Адамның психикалық дамуы

Адамның психикалық дамуында алғашқы адамдардың қоғамдық санасында бейнеленген өндірістік қатынастардың маңызы зор. Қалыптасқан келе жатқан қоғамдық сана өз тарапынан, жеке адамдар санасында өзінің таңбасын қалдырып отырды.
Жануарладың бір-бірімен өзара қарым-қатынастарының ереушеліктерін олардың «өздерінің» өзгешелегі көрсетеді. Бір жануардың басқағ дыбыстар арқылы әсер етуі жануарлардың басқаға дыбыстар арқылы әсер етуі жануарлардың қарым-қатынасын білдіретін белгілі. Бұл кезде адамның сөздік қарым –қатынасын сипаттайтын үрдіс бола ма? Олардың сырттай ұқсастығы болатыны рас. Іштей бұл үрдістер түбегелей өзгеше болады. Адам өз сөзінде бір объективтік мазмұнды білдіреді және өзіне айтылғн сөзге дыбыстүрінде ғана емес, сөзде айтылған ақиқатқа жауап береді. Жануарлардың дауыспен қарым-қатынас жасауы бұдан мүлдем өзгеше болады. Мәселен, топтасып өмір сүретін құстарға топқа төніп тұрған қауіпті білдіретін арнайы дыбыстар болады. Жануарлардың бұл дыбыстарында объективтік нәрсенің тұрақты мағынасы болмайды.
Адам санасының пайда болуы және оның психологиялық сипаты дамуының жоғары, жаңа кезеңінің басталуын білдіреді. Санадағы беунелеудің жануарларға тән психикалық бейнелеуден айырмашылығы – бұл зат болмасының бейнеленуі.
Адамның саналы әректінің ерекшеліктері үш түрлі сипатта болады.бұл ерекшеліктердің біріншісінің мәні мынада: адамның саналы әрекетінің биологиялық ықпалдар мен қажеттіліктерге бағынбай, олармен үйлеспей, тіпті олардан басым болады (мысалы, батырлық).
Адамның саналы әрекетінің екінші ерекшелігі, бүл жануарлардың мінез-құлқына қарағанда, оның ортадан алған көрнекті әсерлер арқылы айқындалуы міндет емес. Адам орта жағдайынан жануарларға қарағанда әлдеқайда терең білдіреді.
Үшінші ерекшелігінің мәні, ол адамның білімділігі мен іскерлігінің басым көпшілігі оның өзіндік тәжірибиесінің нәтижесі болмай, ұрпақтың тарихи-қоғамдық тәжірибесімен меңгеріледі. Бұл адамның саналы әрекетін жануардың мінез-құлқына түбегейлі өзгеше екенін көрсетеді.
Адам санасының дамуы әрқашан да жалпы тарихтың үрдістің барысына бағыныштыболды, оның қоғамдық болмыс, яғни сол қоғамның өмірі белгілейді. Ал бұл өмірдің аса маңызды шарты – материалдық өндіргіш күштердің, оның ішінде еңбек құралдарының даму дәрежесі
        
        Адамның психикалық дамуында алғашқы адамдардың қоғамдық санасында
бейнеленген өндірістік қатынастардың маңызы зор. Қалыптасқан келе жатқан
қоғамдық сана өз ... жеке ... ... өзінің таңбасын қалдырып
отырды.
Жануарладың бір-бірімен өзара қарым-қатынастарының ереушеліктерін
олардың «өздерінің» ... ... Бір ... ... ... әсер етуі жануарлардың ... ... ... әсер етуі
жануарлардың қарым-қатынасын білдіретін ... Бұл ... ... ... ... ... үрдіс бола ма? Олардың сырттай ұқсастығы
болатыны рас. ... бұл ... ... ... ... Адам өз ... ... мазмұнды білдіреді және өзіне айтылғн сөзге дыбыстүрінде
ғана емес, сөзде айтылған ақиқатқа жауап ... ... ... ... бұдан мүлдем өзгеше болады. Мәселен, топтасып өмір
сүретін құстарға топқа ... ... ... білдіретін арнайы дыбыстар
болады. Жануарлардың бұл ... ... ... тұрақты
мағынасы болмайды.
Адам санасының пайда болуы және оның ... ... ... жаңа ... ... білдіреді. Санадағы беунелеудің
жануарларға тән психикалық бейнелеуден айырмашылығы – бұл зат ... ... ... ... үш түрлі сипатта болады.бұл
ерекшеліктердің біріншісінің мәні мынада: адамның саналы ... ... мен ... ... олармен үйлеспей, тіпті
олардан басым болады (мысалы, батырлық).
Адамның саналы әрекетінің екінші ерекшелігі, бүл ... ... ... оның ... ... көрнекті әсерлер арқылы айқындалуы
міндет емес. Адам орта ... ... ... ... ... ерекшелігінің мәні, ол адамның білімділігі мен іскерлігінің
басым көпшілігі оның ... ... ... ... ... ... меңгеріледі. Бұл адамның саналы әрекетін
жануардың мінез-құлқына түбегейлі өзгеше екенін көрсетеді.
Адам санасының ... ... да ... ... ... ... оның ... болмыс, яғни сол қоғамның өмірі белгілейді.
Ал бұл өмірдің аса маңызды шарты – ... ... ... ... ... құралдарының даму дәрежесі болып табылады. Мысалы, тас
заманындағы ... ... қола мен ... ... ... ... ... адамдардың санасынан әлдеқайда қарапайым келеді.
Сана туралы тісінік
Жер бетіндегі тіршілік эволюциясының қолы ... ең ... ... ... ... ... дүниеге келуі. Адамның еңбек етуі, еңбек құралдарын
жасап, оны пайдалануы оның санасының дамуына зор ... ... ... да осы ... ... ... ету ... ол өзінің түрлі тіршілік
қажеттерін қанағаттандырып қоймай, айналасындағы дүниені тани ... ... ... ... ету ... адам тек материалдық игіліктерді ... ... ... ... ... да ... Энгельс «маймылдан адамға айналу прцесіндегі еңбектің рөлі» (1875)
деп аталған кітапшасында адамның дүниеге келу жолу сөз етеді. ... ... Ч. ... ... ... арғы ... адам ... пада болғанын дәлелденген, мұндағы еңбек процесінің шешуші
рөлін көрсете ... ... ... ... жене және ... жетілдіруде, оның миын дамытуда еңбек пен дыбысты тіл зор рөль
атқарған. Маймылдың ... ... ... өзі де ... ... ... олар ... ағаштың басында секіріп жүріп күн ... ... ... ... етуге, төрт аяқтап жүрудің орнына екі аяқтап жүруге
мәжбүр болған. Мұның барлық тіршілік талаптарынан тұған ... еді. ... Ф. ... ... ... «Еңалдымен өздерінің бір нәрсеге өрмелеп
шыққанда қолдың аяққа қарағанда өзге міндеттер ... ... ... қалпының әсерінен болу керек, бұл маймылдар жермен жүргенде қолдың
көмегімен ұмата бастап, барған сайын тік жүруді ... ... Осы ... ... ... үшін шешуші қадам жасалған».
Сөйтіп, күделікті өмірдің жағдайлары адамның арғы ... ... ... ... ... ... екі аяғының бірте-бірте өолдың ... өз ... ... ... ... алып ... Адамның арғы
тегі осы құралдары жасауына алып келеді. Адамның арғы тегі осы ... көру ... аң ... және ... қорғану үшін пайдаланатын болды. Құрал
жасау мен бірге шын мәнісіндегі еңбек ету басталады.қол ... ... ... мүше ғана ... ... ... ... нәтижесі. Алғашқы
адамдар топтасып өмір сүрді. Кейін келе олар еңбек ... ... оны ... ... ... ... ... қоғамының тууына
жағдай жасайды.
Еңбек құралдарын жасау, онымен пайдалану адам организмінің анатомиялық
құрлысына үлкен ... ... ... ... ... жотасы
өзгеріске түсті, мойын омыртқалары ерекше ... бас ... ... ... ми ... клеткаларының күрделенуіне ... ... , ... бет ... (иек, таңдай, көмекей, тіс, ерін,
т.б.) күрделі өзгеріске түсті. Сөйтіп, адам ... ету ... ... ... ... жасай отырып, бірте-бірте өз табиғатын да
өзгертті, біртіндеп оның сана – ... өсе ... ... ... ... ... ... ми сыңарларының ерекше дамуына жағдай
жасады. Бұл өз тарапынан сезім мүшелерінің дамуына, дыбысты тілдің ... ... ... ... өзі тіршілік қажетіне байланысты шықты. Сөйлей
әрекетінсіз ... ... ... ету мүмкін ... еді. ... ... ... ... тән ... процестердің
(ойлау, ерік, қиял, т.б.) мазмұны кеңейіп қалыптаса бастады. Адамның бес
сезім мүшесінің пада болуы, Маркс ... ... ... ... ... ... ... тәжірибе негізінде адамның музыкашыл құлағы,
табиғаттың көркемдігін көре білетін көздер , ... ... және ... ... дамып жетілді. Бұл жағдай адамның өзіне, табиғат және өзін
қоршаған басқа адамдарға қатынасын сезінуге, ... ... қоя ... жасады. Осы факторлардың бәрі жиналып ... ... онан ... әсер ете ... ... ... ... дамып қалыптасқан адам
санасы жоғары дәрежеде ұйымдасқан материяның (мидың) ерекше қасиеті, яғни
мидің жемісі ... ... ... сондай-ақ, сананың бақылауынан тысқары ... ... ... жоққа шығармайды. Орысша
«безсознательное» және «подсознательное» деген ... ... осы ... ... ... ... ... өнер
тану, тарих т.б. ғылымдарда жиі қолданылады. Мұны ... ... ... ... 3. ... (1856-1939) . Осы мәселесінің табиғатын
түсіндіруде ғалымдар түрліше пікір айтады. Мәселен, ... бір ... ... ... ... ... жоқ феномен десе (Лейбинц, Бенске,
Лотце, Фехнер т.б.), олардың енді біреулері мұны ... ... ... (3. ... т.б). ... ... мен психология осы
құбылыстардың мәнін диалектикалық ... ... ... ... Біз ... ... ... тыс құбылыстардың да болатыны, ... ... ... ... сезімдер, ырықсыз қозғалыстар (ұйқысырап сөйлеу,
ұйқы кезінде ... ... ... түс көру т.б) ... ... тыс ... ... тәжірибеге негізделген материалистік пікір
айтқан ғалымның бірі – ... ... ... мидағы қозу, тежелу
процестерінің жұмысы баяу болып ... ... ... ... әйтсе де, осы құбылыстардың мән-мәнісі ғылымда әлі де жете
зерттелген жоқ. Ал творчестволық іске әрдайым ... ... оның ... ... ... ... - деп ... К.Маркс, - ең таяу ортаны тану және өзін
түсіну бастаған индивидтен тыс ... ... және ... ... ... тану ... табылады». Сана жеке адамға тән дара қасиет.
Адамда жеке санамен қатар өмір сүрген ортасына ... ... сана да ... Бұл ... ... –бірі тығыз байланысты. Жеке
адам санасының ... ... сана ... ... ... ... жағынан жеке адамның санасы қоғадық санасының көрінісі болып
табылады. Адам санасының осы екі ... де ... ... ... ... қатынастарының өзгеруінеілесі, адамның санасыда
өзгереді. Сананың дамуы сыртқы ортадан ... ... ... ... ... ... ... деп атайды. Детерминизм тек сана
құбылыстардың пайда болу , даму жолдарын ғана ... ... ... заттардың барлығын шығу тегі объективті себептіліктің
заңдылықтарына бағынады деп ... ... ... заттары мен
құбылыстарының өзінің байланыстарының шексіз ... ... ... ... ... құбылыстың себепке байланыстылығын ... ... ... өте ... ... ... қанша жан бар :
Адам бар, ағаш, шөп бар, мал мен аң бар,
Жанды, жансыз ... ... ... ... ... ... ... болмақ, адам болмақ,
Қасқыр болмақ, құс болмақ, ұшып қонбақ, -
Сол болғандар болмаған өздігінен,
Болғызған еріксіз бір себеп қолдап».
С. ... ... адам ... ... ондағ
ысебептіліктің жемісі. Ол дүниенің ... ... ... оны ... ... ... белсенді тұлға. Адам сыртқы дүниемен байланыса
отыра, оны біртіндеп тани береді, сөйтіп өзінің ... ... ... ... ... ... ... болмаған. Бізді қоршап тұрған дүние сыры
мол, үлкен дүние, ... оны ... ... болмады деп ақын өте дұрыс
материалистік тұжырым жасайды.
Адамның санасы
Саның болуы, өзімен ... ... ... кезінде пайда болатын тілдің
болуымен ғана ... ... ... жеке санасының болуы қоғамдық
сананың ... ... ... ... ... функцияларының жалпы сапасы ... ... ... түрі ретінде түсіндіріледі. өзара қатынастағы
барлық психикалық функциялардың дамуы, адамда сыртқы ... ... ... етеді.
Психологияны қызықтыратын жеке сананың дамуы мен қалыптасуы қоғамдық
санамен үздіксіз байланыста болады. Сана – бірлескен психика түрі, ... ... ... ... жағдайлардың нәтижесі. Сана
– қоғамдық болмыс.
Заттарды, олардың қимылдарын, ... ... ... білдіретін
белгілер жүйесі, ақпаратты беру құралы ретіндегі тіл, адамның саналы
әрекетінің ары қарай ... ... ... ... Сондықтан еңбекпен
бірге тіл де, сөйлу де, ойлау да ... ... ... ... ... ... ... психика дамуының жоғары сатысында ретінде, ең алдымен, жалпына
және болмыстағы елеуліне тану қабілеті ... ... ... білу ... болмыста мейлінше дұрыс бағдар ұстауын қамтамасыз
етеді, істі біліп әрекет ... өзін ... ... мүмкіндік береді . жалпыны біле отырып адам әрбір жеке міндетті
практикалық тұрғыдан шеше ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке адамның психикалық дамуы34 бет
"а.н. леонтьев, а.а.смирнов,п.и. зенченконың жұмысындағы ырықсыз және ырықты есте қалдырудың арақатынасы"4 бет
"Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары."3 бет
"Тұлға психологиясы"4 бет
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет
«Қорқыт», «Қойлыбайдың қобызы», «Оқжетпестің қиясында» поэмаларындағы этно психологиялық жақтары31 бет
Адам - әлеуметтендірудің жемісі10 бет
Адам мотивациясының дамуының психикалық механизмдері23 бет
Адам түйсігі, оның түрлері5 бет
Адамның есі мнемикалық процесс пен әрекет жүйесі ретінде9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь