдістер пайда болды.
Сондықтан, әр мұғалім өзінің шығармашылығын дамыта отырып озық іс- ... ... ... ... ... ... мектептерінің оқу үрдісі түбегейлі өзгеріп оқытудың жаңа түрлері, ... жаңа ... ... педагогикалық технологиялар пайда болып, олар білім мазмұнының ... ... ... болуда.
Білім беру жүйесінің алдындағы жаңа міндеттердің бірі инновациялық педагогикалық оқыту технологияларын пайдаланып білім сапасын ... ... ... ақпараттық технологиялар жүйесімен оқытудың ерекшелігі: оқу материалдарының ақпараттық-коммуникативтік технологиялар арқылы оқушылардың оқу іс- әрекетін мұғалімнің ... ... ... арқылы меңгерілуі. Жеке тұлғалардың қалыптасуын қамтамасыз ететін деңгейлеп, саралап оқыту, жобалап ... ... ... ... ... ... өз бетімен ықпал ету,өзіндік пікірлерін анық жүйелі жеткізе алатын жеке тұлға қалыптастыру,оқушылардың, ... ... ... дамыту болып табылады. Оқытудың мақсаты оқу бағдарламасымен айқындалады.
Оқытудың ... үш түрі ... ... ... ... тәрбиелік мақсаты. Оқушылардың көпшілігінің ағылшын тілін оқуға деген үлкен қызығушылықпен кірісуі, олардың ағылшын тілінде қалай сөйлейтінін естігісі және сөйлегісі келеді. Олар ... ... ... ... ... ... ... біле бастайды. Осы кезеңде қарым-қатынас екі жақты болуды талап етеді себебі, олар тыңдай ... де, ... ... де ... ... Оқытудың ағартушылық мақсаты. Кез -келген тілдің ағартушылық қызметі зор. ... тіл сол ... ... ... ... ... көрсеткіші және сол тілде сөйлейтін ел туралы хабардар болуы; өз ойын ... ... ... үйренеді. Оқытудың дамыту мақсаты. Оқу-ұйымдастыру білігі мен дағдысын қалыптастыру дамытушылық ... ... ... табылады. Себебі, оқушының тіл білімі деңгейін жоғарылату және сол тілде ойлауды дамыту-тіл білімін дамытудың басты міндеті.
Ағылшын тілін ... ... ... - ... ... ... қарым-қатынас жасай алу негіздерін меңгеруі болып табылады.
Бірінші тараудың екінші ... ... ... ... ... ... оқыту әдістемесі сипатталады.
Еліміздегі білім беру саласында оқытудың жаңа түрлері, ... ... ... ... ... олар ... ... жаңаруына себепші болуда. Осындай оқыту әдістемесіндегі заман талабына сай бағдар деп инновациялық, технологиялық білім беру жүйесін айтуымызға болады., ... ... ... ... ... дегеніміз- жаңа мазмұнды ұйымдастыру, жаңалық енгізу, яғни ... ... ... ... ... Қазіргі әдістемелік әдебиеттерде (technology) деген ұғым деген ... ... ... >>Технология>> термині тәсілдер жүйесі деген мағынаны білдіреді [6.73].
Оқыту технологиясы дегеніміз- оқыту техникасы туралы ғылым, сондықтан, оқыту ғылыми түрінде ... асуы ... яғни ... ... ... неге олай ... керек деген білім бірліктілігін білуі тиіс. Оқыту технологиясы ... ... ... ... ... тұжырымдамамен тығыз байланысты, яғни қандай үдерістер арқылы, қандай әдістер арқылы, қандай оқыту құралдары арқылы, оқытуды қалай ... ... ... ... ескеру қажет және ағылшын тілін үйретуде қалай ескеру керек ... ... ... ... ... ... мен ... нәтижесі бізге шетел тілінен берілетін білім мазмұны мен оқыту әдістерін жаңалау керек екендігін көрсетті.
Ақпараттық ... ... ... көрсетілетін әдістердің барлығы өзара байланыста,араласа қолданылады. Ақпараттық жүйемен оқытуда түсіндіру әдісі кино, диафильмдер көрсету арқылы жүзеге асады. Мәтін, елтануға ... ... ... осы әдіс ... жүзеге асады. , сияқты тапсырмалар компьютер арқылы ... ... ... қорытындылау, қайталау, ал ең бастысы оның практикалық қолдану дағдысы мен ... ... бұл ең ... әдістердің қатарына жатқызылады.
Бірінші тараудың үшінші тарамшасында ағылшын тілін үйретудегі коммуникативтік ... ... ... ерекшеліктерінің сипаты ашылады.
Қазіргі кезде тілді коммуникативтік оқыту мәселесіне ерекше назар аударуда. Ағылшын тілін оқытудың жаңа технологиясы тілдің ... ... ... ... оны ... ... ... меңгертуді көздейді. Қатынастық әдіс ХIХ ғ 60-70жылдарында ағылшын тілі ... ... тіл ... ... ... Британияда пайда болды.
Бүгінгі тәуелсіз мемлекетімізде білімге деген көзқарас түбегейлі өзгеріп, оқытудың жаңа түрлері, әдістері, жаңа бағыттағы технологиялар пайда, ... олар ... ... толығымен түбегейлі жаңаруына себепші болуда.
Оқыту әдістемесіндегі заман ... сай ... бірі ... ... ... Осы ... ... яғни ағылшын тілін оқытудағы коммуникативті біліктілік деңгейді Германияның оқу бағдарламасын жасаған неміс ғалымдары Г.Нойнер, Г.Хунфельд былай ... ... тіл және ... (күлу, дауыс ырғағы сияқты) әрекеттер арқылы болады. Ол алдын-ала жоспарланған, дайындалған болуы немесе жоспарланбаған болуы мүмкін. Сабақ үстінде ... ... ... ... коммуникациясына көп көңіл бөлінеді.
Оқушылардың сабақта айтылған хабарлардың мағынасын түсінуі, олардың түпкі ... ... ... және ... жеке мақсатын іске асыруы өте маңызды іс. Осы біліктілік коммуниктивтік біліктілік деп аталады [7. 105].
Коммуникативтік ... ... оқу ... ... мағыналық мақсат, яғни оқушы коммуникативтік жағдаяттарды
әңгімелесу, сөйлесу, қарым-қатынас туындайтын жағдайларды таба білуі керек. Ол өзінің іс-әрекетінің, сөйлесуінің, қарым- қатынас ... ... - осы ... ... ... ... қажет.
2.Әлеуметтік мақсат, оны жүзеге асыру кезінде оқушы өзін өзі қалай ұстайтынын біле отырып, өз іс-әрекетіне жауап бере алады. Алға ... ... ... ... жетуге ұмтылады, сондай-ақ қарым-қатынас жасайтын әріптесімен жеке тұлға ретінде тең жағдайда болуға тырысады.
3.Лингвистикалық ... ... Бұл ... ... ... ойларын,іс-әрекетін сөйлеп жеткізе алуға ынталы болады.
Бұл үш компонент бөлек-бөлек емес,керісінше өзара тығыз байланыста болады деп пайымдайды Г.Нойнер [8. 89].
Осы аталған ... ... ... қол ... ... жолын іздестіруші әдіскерлердің бірі Е.И.Пассовтың пікірінше шетел тілін оқытуда мына жайттарды ескергенде коммуникативтілікке ие болатынын байқаймыз:1 коммуникативтік ... ... ... ... 2. арнайы жаттығулар жасау; 3. бүкіл оқу процесін мақсатты түрде ... ... ... неде, ол оқыту ісін қалай ұйымдастырады оның ерекшеліктері мынада: 1Коммуникативтілік оқу процесіндегі білік,дағдыны жетілдіруге бағытталады. Ағылшын тілінде үнемі ... ... ... ... ... ойдан арылтып оқуға деген қызығушылығын арттырады. Ол үшін барлық жаттығулар сөйлеуге жетелейтін мақсатта болуы керек. Коммуникативтік ... ... ... жеке бас ... ... көздейді, яғни баланың бойындағы барлық жеке қасиеттері ескрілуі керек. Бұл оның белсенділігін ... ... ... үшін ең басты құралы болып саналады.
3.Коммуникативтілік функционалдықпен де байланысты, себебі кез келген сөз коммуникация процесінде белгілі бір қызмет ... ... ... ... ... ... сөздерді іс жүзінде сөйлеу барысында қолданып жаттықпаса, кейін оларды есіне түсіре алмай, дұрыс ... ... ... ... оқыту әдісі оқытудың ситуативті болуын талап етеді. Өйткені, ... ... ... ... ... ... есептеледі. Ситуативтілік сөйлеуге ынталандырудың бір түрі ретінде,сөйлеу біліктілігін жетілдіретін әдіс ... әрі ... бір ... ... жету жолы ... ... әдіскер ғалымдардың көптеген еңбектерінде қаралып келеді [9. 112].
Коммуникативтік оқыту ... ... ... ... ... әдістеме. Ал, адамдар тілді сөйлем түрінде қолданғанда ғана бірін-бірі түсініп, пікірлесе ... ... ... бір дәрежеде ағылшын тілінде сөйлеуге, өз ойын ... ... ... ... сөйлеген сөзін, жазғанын түсіне алатын дәрежеге жеткізу үшін, ... тілі ... ... ... ... түрінде үйретілуі тиіс. Себебі, жеке атау тұлғалы сөздер де, грамматикалық формалар да ... ... ... ... ... ... ғана ... аяқталған ойды білдіре алады [10. 77].
Коммуникативтік әдіс ... мен ... ... ... кедергіні бұзады. Коммуникативтік біліктілікке қалай қол жеткізу жолын іздестіруші әдіскерлердің бірі Е.И.Пассов ... ... ... ... белгілері деп мыналарды атап көрсетті:
1.Әдістің дифференциалдығы әр әдіс нақты бір мақсатқа жету құралы ... ... ... ... ... әрекетінің әрбір түрі, нақтылап айтқан осы әрекет түрін жасай білу.
2.Әдістің оқыту жағдайына байланысты еместігі. Әдіс оқытудың тактикасы емес стратегиясын ... және сол ... осы ... ... ... ... әдістің мүмкіншілігі сөйлеу әрекетінің берілген түрін ... ... ... өзек бар болғандығы немесе М.В.Ляковскийдің сөздерін пайдалансақ басты әдістемелік ... ... ... ойы о ... әдістемелік мәселені шешу қызметінің бір-біріне байланысты болуын шарт етеді. Бұл негізгі ой әдіске кіретін кіретін принциптерді ... ... ... ... ... ... бұл өзара жағдай жасаған жеке әдістемелік принциптер жүйесі, бір стратегиялық оймен біріккен, сөйлеу әрекетінің қандай ... ... да ... ... әдіс деп ... қандай жағдайда нәтижелі болатынына мұғалімнің тигізер ықпалы зор және ... ... ... ... да ... ... ... бөліп отыруы аса маңызды.
Сондықтан, ағылшын тілдерін оқытуда коммуникативтік оқыту әдістемесін қолдану - оқушылардың сөздерді грамматикалық тұрғыдан бір-бірімен дұрыс ... ... ... ... ... ... бұл ... жиі қолдану өз нәтижесін береді.
Яғни, тілді оқытудағы ең басты мақсат- оқушыны сөйлеуге, яғни айтар ойын жеткізе білуге ... ... ... ... ... ... өз oйын жарыққа шығару процесі, өз сөзін екінші біреуге түсінікті етіп жеткізуі.Сөйлеуге үйрету дегенде мынадай ұғымға мән беріледі: бұл-адам мен ... ... ... ... ... ... яғни бір ... өз ойын екінші адамға ауызша жеткізуі, сөйлеуі, айтуы. Сонымен бірге айтылған ойдың адамға түсінікті болып, оны ... ... ... ... оған өзіндік жауап қайтаруы. Бұл сөйлеуге үйретудің бір адамға ғана мәселе емес екендігін көрсетеді. Ол ... ... ... ... асады. Сөйлеу әрекеті-тілді үйрену жолындағы маңызды баспалдақ, қажетті шарт қана емес, ол-адамзаттың қоғамдағы орнын, қызметін көрсететін күрделі әрекет. Өйткені, сөйлеу ... ... ... ... ... өлшемдердің бірі. Ауызша сөйлеуге үйрету- тілді жалаң үйрену емес, адамның жалпы ойлау қабілетін кеңейту, жетілдіру деген сөз. Жалпы ... ... ... үшін мына ... ескеру қажет: Үйрететін тілде сөйлеуге деген қажеттілік; ... ... ... әсері; жеке бастың қабілеті; сөйлеудің негізгі мақсатын айқындау.
Ағылшын тілін оқытуда коммуникативтік мақсатқа жетуде ауызша сөйлеудің маңызы зор. ... ... үшін ... ... ... әдіс ... ... себебі: ситуативтілік сөйлеу әрекетінің табиғи қасиеті болып табылады.
Сөйлеуге үйрету үшін қажетті ситуацияларды мынадай жолдармен беруге болады:
а) , ... ... т.б. ... ... ... құру;
ә) белгілі бір ситуацияны жасайтын сурет немесе ситуацияны дамытатын, күшейтетін суреттер тізбегіне қарап, ... ... ... ... ... болып жатқан жағдайға ұқсас нәрселерді сипаттау.
Оқытудың ситуативтілігі оқушылар мен мұғалім арасындағы қарым-қатынасқа негізделген жағдайда ғана сабақ үстінде қатынас ситуациясы пайда ... ... ұзақ ... бойы ... ... ... ... коммуникативтік оқытуда мен анықтап алу қажет екеніне көз жеткізген. -дегеніміз, ... ... ... ... қалыптасқан өзара қарым-қатынасының жүйесі; ал деп қорытынды жасайды. Ол ... ... ... мынадай жетекші факторлар болады деп көрсетеді: а) статустық; ә) рольдік; б) іс-әрекеттік; в) ізгілік [12. ... ... ... ... ... мүмкіндігіне қарай үнемі өзгерісте болады. Сондықтан, сөйлеуші сол өзгерістерге байланысты қарым-қатынастағы өзгерістерді де ескеріп отыруы керек. Оқушыларды қарым-қатынастың әр түріне ... үшін ... да жиі ... ... ... ... Осы ... байланысты тілдік дағдылар да өзгертіліп отырылуы керек. Бұл оқушылардың ... ... ойын ... ... ... ... жетілдіруге, тез сөйлеуге көмектеседі.
Сонда ғана, оқушылар жаңа материалды іс ... ... ... ... Материал жаңа болуы керек, сонымен бірге қайталау кезінде сол қалпында емес, басқа контекстерде өзгертіліп берілуі ... сол ... ғана ... білік дағдылары бірте-бірте дамиды.
Екінші тараудың екінші тарамшасында ағылшын тілінде тілдік тіректер арқылы ауызекі сөйлеу дағдысын ... ... ... тілін оқытуда коммуникативті мақсатқа жетуде ауызекі сөйлеудің рөлі өте зор. ... ... ... ... ... бір-бірін түсінеді, өз ойларын айтады, дәлелдейді, естіген, айтылған хабарға өз көңіл-күй қатынасын білдіреді. Сөйлеудің екі түрі бар. Олар: монологтық, диалогтық. ... - екі ... ... ... ... ... сөйлесіп, тіл қатысуы. Диалогтық сөйлеу алдын ала жоспарланбайды, сөйлесу кезінде пайда болады. ... ... ... ... қоя алуы, әр түрлі сұрақтарға жауап бере алуы, өтініш, бір нәрсемен келісетінін немесе келіспейтінін білдіре алуы ... ... ... ... ... керек және әр оқушы сөйлегенде кемдегенде екі реплика айтуы ... ... ... ... ... ... ... талқылау сабақтарының рөлі зор. Монологты сөйлеуді дамыту сабақтары-шет тіліне оқытудағы негізгі ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Ағылшын тілін оқытуда тілдік тіректер арқылы оқушылардың білім, білік дағдыларын дамыту басты мақсат болып табылады. Егер оқушыларды ағылшын тілінде ... ... ... ... ... ... үйретсе, онда олардың сөйлеу қабілеттері, танымдық қызығушылықтары, мәтін мен ... ... ... ... ... қалыптасып қана қоймай,олар ағылшын тілінде еркін сөйлеуге машықтанады. Оқушыларды монолог түрінде сөйлеуге үйретуде тілдік тіректердің маңызы зор. ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Көптеген ғылыми жұмыстарда ол, стимул, әрекет жасауға түрткі ретінде қарастырылады. Мағлұмат түрткі бола алады, ал мұғалімнің міндеті ... ... ... ... ... дұрыс басқара отырып, оларды монолог түрінде сөйлету. Көп жағдайда тілдік тіректер сөз ... ... ... ... бір ... ... сөйлегенде қате жасамауына дәнекер бола алады. Сөйлеудің монолог түрін қолдану ... ... ... бір ... ... ол сол ... ... сөйлемдер құра білуі тиіс, монолог сөздің ұйымдасқан түрі, сондықтан мұнда жекелеген сөйлемдер мен ... ғана ... ... ... ... ... ... Тілдік тіректер оқушылардың монолог түрінде сөйлеуіне көмегі зор.
Қазіргі кезде ағылшын тілін оқытуда ... ... ... дамытуда тіректерді коллаж ретінде пайдалану тиімді болып ... ... ол ... және оның компоненттеріне жанжақты қарауға, бірден зейін аударуға ... ... ... ... ... монолог түрінде оқытуда оқушылардың танымдық қызығушылығының деңгейін анықтау, оқушылардың тыңдаған, оқыған, көрген мәліметтерін дұрыс қабылдауын қадағалай отырып, ... ... ... ... үйрету, танымдық қызығушылықтары мен шығармашылықтарын дамытуда әдістің тиімділігін дәлелдеу [14. 31].
Ауызекі сөйлеуді қалыптастыру үшін оқушы әр сабақта жаңа ... алып ... ғана ... өз ... ... ... пікір таластыру деңгейіне жетіп, даму біліктілігін жетілдіріп ... ... ... ... оқушы ауызекі сөйлеу мақсатына жете алады.
Екінші тараудың үшінші тарамшасында ... ... ... сипатталады.
Қазіргі кезеңде бұрынғы дәстүрлі болған қалыпты сабақ беру әдісін жаңа ... ... және жаңа ... ... ... ... талабы Өйткені бүгінгі қоғамдағы өзгерістермен бірге білім беру жүйесінде де, ... ... ... да, жаңа ... жаңа ... әкелді. Бұл талап оқушының ағылшын тілінде сөйлеу қабілетін жетілдіру болып отыр. Тіл үйрету үдерісіндегі ең белсенді заманауи ... ... ... ... ... оқыту технологиясы. Осы технологияны тиімді қолдана білген ұстаз өз ... ... ... беруде табысқа жетеді, сол арқылы олардың бойында ойын өзгеге өз бетінше жеткізу қабілеті мен дағдысын қалыптастыруға, екеуара қарым - ... ... ... ... қалыптастыруға ықпал ете алады. Коммуникативті оқыту технологиясы негізінде білім беру-оқушыны ауызша (тыңдау, түсіну, ... және ... (оқу, ... ... ... оқылып жатқан тілде қарым-қатынас қалыптастыру деген сөз. Коммуникативті оқыту ... ... ... оқытудағы оқу-тәрбие үдерісінің барлық мақсат міндеттерін ... ... ... ... шетел тілідерін үйретуде коммуникативті оқыту ... ... ... ... ... дамыту жолдарының тиімділігін анықтау, оларды сабақ барысында ... ... мен ... ... ... ... ... коммуникативті оқыту технологиясын төмендегідей мақсатта қолданып отырдым: оқушылардың шет тілінде сөйлеу қабілетін дамыту; ... ... ... ... ... ... ... ретінде қолдана отырып, оқушыларды өздері үйреніп жатқан тілдің мәдениетімен таныстырды; түрлі мәтіндердегі немесе әңгімедегі ... ... ... ... ... ... ... іскерлік әңгімелерді жүргізе алу қабілетін дамыту; жиі қолданатын сөз тіркестерін, жаңа сөздерді есте сақтау; грамматиканы ережеге сай ... ... ... ... дыбыстарды дұрыс айтуға машықтандыру.
Жүргізілетін эксперимент міндетіне мыналарды атап айтамыз:
1) оқушылардың білім деңгейін анықтау;
2) шетел тілі сабақтарында коммуникативті ... ... ... ... ... ... ... сабақтарға коммуникативті оқыту технологиясын енгізгеннен кейінгі оқушылардың білім деңгейін анықтау.
Коммуникативті оқыту технологиясы негізінде оқушылардың сөйлеу дағдысын дамыту тиімділігін дәлелдеу ... №137 ... орта ... 6 ... ... ... тілі ... аталған технологияны пайдалана отырып, эксперимент жүргізген болатынбыз. Эксперимент төрт айға жуық болды. Біздің бақылауымызда 18 оқушы болды. Олардың ... тіл ... оқу ... ... ... олардың ішінде ағылшын тілін жетік меңгергендер 25%, орташа меңгергендер 35%, төмен меңгергендер 40%.
Бұл мектепте бекітілген ... ... ... ... ... ... оқулығы пайдаланылады. [15.27] Сабақ аптасына 3 рет болады, олардың екеуі негізгі ағылшын тіл сабағы, ал біреуі қосымша ... ... ... ... ... оқулықтан бөлек баспасынан шыққан оқулығын қолдандық [16.47]. Бұл оқулықты ... ... ... ... ... ... ... алып, сөйлеуге уәж тудыру, өз ойын еркін жеткізе білуге үйрету, пәнге деген қызығушылығын ояту.
Жалпы ... ... ... ... ... міндеттеріміздің бірі берілген тапсырмаларды түрлі әдіс-тәсілдерді қолдана отырып, оқушылардың грамматикалық, фонетикалық, лексикалық білім ... ... ... ... орай көп ... оқушыларымыз актив сөздік қоры мол бола тұра, грамматикалық ережелерді біліп тұрса да, сөздерді бір-бірімен байланыстырып ... ... ... Сол ... ... әдіс-тәсілдерді, заманауи инновациялық коммуникативтік әдісті негізге ала отырып, оқушылардың өз ойын еркін жеткізіп, сөйлеуге үйрету.
Коммуникативті ... іске ... ... өз ... сын ... ... ... стратегияларын қолдандық. Сын тұрғысынан ойлау, өз алдына мәселе қойып, әркез соған өз бетімен шешім іздеу, баламалар ұсыну, өз көзқарасын қорғай білу ... ... Сын ... ... - ол ... оқытудың оқушыға бағытталған орталықталықтандырылған түрі, ол оқушының дамуына, соның ішінде сыни көзқарасы бар жеке ... ... ... оқушының дамуына, оның өзіндік жүзеге асыруға, оқушының шығармашылық мүмкіндігін ашуға, яғни, бір сөзбен айтқанда, ... ... ... ... Өз сабағымда сын тұрғысынан ойлау стратегияларын пайдаланғанда, мен оқушылардың білімді өз бетінше ізденіп, зерттеп, бірлесе отырып жаңа ... мен ... әр ... жолдармен ұсынатындарын, жаңа білімді белсенді түрде талдап, жинақтап, оларды күнделікті өмірдегі жағдайяттармен байланыстыратындарын, бір-біріне деген сенімділіктері мен түсінушіліктерінің дамитытын ... ... ... арқылы оқушылар бойында жауапкершілік, сыйластық, достық қасиеттерін қалыптастыруға мүмкіндіктің мол ... ... ... әр ... соңында практикалық нәтижесі, яғни, қай оқушының материалды қалай меңгергені көрінеді.
бағдарламасы оқушылардың аналитикалық позитивті сыни және ... ... ... ... ... ... тудыруға, мұғалім тек ақпарат беру көзі болуды тоқтатып, оқушыларға сұрақ қоя ... ... ... ... ... тудырушы тәсіл.
Оқушы жаңа ұғымдарды, түсініктерді өзінің бұрынғы білімін жаңа ақпаратпен толықтырады, кеңейте түседі. Сондықтанда, сабақта қарастырғалы тұрған ... ... ... не ... не айта ... ... ... Бұл мектепте бекітілген бағдарлама бойынша Т.Аяпова, З.Әбілдаева жазған 6-шы сынып оқушыларына арналған "English" оқулығы бойынша оқушыларға мынадай тапсырма берілді. Тапсырма 3-ші ... 1-ші ... ... ... "Food and drink" ... the word at the top of each box. Circle the word that go with ... ... carrot coffee ... lemon tea mineral ... бұл ... ... ... сай келмейтін сөзді көрсетуі керек болатын. Берілген тапсырманы оқушылар өз деңгейінде орындап шықты және де ... осы ... ... ... ... ... ... беру арқылы сөйлеу дағдыларын дамытты. Мәселен тапсырма төмендегідей болды:
Teacher: What do you like? What don't you ... I like tea, but I don't like ... ... ... ... ... ... барынша жақсы деңгейде орындауға тырысқанын байқадық. Аталған әдісті қолдану барысында оқушылар өз белсенділіктерін танытып пәнге деген қызығушылығын оятты деп ... Ал ... ... ... ... ... жеке-жеке емес топтық жұмысы үшін бағалап отырдық. Осындай тәсілді қолдану барысында оқушылар өз топ мүшелеріне көмектесуге оны да сабаққа ... ... ... ... ... ... жұмыс жасау барысында үлгерімі төмен оқушылардың пәнге деген қызығушылығы оянып өздеріне деген сенімділік пайда болды.
Осы әдістерді пайдаланғаннан ... ... ... ... фонетикалық деңгейі, лексикалық деңгейі, грамматикалық деңгейі біршама есе өсті деп айтуымызға болады. Себебі, дәстүрлі сабақтан гөрі оқушылардың қызығушылығын ... ... ... ... ... негізінде түрлі әдіс-тәсілдерді сабақта қолдану барысында оқушылардың белсенділігі біршама өсіп, оқу үлгерімдері алға жылжыды деп ... ... ... ТІЛІ САБАҚТАРЫНДА ОҚУШЫЛАРДЫҢ ТЫҢДАН ТҮСІНУ ІСКЕРЛІКТЕРІ МЕН ДАҒДЫЛАРЫН ДАМЫТУ
Қазақстан ресгтубликасы элемдік бірлестікке кірген заманда білімнің рөлі мен ... ... ... ... ... ... қалыптастыру міндеті білім беру ісін ірілеңдіру қажетті мектеп пен коғам алдында жаңа маңызды мәселелер ... ... ... орта ... ... ... ... тілдерінің мазмұны аныкталып, оған қойылатын талаптар нақтылануда. Шетел тілін ана жэне орыс тілімен қатар оқыту арқылы мұғалім оқушылардың тындап түсіну, ... оқу жэне жазу ... мен ... ... қана ... оларды өзін қоршаган айналасындағы адамдармен қарым-катынас мэдениетіне де үйретеді. Оқушылардың шетел тілінде сөйлеу кабілеттерін жетілдіру мектепте берілетін бүкіл бшім мазмұнының ... ... ... табылады. Шетел тілі аркылы окушылар әлемді таниды, ... окып ... ... мэдениетімен, өмірімен танысады. Шетел тілінде окушылар дұрыс қарым-қатынае жасай алу үшін, олар ауызша айтылған сөзді тыңдап түсінулері ... ... ... - ... ... сөйлеу экспреесивті формата жатеа, тыңдау импрессивті формата жатады. Ауызша айтылтан сөзді қабылдау мен түсіну өте ... ... ... Тыңдап түсіпу кысқа мерзімдік жэне ұзақ мерзімдік еске, кабылдауга, логикаға, саната, ажырату жэне таньтм механизмдеріне, салыетыруға, ... ... ... ... ... окушылардың санасында фонетикалық жэне интонациялык есту кабілетін қалыптастыру керек, себебі бұл ... ... ... ... ... ... жэне арнайы қиындықтарды ескеру қажет. Олар: :: Сөйлеуші ... ... ... жоне ... ... окушыта таныс емес болуы мүмкін, бұл жатдай оқушыта тындатан мэтіннің мазмұнын түсінуді қиындатады. Бұл қиындыкгы жеңудің жолы - ... ... жэне ... ... ... ... :: Әр ... дыбыстарды айту ерекшеліктері мен интонациялык ерекшеліктері болуы занды қүбылыс. Оқуіпы өз мүталімінің сөйлеу ... ... ... да, ... адам ... ... ... мүмкін. Бүл қиындықты жеңудің жoJты - сабақта техникалық ... жиі ... ... ... ... өте баяу ырғакпен сөйлейді, мұндағы максаг оқушылар оның ... ... ... ... ... ... баяу ... дағдыланады да, дұрыс ырғақта сөйлеген сөзді түсінбейді. Міне бүл киьшдықты сабақта тек ... ... ... ... ... ... :: ... сабакта шетел тілінде сойлегенде, айтқан созін окушылар түгел түсінсін деп бірнеше рет қайталап айтады. Окушылар осы ... ... ... ... ... ... ... кайталамайды, сондыктан мүғалімнің мақсаты окушылардың тыңдаған мэтіннің мазмүнын бір-ақ рет тындағанда түсінуге үйрету. Ал кей жағдайларда ... ... ... бір рет ... ... оны екінші per тыңдатуға болады, бірақга бұл жолы мүғалім тындайтын мэтінге косымша бір тапсырма беруіне болады. Мысальт, мәтінді ... рет ... да, бұл ... басгы кейіпкеріне, оқиға уақытына, оқиға жеріне және т.б. назар аударыңдар деген сияқты тапсырмалар; :: Келесі бір қиындық мынада: егер ... ... бет- ... коріп, оның сойлеу органдарының қимыл-козғалысын байкап отьтрса, онда ол өзі тындап отырған сөзді ... ... ... мұндай жағдай үнемі бола бермеуі мүмкін (телефон аркылы сөйлесу, радиодан хабар тыңдау т.с.с.). Жоғарыда айтътлған киындыктарды женудің алғы ... - ... ... ... ... ... пайдалануы жпне тындау кабілеттерін дамытуға арналған жаттығуларды ... ... ... Окушылардың ағылшын тілі сабақтарында тьтңдап түсіну кабілеттерін дамьгтуда торт жаттыгулар тобын ұсьпгуға болады. Бірінші топ жаттығуларьтнын максатът - мәтінді ... ... ... жопс ... ... алдын ала жою. Екінші топ жаттығудын мақсаты - мэтінді ... ... ... ... окушылар мәтінді тьпщагі, оның тақырыбын, идеясын анықтай, берілген кестені/сызбаны жэне т.б. ... ... ... жауагітардың мэ гін мазмұпына сойкес келетін аныктай және т.б. ... топ ... ... - ... ... ... түсініп, оқушылардың бойында төмендегідей іскерліктерді дамыту: интерпретация, комментарий жэне ... ... алу. ... ... ... ... талдау, мәтін мазмұнына берілген ассоциоірамманы толтыру, уақиғаньт бағалау, басты кейіпкерді сипаттау, ... ... ... ұштастыра білу жэне т.б. Үшінші топ жаттыгуларып орындау барысында окушыларға тірек, таяныш сөздер, ... ... ... жоне т.б. ... болады.
Төртінші топ жаттығудың максаты - окушыларды мэтін мазмұнының басты идеясына байланысты ойларын айтқызу, пікір-талас ұйымдастыру, ұйымдастыру, ... ... жазу жэне т.б. Енді ... ... мәтіндерге койылатын талаптарға токтала кетсек. Олар: :: тыңдауға арналған мэтІннің мазмұнының тэрбиелік мэиі болуға тиіс жэне оның мазмұны ... жас ... ... ... керек; :: мәтіннің берік логикасы болуы шарт; :: ... ... ... үшін ... жаца ... болуы керек; :: мэтін аутентивті, яғни шындыққа негізделген, жасанды мэтін емес болуы тиіс. Жогарыда айтылған ойларды ... ... ... тындап түсіну іскерліктерін қалыптастырып, дамыту кажет. Егерде окушылардың тындап түсіну іскерліктерін дамытпасак, окушылардың шетел тілінде ... ... да ... ... ... ... ... тілін үйрену барысында ауызекі тілін жетік меңгерудің маңызы өте ... ... ... ... ... тілін дамытуға арналған әдіс тәсілдерді зетрттуге,құрастыруға,оларды оқушының санасына жететіндей жұмыр болып щығуы үшін талай еңбек ... ... әдіс ... ... тоқталайық. Өткен ғасырдың алпысыншы жылдары АҚШ та және бірқатар шет елдерде ... ... әдіс ... тарай бастады.Бұл әдістің негізін қалаушылар Ч. Фриз және Р. Ладо болды. Бұл әдіс ... ... ... шет ... ... ... ... болатын.Бірақ бұл әдістің тұжырымдары мектептегі оқыту әдістемесіне де ... ... ... бұл ... ... мақсаты ретінде оның негізін қалаушылар үйреніп жатқан тілді жан жақты меңгеру немсе тілдік ... ... ... қатынастың барлық түрлерін меңгеру деп қарастырды. Тілдік қарым қатынастың барлық түрлерін меңгеру дегеніміз әр халыққа тән тілдік ... жете ... және ... ... жан ... ... болу деп ... болады. Ұлттың мәдениетімен, жүйесімен таныс болу үшін, сол ұлттың тілдік ерекшеліктеріне нұқсан келтірмей сөйлеу, үшін алдымен ... тіл ... ... екі ... ... ... ... тілін үйреніп жатқан елдің мәдениеті мен салт ... ... ... екінші деңгейде олар толықтай меңгеруі тиіс болды.
Бұл ... ... ... ... [1] - Тілді үйренудің алғы шарттары болып ауыз екі сөйлеу тіліне үйрену ... ... ... тіл ... бойынша дыбысқа жатады.
- Тілдік материалды меңгеруді тілдің теориялық негізіне ... түп ... ... ... ... жүзеге асыру керек.
- Ана тілімен аударма тілдінің сәйкессіздіктеріне байланысты бүл әдіс барысында аударма қолданылмауы тиіс;сонымен қоса дыбысталуды үйреткен ... ана ... ... ... шет ... ... ... ұқсастықтарды пайдалана отырып үйреткен жөн. Бұл әдістемелік бағыттың ерекшелігі шет тілін үйренудің мазмұнын анықтау болып ... ... ... ... ... оның ... ... және құрылымы құрайды деп айтып кеткен. Р. Ладо екі тілдің арасындағы ең маңызды айырмашылық олардың сөзерінде емес,әр тіл өзіне ғана тән ... ... ... ... ... және ... дыбыстар жүйесінен, интонациясынан тұрады , сол себептен тілдің дыбысталуына жете көңіл болу ... ... ... ... байланысты оқу курсының құрамына тілдің дыбыстық жүйесіне қатысы бар ... ... ... ... Оқытудың бірлігі ретінде сөйлемдер құрауға негізделген жүйелер қарастырылады.Тілдік жүйелер оқушылардың деңгейіне байланысты оңайдан қиынға ... өсіп ... ... ... ... ... ... арқылы берілуі тиіс.Барлық сөздер төрт топқа бөлінуі тиіс олар:грамматикалық функциялар атқаратын сөздер,есімдіктер,болымды және болымсыз мағына беретін ... және ... ... Бұл әдіс ... оның негізін қалаушылар оқу процессіне байланысты әдістемелер жасамаған, олардың ойынша оқу және жазу дағдылары тек қана жақсы түсініп, сөйлей ... ... ғана ... Сол ... шет тіліне үйретудің аудио лингвалық әдісі тек ауыз екі сөйлеу тіліне үйрететін әдіс ... ... ... ... ... ... арналған әдіс тәсілдердің келесі бір түрі
- Табиғы әдіс.Бұл әдістің ... ... ...
- ... ... ... дамыту.
- Тілдік материалды түсіну жалпылама емес толық болуы керек
.Шет тілінің сөздері іс ... ... ... ... ... ... түрде санаға жетуі керек,сонда бұл процесс жас балаға ана ... ... ... ...
- ... ... ... түпнұсқасына ұқсату арқылы өтеді.
- Сөздердің мағынасы, грамматикасы ... ... іске ... - Жұмыстың негізгі формасы диалог болуы тиіс
- Тілдік ... ... ... ... сол ... ... қалыптасады.Одан саң ауызша жұмыстар жүргізіледі.
- Табиғи әдістің келесі бір өкілі М. Вальтер.
Ол шет тілін үйренуді оқушылардың белсенді іс ... және ... ... ... ... ... Соған байланысты ол оқытуды тілін үйреніп жатқан елмен тығыз байланыстыруға тырысты. - Оның ойынша белгілі бір ... ... ... оның ... ... ... керектігін айтты.Сонымен қоса ол сөздерді синонимдар, антонимдар, біртүбірлі сөздер, ... ... ... топтастыру принципін ұсынды.Сөздерді есте сақтау негізі ретінде асоцациялық психологияда айтылғандай сөздер ассоцациялау кезінде жақсы есте сақталады деген тұжырым негізге ... ... ... ... ... жақтаушылары лексиканың семантизациялану принципин ұсынды.
-затты көрсету,іс қимылды мимика арқылы жеткізе білу;
- сөздің мағынасын ... ... ... арқылы ашу; -контекст арқылы сөздің мағынасын ашу.
Тіл үйренудің тура әдісі. Бұл ... ... ... ... ... ... түрде меңгеру болып табылады.Ал тілді практикалық деңгейде меңгеру дегеніміз ауыз екі тілін дамыту болып табылады.Сонымен қоса олар ауыз екі ... ... ... ... ... да маңызын жоққа шығарған жоқ.[3] Тура әдіс арқылы шет тілін оқытудың принциптарына ... ... ... - ... негізіне ауыз әдебиеті алынады. Әр тіл табиғаты бойынша дыбыспен байланысты болғандықтан алдыңғы қатарға дыбыстық және ... ... ...
- Ана тілі мен ... оқу ... ... қолданылмауы.Әр халық өзіндік түсіну жүйесіне ие болғандықтан, шет тіліндегі сөз ана тіліндегі сөздің аудармасының мағынасына дәл ... ...
- ... мен ... дұрыс жолға қойылуына зор мән берілді.Тілдің дыбыстық ... ... ол шет ... ... қарым қатынасты сауатты түрде құрудың кепілі болып табылады.Сондықтан да ... ... ... тіл ... ... зор. Бұл ... грамматиканы индукция негізінде үйрену ұсынылады.Жоғары деңгейде талқыланған мәтін негізінде студенттер мәтінге ... ... ... ... ... ... ережелерді қайталап тұжырымдап отырған. Түра әдіспен өткізілетін сабақ төменгідей құрастырылған: ... ... ... ... ... ... ... береді,суретке қарап әңгімедейді, лексикалық жаттығулар жасайды.Сабақ мазмұнын айту мен ... құру ... ... ... ... ... ... мұғалім оны үш қабат оқып,жаңа лексикамен жұмыс өткізеді, содан кейін жаттығулар жасалып, мәтін ... ... ... ... ... ... Бұл әдіс ... сөз қозғағанда тілдің дыбысталу ерекшеліктеріне көңіл бөлінетінін және дыбыстауды жолға қоюға арналған бағыттарын айта кету ... Шет ... ... ... әдісі.[4] Бұл әдістің жақтаушылары тіл үйрену тек қана практикалық мақсатқа ғана емес; сонымен қоса жалпы білімдарлық және тәрбиелік мақсатқа ие ... ... деп ... ... ... ... байланысты тіл үйрену барысында тек қана тілдін ... ... ... ... ғана ... ... қоса бір ой әр түрлі тілде түрліше жеткізілетінін түсіну болып табылады. Ал тәрбиелік мақсатқа байланысты оқушының бойында басқа елдің мәдениетіне , ... салт ... ... ... ... ... қалыптастыру және дамыту болып табылады. Ал практикалық мақсатына келетін болсақ ;ол оқу,ауызекі сөйлеу тілін дамыту,тыңдау сияқты ... ... ... тек тіл үйрену құралы ретінде қарастырылды.
Тіл білімі әдістемемен ерекше тығыз байланыстағы ғылымдар қатарына жатады. Әдіс-темелік ... ... ... кӛп ... тіл мен ... ... ... сәйкес айқындалып келді және айқындала береді деп айтсақ, артық айтқандық болмас. Шет тілдерін оқыту тарихының ӛн ... тіл ... ... ... жаңа міндеттер қойып келеді, және шешімі жоқ мәселелерді шешудің кілтін ұсынып ... оны ... ... мен ... ... сын ... ... қайта қарастыруға мәжбүр етіп келеді. Тілдік фактілерге коммуникативтік- ... ... ... ... ... ... және психологиялық зерттеулер сипатына тән тілдік қызмет теориясы ауқымында қарастыру әдістеме үшін аса ... боп ... Бұл ... да, ... ... басты міндеті студенттерге тілдік іс-әрекетті ӛзі үшін жаңа, шет тілде жүзеге асыруға мүмкіндік туғызу боп ... ... ... біз ... лингвистика мен тілдік әрекет теориясының жекелеген кейбір баптарының мысалы негізінде олардың тек теориялық қана емес, ең ... ... мәні бар ... ... бірқатарын шешуге тигізетін ықпалын кӛрсетуге талпыныс жасамақпыз. Айта кету ... ол ... ... ... ... ... ... арнайы зерттеу әдістерін қолдана отырып, ӛз жолымен келді; ал жекелеген ӛзге мәселелерді шешу тек тіл ... ... ... ғана ... ӛзге де ... ... талап етті. Адамның тілдік мінез-құлқын арнайы іс-әрекет ретінде, ал мәтінді адамның аталмыш іс-әрекет барысында қолданатын басты, ... ... ... ... ... ең алдымен, әдістеме ғылымында шет тіліне оқитың практикалық мақсаттары ұғымының мазмұнын нақтылап алуға мүмкіндік туғызады. Бұл ... ... ... шет тілінде тілдік іс-әрекетті жүзеге асыру қабілетіне ие болуы, яғни олардың осы аталмыш ... ... боп ... ... құру мен ... ... білігіне ие болуы деп қабылдаған абзал: құрастыру - егер де тілдік іс- әрекеттің продуктивті, яғни ... ... ... ... ... ... ... және түсіну - егер де сӛз тілдік іс-әрекеттің рецептивтік түрлері туралы болса (тыңдалым мен оқылым). Ӛзге де іс-әрекеттер ... ... ... де оны ... ... ... ... бӛлінеді. Бұл аталмыш іс-әрекеттің және тұлға игерген (немесе игеруге міндетті) түрлерінің кӛмегімен кӛрініс таба алады, олардың әрібірінің сапалық ... да ... ... құрамы мен саны білім беру міндеттерімен, шет тілін қолдану салаларымен, кәсіби қызметте оны қолдану жағдаяттарымен ... Айта кету ... ... таңда шет тілі мамандық боп табымайтын оқу орындарындағы студенттер үшін оқу түрлері толыққанды айқындалған. Ал айтылым, ... мен ... ... ... ... әлі де ... талқылану үстінде. Шетел тілін тілдік іс-әрекет шеберлігінің түрлі дәрежесіндегі практикалық қолдану мүмкіндігі оның жекелеген түрлерінің меңгерілгендігінің ... ... ... ... ... Бұл ... ... аталмыш белгілерімен қатар олардың сыртқы тұлғасын да, әсіресе күнделікті оқыту ... ... ... ... ... ... баса ... аударуда. Релевантты белгілер мен олардың тілдік қызметтің қандайда бір түрін ... ... ... ... ... айқындау, біріншіден, қандай да бір оқу орнының түлектеріне қойылатын түпкі талаптар анығырақ ... ... ... шынайы тексеру әдістерін анықтауға мүмкіндік береді, үшіншіден, ... емес ... ... мәселелеріндегі шетел тіліне оқытуда қабылданған апроксимация қағидатының әрекет ету аясын айқындауға мүмкіндік береді; үшіншіден, релевантты белгілерді айқындау тілдік құзіреттіліктің ... ... ең ... ... ... ... күрделі мәселені шешудің шынайы негізін ұсынады. Шетел тілінде қызмет ете алатын ... ... ... ... үшін ... ең ... кӛрсеткіштерін айқындау орта мектеп пен тілдік емес жоғары оқу орны үшін нӛмірі бірінші мәселе боп ... ... ... мерзімі шеңберінде тілдік әрекеттің жекелеген түрі бойынша біліктіліктің аталған деңгейі меңгерілмесе, онда шет тілі бойынша бағдарламаның негізгі талабы - яғни ... ... ... ... ... орындалмаған боп шығады. 2 Тілдік әрекетті жүзеге асырудың ... ... ... ... құру ... түсіну аталады. Ӛкінішке орай, тіл білімінде бұл бірліктің толыққанды да айқын анықтамасы әлі жоқ. Ал ол ... ... бар ... ... ... ... Алайда зерттеушілер тарапынан мақұлданған бұл бірлікке тән бірнеше белгілерді атауға болады. Бұл белгілер аталмыш бірлікті қолданбалы ... ... ... ... Бұл ... алғандағы ең маңызды белгілердің қатарында тӛмендегілерді атай аламыз. Мәтін - бұл ең алдымен коммуникативтік бірілік. Оның ... ... ... ... ... ... міндетінің болуын жатқызамыз. Басқаша айтқанда, мақсатты әрекет нәтижесі ретінде мәтін құрастырушының белгілі бір прагматикалық ниетін, ұстанымын кӛрсетеді. Бірлік ретінде мәтінге, ... ... ... ... ... ... ойдың аяқталғандығы қасиеті тән (мәтін авторының ӛзіндік коммуни- кативтік мақсатына деген кӛзқарасы тұрғысынан). Мәтіннің бұл белгісі тілдік шығарманың ... ... ... ... ... ... ... бӛлімдерінің арасындағы тұтастық мағыналық-тақырыптық байланыстар, формалды грамматикалық және лексикалық құралдар арқылы ... ... ... ... тән ... ... - оның әлеуметтік тұрғыдан негізделуі: бір ғана коммуникативтік міндеті бір ғана ... ӛзі ... ... ... ... ... әлеуметтік рӛлдеріне, қарым-қатынасты жүзеге асыру формаларына (ауызша немесе жазбаша), ... ... орай ... іске ... ... Мәтіннің әлеуметтік табиғаты, ең алдымен, қатысымшының ӛз тілдік шығармасын рәсімдеу үшін таңдап ... ... ... ... ... Мәтіннің аталған қасиеттері жүзеге асырылатын міндеттеріне сай мәтіндердің түрлерін немесе жанрларын жіктеуге негіз бола алады. Белгілі бір түр ... ... бұл ... орындалу тәсіліне сәйкес мәтіндердің бір түр немесе жанр аясындағы нұсқаларын ... ... ... ... бір оқу орны түлектірінің шет тілін практикалық меңгеруіне қойылар бағдарламалық талаптарда түлектердің мәтіндердің қай типін және олардың әрқайсының қай ... ... ... айқын кӛрсетілуі тиіс. Мұны анықтау студенттердің оқуды бітіргеннен кейінгі шет ... ... ... ... салаларын (мүмкін болар қарым-қатынас айқындаумен тығыз ғана емес, сонымен қатар мүмкін болар келешек әлеуметтік рӛлдерді де назардан тыс ... ... ... ... орта және ... оқу орындарының шетел тілін оқыту бағдарламаларында бұл ... әлі де ... ... ... ... шет ... практикалық меңгеру деңгейін, олардың коммуникативтік құзыреттілік дәрежесін бағалау олардың тілдік әрекеттерінің нәтижесін бағалауға негізделуі тиіс. Егер де сӛз ... іс - ... ... ... ... болса, онда студент құрған мәтінді бағалау тӛмендегідей кӛрсеткіштер бойынша жүргізіледі: ... ... ... ... ... ... деңгейі, таңдалып алынған тілдік құралдардың сәйкестік дәрежесі, қолданылып отырған құралдардың дұрыс пайдаланылуы және темпоралдық сипаттары. ... ... ... түрлерінде мәтін студенттің әрекет объектісі ретінде қызмет атқарады. Оның ... - ... ... ... ... Бұл ... бағалау кӛрсеткіштері: мәтін авторының коммуникативтік пиғылын міндетінің дұрыс ұғынылу деңгейі, мәтін ақпаратын ұғынудың толыққандылық және дәлдік деңгейінің мәтінді ... ... оқу ... сәйкестігі, ұғыну үдерісінің темпоралдық қасиеттері. Мәтіндердің типтері мен жанрларын жіктеу оқытудың түпкі мақсаттарын ... үшін ғана ... ... ... оқыту үдерісін сапалы, казіргі заман талабына сай оқу материал- дарымен қамтамасыз ету де ... ... ... ... ... оқу ... оқытудың қай кезеңінде де сабақтардың әр түрінің орталық ұйытқысы боп табылады. Оқу ... ... ... ... ... ... ... құрастырды ма, немесе түпнұсқа кӛздерінен ешкандай ӛңдеусіз кӛшірілді ме) ӛзінің барлық ... ... ... ... ... ... ... олар жоғары дәрежедегі ерекше коммуника-тивтік бірлік қасиетін, тілмен қарым-қатынас жасауға қолданылатын бірлік қасиетін (коммуникативтік міндеттің болуы, тұтастық және т.б.), ... ... ... ... ... қасиетін (яғни белгілі бір коммуникативтік міндетті нақтылы тілдік және ... ... ... ... ... тиіс. Басқаша айтқанда, оқытудың әрбір белесінде оқу мәтіні шынайы ... ... типі ... ... ... болуы шарт. Бұл қағидат ерекше маңызға ие, ӛйткені оқу ... ... ... оқыту кезеңіне тиісті оқу мәтіндері, нақтылай айтқанда, мәтінге - коммуникативтік бірлікке жатпайды: оларды, әдетте, коммуникативтік міндет болмайды. Ал ... 3 ... ... соң, ... аяқталғандығы немесе тұтастығы барынша шартты сипатқа ие болып қана береді, және де ... ... ... рәсімделуі де осы себептен шартты болмақ. Оның үстіне, мәтіннің мазмұны мен оның ... ... кӛп ... ... материалға тәуелді болады: автор мәтінде студенттерді жаңа тілдік бірліктермен таныстыру (олардың мән- ... ... және т.б. ... ... ... немесе ӛңдейді. Мұның нәтижесі студенттердің мәтінге деген кӛзқарасынан кӛрініс табады: олар мәтінді лексикалық бірліктердің, модельдердің немесе т.б. ... бір ... деп ... оны оқуды жекелеген сӛйлемдерді ұғыну немесе т.б. деп түсінеді. Студенттердің нағыз мәтіндерді оқуға (тіпті мәтіндер мазмұнында олар үшін ... бір жаңа ... ... болмаса немес ӛз мәтіндерін құруға кӛшу барысында кездесетін қиындықтарының кӛпшілігі де осыдан туындайды. Біз ... ... ... мәтіннің оқыту үдерісіндегі қызметін, оның статусын айқындаумен тығыз ... ... ... ... ... бар ... түрлерінің бас- аяғын біріктіре айтсақ, олардың тӛмендегідей басты түрлеріне тоқтаймыз: 1. ... ... ... ... кӛп ... ... ... кӛлемін кеңейту, толықтыру қызметі. Бұл қызмет түрінің тәжірибесін тұғыдан іске алуы студенттер назарын мәтіннің тілдік элементтеріне аударуға бағытталған ( жаңа ... ... ... ... ... ... ... модельдерді белгілі ерекшелігіне қарай оқшалау, сӛзді қолдануға болатын жағдаят келтіру немесе т.б.) ... ... ... ... кең ... ... кӛрініс табады. 2. Студенттерге тілдік материалды меңгерту мақсатындағы жаттықтыру қызметі. Бұл қызмет түрінің іске асуы мәтіннің ӛзін немесе оның ... ... ... бағытындағы түрлі тапсырмалар арқылы жүргізіледі. Мысалы: оқытушы сұрақтарына жауап беру (бұл ретте оқытушы сұрақтары студенттің белгілі бір тілдік бірліктерді қолдана ... ... ... ... ... мәтінді жаттау (әсіресе мәтін диалогтық мәтін болса), мәтінге ұқсас ... ... бір ... ... қолдана отырып мазмұндау және т.б. 3. Ауызекі сӛйлеу дағдаларын дамыту қызметі. Бұл мақсатта тыңдалған немесе оқылған мәтін мазмұнын ... ... ... ... ... (ӛз ... мазмұндау, жекелеген бӛлімдерді әсерлі ете мәнерлеп айту, мәтінді толықтыруға арналған қосымша ... ... ... ... ... әрі қарай жалғастыру, мәтінді қозғалған жекелеген мәселелер бойынша сұхбат жүргізу, сӛз сӛйлеу және т.б.) 4. Мәтінді мағыналық ... ... ... ... ... немесе тыңдалған мәтінді түсіну дағдысын жетілдіру). Бұл қызмет түрінің жүзеге асуына қабылданып отырған мәтінді түсіну ... ... ... оның құрамындағы ұғыну үдерісін жеңілдететін және осы орайда кездесетін түрлі қиындықтарды еңсеруге ... ... ... және ... ... ... оқшалауға бағытталған сан-алуан тапсырмалар қызмет етеді. Біздің пікірімізше, жоғарыда аталған мәтіннің тӛрт ... ... ... мен тӛртіншісін негізгі қызметтер қатарында қарастырып, ал бірінші мен еікнші қызметтерді кӛмекші, қосымша сипаттағы қызметтер деп жіктеген дұрыс. Оқыту ... ... ең ... ... ... ... ... деп қабылдаған жӛн, ал ӛзге таза оқу қызметтерін қосымша қызметтер санатына жатқызылмақ. Сабақтардың әр циклы - ... ... ... ... - студенттерді белгілі бір типтегі (жанрдағы) мәтінді құрастыру, түсінуге дағдыландыруға бағытталуы тиіс. Осыған орай шығатын қорытынды: ... ... ... ... - ... сӛйлеу қызметінің белгілі бір түріне даярлануы және сӛйлеу қызметі ... ... ... ... ... ... ... студенттердің сӛйлеу қызметінің белгілі бір жүзеге асыру әдістерімен құрамдарын, яғни қызмет компоненттерін меңгеру міндеті кіреді. ... бұл ... ... ... - ... ... ... мақсатты жүзеге асырушы мәтін жанрының тілдік, құрылымдық ерекшеліктерімен таныстыру, ... ... ... ... ... жағдайда іске асыру ерекшеліктері туралы хабардар ету (студенттер меңгеруі тиіс мәтін жанрының нұсқаларымен таныстыру). Бұл даярлық жұмысының міндеті - ... ... ... құралдарға ие болуы мен оларды қолданудың жекелеген дағдылары мен білігін игеруі. Жұмыстың бұл кезеңінде ... ... бір ... ... оның ... үлгісі қызметін атқарады. Сӛйлеу қызметіне машықтану - студенттердің оқытылып отырған мәтін жанрының ... ... ... мен түсіну бағытындағы машықтануы. Жұмыстың ӛзге де түрлерімен қатар бұл кезеңде бір коммуникативтік міндетті сӛйлеу қызметінің продуктивті ... ... ... ... асырудың түрлі жағдайларында сай түрленіру, ӛзгерту жаттығулары кең қолданылуы қажет. Ал сӛйлеу қызметінің рецептивтік түрлері тұрғысынан алғанда жаттығулар 4 ... және оқу ... ... ... ... ... ... түсіндіру мен тіл үйренуші алдына қойылған міндеттергі сәйкес ұғынудың түрлі сипатын кӛздеуі тиіс. Қызмет барысында машықтану әркез белгілі бір мақсатпен оған ... ... ... сабақтасып жатуы тиіс. Осылайша, мысалы, жай ғана мазмұндау деген болмайды, ол әрқашан да белгілі тыңдарманға есептеліп ... және ... ... айшықталады; жай ғана ӛтініш деген болмайды, ол міндетті түрде белгілі бір тұлғаға бағытталады (бұл ретте оның рәсімделуі диалогқа қатысушылардың ... ... ... ... ... және ... ... дәрежесәне сәйкестендіріледі); жайған оқу деген болмайды, оқу барысында оқушы оқылып отырған мәтінді ... ... ... ... бір ... меже ... және т.б. мақсатпен алғашарттар шынайы болуы мүмкін (оқыту үдерісіндеде бұл салыстырмалы түрде ... ... ... оны ... ... ... айқындайды, белгілейді. Әрине ол туралы алдын-ала ескертілуі ... ... ... ... және ... ... ... оқыту үдерісінде іске асыру үшін мәтіндердің басты (тілді практикалық меңгеру түрғысынан алғанда) кӛрсеткіші - ... ... ... ... ... ... тип немесе жанрдың лингвистикалық ерекшеліктерінің сипаттауы мен толықтырылған бұл ... оқу ... ... мәтіндікк материалды іріктеу мен құру мәселелерін шешуге кӛп кӛмектесер еді, студенттерге ... және ... ... ... ... ... сонымен бірге студенттердің бұл үшін қандай әдіс-тәсілдерге ие болуы қажеттігін ... ... ... еді. ... ... бүгінде әлі жүргізілмеген, алайда әдістемемен тығыз байланысты ғылымдар мәліметтері оқыту үдерісін жетілдіруге мүмкіндік ... Ең ... бұл ... ... ... ... мәселесін айта кеткіміз келеді. Мәтінді дұрыс ұғыну оның ... ... ... білуге септеседі. Осыған орай мәтіндердің қажетті эталондарын меңгеру бойынша жүргізілер жұмыстардың жалпы сұлбасын ... ... ... ... ... ... ... айырмашылық белгілерін анықтау, қажетті тілдік құралдарды меңгеру, қарым- қатынастық түрлі жағдайларында нақтылы коммуникативтік пиғыл, міндетті жүзеге асыруға машықтану. Табиғи жағдайда ... ... да ... ... ... боп ... Оқыту үдерісінде де оны дәл солай қабылдау қажет, себебі оның басты қызметі - студенттің сӛйлесім қызметінің белгілі бір ... ... Бұл ... ... ... ұқсас қарым-қатынас жағдаятында шешілетін ұқсас коммуникативтік міндеті бар мәтін құра білу ... ... ... ... Бұл ретте аталмыш мақсатқа жетуге сәйкесінше ӛзгертілген, сәйкестендірілген, қазіргі таңда қолданылып ... ... ... да ӛз септігін тигізе алады. Сӛзсіз, мұнда сӛйлеу қызметінің бір түрінің нәтижесін екінші, ӛзге түрінің нәтижесіне (мәтінге) айналдыру орын алуы ... ... ... келе ... біз ... ... шет ... оқытудағы мәтін мәселесінің барлық қырларын тізбектеп шығуды мақсат тұтқан жоқпыз. Мақаланың мақсаты - ... тіл ... мен ... ... ... ... ережелері мысалында оларды біртіндеп жүзеге асырудың барлық кезеңіндегі оқу ... ... ... артуына септесетіндігін кӛрсету болды.
1.3 КОММУНИКАТИВТІК ӘДІСПЕН ҮЙРЕТУ
Қазіргі таңда үздіксіз білім беру жүйесінде білім беруді дамыту, ... ... беру ... кіру ... елімізде білім берудің жаңа жүйесі күрылып жатыр. Білім беруді дамыту негізінде жалпы окыту үрдісіне жүктеліп ... ... ... міндеттер үстаздарға да койылуда. Сондықтан үстаз іс-әрекетін жаңа талап түрғысынан ... - ... ... ... мәселесі. Бүгінгі күні ҚР-ң Білім беру тұжырымдамасы ойлы, саналы, өнерлі, білімді тұлғаны қалыптастыруға бағытталған жэне казіргі білім жүйесі окушылардың ганымдык ... ... ... ... емес, белсенді түрін жэне эдістерін оқу процесіне енгізу бағытында кұрылуы тиіс. Бүл тапсырманы оқыту процесіне тек жаңа ... ... ... ... ғана орындауға болады. Білім беру жүйесін акхгараттандыру - мемлекеттік ... ... ... ... жүзеге асырудың маңызды бір механизмі жэне стратегиялық тапсырма болып табылады. Ақпараттык оқыту технологиялардың озық үлгілерін қолдану аркылы білім ... ... ... жүйесін жаңарту, оқыту әдістері мен тэсілдерінің түрлерін молайту, электронды оқулыктар жасауды үйымдаетыру үлттық білім беру ... ... ... ... ... беретіні сөзсіз. Ағылшын тілін терең меңгертудің тиімді жолдарының бірі - ... ... ... ... ... тілі ... ақпараттық технологияларды пайдаланудың мақсаты - компьютерлік технологияларды қолдану арқылы ағылшын тілін ... ... ... ... S ... тілі ... жаңа ... технологияны қолданудың маңыздылыгын суреттеу S компьютерлік технологиялардың бар багдарламаларын агылшын тілінде сөйлеуге, түсінуге ... ... ... ... корсету - S видеофильдер мен мультимедиялык ирезентациялар арқылы диалог жзне монолог түрінде ... жаңа ... ... ... ... ... пайдалану ерекшелігі аркылы агылшын тілін үйретудің әдісі Қүралдары: агылшын тілін үйрету процесіндегі видеофильдер мен мультимедиа, электрондык оқулықтар, оқыту ... ... ... ... ... арналган психологияльщ- педагогикалық әдебиеттерді талдау; ақнараттық технологиялар мүмкіндіктерін тану, теорияны практикада пайдалану. Компьютерлік окыту технологиясын жүзеге асыру барысында бірнеше ... ... жөн, ... ... ... ... ... көрнекілік, кол жетімділік принциптері. Агылшын тілін оқытуда акпараттық технологияларды колдану білім беру коммуникациясының интерактивті ... ... ... ... А.А. ... В.И. ... В.П. ... агылшын тілін окытуда акпараттандыру үдерісінііі ықналын жан-жақты сипатгай отырып, әсіресе, білім мен ... ... ... ... ... мүгалімдер мен окушылардың өзара әрекетінің жолдары туралы айтады. Осы орайда ... ... ... ... ... тілін оқыту үдерісінде акпараттык технологиялардың, эсіресе қарым-қатынас ортасын, жалпы тақырып шеңберінде ... ... ... әрекет ортасын қүрудагы маңызы ерекше. Ақпараттык білім беру ... өз ... ... ... игеруде, оқушылардың лингвомәдениеттік құзырлылықтарын қамтамасыз етуде маңызды. Ғалым М.Ушакова агылшын ... ... ... ... отырып, компьютерлік телекоммуникациялар агылшын тілінде тірі, шынайы қарым-қатынастарды үйымдастыруга мүмкіндік беретінін айтады. Бүл телекоммуникацияның дидактикалық қасиеті шынайы тілдік орта кұру үшін ... ... ... ... ... окытудагы ақпараттык багыт ақнараттық түргыда білім беруді максат етеді, оның негізгі мақсаттары: лингвистикалык (тілдік жэне сойлеу), ... ... ... оқу ... қалыптастыру. Агылшын тілін оқытуда акпараттык технологияны қолдану тілді үйренудегі белсенділікті камтамасыз етеді.
Осы орайда теориялық талдау мен оқушылардың ағылшын тілін ... ... ... ... ... ... ... шарттарын аныктадым. Орта білім беру мекемелерінде ағылшын тілін оқытуда акпараттық ... ... ... шарттарын төмендегідей анықтауға мүмкіндік тудырды: Бірінші иіарт оқу-тәрбие үдерісінде ... ... ... ... ... ... қызыгушылықтарын арттыру. Егер окушылар жаңа ақпараттык технологияны жаксы игеріп, агылшын тілін үйренуге қызыгушылыктары артса, онда агылшын тілін білу ... де ... ... шарт ... танымдык кызыгушылықтары мен қабілеттерін ескере отырып, компьютерлік технологияны колдануды кезеңдеп ... ... ... ... ... ... ... деңгейіне сэйкес томенгі, орта, жогары деңгейге бөле оқыту үлкен жетістіктерге жетуге көмектеседі. Үшіниіі шарт ақпараттық технологияларды қолданудың ... ... мен ... әдістемелік тұгырларын сэйкестендірудегі іс- әрекеттерді шыгармашылыкпен үйлестіру. Үшінші шарт бойынша ақпараттык технологиялардың түрлері мен багыттарын гылыми- эдістемелік ... ... ... ... ... карастырылды. Ақпараттық технологияларды қолдану арқылы оқушылардың тіл меңгерудегі ... ... ... ... ... ... ... компоненттеріне негізделген. Мотивациялық компонент - оқушылардың ақпараттык технологиялар арқылы тіл меңгеру іс-эрекетке үмтылуы, қажеттігі, білім алуда ақнаратгык технологияларды ... ... ... ынтасы, өзіндік тапсырмаларды орындауда жаңаша оқу жолдарын табуга деген ынтасы, агылшын ... ... ... ... мен ... оқулықтарды қолдануга деген кызыгушылыгы, агылшын тілінде еркін сөйлеуге деген ынтасы мен үмтылысы. Танымдъщ компонент - ... ... ... ... ... ... ... мен қажеттілігін үгынуы, ақпараттык сауаттылыгының болуы, қолданатын ақпараттьтқ технологиялардың түрлерімен таныс болуы және ... ... ... істей білуі, агылшын тілін меңгеруге деген белсенділігі, оқу материалдарын оз қажетілігіне колдануы, оқушылардың ... ... ... ... ... Бүл ... ... ақпараттық технологияны оқу үдерісінде Колдану жолдары жүзеге асырылды, Мультимедиалык, электрондық ... ... ... ... ... оқу ... негізгі көзі болып табылады. Егер ағылшын тілінен оку материалдары ... ... ... бар ... ... күрылса, оқушылардьщ даму ерекшеліктеріне сэйкес агылшын тіліндегі материалдардың ... тез ... ... ... ... өз бетімен жетілдіруге негізгі түрткі бола алады. Ағылшын тілі сабактарында видеофильм, мультимедиалык презентациялар, дыбыстарды, анимациялык суреттердің ... ... ... түрінде сөйлеу кабілетін қалыптастыруга болады. Себебі, шетелде болмай-ақ сол елдің тілінде еркін сөйлей алу кабілетіне ие болу оңай ... ... ... ... ... бірі - ... тілі сабактарында жаңа технологиялардың түрлі амалдарын қолдана отырып, сөйлеудің шын ситуацияларын қүру болыи табылады. Агылшын тілі сабактарында түрлі дыбыстарды, анимациялык ... ... ... бүл ... ... ... ... өзгеріп отырады. Бүл динамикалық жэне бар ойын ... ... ... бірге, оқу процесінде оқушылардың белсенділігі артады. Агылшын тілі сабактарында төмендегідей ... ... ... ... ... Олар: Project teaching, student team learning: team rewards and individual accountability, Jigsaw, Learning together, Step by step, Professor Higgins, English ... Hangman, Lex, Self English, ... verbs, Albion, BX Language ... English ... ... Bridge to English жэне т.б. Аталмыш багдарламалар окушылардың есте сақтау қабілетін, сөздік қорын, дұрыс оку, сауатты жазу мен ... ... ... ... ... багдарламаларды бірнеше топқа бөлуге болады. Мысалы, окушылардың сөздік ... ... ... ... Hangman, Lex, Self English, English ... BX Language ... Triple play plus in English, ... лексиканы үйретуде Triple play plus in English, English on holidays ... ... ... ... Bridge to English, ActivStudio багдарламаларын пайдаланып, сабактың тиімділігін артыруга болады. Білім беруде пайдалану оқушылардың ... ... ... кана ... ... ... ... қалыптастыруга, шыгармашылыкпен еңбек етуіне жагдай жасайды. Электрондық оқулықтарда теориялык тақырыптар кеңінен беріліп түсіндіріледі, ... ... ... ... ... ... ... сызба - нүсқалар арқылы береді. Оқулықтың ерекшелігі - эрбір ... ... ... ... ... Эр ... қысқаша теориялық кіріспеден, суреттермен анимациялык материялдардан, есеп шыгару үлгілерімен оз ... ... ... ... жэне ... жұмысынан тұрады. Оқушылар үшін - электрондық окулықтар мектепте оқылған жылдардьтң барлығындада өздері толықтыра отыра ... және ... ... ... ... мәліметтер базасы болып табылады. Оқулық - дисплей экранында көрінетін жай ғана мэтін емес, ол оқушыға өз жолымен керекті материалдарды жете ... ... ... ... ... Бүл ... ... бөлшдерін кайталап, игеру тэсілімен логикасында озіне тэн етіп таңдап алып, осы сәтте ең керекті ... ... ... ... ... береді. Ал өзіне кажетті мэліметті компьютер жадының керекті үясына іздеп таба білуде, ... ... ... ... ... стратегиялық ойлау қабілетін калыгітастырады, модульдерде берілген алгоритм оқушыларға оз бетімен жұмыс жасау мүмкіндігін береді, ... ... ... ... пайда болып, белсенділігі арта бастайды. Электрондык оқулықты пайдалану мүгалімнің де гылыми-эдістемелік потнециалын ... оның ... ... жүмысын жеңілдетеді. Электронды окулықтың жетістіктері мыналар болып табылады: - гиүгыл кері байланысты қамтамасыз етеді; - дәстүрлі окулыкта көп ... ... ... ... ... тез табу g a ... - ... түсіндірмелерді бірнеше рет карап шыгу барысында уакытты анагүрлым ... ... ... - ... ... катар көрсетеді, әщгімелейді, жобалайды, т.с.с. (мулътимедиа-технологияныц мүмкіндігі мен артъщшылыгы тура осы жерде көрінеді); - ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беріп, олардың өз бетінше білім алуын қамтамасъгз етеді; > - белгілі бір болім бойынша білімді тексеруге мүмкіндік туады. ... ... ... аркыльт төмендегідей әдістемелік мүмкіндіктерге ие боламыз. Олар:
* білімнің көрнекіленуі;
* окытудың дифференциациялануы;
* ... ... ...
* ... ... ... ...
* ақпараттық мәліметтер базасын пайдалану;
* жагтыгу жэне дайындык жүмыстарын жүргізу;
* ... ... ...
* киын ... ... шешім таба білу;
* ақпараттык мәдениет қалыптастыру;
* оку ... ... ... ... ... 8-бабында деп атап көрсеткен. Елбасысмыз Ә.Назарбаев жолдауында айқандай: . Сондықтан, қазіргі даму кезеңі ... беру ... ... ... ... технологияландыру мәселесін қойып отыр. Оқытудың әртүрлі технологиялары сарапталып, ... ... іс - ... ... мектеп өміріне енуде.Қазіргі кезде қоғам өмірінің ақпараттануы және компьютерлік ... ... ... таралуы білім берудің мазмұнына ғана үлкен әсерін тигізіп қоймайды, ол оқу-тәрбие үрдісінің нысандары мен әдістеріне де ықпал етіп ... ... ... ... мен ... ... ... деген атау алды.Дәстүрлі оқытудың репродуктивті-иллюстративті технологиясы үш маңызды құраушыдан тұратыны белгілі. ... ... ... және оқу ... Осы үш ... ... іс-әрекеті педагогикалық үрдісті айқындайтын болса, оның негізіне осы жүйедегі үш құраушының арасындағы ақпаратпен алмасу алынады. ... ... ... оқытушы оқу үрдісінің барысы туралы шағын ақпаратты ғана иеленеді де, оны жедел түрде басқара алмайды. Себебі: мұндай ... ... ... ... кері ... өте ... немесе ол мүлдем болмайды.Мұндай жүйеде бірнеше құраушылардың өзара әрекеті (ақпаратпен алмасу) жүзеге асырылады.Педагогтардың АКТ ... ... ... мыналарды байқауға болады: -педагогтардың компьютерлік техниканы пайдалануға қызығушылықтарының артқандығы.- оқыту құралдары ретіндегі компьютерлік техниканы пайдаланудың ең маңызды ... ... ... Мұндай тиімділігі;
б) үйренушілердің оқу-танымдық қызметін ерекшеліктерге мыналар жатады:
а) осы ... ... ... ... ... тиімді тәсілдері компьютерлік техниканың жеке-маңызды қызмет құрылымына кіруі, үйренуші мен компьютерлік техниканың ұтымды диалогын орнату, өзіндік қызметті ... ... ... ... ... оқу үрдісін өзбетімен бақылауды ұйымдастыру, компьютерлік техникамен өзара іс-қимыл барысында АКТ пайдалана отырып өткізілетін сабақты (мейлі ол ... ... ... ... ... етуге қойылатын негізгі шарттардың бірі оқу материалын алдын ала жоспарлау, оқу үрдісінің тиімділігін арттыру үшін бағдарламалық құралдарды ... ... және оны ... бағыттарын көрсету болып табылады. АКТ қолданудың бір ... - ... ... ... ... ... ... өткізу үшін онымен жұмыс жасау жөніндегі нұсқаулықтардың болуы. Үйретушінің уақыты жеткілікті және ... ... ... ... ... ... ол ... бағдарламаның мазмұнымен тереңірек танысып, мұндай нұсқаулықтарды өзі де құра алады:- нұсқаулық қысқа және қарапайым болуы тиіс-нұсқаулықтың инварианттық және вариативтік бөлімдері ... ... ... кез ... ... ... үшін ... мәліметтерді қамтуы тиіс. Мысалы, талдамалы ұғымды енгізу үшін үйренуші берілген бағдарламалық құралға арналған ... ... ... ... білуі керек. Вариативтік бөлігі үйренушілерге нақты оқу жұмысы шеңберінде ... ... ... ғана ... тиіс. [ 3]Ғалымдар өз зерттеулерінде ақпараттық қоғам жағдайында педагогтардың ақпараттық-коммуникациялық құзырлылығын қалыптастыру көрсеткіштерін төмендегідей анықтаған. АКТ пайдалана отырып өткізілетін ... ... ол ... ... ... ... қамтамасыз етуге қойылатын негізгі шарттардың бірі оқу материалын алдын ала жоспарлау, оқу үрдісінің тиімділігін арттыру үшін бағдарламалық құралдарды пайдалану ... және оны ... ... ... ... ... ... АКТ қолданудың бір шарты - сабақтарды педагогикалық бағдарламалық құралдарды ... ... ... үшін ... ... ... ... нұсқаулықтардың болуы. Үйретушінің уақыты жеткілікті және жұмысты орындауға деген тілегі ... ... ол ... ... ... ... танысып, мұндай нұсқаулықтарды өзі де құра алады.Ең әуелі, мектепте оқу үрдісі кезінде қалыптасады. Яғни оқытудағы құзырлылық тәсіл нәтижесі ... ... ... ... бағаланады.
Өзінің және қоғамның мүддесіне өзін-өзі белсенді етуге дайын, өзгермелі даму ... ... өмір ... ... бәсекеге қабілетті және құзыретті, шығармашыл, білімді тұлғаны дамыту және қалыптастыру - ... пен ... ... ... іс-әрекет нәтижесінде жүзеге асады.Бүгінгі күні мектеп түлегінің негізгі құзырлылығы төмендегідей анықталады:
*Құндылықты - ... ... - ... ... өмірінде өз рөлін таба білу, азаматтық белсенділік көрсету, саяси жүйені түсініп, әлеуметтік жағдайларға баға беру.
*Мәдениеттанымдық құзыреттілік - өз ... және ... ... түсініп, рухани келісім жүргізе алу.
*Когнитивтік құзыреттілік - зерттеушілік ... ... ... ... өз ... ... ... жасай алу.
*Коммуникативтік құзыреттілік - байланыстың ... ... ... ... ... ... топта қарым-қатынас жасай алу, мемлекеттік және шет тілдерді меңгеру.
*Ақпараттық-технологиялық құзыреттілік - ... мен ... ... ... ... асыра білу.*. Әлеуметтік қарым-қатынас құзіреттілігі - әлеуметтік-қоғамдық өмірде кәсіби бағдарын дұрыс таңдай алу.
*Тұлғаның өзін-өзі дамыту құзыреттілігі - ... ... ... өз мүмкіндігін анықтап, өмірі мен ісіне жауапты қарауды, жеке және қоғам пайдасына сай ... ... ... оқу үрдісіндегі құзырлылық дегеніміз - оқушының алған білімі мен дағдыларын тәжірибеде, күнделікті өмірде теориялық және тәжірибелік ... шешу үшін ... алу ... болып табылады.Қазіргі кезде қоғам өмірінің ақпараттануы және компьютерліктехника құралдарының кеңінен таралуы ... ... ... ғана үлкен әсерін тигізіп қоймайды, ол оқу-тәрбие үрдісінің нысандары мен әдістеріне де ықпал етіп отыр. ... ... ... мен ... (ақпараттық-коммуникациялық технологиялар) деген атау алды. [
Педагогтардың АКТ пайдалану қызметі дайындығынан мыналарды байқауға болады:
- педагогтардың компьютерлік ... ... ... ... оқыту құралдары ретіндегі компьютерлік техниканы пайдаланудың ең маңызды психологиялық-педагогикалық ерекшеліктерін сақтау. Мұндай ерекшеліктерге мыналар жатады:
а) осы ... ... ... ... ... тиімділігі;
б) үйренушілердің оқу-танымдық қызметін ұйымдастырудың тиімді тәсілдері компьютерлік техниканың жеке-маңызды қызмет құрылымына кіруі, үйренуші мен ... ... ... ... орнату, өзіндік қызметті дамыту арқылы оқу-танымдық қызметті жандандыру, оқу ... ... ... ... ... ... ... іс-қимыл барысында үйренушілердің шығармашылық дағдыларын қалыптастыру;)
Күнделiктi өмipдe кездесетiн компьютерлiк желiге мысал ретінде өздерің оқитын компьютерлiк кластағы бiрнеше компьютердің желiге бiрiктiрiлyiн ... ... ... бiр ... ... тiптi ... ... қатысуымен ұйымдастыған темiржол және әуе қатнасы билет сату жүйесiн де желіге мысал peтiндe келтiре аламыз. Бұл ... ... білу ... емес ... ... ... ... Қазiргi кезде компьютерлiк желi кез келген мекемеде: зауыттарда, ... ... ... ... ... ... ... немесе қаржылық қызметтердi тиiмдi жүзеге асыру мүмкін ... ... ... мен ... ... ... Ең ... желiлер жергiлiктi деп аталады да, бірнеше компьютерді біріктіру үшін қолданылады.Мұндай ортақ ресурстарды (дискжетек, принтер, сканер жене басқа қымбат ... ... ... ... ... желiге желiлiк тақташа, модем немесе жоғары жылдамдқты сандық ... ... (ISDN) ... арқылы қосылады. Компьютердi желiге телефон желiсi apқылы қосу үшін желiлiк тақша емес модем қажет.Жергiлiктi есептеуiш желiлер - саны ... ... 100 ... ... бiр ұйым ... ... iшiнде біріктіру үшiн қолданылады. Жергiлiктi есептеуiш желi шектеулi аймақтағы (бiр ... бiр ... ... ... ... ... компьютерлердi бiрiктiредi. Мекемелердегi жергiлiктi желі әр түрлі бөлiмдер мен ... ... ... ... ... ... ... үшiн құрылады.Жергiлікті желіге қосылған компьютерлер бір-бірімен қысқа жиілік байланыс желісімен (әдетте он, жүз метр) біріктірілген. Сондықтан жергілікті желі арқылы ... ... ... ... ... ... ақпараттың берілуі сапалы болу үшін байланыс желісі өте ұзын болмауы керек. Желі ұзын ... ... ... өшуі мен ... шамасы артып кетеді.
Телекоммуникациялық есептеуіш желілер үлкен қашықтықты және пайдаланушыларды молынан қамтитын есептеуіш желілер ... ... ... деп ... Телекоммуникациялық желілер - ақпарат алмасу және оны ... ... ... ол ... ... ... желілерденқұралады (абоненттік жүйелер). Мұндай масштабтағы желілер аппараттық, ақпараттық, программалық сияқты қоғамдық ресурстарды ... ... ... ... ... ... пайдаланушыларының, өздерінің қай жерде орналасқанына қарамастан ақпаратты жедел түрде кез келген қашықтыққа жіберуге, сонымен қатар желіден қажет мәліметті дер кезінде ... ... ... ... ... қамтамасыз eтiлуі әр түрлi типтегi компьютер, байланыс құрылғыларыры, абоненттік ... ... ... ... немесе әр түрлi деңгейде желiлер жұмысын үйлестiруге арналған адаптерлiк құылғлардан тұрады. Телекоммуникацияльщ желiлерде ақпаратты жiберу ... ... ... жене ... жүйе ... ... ... асырылады. Ақпарат алмасу барысында деректердi аналогтық жене цифрлық кодтау қолданылады. [ ... ... ... қамтамасыз етiлуi - желi шешетiн меселеге бағытталған бiртұтас ақпараттық қор болып табылады. Бұл қор барлық тұтынушылардың (абоненттер) ... ... және жеке ... ... ... житығы. Онда бiлiм базасы, автоматтандырылан деректер базасы (жергiлiктi жене тарқатылған, қоғамдық және дepбес пайдалануға арналған) қамтылған.Ақпараттандыружағдайында ... ... ... білім, білік, Жедел дамып отырған ғылыми - техникалық прогресс қоғам өмірінің ... ... ... ... процесінің негізіне айналды. Ақпараттық технологиялық дамуға және оның қарқынына ... ... ... ... ... ... ... бүкіл дүниежүзілік қауымдастықтағы мемлекеттің рөлі тәуелді болады. Заман ағымына ... ... ... ... ... ... беруде. Кез келген сабақта электрондық оқулықты пайдалану оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып қана қоймай, логикалық ойлау жүйесін қалыптастыруға шығармашылықпен еңбек ... ... ... технологияны бәсекеге қабілетті ұлттық білім беру жүйесін дамытуға және оның мүмкіндіктерін әлемдік білімдік ортаға енудегі сабақтастыққа қолдану негізгі мәнге ие ... ... ... ... ... ... болатын әлеуметтік тапсырысты өткізу. Ақпараттық-коммуникативтік технологияны пайдаланудың мәні ... ... ... ... жеке ... ... проблемасының маңына топтасқан дидактикалық әдістемелік проблемалық міндеттерді шешуге бағындыру болып табылатындай. Сондай-ақ педагогтың компьютерлік сауаттылығы ақпараттық-коммуникативтік технологияны ... жеке ... ... ... ... түрде артады.
Қорыта келгенде, қазіргі кездегі жалпы білім беретін мектептердегі ... ... ... ... ... деңгейінің жетістігін талап етеді, яғни оқыту мен тәрбиелеудің мазмұнын модернизациялау деңгейінен (бағдарлама, оқулық, оқу ... ... ... саты-ақпараттық технология деңгейіне көтерілу. Ақпараттық технологияны қолданудың тиімді жақтарын зерттей ... ... ... ... ... - ... ... дамытуда үлкен нәтижелерге қол жеткіземіз деп ойлаймын.Өркениет көшінен ... ... ... ... жасауға, толыққанды білім алуға қол жеткізуге үлесімізді қосуымыз керек. Экономикадағы табыстар мамандардың біліміне, біліктілігіне ... ... ... ... біз тек ... ішінде ғана емес, әлем деңгейінде бәсекеге қабілетті жаңа ... ... ... ... ... заман сабағы мұғалімсіз болмайды. Ұлы ағартушы Ы.Алтынсарин: деген екен. Онда ... ... жаңа ... ... ... жаңа ... нәрін сусындатып, саналы тәрбие, сапалы білім беретін білімді, білікті ұстаз болайық.
* КОММУНИКАТИВТІ ОҚЫТУ ӘДІСІНІҢ ШЕТЕЛ ТІЛІ САБАҒЫНДА АЛАТЫН ОРНЫ
Білім - ... ... ... ... - елдің байлығының ең маңызды бөлігі. Тәрбиелеу мен оқыту жүйесінде білім арқылы ең озық мәдениет пен ... ... ... ... ... ... сайын халық байлығы артып, дамыған елдер қатарынан орын алады. Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев ″Жаңа әлемдегі жаңа ... атты ... ... ... ... үш ... ... жобасын кезеңдеп іске асыруды ұсынды. Қазақстан бүкіл әлемде халқы үш тілді ... ... ... ел ретінде танылуы тиіс. Бұл дегеніміз қазақ тілі - мемлекеттік тіл, орыс тілі - ұлт - ... ... тілі және ... тілі - ... ... ... кірігу тілі екендігін атап айтты.[1,б.1]
Сонымен, ағылшын тілін білу - замана ... ... отыр ... орай білімге деген көзқарас түбегейлі өзгеріп, оқытудың жаңа түрлері, әдістері жаңа ... ... ... ... олар білім мазмұнының толығымен түбегейлі жаңаруына себепші болып отыр. Яғни оқыту әдістемесіндегі ... ... сай ... ... ... ... ... ортақ міндет - тілді коммуникативтік ... ... ... - ... қарапайым болса да өз ойларын еркін жеткізумен ғана шектелмей,өзара тіл табысып,пікір алысуға үйрету,себебі жалпыға білім беретін орта мектепте берілетін ... ... ... мақсаты - оқушының шетел тілінде сөйлеу қабілетін жетілдіру.
Коммуникативті технология деп оқуға ... ... және ... ... құрал-жабдықтар мен ақпараттардың барлығын қатыстыра отырып өзара белсенді тілдік қатынасқа ену негізінде оқу ... ... ... ... әдісі тілдік өзара қарым-қатынас.Қолданылатын жұмыс түрлері : ... оқу ... мен ... ... ... (оқушылардың бірін-бірі оқытуы), топтық құрамда жұмыс істеу (топтардың құрамы өзгеріп отыруы шарт), оқу тілдік диалог (өзара ... ... ... тілдік қарым-қатынас алдыңғы орынға шығарылады да басқа жұмыстар осы бағдарға бағытталады.
Коммуникациялық бағыт адам өмірінің түрлі ... ... ... үйретуге бағытталған: яғни сөйлеу мақсатына тиісті грамматикалық формалар мен синтаксистік құрылымдардың сөйлеуге ... шарт және ол ... ... ... меңгерген грамматика лексикалық формаларды, автоматты түрде қолдануға жетуі керек деген сөз. Оқушы өз ойын еркін жеткізе алу үшін оған ... ... және ... ... ... анықталып тапсырылады. Бұл тілді функционалдық тұрғыдан үйрету сипатына жатады.
Коммуникативтік сөйлеу әрекетінің қай түрі ... ... ... ... ... ... тиісті лексикалық қоры,сондай-ақ грамматикалық білімі болумен бірге,оны сөйлеу әрекетінде қолдана білуі керек. Сөйлеу әрекеттері, негізінен, белгілі бір мақсаттығы жағдаяттар, ... ... ... ... ... ... жүзеге асады.
Коммуникативтік әдіс:
1.Жұптық
2.Топтық
3.Ұжымдық
Коммуникативтік әдістердің негізгі принциптері мыналардан тұрады:
1.тілдік бағыттар
2.функционалдық
3.оқиғалық
4.жаңашылдық
5.қарым-қатынастық дербестік бағыттар
Коммуникация сөзінің негізгі мазмұны жалпы қарым-қатынас, араласу, хабарласу, ... ... ... ... білдіре келіп, адамдардың арасындағы қарым-
қатынасты,өзара түсінушілікті көрсетеді.Осыдан ... , ... ... мен ... пайда бола бастады. Коммуникация - қарым-қатынас,өзара
байланыс деген ұғымды білдіреді.
Коммуникативтік - оқыту процесінің тілдік бағытын ... - ол ... ... ... -- тіл ... ... бір түрі ... және қарым-қатынас құралы ретінде үйретудің басты принциптерінің бірі болы табылады деген сөз.
Коммуникативтік байланыс технологиясы - ... тілі ... ... ... ... Ол ... іскерлік бағыт-бағдар береді.Сабақтың практикалық жағына бағытталады.Сөйлеу жаттығулары арқылы лексика мен грамматикалық ұғымдар кең ... бір ... тез ... ... ... қарым-қатынас жағдайларын құруға мүмкіндік береді:
1.Коммуникативтік мотивация
2.Дұрыс бағытта сөйлеу
3.Өзара қатынастың қалыптасуы
4.Сын тұрғысынан ... ... әдіс - ... мен мұғалімнің тікелей қарым-қатынасы арқылы жүзеге асатын, белгілі бір тілде сөйлеу мәнерін ... ... пен ... ... тән ... ... мен ... жүйесінен тұратын, тіл үйретудің тиімді жолдарын тоғыстыра келіп, тілдік қарым-қатынас құралы ретінде іс жүзіне асыратын әдістің түрі.
Коммуникативтік стратегияға кіретін ... ... ... ... қадағалау;
2.> деген сигнал арқылы толық түсінуді қамтамасыз ету;
3. > деген сигнал арқылы ... ... ... ... ... Сөз ... ... сөз тіркестері мен түсініктемелер,аудару арқылы шешу;
5. Қате кеткен жағдайда өзін-өзі түзеу;
6. Қарым-қатынастың тақырыбын өзгерту арқылы әңгімені қолдап отыру.
Коммуникативтік ... ... ... ... когнитивтік құзырлық коммуникативтік құзырлықтың керекті компоненті болып табылады.Шетел тілі сабақтарында оқушылардың тіл-ойлау қабілетін дамытатын ... ... ... ... ... -- ... ... ететін кез келген жағдайда үш компонет өзара байланысады: шешілетін мәселе, бар білімдері, зерттеу әрекеттері.
Коммуникативтік оқыту тілдік ... ... ... қалыптасады -- тыңдауда да, сөйлеуде де, оқығанда да, жазғанда да, өйткені ол оның іске асуын қамтамасыз ... ... ... ... ... әрекетін төрт түрге бөліп қарастыру тұрақты орын алған. Олар: сөйлеу, оқу жазу, түсіну.
Коммуникативтік оқыту: ОҚУ, СӨЙЛЕУ, ТЫҢДАУ, ЖАЗУ - ... ... ... ... ... ... ... бір уақытта дамиды. Жоғарыда айтылғандай коммуникативтік оқытудың сөйлеу әрекетінің барлық түрінде де қажеттілікпен қатысып тұрғандығы көрінеді. Өйткені ол ауызша да, ... да ... ... ... ... ... мен түсінігін қамтамасыз етеді.
Шетел тілін оқытудың басты мақсаттары - ... ... ... сауатты жазу дағдыларын қалыптастырып, шетел тілін әр түрлі жаңа ... ... ... ... тілі ... негізгі міндеті - шетел тілі сабақтарын мазмұны мен форма жағынан қызықты, тиімді етіп өткізу. Шетел тілі ... ... ... ... ... оқыту технологиясын қолдану.
Ең біріншіден, жаңа білім стандарттарына сай, мынадай талаптарға сүйеніп жұмыс істеуге болады:
1.сөйлемдерді қолданып сұхбат жүргізу.
2.мектепте және өзін ... ... ... білу.
3.оқушыларды қазақ тілінде сөйлеуге үйрету.
4.синтаксиситік сөйлемдерді құрастыра білу.
Бұлардың барлығын іс жүзінде қолдану үшін әр ... ... ... ... ... ғана ... жақсы болады. Сабаққа дайындалған уақытта формаларды (ұжымдық, топтық т.б.) іріктеп алу қажет. Бұл формалар арқылы ... ... ... дағдысын тексеру үшін түрлі белсенді тапсырмалар енгізу қажет.. Пәннің мазмұны, яғни сабақтың дидактикалық элементтерінің жүйесі: ... ... ... ... аударудан , оқудан, жазудан құралуы керек.
І. Тіл материалдары (фонетика, лексика, грамматика).
Осы материал үш бағытқа бөлінеді:
1.Лексикалық бағыт - айтылуын ... ... ... ... ... арқылы тілді тез игерту.
2.Фонетикалық бағыт - дыбыстың ... мен ... ... ... - жас ерекшелігіне сай сурет бойынша жұмыс, ... ... ... ... жаңа ... ... ... меңгерту кезінде оқушылар топқа бөлініп, әрқайсысына бес міндет беріледі:
1.Мәнерлеп оқу
2.Түсіну
3.Сұрақтар қою немесе диалог құрау
4.Сызба арқылы өз ойларын айту
5.Грамматика
Мысалы, 8 ... ... ... ... оқушылар топ ішінде бес міндетті бөлісіп алады.Грамматикалық тақырып: . Дайындыққа 10 минут беріледі.
Уақыт өткеннен кейін 1 оқушы ... ... ... екіншісі - мәтін бойынша түсінгенін айтады, үшіншісі - ... ... ... қояды, топ ішіндегі оқушылар оларға жауап береді немесе екі оқушы ... ... ... ... ... ... оқушылардың танымдылық қабілеттері, танымдық үрдістері ... ... қоры ... ... ... әрекет қалыптасады. Бұның барлығы дамығаннан кейін оқушының қиялы мен ойлауы,есі мен қабылдауы, зейіні дамып қалыптасады. Танымдық қабілеттер, танымдық үрдістер әрбір ... ... ... Ал ... ... әр түрлі әлеуметтік жағдайларда бағыт-бағдарды жоғалтпау, адамдардың ... ... мен жеке ... ерекшеліктерін анықтау,олармен қарым-қатынастың тепе-теңдік түрлерін таңдау, өзара іс-әрекет үдерісінде соларды іске асыру, зейіндерін қадағалау және айқындау, ... ... ... ... ... ... ... аударту, психологиялық қатынас орнату, сөйлеу мәдениетін дамытады. Ал, ... ... ... мәтінмен жұмыс жасағанда, белгілі бір мәселені шешкенде дамиды.
Сондықтан шетел тілдерін оқытуда коммуникативтік оқыту әдістемесін қолдану - ... ... ... ... ... ... ... еркін сөйлей білуіне мүмкіндік тудыратын болғандықтан, бұл әдістемені сабақ барысында жиі ... ... өз ... ... ... ... ... ТИІМДІ ЖОЛДАРЫ
Адамзат баласының өз ұрпағын оқыту мен тәрбиелеудегі ең озық, тиімді әдістерін тәжірибелерін жалғастырып тың ... ... ... ... озық ... ... ... қашанда жалғаса бермек. Қазіргі таңда жеке тұлғаны қалыптастыру ... өзі ... оның іс - ... ... ... ... ... дамыта отырып жүзеге асырылады. Білім - жолы ... ... жол. ... ... ... тәрбие беру, қазіргі өмір ағысына бейімдеу ұстаз алдында тұрған ең басты міндет. Қазіргі заманғы білім беру жүйесі оқытудың ... ... мен ... ... ... ... ... кәсіби құзыреттілігіне жоғары талаптар қоюда. .
Білім берудегі мақсат тек білімді кәсіби ... адам ... ғана ... ... ... бай және ... зор, ... өмірдің барлық аясында ұлттық құндылықтарды бағалауға және дамытуға қабілетті ... ... ... екенін баса айтқан жөн. Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаев 29 ... 2011 жыл ... ... ... - ...
Олай болса, оқушыны ағылшын пәніне қызығушылығын тудырып дамытуды және жемістің нәтижесін көруді мақсат тұтқан ... ... ... ... үн қосу ... деп білемін. Шетел тілін үйрету қиын да, қызықты жұмыс. Қазіргі кезде ұстаздарға қойылып отырған талап жаңа ... ... ... отырып сапалы терең білім беру, оқушылардың ойлау, есте ... көру ... ... ... жаңа технологиялар арқылы оқыту шет тілін үйренудің сапасы мен маңызын арттырады. Шет тілін оқыту процесінде ... ... ... ... ... ... ... мәнерлеп оқыту өте маңызды. Қазіргі кезеңде мектептерде ағылшын тілін оқыту дұрыс ... ... ... ... тілін біліп ғана қоймай, оның тарихын, ұлттық мәдениетін білуге көп көңіл бөлінеді. ... ... ... ... ... - ... тілінде сөйлеуді үйрету, байланыста бола алу мен ортақ тіл табысып, қарым - қатынасты нығайтуға ұмтылу болса, тәрбиелік мақсаты - өзге ... ... ... ... ... өз ... айта алу және ... үйрету.
Ұстаз шеберлігінің өзегі - тіл байлығымызды ... ... ойды ... ... ... қорының деңгейімен және сөйлеу мәдениетіміз бен сабақтас екендігін байқар едік. Ол үшін ... ... өзі ... ... ... дәріс беру шарт. Екінші шарт - шәкірт түсінікті тілде сабақ алуы қажет. Демек түсінікті тілде білім беру ... ... ... қағидалық аксиомасы екендігін әр кез басшылыққа алуға тиістіміз. Шетел тілдері сөздерінің мағынасын түсіндіру мәселесі ... ... ... 2 ... ... ана тілін мүлде қолданбау керек(И. Е. Аничков), олар шетел тілін оқытуды ана тіліне сүйеніп, шетел тілінде сөйлеу дағдыларына ... ... ... енді ... (Л. В. ... Т. Ф. ... керісінше ана тілінің интерференциясын азайтуға болатынын дәлелдеген. Шетел тілін меңгеру дағдысын қалыптастыруда ана тілін ... ... ... ... ана ... ... ... арнайы әдіс - тәсілдердің көмегі мен жеңген ... ... ... айтады. Ағылшын тілін үйрету мынадай тіл дамыту жұмыстары бойынша жүзеге асады.
1. Лексикалық жұмыс.
2. Граматикалық жұмыс.
3. Фонеткалық жұмыс.
Тілді ... ең ... - ... ... ... салаларының ішінде лексиканың бірінші орын алу себебі мынада кейбір сөйлеушінің ... ... ... кездескенімен адамдар арасында қатынас болуы мүмкін. Айтушының не айтқысы келгенін тыңдаушы түсінеді. Лексиканы меңгеру үшін түрлі әдіс - тәсілдер пайдаланылады. ... ... ... ... зат, ... арқылы түсіндірген жөн. Абстрактілі мағыналы сөзді түсіндіру үшін аударманы қолдану және тіл ... ... ... ... Ал тіл ... дегеніміз - сөздің мағынасын контекст арқылы, синонимдер мен антонимдер, сөздің құрамдас бөліктерін талдау ... ... ... ... ... ондағы жаңа сөзбен басқа сөздердің барлығы оқушыларға бұрыннан таныс болуы қажет. Сонда оқушының назары жаңа сөздерге аударылады.Яғни граматикалық материалды түсіндіруде ... ... ... ... ... ... аударып, екі тілдегі ұқсастық пен айырмашылықтарға тоқталамын. Содан кейін ағылшын ... ... ... ... ... граматикалық материалды бекіту үшін, практикалық жаттығулар көп жасалу керек, мүмкін болса, көбіне оқушылардың өз өміріне байланысты мысалдар келтірген жөн. ... ... ... ... қоюға, сұраққа жауап беруге үйрету керек, бірақ ол ... ... ... тиіс. Әсіресе, төменгі сынып оқушыларына сұрақ қою кезінде өзімнің қолданатын әдісіме тоқтала кетейін:Who? What do(ing)? Where? ... The children are playing in the yard now. - ... ... алатын болсақ, сөйлемдегі әр сөзге қойылатын арнаулы ... ... ... жөн. Сонда оқушылар сөйлемдегі артикльдің, жалғаудың көмекші етістіктің орнын ... ... ... ... материалды өткенде, негізінен, ана тілімен салыстыра түсіндірген тиімді, оның ана тіліндегі біліміне сүйенген жөн. ... бұл ... ... мен ... жете ... ғана, ол тілді дұрыс та, тез игере алады. ... ... ... ... ... ... ... материалмен таныстырып қана қою жеткіліксіз, оларға оның қалай қолданылатынын ... ... ... жазуға, оқуға дағдыландырып төселдіру керек. Ол үшін мен оқушыларға фонетикалық жаттығулар ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру және жетілдіру үшін жаңылтпаштар, тақпақтар, өлеңдер жаттатамын. Алғашқы кезде кейбір ұқсастау дыбыстардың айтылуына мән беремін Мысалы, know - білу. now - ... mouth - ... mouse - ... Т. ... ... заңында еліміздің білім беру жүйесінің басты міндеттемелері атап ... ... бірі - ... беру жүйесіне оқытудың жаңа технологиясын енгізу. Осы бағытта оқушылардың ой - өрісі мен дүние ... ... ... ... ... ... оқушылардың қабілетіне қарай саралап оқытудың ықпалы зор. Мен өз тәжірибем арқылы сыныптағы оқушылардың білім дәрежесіне қарай ... ... ... ... ... ... деген ынтасы, белсенділігі арта түсетініне анық көзім жетіп келеді. Ол үшін сыныптағы оқушыларды білім дәрежесіне қарай 3 топқа бөлемін. Яғни ... ... ... оқитындар - үздік топ, екінші топ - төрттіктер, үшінші топ - ... ... ... ... ... ... ... бағалануы керек екендігін түсіндіремін. Яғни бағасын алатын оқушылар өз бетінше ізденіп, оқулық пен ... ... ... мен ... ... ... ал төрттіктер газет, журнал материалдары мен өз білімін ұштастыра отырып оқулықпен сабақтастыруы шарт, ал оқулық материалын толық меңгеріп, ойын толық ... ... ... ... материалдармен ұштастыра алмаса, онда ол оқушы тобына кіреді.
Мұндай саралап оқытудың көп пайдасы бар. Әр бала ... да ... ... ... Әрбір топтағы бала білуге құмарта түседі, төменгі топтар жоғары ... ... ... топ ... ... ... ... талпынады. Топқа бөлу кезінде менің оқушыларым алғашқыда өз еркімен бөлінді. Сонан соң ... ... ... ... ... ... Ең ... балл алғандар - І, онан төмен жинағандар ІІ және ІІІ топқа кіргізілді. Әр топтың өз басшысы болады, олардың қолында баға ... өз ... да ... Ол әр ... оқушының білім дәрежесін, әр сабаққа дайындығын көрсететін айна іспетті. Нәтижесінде оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... дарындылық қасиеттерінің ашылуына толық жағдай жасалады. Әр оқушы ұстаздың ... мен ... ... + ... өзі белгілеп отырады. Оқушы өз қызметін ең төменгі деңгейдегі тапсырмаларды орындаудан бастайды. Оларды толық орындап ... ... ғана ... ... көшеді. Бұл оқушылар арасында белсенділік туғызады және оқушының мемлекеттік стандарт деңгейінде білім алуына кепілдік береді.
... ... ... ақпараттық-коммуникативтік технологияларды құзыреттілігін арттырып, пайдаланудың маңызы зор. Қазіргі кезде оқушыны белгілі бір біліммен ғана қамтамасыз ету ... ... өз ... ... ... ізденуіне көп мән берілуі тиіс. Олардың кәсіптік білім алуымен қатар ізденімпаз, тапқыр, ... ... өз ... ашық ... ... ұрпақ етіп тәрбиелеу керек. Бүгінгі заман талабы - ... ... ... ... ... ... ... еңбексүйгіштікке тәрбиелеу. Осы аталғандарды іске асыру үшін сабақта ақпараттық-коммуникативтік технологияларды құзыреттілігін арттырып, пайдалану маңызды болмақ.
Жалпы ақпараттық-коммуникативтік ... ... ... ... - ақпаратты тасымалдап жеткізу әдістері мен механизмдерін және оларды жазып жинақтап жеткізу ... ... ... ... ал ... ... ... - қазіргі компьютерлік техника негізінде ақпаратты жинау, сақтау, өндеу және тасымалдау істерін қамтамасыз ету, білімді бүгінгі заман ... сай ... ... және ... ... оқырманның санасына жеткізе білу, педагогикалық іс-әрекетке өзгеріс енгізу, білімді қабылдау, білім сапасын бағалау, оқу-тәрбие үрдісінде оқушының жеке ... ... ... ... үшін ... ... деп түсінуге болады. Ақпараттық-коммуникативтік технология арқылы жалпы оқыту үрдісінің функциялары: оқыту, тәрбиелеу, ... ... ... және шығармашылық қабілеттерін дамытумен анықталады.Ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану ... ... ... интелектуалдық, рухани азаматтық және басқа да адами келбетінің қалыптастыруына игі әсерін тигізеді.
Ақпараттық технология - ізденімпаздыққа үйретеді. ... ... ... ... ... ... құзыреттілігін арттырып, пайдалану арқылы ғылымның кез-келген саласын жылдам дамытып, одан нақты тиімді нәтиже алуымызға болады.Бүгінгі заман талабына сай жаңа ... ... ... ... ... пайдалану өте тиімді. Дәстүрлі білім берумен қатар, қазіргі білім беру және ақпараттық технолгияларды негізделген дәстүрлі емес ... ... ... кеңінен қолданыла бастады. Бұл Интернет- технолгиялар немесе электронды білім беруге негізделген ашық және ... ... ... ... Word, Power Point, Excel, Adobe ... Movie Maker, Internet Explore, My testX, Active Studio ... жұмыс жасай аламын және электрондық оқулық құру білемін.
Бұл технологияны пайдаланудың негізгі мақсаты:
1. Ақпараттық технологияларды қолдана отырып оқу-тәрбие процесінің ... ... ... ... ... ... енгізу:
- сабақты қызықты етіп өтікізу арқылы оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын арттыру;
- білім сапасының көтерілуіне жағдай ... ... ... ... ... ... байланысты тереңдету;
- қажетті ақпаратты іздеуді оңайлату және көлемін ұлғайту.
2. Оқушыны ... ... сай ... ... ... ... өмір ... икемдеу, даярлау.
- коммуникативтік қабілеттерін дамыту;
- өздігінен ізденуге, шешім ... ... ... ... ... ... ... пайдалану, киноларды, видеороликтерді көрсету, сабаққа байланысты музыкаларды тыңдату арқылы эстетикалық тәрбие беру;
- пәнаралық байланыс орнату;
- ақпараттық мәдениетін қалыптастыру, ... ... ... ... - коммуникативтік технологиямен жұмыс істеу - компьютерді пайдалануға, модельдеуге, электрондық оқулықтарды, интерактивті тақтаны қолдануға, интернетте жұмыс ... ... ... ... негізделеді. деген сұраққа тоқталатын болсақ:
- Жалпы компьютерлік желілерді пайдалана отырып сабақты тартымды түрде ... етіп ... ... ... ... өз бетімен жұмыс жасайды;
- Аз уақытта көп білім береді, уақытты үнемдейді;
- Білім-білік дағдыларын тест тапсырмалары ... ... ... жұмыстар жасайды;
- Қашықтықтан білім беру мүмкіндігі туады;
- Қажетті ақпаратты жедел түрде беру мүмкіндігі жасалады;
- Оқушының ой-өрісін, дүниетанымын кеңейтуге ықпалы ... ... ... ... әдістерді пайдаланып, бағдарламалық сайттар, құралдар жасайды, сайттарға өз сабақтарын енгізе отырып, өз біліктілігін көтереді;
- Интернетте жұмыс ... ... ... өз білімін жан-жақты жетілдіреді;
- Оқыту үрдісінде оқушылардың танымдық іс-әрекетін тиімді ұйымдастырады;
- Оқушылардың тынымдық қабілеттерін қалыптастырады;
- ... ... ... ... ... ... Оқушыны шығармашылық жұмысқа баулиды, өз бетінше жұмыс жасауға үйретеді;
- Оқулықтан тыс, қосымша мәліметтер береді т.б.
Ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану - ... ... ... мен формасын толықтыру негізінде оқыту үрдісін жетілдірудің бірден бір ... ... ... желілерді, интернет жүйесін, электрондық оқулықтарды, мультимедиалық технологияларды, қашықтан оқыту технологиясын пайдалану оқу ... ... ... ... ... ... ... тәжірибемде ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану арқылы оқушылардың білім ... ... ... ... ... олимпиадаларға қатыстырдым, оқушылардың авторлық жұмыстарының сайттарда жариялануына мүмкіндік жасадым. Ғаламторда өзге ... ... ... ... өз ... ... технологияларды пайдалану барысында оқушылардың ақпараттық құзіреттілігі қалыптасады, қазіргі заман талабына сай интернет ресурстарды пайдаланады және білім беру үрдісінде оқушының ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық құзырлылығы мен ақпараттық мәдениетiн қалыптастыруды қазiргi таңда үздiксiз педагогикалық бiлiм беру жүйесiндегi ең көкейтестi мәселелердiң бiрi ретінде ... ... ... - жеке ... ... дамыту құралы. Бүгінгі таңдағы білім беру ісінің басты шарттарының бірі ... ... ... ... өзі ... ... ... беру, олардың өз оқу траекторияларын өзінің таңдай білуін есепке алу. Педагогтар өз ... ... ... ... ... ... ... көре алады:
1. Тақырып шеңберіндегі айтылуға тиіс мәліметтер көлемін ұлғайтады, яғни уақытты тиімді пайдалануға ... ... ... ... ... өз ... ізденіп жұмыс жасауларына мүмкіндік жасалады;
3. Оқушы өзге оқушылармен топтасып бірге жұмыс ... ... ... ... ... ... байланысты киноларды, слайдттарды, суреттерді, кестелерді пайдалана отырып, оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтарын ... ... ... ... пайдалану арқылы сабаққа жаңашылдық енгізеді.
Жоғарыда аталғандармен ... ... беру ... ... ... ... үлкен табыстарға жетуге болады. Электронды оқулықтарды пайдалану барысында оқушы екі ... ... ... ... ... білім, екіншісі - компьютерлік білім. Электронды оқулықтарды пайдалану оқушының өз бетінше шығармашылық жұмыс жасауына, ... ... ... ұштастыруына мүмкіндік береді. Электронды оқулық арқылы оқушы көптеген қосымша материал ала алады, осы алған мәліметтерін компьютерден көргендіктен есінде жақсы ... өз ... ... ... қабілеті қалыптасады. Осылайша жас ұрпақты ақпараттық-коммуникативтік технологиялар құзыреттілігін арттырып, оларды пайдалана отырып оқытуда көптеген жетістіктерге қол жеткізуге болады.
Ақпараттық-коммуникациялық ... ... ... берудің бір бөлігі ретінде қарауға болады. Соңғы жылдары заман ағымына сай күнделікті сабаққа ... ... ... ... тақта қолдану қарқынды дамуда. Білім беру жүйесі электрондық байланыс, ақпарат алмасу, интернет, ... ... ... On-line ... ... іске асырылуда.
Білім беру саласында түрлі технологиялар енгізілуде, бірақ олардың ішінен қажеттісін таңдап, сабақтың әр ... ... ... ... талап. Мәселе технологияларды кеңінен пайдалану емес, мәселе - ... ... ... ... ... ... ... айтар болсақ, көрнекілік әдісі мен техникалық құралдарды қолдану әдісін ақпараттық-коммуникативтік технологияның бір өзі атқара алады.
Ақпараттық технология - ... ... ... және ... үшін бір ... ... ... әдістер мен өндірістік және бағдарламалық-технологиялық құралдардың жиынтығы деп білем.
Біздің мектепте мультимедиа кабинетте электрондық ... ... ... ... арқылы білім алуға мүмкіндік бар. Осы мүмкіндіктерді тиімді пайдалану және оқушыларды пәнге қызықтыра алу, мен ең маңызды мақсатқа қойдым.
Ағылшын тілі ... өзім ... ... ... ... ... істеу түрлерін атап өтер болсам: Лексиканы меңгерту.
Мәтіндік лексиканың кіріспесінде және онымен жұмыс істеуде, ... ... ... ... т.б. ... ... : Көптеген бағдарламаларда микрофонмен жұмыс істеуді қарастырады. Сөздер мен сөз тіркестері тыңдалғаннан кейін, оқушы оны қайталайды. Бұдан соң ... ... ... яғни дыбыстау ерекшелігін тыңдай отырып, жеткіліксіз жақтарын аңғарып, ... оны ... ... алады.
Сабағымда АКТ қолдану арқылы төмендегідей жетістіктерге қол жеткіздім:
1. Оқушылар компьютер шексіз ақпарат әлемінде енуге және ... ... ... ... ... мүмкіндік алды. Ақпаратты алудағы жоғары жылдамдық адамның ақпараттық мәдениетінің ... ... ... жасайды екенін түсінді.
2. Оқушылар компьютер арқылы қатысымның барлық түрлерін жүзеге ... ... ... ... Мысалы: мәтіндерді оқыған
3. Білім алуда дұрыс шешім жасай білді, өзіндік тәсілін, ... ...
4. ... ... ... ... ... аз уақытта орындау мүмкіншілігін алды.
5. Ағылшын тіліндегі сөздерді ... жазу мен ... ... ... тілі ... ... ... мәтіндер мен ақпаратты білуге жол ашты. Тіпті нашар оқитын оқушылардың өзі ... ... ... ... ... ... ... компьютер білмеген жерін көрсетеді. Жаңа технологияларды, АКТны пайдалану тек ғана нәтиженің құндылығын көрсету емес, білім беру ... ... де ... ... Сол үшін ақпараттық технологияларды сабақтарымда көбірек қолданамын. Осы ақпараттық құрал арқылы біршама нәтижелі істерге қол жеткіздім. Қазіргі таңдағы адамзаттың ... ... ... - білім болып табылады. Тәуелсіздік алғалы бері жыл ... ... ... жүйесіне енгізіліп отырған реформалар біздің болашағымызға салынып жатқан даңғыл жол деп айтуымызға болады.
2.3 МОДУЛЬДІК ТЕХНОЛОГИЯСЫ АРҚЫЛЫ КОММУНИКАТИВТІ ӘДІСПЕН ... жаңа ... ... ... жаңа стратегиялык бағыттар, қоғамның ашыктығы және оның тез ақпараттандырылуы мен даму жылдамдығы білім беруге қойьшатын талаптарды да түбегейлі ... ... ... ... мақсаты тек білім, білік, дағдылар жинағы ғана емес, соларға негізделген жеке, элеуметтік және кэсіби біліктілік - яғни, ... өз ... ... оны ... жэне ... ... білу, күнде өзгеріп отырған дүниеде озіне тиімді, ұтымды өмір сүріп, жүмьтс істей білу болып отыр. Мен өз сабақтарымда оқытудың модульдік ... шет ... ... ... Жаңа ... ... ... сапасын жақсартуга септігін тигізеді, окушылар дың қызығушылығын арттырып қана қоймай, білімді өз бетімен меңгеруге эсер етеді және де түлганың ... ... ... ... ... ... өз ... алып, сабакты өз бетімен меңгеруге талаптанса, білімге қызығушылыгы жогары ... да ... ... ... т\ ... өзгереді. Модульдік технологияныц ерекшелігі - білімді меңгеру гана емес, түлғаның қабілеттері мен танымдық процестерін, яғни жадының ... ... ... ... ... және т.б.) ... ... қабілетін арнайы жасалган оку жэне танымдық жагдаяттар аркылы дамыту, сонымен катар түлганың қауіпсіздігін, озін-озі ... ... ... ... ... танымдык және шыгармашылық қажеттіліктерін жетілдіруінде. Модульдік - іс- эрекеттің максатты багдарламасы белгіленген деңгейге жету үшін ... ... ... білім, білік, дагдылардың белгілі мазмұнының бірлігі жэне оның эдістемелік нүсқауы көрсетілген багдарламаньщ негізгі құралы. Бүл технологиянын күндылыгы оқушылардың білім сапасын ... ... жэне ... ... ... оқу материалын барлык окушылардың қажетті дәрежеде меңгеруін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретінінде. Осы технологияны қолдана отырып өткізген сабақтарымның бірі . -, ... who loves not his country can love nothing" Byron.
The aims:
1. to enrich pupil's ... about ...
2. To develop pupil's skills in oral speech and reading;
3. To bring up patriots of our ...
Type: a game "Brain - ring"
Method of the lesson: Module №1 Lesson - 3
Visual aids: the map of ... state symbols of ... the pictures and, a ...
Stages of the lesson:
I. Warm up.
II. The theme of our lesson is "My country - Kazakhstan" Kazakhstan is a ... and ... ... It's ... is about 16 million. Our country is multinational. It's situated in the centre of the Eurasian continent. The President stands at the head of the ... The ... is headed by the Prime ... Only the citizen of the Republic by birth, not younger than 40 years old, speaking the state language ... who has been living in ... not less than 15 years can be elected. The ... of our country has published the Message to the people of ... It is a large country. It has it's ... history and ...
атты ... ... ... ең ... бірі-жоғары интелектуалды жастарды жан-жактылыкқа тәрбиелеу, олардың потенциалдық деңгейінің көтерілуіне үлес қосу. Сондықтан, үстаз-мұғалімдер қауымының алдына өте ... ... ... ... ... жас ... ... тиімді үғындырудың бірі-жаңа технология негіздері болып табылады. Сонымен бірге өскелең ұрпақтың ақпарат кұралдары мен жұмыстана білуіне ... ... жөн. ... қызметін активтендіру негізіндегі педагогикалық технологияларының бірі-деңгейлік саралау технологиясы, Деңгейлеп оқыту технологиясының мақсаты: әрбір окушы өзінің даму ... оку ... ... ... ... 1) ... ... әр оқушыға оз мүмкіндіктерін пайдалана отырып, білім алуына жагдай жасауға мүмкіндік береді. 2) ... ... әр ... ... олармен саралай жүмыс істеуге мүмкіндік береді. 3) Деңгейлеп- саралап ... ... ... ... үш ... ... ең тқменгі деңгей (базалық), багдарламалык, күрделенгег деңгей, сондықтан эрбір оқушы оны меңгсруі тиіс. Деңгейлеп оқыту технологиясы тиімді нэтижелі ... үшін а) жеке ... ... б) ... даму ... в) пән бойынша білімді игеру денгейіне көңіл болу керек. Педагогика ғылымдарының докторы, профессор Қараев оқушылардың оку деңгейін 4 түрге бөлген. ... ... ... ... өз бетінше жүмыс жасауға дағдыландыру барысында деңгейлеп оқыту технологиясының өзіндік ыкпалы зор. ... ... ... орындап, білімдерін мониторингтік жүйе арқылы өздері бағалап, диагностикалауга қол жеткізеді. Олар:
1) репродуктивтік деңгей-жалпыға бірдей ... ... ... ... ...
2) ... деңгей- мүнда оқушы тапсырманы мұғалімнің түсіндіруімен кабылдаған акпаратты пайдалана отырып орындайды,
3) Эвристикалық деңгей-оқушы тапсырманы өзі Ізденіп, косымша әдебиеттерді колдана ... ... ...
4) Шығармашылық деңгей-оқушының таза өзіндік шығармашьшыгын байқатады. Жаңа тақырыпты оқушылар шығармашылык ізденіс ... ... ... ... ... эр ... белсенділігін оятады. Ғылым жетістіктеріне негізделген жогары технологияландыруга көшудің қажеттілігімен келіспеу мүмкін емес, себебі әр баланың жеке түлгалық түргысының дамуы, білім ... ... жэне ... білім беру жүйесін ізгілендіру мен демократияландыру сол арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... үрдісті технологияландыру білім беруші мен білім алушының жеке түлгасын оздігінен дамыту жэне өзін-өзі жүзеге асыру мақсатын ... мен ... ... ... ауыстыратын тэсілді іздеумен байланысты. Осыган орай мектептің гана емес, қогамның да ... ... ... ... ... есіп келе ... ... тэрбиелеу мен оқытудың жаңа үлгілерін іздеп, оларды салыстырып, дүрыс жол табуга үйрену мәселелері маңызды ... түр. ... ... қандайда ерекшеліктеріне сэйкес топтастырып окыту. Жалпы білім беретін мектептерде дифференциялап оқытуда эртүрлі әдістер қолданылады, Соның ішінде дифференциялаудың маңызды түрі ... ... ... отыр. Оның басты ерекшелігі-оқушыларға беретін тапсырмалардың деңгейлерген бөлінуі және олардың меңгерген ^ іл ім і мен іскерліктеріне қойылатын талантардың дифференциялануы. Бүл ... ... ... ... ... деңгей. Осы деңгейдің барысында курсты меңгерудің жоғары деңгейлері қалыптасады. Оқушылар бір сыныпта бір бағдарлама бойынша білім ала ... ... ... сай деңгейді таңдауға мүмкіндік алады. Оқытуда деңгейлік ... ... ... ... ... технологиясын жасактауды кажет етеді.Соның ішінде білімді бақылау жүйесіне толыгырақ тоқталайық: жалпы бакылау мен багалаудыц үйымдастырылуының оқыту үрдісінде маңызды рөл ... ... ... ... ... мен ... ... үрдісінің барлық кезеңінде жаңа материалды меңгеруден бастап, тақырып аяқталғанға дейін қатысатыны белгілі. Бүл-жоспарга сай қолданылып жүрген дэстүрлі бакылау мен бағалау ... ... Осы жүйе ... талаптар жоғары деңгейде койылады. Алайда, бүл жүйе орташа жэне төмен оқитын окушылар үшін өте ауыр. Оқушылардың қабілеттілігіне сай оқытуды ... ... ... ... ... еске ... ... етеді. Әр пэннің ерекшелігіне карай оқушыдан іскерліктер жиынтығы сүралады. Негізгі іскерліктерге көңіл бөлінбейді. Деңгейлік дифференциялаудың мақсаты-барлык ... ... ... ... ету (білім берудің мемлекеттік стандарты бекіткен)сонымен, бір мезгілде пэнге қызығушылық пен қабілет танытқан окушылардың одан эрі қабілетін ... ... ... ... ... бакылау екі приципті кезеңді анықтауы керек. Міндетті дайындық деңгейі көлемінде ... ... ... және мүмкін деңгейіндегі бакылау үйымдастыру. Оқушыларды топқа ... ... ... тапсырманы орындаса, онда сынак тапсырылды деп есептейміз. Әдетте, тақырыптык сынақты сабак үстінде жүргізген колайлы. Өйткені оқушы біліміндегі ... дер ... ... ... ... ... оку үрдісін жетілдіру білімділік дағдысын калыптастыруға бағытталады. Міне, осы сиякты мақсаттагы жүмысқа күнбе-күн айрықша назар аударып,шыгармашылык ізіденіснен қнмылдасақ, оның жеміссіз ... ... ... тапсырмаларға қатысты талаптар, біріншіден, эр деңгейде берілетін білім көлемін белгілеу үшін; екіншіден, |берілетін білім көлеміне қатысты эр деңгейде орындалатын ... ... ... алу ... үшіншіден, әр деңгейдегі тапсырмалар дың кандай болуы ... ... ... ... ... үшін нақтыланды. Орындалатын тапсырмаларға байланысты эр деңгейде қойылған талаптардын бір-бірінен айырмашыльтғы ... ... ... мен ... ... ... ... бір-біріне үқсамайды. Деңгейден деңгейге көшкен сайын тапсырмаларға қойылатын талаптар да артып, ... ... Әр ... ... ... ... тапсырмалар жүйесі жасалады. Окушыға берілетін мүндай тапсырмалар жүйесінің барлығын бір орталыкқа бағындырып тұратын заңдылықтар болады. Ол заңдылықтар материалды ... ... ... ... ... ... үстанымдары деп аталадьт.
1) Тапсырманың қызыктылығы;
2) Тапсырма мазмүнының жүйелілігі;
3) Тапсырманың жетекшілігі; 4) Тапсырманың танымдылығы;
Оқушы 4 деңгейдегі ... ... ... жаңа тақырыпты еркін меңгеріп,
1 деңгейдегі- қабылдаушы,
2 деңгейдегі- орындаушы,
3 деңгейдегі-ізденуші тарапынан отіп, өз пікірі, өз ... ойы бар жеке ... ... ... ... ... деңгейден айырмашылығы:
- Алдыңғы деңгейлерде окушыға тапсырмаларды орындау жолдары айқын берілсе, бүл ... ... ... ... ... жэне оны дамытатын тапсырмалардың мақсаты ғана беріледі. Ал оны орындау жолдары оқушының жеке шығармашылық қабілетін ... жэне оны ... ... ... ғана беріледі. Ал оны орындау жолдары окушының жеке шығармашылық қабілетіне байланысты;
- 1-3 деңгейлердегі тапсырмаларды орындау барысында ... ... ... ... көзделсе, 4 деңгейдегі тапсырмалар окушылардың өзіндік көзкарасына, дүниетанымына, жеке қабілетіне жіне дарындылығына байланысты түрленген, бейімделген болады.
2.3 ... ... ... ... ... ағылшын тілін беруде дәстүрлі емес әдістемелер туралы көп ... ... ... ... ... мектеп курсынан бастап пайдаланып келген дәстүрлі әдістемелерді пайдалануға негізделгендігі ... ... ... ... ... ... ағылшын тілінен сабақ беру үрдісінде дәстүрлі емес ... ... ... практикалық аспекттеріне басты назар аударғысы келеді. Мәселе элементтер жайлы, өйткені оқу үрдісінде бір ... ... бір ... ... ... де және рационалды да емес, нақты нәтижені бірнеше әдістемелердің қиыстырылуы ғана бере алады.
Коммуникативтік әдістеменің қысқаша сипаттамасына тоқталайық. Бұл әдістеме ... ... ... ... ... ... бойынша интерактивтіліктің, білікті ыңғайын табу қағидаларын іске асыруға кең мүмкіндіктер береді. Тілді игерудің коммуникативті әдістемесі ең болмағанда элементар деңгейдегі білімі бар ... ... Ол ... ... соғыстан кейін ағылшындармен ойлап табылған болатын, өйткені сол кездері Ұлыбританияға түрлі елдерден эмигранттар ағыла басталды. Коммуникативті әдістеме бойынша сабақтарды ұйымдастырушы ... ... тіл ... ғана ... бере ... ... жаңа сөздер, түсініктемелер және грамматикалық құрылымдар сондай сабақтарда тыңдаушыларға белгілі лексика көмегімен түсіндіріледі. Егер ол жеткілікті болмаса - ... ... ... ... ... ... ... оқыту әдістемесінің берілген кезеңінде коммуникативті-бағдарланған концепциялар кеңінен ... ... ... ... ... ... әдістемелер: коммуникативті, жобалық, қарқынды және қызметтік.
Біздің жағдайда келесі қағидаларға негіздерген коммуникативті әдістеме қызығушылық тудырады.
1) Араласу арқылы шеттілді мәдениеттің барлық аспекттерін ... ... ... ... алғашқы рет араласуға тек араласу арқылы үйрету керектігі жайлы ережелерін алға тартқан болатын. Бұл жағдайда араласу тәрбиелеу, тану және даму ... ... ... ... ... материалды және рухани мәдениетіне айналған қызметімен, тәжірибесімен алмасу жүріп ... ... ... ... ... ... ... арасында сезімдік және рационал өзара әсерлесу және бір біріне әсер ету қызметтері іске ... ... ... тәрбилеудің басты шарты болып табылады.
2) Шеттілді мәдениеттің аспекттерін өзара ... ... ... ... ... ... сипаты оқу, тану, тәрбиелеу және даму аспекттерінің бірлігінде және өзара байланысында байқалады. Осы аспекттердің әрқайсысы ... ... тең ... ... ... жетік игеру тек басқаларын белгілі бір деңгейде игергенде ғана мүмкін. Берілген қағида тек аспектаралық ғана емес және сонымен қатар аспект ... ... ... ... ... оқу ... ішінде сөйлеу қызметінің барлық төрт түрінің (оқу, сөйлеу, тыңдау және жазу) өзара байлынысы және өзара ... ... ... мәдениеттің аспекттерінің мазмұнын үлгілеу қағидасы. Оқу жүйесінің белгілі ... мен оның ... ... ... ... даму мазмұнының үлгісін, яғни пән алдында тұрған есептерді шешуге қажетті белгілі ... ... ... ... Оқу ... оны кванттау және бағдарламалау базасында басқару қағидасы. Қандай да оқу жүйесі оқу үрдісінің барлық бөлшектерін кванттауды ... ... ... ... және т.б.). ... мақсаттар дөрекі, материал қорытуғы қиын, шарттар орындылмайтын, ал құралдар сәйкес емес ... ... ... ... ... ... оқуты, яғни оны басқару және тиімділігі мүмкін болмай қалады.
5) Шетел тілдерін оқытуды ұйымдастыруда жүйелілік қағидасы. Берілген ... ... ... ... ... ... жолмен құрылады, алдымен қорытқы өнім (мақсат) белгіленеді, содан кейін берілген мақсатқа жеткізетін тапсырмалар анықталады. Ол ... ... ... ... сабақтар циклында және бір сабақта орын алады және барлық аспекттерге тиесілі. Мұндай амал ... ... және оған тән ... ие: ... ... мақсатты болуын қамтамасыз етеді. Оқытудың жүйелілігі, оқытушының оның әрбір аспектін игеру заңдылықтарын ескере отырып ... ... ... тек ... тілі мұғалімі мен студенттер ғана емес, басқа пәндердің оқытушылары да кіретіндігінде жүйелілік қасиеті байқалады. Пәнаралық байланыстар ... ... ... ... ... ... уәждеме құралы ретінде қолданылады. Оқу үрдісінің жүйелілігі ... ... ... ... білдіреді, яғни оқу үрдісінің түрлі деңгейлерінен тұрады: а) оқу сатыларының деңгейі ... ... ... ... б) ... ішінде анықталатын оқу кещеңдерінің деңгейлері; в) кезең деңгейлері (лексикалық, грамматикалық дағдыларын қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... г) кезеңдер ішінде анықталатын оқыту сатыларының деңгейлері, (имитация, алмастырып қою, трансформация, репродукция, қиыстыру сатысы).
6) Шетел тіліне ... ... ... ... ... ... оқыту қағидасы. Коммуникативті оқыту өзара қатынастар жүйесі ретінде танылатын (басқа әдістемелік мектептерден өзгеше) жағдай негізінде іске ... ... оқу ... жұмыс атқаруының әмбебап нысаны болып табылады және сөйлеу құралдарын ұйымдастыру әдісі, оны ұсыну әдісі, сөйлеу құралдарының мотивациялау әдісі қызметтерін атқарады. Ол ... ... ... және ... ... ... болып табылады. Коммуникативтік әдістеме жағдайдың осы функцияларын пайдалануды көздейді.
7) Шетел тілін игеруде индивидуализациялау қағидасы. Коммуникативтік әдістемеде студент ... ... ... Әрбір оқушы, индивид ретінде жалпы немесе жеке сипаттағы белгілі бір қасиеттерге ие болады. Коммуникативтік оқыту олардың ... ... ... оны әрі қарай дамытуға бағытталған. Осы мақсатпен зейіндерін анықтау үшін арнайы құралдар қолданылады - арнайы ... ... үшін - ... мен ... ... бірлескен қызметте ортақ істін табыстылығы әрбіреуіне тәуелді екендігін түсіндіретіндей етіліп ұйымдастырылады. Өзара араласу қызметтің басқа түрлерімен тіркестіліп ... ... ... ... мүмкіндік береді.
8) Шетел тілін игеруде функцияналдылық қағидасы. ... ... ... әрбір оқушы тілді практикалық игеруден басқа, сонымен қатар алынған білімдерін тану және даму аспекттерінде пайдалану оған не бере ... ... ... ... ... түрлерінің функцияларын игеру іске асырылады, яғни араласу үрдісінде іске асырылатын функциялар: оқу, жазу, сөйлеу, тыңдау.
9) Шетел тілін оқуда жаңалық ... ... ... оның ... ... мен ... ... болып жасалады. Оқытушылар үшін жаңалық болатын мәтіндер мен тапсырмаларды пайдалану, бір ... ... рет ... және сол ... ... ... ... бас тарту, бір материалға негіздерген мазмұны түрліше мәтіндерді қолдану осы әдіске тән қасиеттер. Сондықтан оқушылар мәтінді жаттамайды, сөйлеуге үйренеді және бұл ... ... ... ... барлық қағидалар өзара байланысты, бір-біріне тәуелді және бірін бірі толықтыратынын атап кету қажет. Сондықтан ұсынылып отырған жүйеге ... ... ... ... ... ... ... пайдалануды талап етеді.
1-кесте Оқушылардың алған білімдерінің көрсеткіші.
Жоғарыда дәстүрлі сабақ негізінде оқушылардың алған білім деңгейі көрсетілген. Ендігі кезекте коммуникативті ... ... ... ... ... өткізген сабақтың нәтижесін төмендегідей кестеден көруімізге болады.
2-кестеде 2011 жылдың желтоқсан ... ... 2012 ... сәуір айы аралығында өткізілген эксперимент нәтижелерінің қорытындысы.
2-кесте ... ... ... ... сызбалардан көріп отырғанымыздай коммуникативті оқыту технологиясы негізінде әдіс-тәсілдерді пайдалана отырып, ... ... ... ... ... ... ... сұраққа жауап беру қабілеті, мәтінді сипаттау қабілеті, сұрақ қоя білу қабілеті, ... ... ... қабілеті біршама көрсеткіштерге жоғарылады. Осылайша біз оқушылардың ... ... ... ... ... өзгергендігіне көз жеткіздік.
Эксперимент жүргізгендегі байқағанымыз, бақыланып отырған сыныптағы ... гөрі ... ... ... ... оқу үлгерімдері біршама жоғарылады, атап айтсақ олардың грамматикалық, фонетикалық, лексикалық деңгейлері, сөйлеу, ойлау, тыңдау қабілеттері дамыды.
Осы жасалған эксперимент барысында ... ... ... ... әрбір сабақта қолданылып отыратын әдіс - тәсілдердін әрдайым жаңарып отырғаны және олардың өз ойларын еркін ... ... ... ... ... ... ... оқыту технологиясы оқыту процесінде маңызды рөлге ие. Әртүрлі әдіс тәслдерді оқушыларға тың мәлімет, қызықты тапсырмалар беріп отыру мұғалімнің ... ... ... ... заман талабы ағылшын тілін білу болса оқушыларға қалайда жақсы меңгертем деген ұстаз оқытудың түрлі тәсілдерін қолданады. Қандайда бір әдіс ... оның ... тән ... мен ... ... Коммуникативті оқыту технологиясы негізінде ақпаратты инновация технологияларды қолдану барысында көптеген артықшылықтарға көз жеткіздік.
Коммуникативтік сөйлеу үдерісі - бұл ... және орыс ... шет тілі ... оқытудағы ерекшеліктермен байланысты лингвистикалық, сондай- ақ, педагогикалық күрделі мәселелердің кешені. Көптеген дидактикалық тұжырымдамалардың негізгі ... ... және ... ... ... ... ... жүзеге асатын коммуникативтік ұстаным арқылы белгілі бір дәрежеде тіл білімі мен ... ... ... оқыту үдерісінің коммуникативтік түрлеріне қызығушылық артты. Сондықтан теориялық тіл білімі мен тілді оқыту ... ... ... ... ... көп ... бөлінеді. Тілдік қатынас жасау өте күрделі үдеріс. Ол адамның тек қана сөйлеуін ғана ... ... ... де ... ... және орыс тілдерін шет тілі ретінде оқытудың мақсаты тіл құралдары арқылы ойды жеткізудің ... ... ... Сөйлеу, сөзді қолдану ережесіне ғана үйретіп қоймай, ... ойды ... және ... ... ... ... өз ойын айта ... тіл үйренуші - субъект басты назарға алынады. Оқытудың коммуникативтік бағыты әдістемелік және педагогикалық қызметтің барлық жағын анықтайды. Алдымен оқытудың жоғары ... құру ... ... ... ... тіл ... белсенді түрде практикалық сөйлетуден бастау керек. Мысалы, оқыту үдерісінде түрлі жаттығу жұмыстарының түрлері қолданылады: ойын жағдаяттары, ребус, сөзжұмбақтарды шешу т.б. ... ... ... таза ... сапада болмауы тиіс, олар коммуникативтік болуы керек. Тіл үйренушінің ... ... ... ... ... ... жеке психологиялық аспектілеріне назар аударған жөн.
Коммуникативтілік шынайы тілдесу тұрғысынан фонетика, лексика, морфология, синтаксис секілді тілдің түрлі аспектілерін оқытуды ... Кез ... ... ... оқу ... коммуникативтік қажеттілік пайда болғанда ғана қосылады. Сонымен оқытудың коммуникативтік ... ... тіл ... ... ... сөйлеу актісіне, тілдесуде коммуникативтік болып табылатын оқытудың коммуникативтік бірлігіне, тіл үйренушінің жіберген қатесін жөндеуіне, ... ... ... мақсатты түрде қолдануына және оқытудың жоғары уәждемесінің құрылуына көңіл бөлуін көрсетеді. Қазақ және орыс тілдерін оқытудың алғашқы кезінен бастап шетелдік тіл ... ... ... тілдесе бастайды. Олардың қатарында әлеуметтік-күнделікті орта (жатақхана, дүкен, қоғамдық көлік т.б.), ... орта ... ... байланыс жасау), мәдени орындар (театрға бару, теледидар көру ж.т.б.), оқу-ғылыми тілдесу ... бар. Оқу ... ... және орыс ... ... ... ... жүзеге асыратын тілдесу түрлерінің ішінде басты орын алады. Оқытудың негізгі құрылымдық жағы сабақ барысында тілдесу, сабақтан тыс жағдайда тілдесу, тіл ... өз ... ... ... тілдесу ж.т.б болып табылады. Сондықтан оқу үдерісін тек оқытушы мен тіл үйренушінің қажетті білімді, икемді, дағдыны игеруге бағытталған әрекеті ретінде ... ... ... ... бір ... жүйесі ретінде қарастыру керек. Сондықтан оқыту барысында қарапайым коммуникативтік жағдаятты қолданудың маңызы зор. ... ... ... ... тілдесімде байланыс жасаудың әдістемелік бағытталған моделі деген ұғымды білдіреді, яғни сөйлеуге ынталандырушы жағдайында тілдесушілердің әлеуметтік-коммуникативтік қарапайым ... ... ... ... асады. Қарапайым коммуникативтік жағдаят келесі құрылымдық элементтерден тұрады: шынайы ... ... ... ... және сөйлеуге түрткі. Шынайы жағдаят немесе коммуникативтік акт барлық кезде болады. Оқу материалы сөйлеу ... ... ... ... бөлудің және назар аударудың тәуелсіз нысаны бола отырып, өз бетімен сөйлеуге ынталандырушы фактор ретінде қатысады. Коммуниканттар арасындағы қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... ... негізделеді (оқытушы-студент, студент-студент). Тілді оқыту барысындағы сөйлеу ... оқу ... ... ал ... ұсынылған оқу материалын меңгеруге талпынуына және практикада қолдануға үйренуге негізделген. Сөйлеу қарапайым коммуникативтік жағдаяттың құрамы, ... тіл ... ... ... ... ... Сонымен, аталған қарапайым коммуникативтік жағдаяттардың компоненттерінің көмегімен келесі маңызды ... ...
1) ... ... ... мен ... ... өзектелуі;
2) Әрекет әдістерін және жаңа ұғымдарды қалыптастыру;
3) Алған білімді тәжірибеде қолдану және тіл үйренушінің әрекетін бақылау. Барлық ... ... ... қазақ және орыс тілдерін шет тілі ретінде оқытуға бағытталған осындай күрделі әдістемелік ... ... сөз ... ... ... ... көпдеңгейлігімен және көпфакторлығымен ерекшеленеді, сондықтан ұғымы туралы сөз ету қажет, ... ... оның ... ... және ... ... ... керек. ұғымы коммуникативтік лингвистика саласынан бастау алады. категориясы бастапқыда тілдің прагматкиалық саласында ... ... ... ... ұғымның мазмұны шектелгендіктен, кейінірек нақты терминдік атау тілдік құзыреттілік пайда болды. Кейінірек аталған ... ... ... ... ... қатар орыс және қазақ тілдерін шет тілі ретінде оқытуда қолданыла бастады және тілдесу үдерісімен қатысты болды, ... ... жеке ... ... ... ... ... бастады. В. Ульрихтің әдістемелік терминдер сөздігінде келесі құрам арқылы ...
1) ... ...
2) ... когнитивті құзыреттілік;
3) Вербальды- коммуникативтік (прагматикалық) құзыреттілік;
4) Мета ... ... ... ... бойынша: - еңбек немесе оқу барысында адамның тілдесе алу қабілеті. Бұл анықтаманың мынадай белгілері бар: - Жеке ... ... ... ... - Бұл ... көрсетудің жолы сөйлеу әрекеті болып табылады. Коммуникативтік құзыреттілік 4 ... ... яғни ... ... ... ... ... қарастырылады. Бұл құзыреттіліктер сөйлеу, жазу, тыңдау, оқу үдерісінде болады. Жоғарыда аталған үдерістер жеке түрінде және тіркесіп келуі мүмкін, комуникативтік құзыреттіліктің ... ... ... ... ...
1) Сөйлеуші және тыңдаушы;
2) Тыңдаушы;
3) Жазушы және оқушы;
4) Оқушы;
5) Сөйлеуші, тыңдаушы және оқушы;
6) ... ... және ...
7) ... және ...
8) ... ... жазушы және оқушы. Коммуникативтік құзыреттіліктің басқа маңызды құрамы оның мазмұнының құрылымы болып табылады. Коммуникативтік құзыреттіліктің сөйлеу, тілдік, кәсіби, ... ... ... ж.т.б. түрлері сипатталады. Алайда коммуникативтік құзыреттіліктің негізгі құрамы тілдік, когнитивтік және прагматикалық құзыреттілік болып табылады. Осылардың ... ... ... ... ... ... ... барлық бірлігін - фонетикалық, сөзжасамдық, лексикалық, морфологиялық, синтаксистік деңгейлерін қарастырады. Күрделі бірліктерден коммуникативтік синтаксистік бірліктерді құруға ... ... ... ... ... қолдана алуы қажет. Тілдік құзыреттілік лингвистикалық құзыреттілікпен бірге жиі қарастырылады. Когнитивтік құзыреттілік ... ... ... ... ... ... ... сөйлеудің денотаттық жоспарын көрсетеді. Дәрісханадағы сабақ барысында қажетті қоршаған ортадан ... ... ... ... бір ... түрі арқылы анықталады. Ал әрбір ортаның ішінде өтілетін тілдік материал сөйлеу жағдаяты мен ... бөлу ... ... Прагматикалық құзыреттілік жүзеге асыруға қажетті сөйлеу әрекеті мен ... ... ... ... ... ... бір ... жағдаятында сөйлеудің түрлі формаларын қолдану дағдысы қажет. Прагматикалық құзыреттіліктің тағы бір маңызды құраушысы - ағымдағы жағдаяттың талабына сай ... ... ... таңдай алуы керек. Қорыта айтқанда, коммуникативтік әдістемелік ұстанымның жүзеге асуы сөйлеу дағдыларының және сөйлеу икемінің, сөйлеу қызметінің ... және жеке ... ... ... ... ... ... табылады. Сондықтан оқыту барысында оқытушы тіл үйренішінің сөйлеу қажеттілігіне сай және жүзеге асыруына жағдай жасай отырып, коммуникативтік сөйлеу жағдаятының ... және ... ... керек.
ҚОРЫТЫНДЫ
Тіл-өмірдегі жаратылыстардың ішіндегі ең күрделі құбылыс. Оны тек лингвистер ғана ... ... ... мамандары айрықша атап көрсетеді.
Қазіргі халықаралық ... ... ... ... тілдік қатынас мәселесіне ерекше назар ... Әр ұлт ... ... ... ... сөйлеу ерекшелігі болатыны сияқты, ағылшын тілінің де тілдік қатынасының да өзіндік заңдылығы және даму ... бар. Ол ... ... ... ережелерімен де, практикалық тәжірибелерімен де тікелей байланысты.
Зерттеу ... ... ... ... ... ішінде ағылшын тілін жалпы білім беретін мектептерде ақпараттық инновациялық коммуникативті технологиялар жүйесімен ... ... ... тілдік білім беруде өзекті болып табылатын мәселелеріне талдау жасайтын жұмыс. Заман талабына сай ... ... ... ... оның ... жүйесін жаңарту білім реформасының басты талабы. Жұмысымызда осы талапқа сәйкес оқушылардың белсенділігі мен танымдық іс-әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдайтын жеке тұлғаны қалыптастыру, оқытудың жаңа технологияларын енгізе отырып, білім беру жолдарын қарастырдық. Жұмыстың ... ... ... ... бірі-оқытудың әдістемелік теориясы, себебі онда шетел тілін оқытудағы әртүрлі уақытта қолданылған әдіс-тәсілдердің теориясы, ... ... ...
Ағылшын тілін мектептерде жүйелі оқыту үрдісі мен құрылымын қалыптастыру оқушылардың білім ... ... ... ... ... білім беретін мектептерде жаңа ақпараттық инновациялық коммуникативтік технологиялар арқылы оқытудың мазмұнын айқындауға ұсынылатын негізгі дидактикалық қағидалардың жүйеленуі, тілдік ... ... жаңа ... ... ... ашып ... және оқу ... оқыту түрлерін дұрыс таңдауға жол ашады. Жұмыстың мақсаты-жалпы білім беретін ... ... тілі ... оқыту барысында ақпараттық иновациялық, коммуникативтік технологияларды пайдалана отырып, ағылшын тілінде сөйлей алатын, тыңдап түсінетін, ... ... ... ... ... мен білікті оқушының бойына сіңіру, соған тәрбиелеу. Ол үшін ағылшын ... ... ... сабақ жүйесін әзірлеуменқолданудың технологиялық болмысын жүйелеу. Оқушылардың бойында ағылшын тілінде қарым-қатынас барысында тілді пайдалана алуы мен ауызекі сөйлеу ... ... ... ... меңгертіп сөйлеуіне жағдай тудыру. Бұл орайда ағылшын тілін оқытудың озық технологияларын меңгерту үлкен істің бастамасы. ... ... ... қатарындағы әдістемелік әдебиеттерді пайдаланып, ауызекі сөйлеуді қалыптастыруға байланысты талдаулар жүргізілді. Оқушылардың ағылшын тілі ... ... ... ... жаңа ... негізінде меңгерту барысында қалыптастырудың технологиялық ерекшеліктері анықталды. Оқушы тілін дамыту әдістемесінің ұтымдылығы эксперимент ... ... ... ... ... сүйенсек түрлі әдіс-тәсілдерді қолдана отырып оқушылардың грамматикалық, фонетикалық, лексикалық білім деңгейлерін көтеру. Экперимент барысында ... ... ... ... ... ойын түрлері, жоба әдісі, компьютер, интернет, диалог, интерактивті тақта қолданылды. Аталған технологиялар арқылы өтетін оқу үрдісі ... ... ... қабілетін қалыптастырып, шығармашылық қабілетін дамытып, қалыптасуларына жол ашады. Сабақтың тартымды өтуі, ұтымды тәсілдерді қолдана білу бүгінгі мұғалімнен ізденісті талап ... Бұл ... - ... ... ... ... ... жаңару мұғалімнің қажымас ізденімпаздыққа, шығармашылыққа тәрбиелеуді жүзеге асыратын жаңарған педагогикалық технологияны меңгеруге ... ... ... ... ... ... ... стандарты деңгейінде оқу үрдісін ұйымдастыру жаңа педагогикалық технологияны ендіруді міндеттейді.
Ғылым мен техниканың жедел дамыған, ақпараттар ағыны ... ... ... ... ... ... ... талантын дамыту біздің алдымыздағы басты міндетіміз. Қорыта айтқанда, әр технологияны қолдану ... ... бір ... жете ... ... ... жеке ... болып қалыптасуында білім беру жүйесін ізгілендіру, инновациялық ... ... ... ... заман талабы. Жасалып отырған зерттеудің практикалық құндылығы туралы айтар болсақ, ... ... ... ... ... ... ... ағылшын тілі сабағында, факультатив сабақтарда қолдана алады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ
1. ... Г.Н., ... Ш.Е. Шет ... ... әдістемесі.- Астана,
2007. 260 б.
2. Амандықова Г.Н.,Мұхтарова Ш.Е. Шет тілін оқыту әдістемесі.- Астана,
2007. 260 ... Бим И.Л. К ... о ... обучения иностранным языкам.
ИЯШ, №2, 1974, С.40.
4. Жұмабаев М.Педагогика.Алматы,Рауан,1993. ... ... VII ... ... ... - ... 2007. С.350.
6. Булекбасова Б. , Оқыту-тәрбиелеу ... 2010 ж, №5, 80 ... Ұлт ... №4, 2007. 50 б.
8. Хабаршы №5, 2008 жыл 122 б.
9. Алхазишвили А.А. Основы овладения ... ... ... - ... 1988. ... Оразбаева Ф. Тілдік қатынас: теориясы және әдістемесі - Алматы, РБК,
2000. 200 б.
11. Пассов Е.И. ... ... ... иностранным языкам.
М.: издательство Русский язык, 1977, С.300.
12. Мектептегі шет ... №4, 2011. 28 ... ... ... ... монологической речи в 4-5классах средней школы. ИЯШ №5, 1982. С.30.
14. Малахова Е. ... ... , 2008 ж. 150 б.
15. ... Т., ... З. ... білім беретін мектептің
6-шы сыныбына арналған оқулық. Алматы: Атамұра, 2006, 269 б.
16. Jack C. Richards ... book third edition 252 б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 74 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тілінде қарым-қатынас жасауға оқыту негіздері33 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
Aғылшын және қaзaқ тілдеріндегі келер шaқ63 бет
«қазақ тілінен ағылшын тіліне машиналық аударудың лингвистикалық сөздіктерін apertium платформасының негізінде жасау»33 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Абайдың «Қара сөздерін» қазақ тілінен ағылшын тіліне аударудың прагматикалық аспектілері22 бет
Абайдың жетінші, отыз алтыншы, отыз жетінші, отыз сегізінші қарасөздерінің ағылшын тілі аудармасындағы тілдік ерекшеліктері, аударма мәтініне салыстырмалы талдау жасау, лексикалық, грамматикалық, стилистикалық ерекшеліктері54 бет
Ағылшын абсолютизмі38 бет
Ағылшын буржуазиялық ревалюциясы4 бет
Ағылшын буржуазиялық революциясы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь