Ауыл шаруашылығы

1. Тарихы
2. Ауыл шаруашылығының маңызы
3. Аграрлық қатынастар
4. Ауыл шаруашылығының даму бағыттары
5. Ауыл шаруашылығының Қазақстан экономикасында алатын орны
6. Ауыл шаруашылығы ауданы
7. Ауыл шаруашылығы географиясы
8. Сыртқы сілтемелер
9. Дереккөздер
Ауыл шаруашылығы — материалдық өндірістің ең маңызды түрлерінің бірі. Ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен және өнеркәсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады. Ауыл шаруашылығы екі үлкен саладан, яғни өсімдік шаруашылығынан және мал шаруашылығынан тұрады. Сонымен қатар оның құрамына балық аулау, аңшылық және омарта шаруашылығы да кіреді.[1]
        
        Министерство Науки и Образования Республики Казахстан
ГУ имени Шакарима города Семей
СРО
--------------------------------------------------------------------------------
Тема: Ауыл шаруашылығы дақылдарын
Выполнила: ... ... ... ... ... Ауыл ... ... Аграрлық қатынастар
* Ауыл шаруашылығының даму бағыттары
* Ауыл шаруашылығының Қазақстан экономикасында алатын орны
* Ауыл ... ... Ауыл ... ... Сыртқы сілтемелер
* Дереккөздер
--------------------------------------------------------------------------------
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы -- материалдық өндірістің ең маңызды ... ... Ауыл ... ... азық-түлікпен және өнеркәсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады. Ауыл ... екі ... ... яғни ... шаруашылығынан және мал шаруашылығынан тұрады. Сонымен қатар оның құрамына балық аулау, ... және ... ... да ... ... ... 1565жыл.
Қазақ жерінде б.з.б. 2-мыңжылдықтан бастап адамдар қолда мал өсіре бастады. Оларды көбейту үшін жайылымдар іздеп, көшіп қонатын болды. Олар көбінесе ... ... қой және ешкі ... ... ... байланысты көшіп жүретіндіктен сиырды өте аз ұстады. Сол кезден бастап адамдар егін салумен де айналысқан. Оған ... -- қыш ... ... ... ... тарының дәндері. Егін егу мал өсіруге қарағандла баяу дамыды. Себебі тастан, ағаштан жасалған ... ... ... ... ... ... тек ... көл жағасындағы жерледі өңдеді. 16-17 ғасырлардан бастап Қазақстан жерінде егіншілік дами бастады. 1694 жылы Тәуке ... ... ... ... ... ... В.Кобяков жергілікті тұрғындардың бидайды, арпаны, тарыны өте көп мөлшерде ... және ... ... ... түрлерін өсіретінін жазған. Шығыс Қазақстан және Жетісу тұрғындары егін шаруашылығын мал ... және ... ... ... қатар жүргізді. Бұл жерлерде егін суару үшін қолдан арық ... Шу, ... ... ... ... егілді. Орталық Қазақстанда егіншілікке жақсы жетілген суару жүйесін пайдаланды. Негізгі салалары -- егіншілік пен мал ... ... ... а.ш. ... ... түрі, топтары т.б. бойынша бөлінетін қосалқы салалар ... ... ауыл ... оның ішінде мал шаруашылығы ежелден негізгі өндіріс саласы болып келді. Ол халықты азық-түлікпен (сүт, май, ет, ... т.б.), ... және ... өнеркәсіптерін шикізатпен қамтамасыз етеді. Күш көлігі де (ат, өгіз, түйе т.б.) егіске керекті тыңайтқыш та (көң, ... т.б.) осы мал ... ... 20 ... ... ... Қазақстан ауыл шаруашылығы құрылымының негізін Кеңестік шаруашылықтар (кеңшар) мен ұжымдық ... ... ... 1990 ... ... ... агроөнеркәсіп кешенінде кең ауқымды әлеуметтік-экономикалық өзгерістер болды.
--------------------------------------------------------------------------------
Ауыл шаруашылығының маңызы
Ауыл шаруашылығы -- ... ... ... ең ... және ... ... тікелей тәуелді саласы. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы -- ... көп ... ... Шындығында, дүниежүзінде халқы ауыл шаруашылығының түрлі салаларымен айналыспайтын бірде-бір ел жоқ. Ауыл ... ... ... ... оның ... ... байланысты. Ғалымдар шамамен онын 50-ге жуық түрін бөліп көрсетеді. Қазіргі мәлімет бойынша дүниежүзінде бұл салада шамамен 1,3 ... ... адам ... етеді, оған ауыл шаруашылығындағы шаруа отбасыларын қосатын болса, онда ол көрсеткіш 2,6 млрд ... ... ... ... ер ... ауыл ... ... сәйкес елдер индустриялы, постиндустриялы және аграрлы болып жіктеледі. Дүниежүзінде экономикалық белсенді халықтың (ЭБХ) 46%-ы осы ... ... ... ... ... ететіндер үлесі
Аймақтар
Жұмыс істейтіндер саны, млн адам
ЭБХ-тың ауыл шаруашылығында істейтін бөлігі, %
Дүниежүзі бойынша ауыл ... ... ... ... жеке ... үлесі, %
Азия
1034
57,5
79,1
Африка
190
58,7
14,5
Солтүстік Америка
21
9,2
1,6
Оңтүстік Америка
27
18,8
2.1
Еуропа (Ресеймен бірге)
33
9,3
2.5
Аустралия мен Мұхит аралдары
3
19,0
0.2
Дүниежүзі
1308
45,6
100.0
Жеке елдер бойынша ауыл шаруашылығында жұмыс ... саны ... ... жасайды. Мысалы, Батыс Еуропа елдерінде бұл көрсеткіш -- 8%, АҚШ- та -- 3%, Канадада -- 4%, ... -- 14%, ... 40%-ға жуық ... ал ... ... ол өте жоғары (44-сызбанұсқаға қараңдар).
Ауылшаруашылық географиясы климаттық, әлеуметтік және ... ... ... ұзақ ... ... аралығында қалыптасып, дамып отырды. Соңғы уақытқа дейін ауыл шаруашылығы климаттық факторларға тікелей тәуелді болып келді. Олар: вегетациялық ... ... ... өсуіне мүмкіндік туғызатын 10°С-тан жоғары температуралар жиынтығы; жылдық жауын-шашынның мөлшері мен түсу ... ... ... ... мен ... сияқты мәселелер. Жер шарындағы ең құнарлы топырақ қатарына құрамында карашірігі мол қара топырақ, минералды заттары мол ... ... және ... ... ... өзен анғарлары бойындағы топырақтар жатады. Қазіргі кезде ғылым мен техниканың озық жетістіктері ауыл ... ... ... ... ... ... жағдайға тәуелділік әлдеқайда төмендейді. Мысалы, Сауд Арабиясы көпшілік бөлігін шөлдер алып ... ... ... ... бидаймен өзін толық қамтамасыз етіп, тіпті оны экспортқа шығара бастады.
--------------------------------------------------------------------------------
Аграрлық қатынастар
Дүниежүзінің кез келген елінің ауыл шаруашылығы өзара бір-бірімен тығыз ... екі ... -- ... және мал ... ... ... арасалмағы әр елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайы мен еңбек ресурстарының көрсеткіштеріне және табиғат жағдайларының ерекшелігіне сәйкес өзгеріп отырады. Экономикалық деңгейі жоғары елдерде (АҚШ, ГФР, ... және т.б.) ... ... мен ... шаралар кеңінен қолданылуы нәтижесінде мал шаруашылығы өнімдерінің үлесі жоғары. Мұндай жағдай кейбір жекелеген дамушы ... де ... ... оның ... ... ... ... әсерінен өсімдік шаруашылығының өркен жаюына мүмкіндіктің болмауы. Бұл ... Таяу ... ... ... тән. ... және мал ... тек қана өзара байланысып қоймай, олардың өнімдерін өңдейтін өнеркәсіп салаларымен де тығыз байланысты. Бұл салалар арасындағы өзара ... ... ... (АӨК) арқылы жүзеге асады. Мұндай кешендер құрылымы мен қуатына қарай алуан түрлі болып келеді және дамыған елдерде кең қанат ... Ал ... ... олар ... ... алып келеді.
Бүгінгі таңда жерге иелік етудің бірнеше түрі қатар кездеседі. Олар: жеке-меншіктік, мемлекеттік меншік және кооперативтік ... Ең көп ... ... жекеменшік иелігі, олар дүниежүзіндегі тауарлық ауылшаруашылық өнімдерінің басым бөлігін өндіреді.
Жоғары ... ... ... жер қорының біраз бөлігі ірі жер иеленушілердің -- ... ... ... ... ... орташа жер мөлшері -- 40 -- 50 га. Бірақ жердің басты қожасы -- ... ... ... жер ... 1/4-і ... ... Дамушы елдерде аграрлық қатынастар түрліше сипатты болып келеді. Азия мен Африканың бірқатар елдерінде жергілікті және сырттан әкелінген күрделі қаржыға ... ірі ... ... ... ... тіпті ру-тайпалық қатынастары өлі сақталып калған шаруашылықтар да ... ... Ал ... ... елдерінде жер қорының көпшілігін помещиктік шаруашылықтың негізін құрайтын ірі жер иеліктері -- ... ... ... ... орташа жер мөлшері -- 2 -- 3 мың га. Бұрынғы ТМД мен Шығыс Еуропа елдерінде ... жаңа ... ... ... даму ... ... өзінің дамуы мен өркендеу сипатына қарай үш топқа ажыратылады.
* ... ... ауыл ... ... және ру-тайпалық қатынастар әлі де сақталған. Бұл топ ауыл шаруашылығының екі түрінен тұрады. Біріншісі -- ... ... ... және ... ... ... ... тән аңшылық, балық аулау және өсімдіктерді жинаумен қатар жер өңдеуді ұштастыру. Негізгі өсіретін дақылдары -- тамыр және ... ... ... бұршақ тұқымдастары, май пальмасы. Жер өңдеуде дәстүрлі көне тәсілдер (кетпен, соқа) қолданылады. Бұл шаруашылық өртеп-кесу шаруашылығы деп те ... Ал ... -- ... және ... көшпелі мал шаруашылығы. Әсіресе Африка мен Азияның тропиктік, қоңыржай белдеулерінің құрғақ аудандарында (түйе, қой, ірі ... ... ... және ... ... мен ... тундра зонасында (бұғы өсіру) кең тараған. Бұл шаруашылық дамушы елдерге тән, өте ұсақ шаруашылық жиынтықтарынан құралады. Олардағы ... ... ... ... ... 25 есе төмен. Кейде егіншілік мал шаруашылығымен ұштаспай, одан бөлек дамиды және көп ... бір ғана ... ... ... ... ... Азия елдері -- күріш, Африка елдері -- кофе мен ... ал ... ... елдері -- қант құрағы мен какао өсіруге маманданған.
* Тауарлы және ... ... ... ... пен ... ... -- ауыл шаруашылығында үш түрлі бағытта ... ... ... (көп ... ... ... ... Азиядағы күріш өсіру);
ә) егіншілік және егіншілік пен мал шаруашылығы -- Африка мен Азияға және Латын Америкасына тән. ... ие ... ... мен ... ... және ... ... (банан, кофе, какао, шай, каучук және талшық алынатын өсімдіктер) ... ... және өнім алу үшін ... мал ... ... ... тауарлы егіншілік пен мал шаруашылығы -- Еуропаның кейбір елдері мен Азия және Латын ... ... тән. ... пен мал ... бір-бірімен тығыз байланысты болғандықтан шаруашылықта сан салалы, сұранысқа ие дақылдар басым өсіріледі.
* Жоғары маманданған тауарлы ауылшаруашылығы -- ол ... ... бар ... шаруашылығы мен мал азығын дайындауды қоса жүргізетін интенсивті мал шаруашылықтарынан және оларды байланыстырушы агроөнеркәсіптік кешендер (АӨК) ... ... ... FTP ... ... мен ... ... шарықтау шегіне жеткен. Тіпті автоматтандыру, селекция мен генетика, биотехнологияның соны жетістіктері ... ... ... ... ... қатар, оны ұқсату, сақтау, тасымалдау және өткізу, сондай-ақ тыңайтқыш сияқты ... ... да ... Бұл өз ... ауыл шаруашылығына индустриялық сипат береді. Мұндай шаруашылықтар жақсы жерлерге орналасып, жалдамалы жұмысшылар ... және ... ... ... ... Олардың өндірісі ішкі, әсіресе сыртқы нарық сұранысына бағдар ұстайды, сөйтіп, олар "мемлекет ішіндегі мемлекет" рөлін де орындайды. Жоғары механикаландырылған алты ... ... ... ... ... ... (бидай, жүгері). Солтүстік Америка, Аустралия, Еуропа (Ресей, Украина), Азия (Қытай, Қазақстан) аумақтары;
ә) интенсивті ... ... ... техникалық дақылдар, жеміс және бау-бақша). Еуропа мен Солтүстік Америка елдері, Азия (Қытай, Жапония) ... ... ... (жеміс, сергітпе және техникалық, дақылдар). Латын Америкасы, Азия мен ... ... ... ... ... ... ... жайылымдық мал шаруашылығы (етті бағыттағы ірі қара, қой). Солтүстік Америка ... ... ... ... ... ... ... Азия (Ңазакстан), Аустралия аумақтары;
г) интенсивті мал шаруашылығы (сүтті және сүтті-етті ірі ... ет ... ірі қара ... ... және құс өсіру). Батыс Еуропа (Ұлыбритания, Германия), Шығыс Еуропа (Украина, ... ... ... ... Жаңа ... ... ... егіншілік пен мал шаруашылығы (бау-бақша, жем дайындау, сүтті-етті ірі қара, шошқа және құс өсіру). ... ... ... ... мен ... ... жылдары экономикасы дамыған елдердің ауыл шаруашылығындағы еңбек ... ... ... ... де ... Осы ... ... шараларды кеңінен пайдалану негізінде ауыл шаруашылығын қайта түлету XX ғасырдың 60-жылдарынан басталған "жасыл революция" арқылы жүзеге асуда. Жасыл революцияның негізі ... ... ... ... -- ... ... өнімділігін арттыратын және егістік жерлерді пайдалану мүмкіндігін кеңейтетін дақылдардың тез пісетін сорттарын шығару, суландыру шараларын ұлғайту жатады. Өйткені жаңа ... ... ... ... ғана өзінің жақсы қасиеттерін көрсетіп сапалы өнім береді.
Сонымен қатар осы заманғы техниканы, тыңайткыштар мен зиянкестерге қарсы улы химикаттарды кеңінен пайдалану ... ... ... ... нәтижесінде кейбір дамушы елдер өздерінің астыққа мұқтаждығын өтеді, дәнді дақылдар шығымдылығы екі-үш есеге артып, ... ... ... туды. Әсіресе бұл құбылыс халық саны қарқынды өсіп жатқан Мексика, Үндістан және ... ... ... ... Қалай болғанда да жасыл революция дамушы елдердің артта қалған ауыл шаруашылығына аса үлкен өзгеріс әкеле ... жоқ. ... ... ... мен ірі ... ... жерлерге ғана ықпал етті. Сонымен бұл революция дамушы елдер ауыл шаруашылығының артта қалуы ... ... ғана ... ең ... ... ... ... болатынын тағы да көрсетті.
XX ғасырдың 80-жылдары басым түрде дамыған елдер ... ... ... ... ... ... ... (нанотехнология) жүрді. Гендік инженерия нәтижесінде үсік пен түрлі ауруларға төзімді томат, картоп, мақта, қытайбұршақ (соя) сияқты ... жаңа ... ... ... ... етті ... мен ірі ... жаңа түрлері шығарылды. Мұндай жетістіктерді өндіріске енгізу өте қымбатқа түсетіндіктен, қазірше батыстың жоғары дамыған елдерінде ғана қолданылуда. Ауыл шаруашылығы даму ... ... ... және ... ... ... ... таныс.
Қазіргі ауыл шаруашылығына тән басты белгі -- бір ... ... өнім ... ... ... Жалпы өнімнің құрамы мен мөлшері сұранысқа, табиғи және әлеуметтік-экономикалық жағдайларға, көлікпен ... әр ... ... ... ... тәуелді.
Бүгінгі таңда ауыл шаруашылығында жоғары маманданған кәсіпорындар мен ауылшаруашылың аудандары көбеюде. Географиялық ... ... ... ... ... кең етек ... ... көлік және жоғары технологиялық жетістіктерімен қамтамасыз етілуі, ауыл шаруашылығының жекелеген ел шеңберінен шығып, ғаламдық деңгейге көтерілуіне ... ... ... ... ... ... алатын орны
Қазір Қазақстанда ауыл шаруашылығы мақсатына арналған жеке меншік иелері мен жер ... ... 149,1 млн. га жер бар. Оның 25,7 млн. ... ... 3,6 млн. ... ... 103,5 млн. ... жайылым (1998). Мемлекеттік ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын жекешелендіру және ұжымшарлар жүйесін қайта жаңғырту оң нәтиже берді. Жерге ... ... ... ... ... ... несие, қаржы саясаты реформаланды, басқару механизмі жеңілдетілді. 1997 жылы Қазақстанда жалпы саны 72335 ауыл ... ... ... істеді. Оның 1847-сі шаруашылық серіктестіктері, 601-і акционерлік қоғамдар, 3714-і өндірістік ... 65 ... ... шаруа қожалықтары, 192-сі мемлекеттік кәсіпорындар. Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын жекешелендіру меншік нысанын ғана ... ... ... жоқ, ... бірге оларды жедел дамытуға, өндірісті қайта құруға, тауарлы өнім өндіруді арттыруға мүмкіндіктер тудырды. Ауыл шаруашылығы салалары ... ... өнім құны 305, 4 ... ... ... (1997). Оның 41,5%-і мал шаруашылығы үлесіне тиеді. Негізгі ауыл ... ... егіс ... 1997 жылы 21843,7 мың га, оның ... ... ... 15651,5 мың га болды. Бидай 11512,2 мың га, ... 85, 2 мың га, ... 69 мың га, қант ... 13,6 мың га, ... 103,6 мың га, күнбағыс 223,9 мың га, картоп 176,3 мың га, ... 87,1 мың га, ... ... 5445,6 мың га ... ... ... ... жалпы түсімі -- 12,4 млн. т құрады. Оның ішінде бидай 8955 мың т, ... 255,0 мың т, ... ұны 111,2 мың т, қант ... 139 мың т, ... 198 мың т, ... 66 мың т, ... 1472 мың т, көкөніс 880 мың т. болды. Ауыл шаруашылығы дақылдарының әр га-дан түсетін өнімділігі: ... ... 8,7 ц, ... 30,8 ц, қант ... 126,5 ц, мақтадан 19,3 ц, күнбағыстан 3,5 ц, картоптан 84,1 ц, ... 100,6 ц ... 1997 ... ... ірі қара ... саны 4405,7 мың ... ... сиыр 2181,8 мың), қой мен ешкі 10896,6 мың, шошқа 881,5 мың, жылқы 1101,1 мың, құс 15858,2 мың ... Ет 1302,1 мың т., сиыр сүті 3220,4 мың т, жүн 32,4 мың т ... ... ... ... өндірістік мамандануының басты саласы ауыл шаруашылығы өндірісі болып табылатын интегралды экономикалық аудан;
* ауыл шаруашылығы өнімінің белгілі бір түрін (түрлерін) ... ... ауыл ... кәсіпорындарының үштесуі мен өндірістік өзара байланыстары бар салалық экономикалык аудан.
--------------------------------------------------------------------------------
Ауыл шаруашылығы ... ... ... ауыл шаруашылығының сипаты немесе оны жүргізу жағдайлары бойынша салыстырмалы біртекті бөліктерге (аудандарға) бөлу; экономикалық аудандаудың бір ... ... ... ... ... ... табиғи және әлеуметтік-экономикалық факторларын, оның жеке елдер мен ... даму ... мен ... ... мен ... коса ауыл ... өндірісінің аумақтық саралануының зандылығы мен ерекшеліктерін зерттейтін географияның бөлімі; ауыл шаруашылығы өндірісін ... ... ... ... өзара байланыста қарастырады. Ауыл шаруашылығы географиясының ауыл шаруашьшығы өндірісінің орналасуы мен аумақтық ... ... ... ауыл ... жеке салаларының (егіншілік, мал шаруашылығыжәне тағы да басқалары) географиясын, әр түрлі ... ... және ... ... ... ... ... шаруашылығы өндірісінде пайдаланылатын жер телімдері; табиғи ерекшеліктері мен ауыл шаруашылығына ... ... ... ... ... және шабындық деп бөледі. Қазақстанда 2005 ж. ... Ауыл ... ... ... ... 215850,9 мың га, оның ... ... жер 23230,4 мың га, пішендік 4816,0 мың га, жайылым 182358,1 мың га болды.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары"14 бет
"Ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары."4 бет
«ауыл шаруашылығында қолданатын бактериалды препараттар»17 бет
«Федоров ауданының ауыл шаруашылығы бөлімі» мемлекеттік мекемесінің 2010-2014 жылдарға арналған стратегиялық жоспары9 бет
Аграрлык реформа және ауыл шаруашылығындағы экономикалық тұрақтылық28 бет
Ауыл шаруашылығы бөлімі36 бет
Ауыл шаруашылығы дақылдарының аурулары мен зиянкестерімен күрес14 бет
Ауыл шаруашылығы дақылдарының сапа көрсеткіштері8 бет
Ауыл шаруашылығы жануарлары денесінің микрофлорасы35 бет
Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарда өсімдік шаруашылық саласының ролі75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь