Хромосомалық обберациялар

1. Хромосомалық обберациялар туралы түсінік
2. Ағзадағы өзгергіштік
1.Хромосомаішілік өзгерістер. Хромосомалардың қайта қүры-луын мутацияларға жатқызу қабылданған, өйткені клеткаларда олардың болуы әдетте осы клеткалар қасиеттерінің неме-се олардаы пайда болатын организмдердің өзгеруімен байла-нысты болады.
Хромосомаішілік езгерістерге хромосома бөліктерінің жетіспеушілігін (дефишенсия және делеция); хромосоманың белгілі бір учаскелерінің екі еселенуін, немесе дәлірек айтқанда, кебеюін (дупликация); хромосоманың жекелеген учаскелерінің 180°-қа аударылуы салдарынан хромосомадағы гендердің сызықтық орналасуының өзгеруін хромосомаішілік өзгерістерге ұшырайды.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
Шәкәрім атындағы семей мемлекеттік уеиверситеті
СӨЖ
Орындаған: Тұрарбекова О.Б.
Семей 2015
Жоспар
1. Хромосомалық ... ... ...
2. ... ... ... ... Хромосомалардың қайта қүры-луын мутацияларға жатқызу қабылданған, өйткені клеткаларда олардың болуы әдетте осы клеткалар қасиеттерінің неме-се олардаы пайда болатын организмдердің өзгеруімен ... ... ... хромосома бөліктерінің жетіспеушілігін (дефишенсия және делеция); хромосоманың белгілі бір учаскелерінің екі еселенуін, немесе дәлірек айтқанда, кебеюін (дупликация); хромосоманың жекелеген ... ... ... ... хромосомадағы гендердің сызықтық орналасуының өзгеруін хромосомаішілік өзгерістерге ұшырайды.
Хромосома бөліктерінің жетіспеушілігі ұзындықтары әртүрлі хромосома ... және оның ... ... ... ... Егер ... иіндерінің бірінің соңы жойылатындай болып үзілсе , онда осы иін қысқарады. Егер онда центромералар жоқ болса, бөлініп ... ... ... ... ... ... ... бөлінуі кезінде жойылады. Мүндай жетіспеушілікті терминальдық немесе соңы (концевыми) деп атайды.
Кейде хромосоманың бірден екі иіні ... ... ... оның екі үшы да ... Бүл жағдайда оның ашық ұштары митозда шеңбер тәрізді хромосома түзе отырып қосылуы ... бір иіні бір ... екі ... ... де ... ... жетіспеушілігі байқалады. Үзілген жерлер қосылады да, хромосома қысқарады, бүл кезде ішкі учаске жойылады. Егер ... ... ... ... ... ... жойылар алдында оның ашық үштары қосылуы мүмкін, ал метафазада ацентрлік шеңбер ... ... ... ... қалуына байланысты микроделецияны шамалы жетіспеушілікке жатқызады. Ұсақ жетіспеушіліктер кейде фенотиптік эффект бере ... және ... ... ... ... ... гомозиготалы күйде сақталады. Оларды ген мутациясынан айыратын бірден-бір көрсеткіш—оларда кері мутациялану болмайды.
Хромосома ... ... ... әдетте гомозиготалы күйде летальды болады, бұл хромосоманың әрбір локусының клетка мен организм тіршілігі үшін зор маңызы бар ... ... ... ... ғана ... ... болуы мүмкін. Бұл жағдайда жетіспеушілік арқылы анықталатын мутациялар доминанттық ретінде ... ... ... ... ... фенотиптік эффектісі хромосоманың генетикалық системасын, гендердің орналасу реттілігін, олардың өзара байланысын бұзатындығымен түсіндіреді.
Ірі жетіспеушіліктерді генетикалық және цитологиялық әдіс-термен ... ... ... адамның «мысықша мияулауының» синдромы сипатталған. Бұл синдром баланың сәби кезіндегі мысықтың мияулауына үқсас ерекше жылайтынына ... ... ... ... және дене ... ... және басқа бірқатар аномалиялар осындай сипат-ты белгілер болып табылады. Цитологиялық зерттеулер арқылы 5-хромосоманың біріндегі қысқа ... ... ... ... ... Бір шеңберлі 5-хромосомасы бар ауру адамның осындай аномалиясы сипатталған. Бұл жағдайда шең-бер түзуде де 5-хромосоманың қысқа иінінде делеция байқала-ды. ... ... ... мен өсімдіктер үшін де мүндай мысалдар кептеп сипатталған.
Егер қалыпты жағдайда әрбір ... ген бір ... ... онда ол екі ... ... ... да-геннің дозасы тиісінше 2 есе және одан да артады. Мысалы, егер қалыпты хромосомадағы ... АВС ... ... гендердің бірінің дупликациясы кезінде АВВС немесе АВВВС күйі пайда болуы мүмкін және т. с. с. Сірә, қүрамында ... ген ... ... ... ... ... ... мысалы, адамнан, тышқаннан, нейроспорадан, аспергилден, жүгеріден және т. б. ... ... ... ... жиі ... жағдайы болса керек.
Дупликацияланған учаскелер хромосоманың көршілес учаскелерінде ғана болып қоймайды, ... ... ... ... ... ал кей ... ... хромосомаларға да орын ауыстыруы мүмкін. Сірә, ұқсас учаскелердің көбеюі ... мен ... ... кең таралған қүбылыс болар.
Егер учаскелердің бірінде гендер АВСД тәртібімен қалыпты орналасса, олардың ВС учаскесін 180°-қа айналдыру инверсия-сында бүл тәртіп АСВД ... ... ... ... ... ... үшін ол екі жерден үзілуі қажет. Инверсия көбіне рецессивті летальды эффектімен байла-нысты, сондықтан олар гомозиготалы күйде сақталмайды және ... ... ... табады.
Алайда летальды эффектімен байланысы жоқ инверсиялар да кездеседі.
Инверсияны алып хромосомалардан немесе мейоздьщ пахитена ... ... ... ... ... ... ... хромосомалар коньюгациясы мен кроссинговер қалыпты жүзеге асады. Гетерозиготалы инверсияда хромосомалар коньюгациясы 66-суретте көрсетілгендей тәртіппен өтеді. Инверсияланған хромосома ... ... ал ... ... оны ... ... ... арасында алмасу бір рет өтетін болса, оның нәтижесінде әдеттен тыс: ... ... ... ... ... ... Мұның кейінгісі I анафазада центромерлер полюстерге қарай ажырағанда хромосома «көпірін» түзеді. Бұл ... кез ... ... ... ... ... ... гаметалар бір учаскелерінде азды-көпті жетіспеушіліктер бар және екінші учаскелерінде дупликациялары бар хромосомаларға ие бола алады, сөйтіп тіршілікке қабілетсіз болып ... ... ... ... ... ... ... немесе қос кроссинговерден өткен хромосомалар есебінен ғана түзілуі мүмкін. Алайда соңғы ... өте ... ... ... ... гаметалар дара кроссинговер есебінен тіршілікке кабілетсіз болып шығатындыктан, инверсия бойьшша гетерозиготаларда кроссинговердің болмайтындығы немесе оның тұн-шықтырылғаңдығы жөнінде әсер ... ... ... ... ... ... деп ... жануарлар мен өсімдіктердің табиғи популя-цияларында кездеседі, олар адамда да ұшырасады. Адамда ге-терозиготада инверсияның болуы нормадан ешқандай ауыткушылықты туғызбауы мүмкін. Хромоссма ... ... ... өткен хромосомаішілік қайта құрылудан басқа, гомологты емес хромосомалар арасында ... ... ... езгерістер де болады. Хромосома аралық мұндай қайта құрылуды.
Қалыпты хромосоманың бір жұбында жағдайда орын ауыстырған ... ... тең ... тең емес ... ... ... олардағы гендердің мөлшері де тең немесе тең емес болуы мүмкін. Алмасудың мүндай типін өзара ... ... ... деп ... ... ... эффектісі ілінісу тобы-ның өзгеруі болып табылады: орын ... ... жаңа ... тобына енеді де, осы арқылы генотиптің қалыптасқан системасы бүзылады.
Мейоздағы транслокацияланған хромосомалар әрекетінің зор маңызы бар, ... ... ... ... хромосомалардың коньюгациясы өзінше ерекше етеді. Транслкация бойынша гетерозиготаларда I ... ... ... ... ... ... ... болады. Ондай фигуракын, пайда болу себебі әр ... ... ... гомологты локустар зигонема стадиясында бір-біріне өзара тартылысуға душар болады. ... ... ... ... ... күрделі хиазмалар түзеді. Диакинезде хиазмалар центромерлерден хромосомалардың шеттеріне қарай сырғуы нә-тижесінде ... ... ... ... ... ... сақинасы аударылу арқылы сегіздік тәрізді фигуралар тү-зеді. Хромосомалардын, дәл осылай орналасуы тіршілікке қабілетті, теңестірілген гаметалар береді, өйткені бүл жағдайда.өзгерген ... ... де ... ... екі ... полюстің біріне қарай кетеді. Хромосомалар мейозда сақина тәріздес орналасқанда теңестірілмеген геномдры бар гаметалар түзіледі: олардың біреулерінде—гендер екі рет ... ... ... да ... әдіспен қалыпты құрылым қал-пына келуі немесе хромосомалық аберрация тууы мүмкін.
Хромосоманын. қызметін бірлеген жіпше ... ... ... екі ... (кеш ... және I профаза) атқаратын уақытта үзілу мен алмасу жүзеге асуы мүмкін. Бірлеген жіпше сатысында ... ... ... ... ... қайта құрылу деп, ал екі хроматид сатысында жүзеге асатын ... ... ... қайта құрылу деп атайды.
Хромосомалық қайта қүрылуды зерттеу генетиктерге генотипті система ретінде зерттеу әдісін берді. Хромосомалар тұңым куалайтын дискретті, яғни ... әр ... ... организмнің әр түрлі белгілері меи қасиеттерінің дамуын анықтайтын болса, әрбір ... ... әсер ... гендердің эволюция процесінде қалыптасқан біртұтас система-сын көрсетеді. Инверсиялар мен транслокациялардағы гендер ... ... көп ... жаңа ... ... ... болатындығын көрсететін фактілер осы айтылғандарға дәлел болады. Қейбір ... мен ... де ... ... ... басқа гендер системасындағы жағдайына байланысты оның әсерінің өзгеруін А. Стертевант жағдай эффектісі деп ... ... Бұл ... ... ... ретінде емес, генотиптің бүкіл системасынын, бір бөлігі ретінде ... ... ... еді. ... ... мүндай көзқарастық дүрыстығын дәлелдейтін көптеген фактілер бар.
Хромосомалық қайта қүрылудын, жәрдемімен генотиптердің жаңа системалары түзіле алады. Мәселен, ... ... ... ... немесе дупликациясы бойынша гомозиготалы формалар пайда болатын жағдайларда ол белгілі бір тіршілік ету жағдайларына бейімделген болып,көбейіп, одан соң жеке ... ... ... Бүл жаңа ... ... гендері сақталады, бірақ олар не басқа тіркесу тобында болуы керек немесе олардың хромосомада орналасу реті өзгеруі ... ... ... ... ... ... үшін де ... роль атқарады.
Тақырып бойынша қорытынды жасайтын болсам
Тірі ағзалардың жалпы қасиеті өзгергіштік өз ататектерінен ерекше болады. Тұқымқуалаушылық негізіндегі ... ... ... ... де бірдей.
Өзгергіштік тұқымқуалайтын және тұқымқуаламайтын-модификациялы болып бөлінеді. Модификациялық өзгергіштік кезінде өзгергіштік тек қана дарақтың сыртқы түрінде алмасады, ... және ... ... ... ... ... ... және эволюцияда рөл атқармайды, алайда дарақтың тірі қалуына себепші болады.
Тұқымқуалау өзгергіштігі үйлесімді және мутациялық өзгергіштік болып бөлінеді. Үйлесімді ... ... ... ... ... жоқ мүлде жаңа белгілер немесе қасиеттер пайда болады.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Хромосомалық абберациялар"10 бет
Адамның жыныстық дамуының бұзылуына цитогенетикалық талдау52 бет
Генетикалық тұқым қуалау мен ортаға байланысты және экзогендік аномалиялар13 бет
Де Фриздің мутациялық теориясы13 бет
Жыныстық дамудың бұзылуына байланысты ер балалардың кариотипін зерттеу34 бет
Жыныстық дамуындың бұзылуына байланысты қыз баланың кариотипін зерттеу28 бет
Казахстанская 3 сортынынан алынған мутантты линияларға цитогенетикалық талдау35 бет
Канцерогенездік факторлар21 бет
Мендельдік емес генетика жайлы ақпарат6 бет
Мутация туралы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь