Бастауыш сынып баланың ерекшелігі және оның дамуы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І НЕГІЗГІ БӨЛІМ ... ... ... .

1.1 . Бастауыш сынып баланың ерекшелігі және оның дамуы ... ... ... ... ... ... ...
1.2. Бала тәрбиесі және тәрбие процесіде ата.ана мен мектептің атқартын рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3. Педагогика ғылымында оқушыларға берілетін тәрбие туралы ой.пікірлер





ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

ҚОСЫМШАЛАР
Курстық жұмыстың өзектілігі: Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев жыл сайынғы Жолдауында Қазақстанның білім саласына ерекше назар аударып келеді. Болашақ ұрпақ үшін заманауи әдістер мен технологияларды енгізу, білімге қолжетімділікті кеңейту, білім сапасын арттыру. Бұдан бөлек, Президент балабақшалардың жетіспеушілігіне де тоқталып, осы бағытта мектепке дейінгі мекемелердегі мәселелерді алдағы үш жылда шешуді жүктеді. «Білімді ұрпақ – жарқын болашақтың кепілі болашақтың тірегі жастардың білім саласында толыққанды білім алуына жағдай жасалып отыр», - деп қорытты өз сөзін Нұрсұлтан Әбішұлы Әбішұлы Назарбаев. [1]
Зерттеу жұмысының мақсаты.:
-Бастауыш сынып оқушыларына тиісті тәрбие жұмысы ;
-Бастауыш сынып балаларының дамуы мен ерекшеліктеріне көңіл бөлу;

Зерттеу жұмысының міндеттері
-Бала тәрбиесінің педагогикалық аспектілерін зерттеу;
-Бала тәрбиесіндегі ата ана үлгі өнегесіне талдау жасау;
- Бастауыш сынып оқушыларына тиісті тәрбие жұмысытарын анықтау;
1. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2014 жылғы 11 қараша
2. Байжігітов Б., Ибраева М. Эстетикалық оқу тәрбие жүйесі мәселелері. - Қазақстан мектебі. 1993 ж.
3. Қазақ отбасы. Х. Арғынбаев. «Қайнар» баспасы 1996ж.
4. Педагогика.
5. Ж. Әбиев, С. Бабаев, А. Құдиярова. «Дарын» әлеуметтік –гуманитарлық университет 2004ж.
6. М.Жұмабаев. Педагогика. Алматы. «Рауан», 1993.
7. Г.Асанова «Отбасы – бастапқы тәрбие мектебі» Қазақстан мектебі №1, 2007 ж.
8. В.А. Сухомлинский «Балаларға жүрек жылуы» -А, Мектеп, 1973 ж
9. Макаренко А.С. Ата-аналар кітабы. –А., 1985.
10. Пинт А.О. Это вам, родители. М., Знание, 1971
11. А.Жумадуллаева. «Отбасы некелік тәрбие негіздері» Алматы 2007ж
12. З.Әсемжанова «Менің отбасым – менің үйім» Бастауыш мектеп журналы 2005,
13. Әтемова Қ. «Қазақ отбасындағы тәрбие үрдісі» Қазақстан мектебі, 2006 №1
14. М.Азимов «Жанұя ықпалы» Бастауыш мектеп журналы, 1998
15. Ш. Майғаранова. Мектеп оқушыларын рухани дамыту мәселелері. Алматы. «Ғылым» ғылыми орталығы, 2002.
16. А.Сейтметова «Бала тұлғасының дамуы және оның тәрбиесі» Бастауыш мектеп журналы №5, 2005 ж.
17. Хямяляйнен Ю. Воспитание родителей. –М., 1993.
18. Білім мекемесі – оқу – тәрбие ордасы. Шымкент – Алматы 2002. Қожамжарова Р.Т., Бектенгалиева С.Х.
19. Педагогика. Харламов. М.: 1999ж.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ...................................................................................................................3
І НЕГІЗГІ БӨЛІМ.............
1.1 . Бастауыш сынып баланың ерекшелігі және оның дамуы...........................
1.2. Бала тәрбиесі және тәрбие процесіде ата-ана мен мектептің атқартын рөлі.....................................................
1.3. ... ... ... ... ... туралы ой-пікірлер
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
ҚОСЫМШАЛАР
КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың өзектілігі: Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев жыл сайынғы Жолдауында Қазақстанның білім саласына ерекше назар аударып ... ... ... үшін заманауи әдістер мен технологияларды енгізу, білімге қолжетімділікті кеңейту, білім сапасын арттыру. Бұдан бөлек, Президент балабақшалардың жетіспеушілігіне де тоқталып, осы ... ... ... ... ... ... үш ... шешуді жүктеді. , - деп қорытты өз сөзін Нұрсұлтан Әбішұлы ... ... ... ... ... : ... ... оқушыларына тиісті тәрбие жұмысы ;
-Бастауыш сынып балаларының дамуы мен ерекшеліктеріне көңіл ... ... ... ... тәрбиесінің педагогикалық аспектілерін зерттеу;-Бала тәрбиесіндегі ата ана үлгі өнегесіне талдау жасау;- Бастауыш сынып оқушыларына тиісті тәрбие ... ... -- ... екен М.Жұмабаев. Қандай тауып айтылған даналы сөз ... ... ... адам ... шешілетінін,оның білімді тұлға болып
қалыптасатынын, елдің берік тірегі ... ... ... ... тәрбиесіне қай кезеңде болса да,
қай елде, қай ... ... ... мән ... ғой. Өйткені бала - ... ... Ол үшін ... жаман, жақсы деп бөлмей, бірлесіп, аяғынан нық тұруға көмектесу керек. Нашар бала болмайды. Бау-бақшаны баптап, күтіп ... ғана ... ... Сол ... ... ... ... үнемі қадағалап, түзету - қоршаған ортаның, яғни ата-ана мен ... ... ... ... ... ... оның қайнар көзі, ананың сүтінен нәр алып өскен ортасына тікелей байланысты.
, деген ... ... ... ... астар бар сияқты.
Алайда, жұмысымызда байқап жүргеніміздей ата-аналарымыздың бала тәрбиесі ... ... ... ... де ... ... ата-аналар: деп түсінетін ата-аналар да кездеседі. Бала тәрбиесін тек мектепке ғана аударып қоймай, ата-ана, мектеп, ... ... ... ... ... ... ... үшін де, ата-аналар үшін де тиімді.
Еліміздің егемендігін ... ... туы ... ...
қазіргі кезеңде балаларды қоғамның лайықты ... етіп ... ... ... үшін мектепте оқу, тәрбие жұмыстарын көбейтіп,
ұлттық ... ... ... ... ... заман талабына сай оқу-тәрбие жұмысының түрлері, өткізу іс-шаралары ... ... ... ... отыр. [2]
Өскелең ұрпақты тәрбиелеу жүйесіндегі шешуші буын мектеп ... ... да зор ... ... Әр ... мектеп арқылы өмірге жолдама алады.
Мектеп ешуақытта отбасынан, қоғамнан бөлініп, өз ... жеке ... ... емес. Сондықтан оның іс-әрекеті отбасымен, көпшілікпен біте қайнасқан.
Осы тұрғыдан алғанда мектеп - бала мен тәрбие ... ... жеке ... ... және ... ... ... үйлестіріп, біріктірудің орталығы. Мұнда тәрбие түрлерінің сан ... ... ... тәрбиелеуде бір ғана отбасының ... орны ... деп ... шығаруға болмайды. Мектептің ата-аналармен жүргізілетін жұмыстарының ерекшелігі осы екі ... ... мен ... ... ... ... ... қабырғасында жақсы тәрбиеленген,саналы білім алған ... ... өз ... табады.Ол үшін ең әуелі ... ... ... тәлім-тәрбиеге,адамгершілік әдетке, рухани,
мәдениетке баулу керек. ... жас ... елі үшін елең ... ... қасиеттерді жақсы білетін ... ... ... ... тығыз байланысты болудың ең негізгі жолы мектепте өткізілетін әртүрлі мерекелер, іс-шаралар мен жиналыстар, сайыс, ашық есік күндерін ұйымдастырып, ата-аналарды шақырып, ... тек ... ... ғана ... ... балалармен бірге әртүрлі логикалық сұрақтарға жауап беріп, көңілді ойындарға қатыстырып отыру керек. Ашық тәрбие ... ... ... ... ... құқық қорғау органдарынан инспекторлар, дәрігерлер, ақсақалдар алқасынан қонақтар шақырылып, мәні зор инабаттылыққа, имандылыққа баулитын ақыл-кеңестер алу өз нәтижесін береді.
Ата-аналар ... ... үйде ... ... ... ... ... қанша сабақ болып, қаншада
қайтатынын біліп отырулары қажет.
Мектеп пен ... ... ... ... ... ... көңіл бөле білсе, олармен ... ... ... шын жанашыры, елдің арқа ... ... ... ... ... ойымша әрбір жас толқын қай жағынан болсын, тамаша, жан-жақты келісті азамат болып қалыптасуы қажет. Ол ... ... ... көп оқыған ақылды болып қана қоймай, тәрбиелі де көркем, ибалы болуы керек.
Балаларды сүйетін және ... ... ... ... ғана мейірбан жеке тұлғаның қалыптасуына көмек көрсетуге қабілетті. Жемісті тәрбиенің сыры - ... ... ... ... ... ... сынып баласының ерекшелігі және оның дамуы
Жастарды өмірге және ұжымдық еңбекке тәрбиелеудің, ... жас ... жеке ... өмірлік бағыт -- бағдарын анықтайтын дүниетанымын қалыптастырудың қоғам алдындағы зор міндеттері мектепке жүктелген. Тәрбие, шын мәнінде, жеке ... ... мен ... ... ... мақсаты болып табылады және ол қоғамның әрбір мүшесінің жан-жакты ... ... ... ... бір ... ... жас ... дегенде олардың көпшілігіне тән ерекшеліктер мен сипаттарды айтамыз. Бұл ... ... ... ескеру қажет және соған сәйкес оқыту, тәрбие берудің тиісті түрін, әдістемесін және ... ... ... ... ... ... салмағы бір жылда 2-2,7 кг өседі. 6 жастан 12 ... ... ... бала ... ... екі есе артып, 18 килограммнан 36 килограмға дейін артады. Осы жаста бала ... ... де ... яғни, ол 5 жаста үлкен адам миының 90 пайызындай болса, 10 жаста 95 пайызына тең ... ... ... де жалғасады. Нерв клеткалары арасында жаңа байланыстар түзіліп, мидың жарты шарында икемділік күшейеді. 7-8 ... ... ... ... ... нерв ... жетіле түседі және олардың өзара қарым -- қатынасының арта түсуін қамтамасыз ... Нерв ... бұл ... ... ақыл -- ойы ... ... ... ірге тасы қалануына негіз болады.
Баланың білім алудағы іс-әрекеті де, бұған ... ... ... ... ... ойын ... ... оған ену тәжірибесі арқылы бірте-бірте дамиды.
Білім алу іс -- ... ... ... ... бағытталған іс -- әрекеттен тұрады. Бала тек білім алуды ғана емес,сонымен бірге оны қалай меңгеруді де үйренеді. Жазу, ... оқу және тағы ... ... ... бала өзін-өзі өзгертуге қарай бағыттай алады, яғни, ол іс -- әрекеттік және ақыл -- ... ... ... (оны ... ... мәдениетке тән) меңгереді. Рефлексиялы түрде, яғни, өз санасы арқылы өзінің психологиялық күйіне ой ... ол өзін ... және ... қалпымен салыстыра алады. Өзіндік өзгерістері өз бойындағы жетістікері арқылы қадағаланады және айқындалады. [3]
Білім алу іс -- ... ... ... ... -- бұл оның ... ... рефлекциясы, жаңа жетістіктерін және болған өзгерістерді қадағалай алуы. , >, , міне, бұлар қол жекізілгендер менөзгерістерді өзі үшін жүзеге ... ... бола алуы өте ... Егер бала өзінің өрлеуіндегі оқу іс-әрекетін>>, өзін-өзі дамытудың жетілген түрінің рефлекциясынан қанағат алса, демек, бала оқу іс-әрекетіне психологиялық жағынан ... ... ... сөз.
Бала мектеп табалдырығын аттағаннан кейін, оның әлеуметтік жағдайы өзгереді, бірақ ішкі әлемі, психологиясы әлі мектепке дейінгі қалыпта ... ... ең ... ... әлі де ... ... ... ойыншықтарды құрастыру болып қала береді. Оқу іс -- әрекетіндегі, тәртіп сақтаудағы қажетті іс-әрекетке еріктілік беру ... ... ғана ... ... бұл кезде балаға жақын арада істелінуі тиіс мақсаттар және оның күш салуын қажет ететін тапсырмалардың мөлшерінің ... ... ... Оқу іс ... ... ... ... аударту ол балаға жеңіл тиеді.
Мектеп табалдырығын аттаған сәттен бастап, баланың алдында оқу іс -әрекетінің шарттарын ... бұл ... шын ... оқу ... тез ... ... (бұл ... ол білімді алуға қалыптасқан) себеп болады немесе өзінің шамасы келмейтін оқу ... ... ... ... -- ... ... ... сенімін жоғалтады, мектепті және оқуды ұнатпаушылық сезімін ... бұл ... ... ... әдетке айналады. Тәжірибеде бұл екі вариант та типтік болып табылады: білім алуға ... ... ... саны да, бұл ... ... ... жетпейтін балалардың саны да өте жоғары.
Оқу іс -- әрекетінің жағдайында балаға оның ойын емес ... ... ... керек, сонда ғана ол оқуға ат үстілікпен емес, ынтамен, шын көңілмен ... ... өзін -- өзі ... өзгертуге үйренеді. Балалар ойынға құралған тапсырмалар мен оқу тапсырмаларын айыра біліп, оқу тапсырмаларына құлқы болса да, ... да оны ... ... ... ... үйренуі керек. Әрине, ойын баланың белсенді өмірінің ... ... ... тиіс. Балаға оның енді екендігі, кішкентай балалар сияқты ойыншықтармен ойнап отыру ұят деген сияқты сөздерді айтуға болмайды. Ойын тек қана ... ғана ... ... ол барлық жастағы адамдардың бос уақыттарында айналысып, көңіл көтеретін құралы. Әдетте бала адамдардың әлеуметтік қарым-қатынасы жүйесіндегі өзінің жаңа ... ... ... ... -- ... ... ... әрі ойнағанда да аса бір құштарлықпен ойнайтын болады. Ойнай жүріп бала өзіне аса маңызды әлеуметтік ... ... рөлі мен ... үлкендер қоғамының ережелері туралы білуіне мүмкіндік жасайды. Ойын үстінде ынтымақтастық пен бәсекелестік сезімі қалыптасады. Ал: ... пен ... көз ... ... ... ... ... сатқындық әрекеттері баланың бойындағы жеке тұлғалық қасиеттерді қалыптастырады.[4]
Баланың ... ... ... - ... -- ... деген белсенділігі. Баланың құштарлығы өзін қоршаған әлемді тануға және осы ... ... ... ... бағытталған. Бала ойнай жүріп тәжірибеден өтеді, себеп -- салдарлық байланыстар мен тәуелділіктің себебін ашуға тырысады. Ол ... ... ... суға батып кететінін, қандай заттардың қалқып жүретінін біле алатын болады. Бала ой -- қабілеті жағынан ... ... ... ол соғұрлым сұрақты көп қояды және әр түрлі сұрақтар қоятын болады. Баланың бәрі ... ... ... ... ... Су ... жәндіктер қалай тыныс алады? Жер шарының көлемі неше мың ... ... Бала ... ... ал сол білімді игеруі , , , деген сұрақтар арқылы игеріледі. Ол білімге сүйенге, жағдайды бағамдауға және өз ... ... ... ... ... ... ... болады. Кейбір мәселелер туа қалған жағдайда бала оны өзі шешуге тырысады, әрине, ол оны тек ойша ғана шеше ... Бала ... ... ... ... және оған өзі ойша ... іс - әрекет жасайды. Сол жағдайды шешу үшін образдармен іштей әрекеттесуден ... ой - ... ... деп ... ... ... - ... сынып жасындағы баланың негізгі ойлау түрі болып табылады.
Мектепте оқыта бастағанда баланың ойлау жүйесі өзінің ... ... бір ... ... ... қажет болатын білімінің жоқтығынан ойлау үрдісінің ерекше болуымен назар аудартады. Мысалы, бала өзінің ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін онша түсіне бермейді.
Білімінде жүйеліліктің жоқтығынан, түсініктерінің ... ... даму ... ... ойлау жүйесінде көріністі тек қана қабылдау логикасы басым болады. Мысалы, судың, құмның, пластилиннің және т.б. бірдей мөлшерін ... ... ол ... сол ... қалыбын алғанын көріп тұрып, бірақ оны бағамдау баланың ... ... ... ол ... ... өзгерісін көрген сәтіндегі әр жағдайға тәуелділікте болады. Алайда бала төменгі сыныптардың ... - ақ ... ... ... ... ... біртұтас кескінде көре алатын, тіпті өз деңгейінде тікелей көздерден алыс ... ... ... ... қабілеті жететін дәрежеде болады.
Бала қоршаған ортаны зерттеуге бағытталған танымдық белсенділігімен өзі ... ... ... ұзақ ... бойы ... ... бұл ... ол оған қызықсыз болып қалғанға дейін жалғаса береді. Егер 6 - 7 жастағы бала өзі үшін аса ... ойын ... ... ол одан екі ... үш ... бойы бас ... ... Сондай - ақ ол өнімді жұмыс жасауда да, мысалы, сурет салуға ойыншықтарды құрастыруға, өзіне қажетті әлденелерді ... да ... ... ... ... ... назарының бір нәрсеге ұзақ қадалуы, оның сол өзі жасап отырған іс - әрекетіне деген ... ... ... Егер бала ... ... ... ... соған ұзақ уақыт назарын салып отыруға мәжбүр болса, ол шаршайды, көңілі басқа жаққа алаңдай ... ... ол өзін ... ... ... адам ... айту арқылы баланың назарын белгілі бір нәрсеге бұрып, ұйымдастыра алады. Ол оған тапсырманы орындаудың қажет екендігін ... және оны ... ... керектігінің әдісін де айтады /Балалар, альбомдарыңды ашыңдар. Қызыл қарындашты алыңдар да қағаздың сол ... ... ... мына жерге дөңгелек сызыңдар және т.б.
Бастауыш сынып жасындағы бала белгілі деңгейде өзінің атқаратын жұмысын өзі де ... ... ... ... ол не ... ... екендігін және неден кейін нені орындау керек екендігін өзіне - өзі күбірлеп айтатынын да ... ... ... сөз жоқ, ... ... ... ұйымдастырады.
Алайда, бала төменгі сыныпта жүрген кезінде - ақ өзінің мінез - құлқын өзі ... ... ... те, оның ... өз ... тыс ... ... тез ауып кету жағдайлары көбірек болады. Балаларды біртектес, тез жалықтыратын ... ... ... да, ... ... қажет ететін жұмыстар тез жалықтырады. Ал бала назарының анда - санда басқа жаққа ауып ... оны тез ... ... Бұл ерекшелік ойынның сабаққа кірісуге мүмкіндік беретін маңызды элемент екендігін көрсетеді және іс - әрекетті ... жиі ... ... ... ... ... ... сыныпта оқитын балалар интеллектуальды тапсырмаларды назарында ұстауға қабілетті, алайда бұл ерекше ерік - ... және ... ... ... етеді. [5]
Бастауыш сынып жасындағы бала әртүрлі жағдайларды өз ... ... ... Ойын ... бір ... ... ... алмастырып көру арқылы баланың қиялы іс - ... ... ... ... Оқу іс - әрекетінің жағдайында бала ... ... ... ... олар бала ... өз күшімен әрекет етуге ұмтылады. Мұғалім сабақта ... ... ... ... ... ... болу жағдайын көз алдарына еслестетіп көруі жөнінде тапсырма береді. Бұл оқу талаптары бала қиялының дамуына ... ... ... оны ... құралдармен пысықтап отыруға тура келеді, әйтпесе баланың өз қиялын өз күшімен ілгері жылжытуы қиын ... Ол ... ... схемалар, макеттер, белгілер, графикалық бейнелер және т.б. болуы мумкін. [6]
Әртүрлі оқиғалар, ұйқастыру, ... ... ... түрлі кейіпкерлерді бейнелеу арқылы бала өзіне белгілі оқиғаларды, өлең жолдарын, графикалық бейнелерді өзі де байқамастан айта бастауы мүмкін. ... ... ... ... ... бір -- ... ... өз кейіпкерінің сапалық жақтары арқылы жаңа бейнелер жасауы да жиі кездеседі. Егер баланың ... және ... алу ... ... ... егер ол сөздің мәні мен мазмұнынан пайда болған рефлексіне көңілі қанағаттанса, онда ол кәдімгідей мәні бар мазмұндағы ... ... ... өзінің ойлап табушылық қабілетінен шабыт алып, басқа адамдарды да қосып жаңасын ойлап тауып, оны әңгімелеп бере ... ... Бала өз ... ... де ... ... да тудыра алады. Ең бастысы -- тапсырманы орындаудағы қиындықты жеңу, дос табу, жарыққа шығу, қуанышты сәтті бастан ... ... ... ... және оны ... ... санаға түсетін салмақ, мазмұнды басқару, кейіпкерлердің әрекетін тоқтату және оған ... ... ... бала ... ерікті шығармашылық қызмет ретінде жаттықтырады.
Оның үстіне, қиял әсер беретін іс -- әрекет ретінде көрініс ... Бала ... ... ... ... ... өз басындағы жағдайды тығырыққа тірелгендік деп түсінген шақта, ол өз қиялындағы әлемге кетіп қала алады. Мысалы, ... жоқ ... бұл ... ... ... ал ол қатты қиналған кезінде өз қиялында ең ... ... де ер ... ... ие бола алады. Қиял өз мазмұны бойынша қандай да бір адам сенгісіз нәрсе сияқты болып көрінгенімен, ... ... ... нормативтеріне сүйенеді. Бала өз қиялында мейірімділікті немесе ... ... ... ол ... өз іс-әрекеттеріне мазмұн болатын жағдайларға бейімделе алады.
Қиялға берілуі үлкен адамға қарағанда баланың өмірінде ... рөл ... ... жиі ... ... ... ол ... өмірде көбірек қателеседі. Қиялдың шаршауды білмейтін жұмысы баланың қоршаған ортаны тануға және игеруге мүмкіндік ... ... ... ... ... шығып кетуге жағдай жасайтын маңызды жолы болып табылады, ол ... ... ... ... ... алғы шарты және әлеуметтік кеңістіктің нормативін игерудің тәсілі. Соңғысы қиялдың жеке тұлғаның өзіндік ерекше сапасының ... ... ... істеуге мәжбүр етеді.
Ақыл -- ойдың дамуына оқу іс -- әрекеті ерекшке әсер ... ... оқу ... ... қабілетін меңгерудің және дамытудың айқындауыштық маңызы бар. Сөйлеу қабілетін бағдарлама бойынша дамыту мақсатында баланы оқытудың және дамытудың ... ... ... біріншіден, нормаға сәйкес әдеби тілді меңгеру, екіншіден, оқи және жаза алу. Оқи білу де, жаза білу де -- тіл ... оның ... ... лексикасына, грамматикасына, орфографиясына сүйенетін сөйлеу дағдылары. Үшіншіден, оқушылардың сөйлеу мәдениетінің белгілі бір талап деңгейіне сәйкес келуі, яғни, ол ... ... атқа ие ... да сол ... ... ... тиіс.
Бастауыш сынып жасындағы бала үлкендердің сөзін бірте -- бірте толық және дәл қабылдау, өз ... ... ... ... ... ... болады. Ол сөз әлеміне қиындықсыз араласып, оның мазмұнын бағамдай ... ... ... ... не ... ... ... ұғынып, сөздің негізгі тақырыбының дамуын қадағалап, соған сәйкес сұрақтар беруге және диалог құруға шамасы жететін болады. Бала өзінің ... ... ... ... ... ұмтылып, өзі үйренген сөздер мен сөз тіркестерін жиі пайдалануға, қарапайым грамматикалық түрлер мен ... ... ... ... бәрі ... сөйлеу қабілетінің және ақыл-ой қабілетінің дамуындағы жетістіктер.[7]
Тіл меңгеруге базасында жаңа әлеуметтік қатынастар пайда болады, олар баланың ойлау жүйесін байтып және ... қана ... ... ... оны жеке ... ... ... Бала мектепте барған кезден бастап, оның сезімталдық дамуы оны қоршаған сырт ... және оның ... ... ... ... ... ... өзін қоршаған ортаны қабылдауының санада сәулеленуі болып табылады, ал қоршаған орта бала үшін ... ... ... ... ... ... отбасындағы, мектептегі және өз құрбылары арасындағы жағдайлардан құралады. Өткен уақыттағы адам түсіндіріп бере алмайтын және ойдан құралған қорқыныштары ... -- ... ... ... ... ... саналы мәселелерімен алмасады. Ал баланың үрейленуіне негіз болатын алда тұрған сабақ немесе укол, тіпті түрлі табиғи құбылыстар немесе жора-жолдастарының ... ... да ... ... ... бірте -- бірте оларға тән; мектепке барғысы келмеу әдеті ... ... оған жаңа ... ... үрей ... ... жағдайға тап болған балада бас ауруы пайда болады, құсады, басы айналады. Мұның бәрі құр сылтау ... ... да оған ... ... бөлу ... ... ... балалар жақсы оқиды, ал олардың қорқыныштары жаман баға алып ... ... ... негізінен ата-аналары үшін, әсіресе анасы үшін алаңдағандықтан туындайды, мысалы баласы үшін олардың мұңға батып, қайғы -- ... ... оны ... ... Ата -- аналар баланың көзінше өз алаңдаушылық-тарын, күдіктері мен толқыныстарын айтады, сол ... ... ... өз ата -- анасы үшін алаңдаушылық пайда болып, әсіресе олардың мектеп алдындағы жағдайын ойлап, бала үрейлену ... ... ... бәріне ата -- ананың өздері себеп болады. Өздеріне өздері онша сенімді емес ата -- аналар баланың ... өз ... ... ... ... ... ... баладан айырылмауы баланың тәуелсіздікке, табандылыққа деген ынтасын жояды.
Сабақ алдында ... ... ... болған баланы тезірек мектепке қайтару керек болады. Басы ауырып тұрғанына немесе басқа да сәл нәрсені сылтау ... ... ... аудару сол белгілердің күшейіп кетуіне әкеліп соқтыруы мүмкін. Кейде тіпті баланың көңіл -- күйінің жоқтығы мен ... ... ... ... болады.
Баланы тыңдап отырғаннан да, оны мекткепке баруға достық ниетпен қалай да көндірген дұрыс.
Бастауыш ... ... ... ... ер ... 5-8 пайызының, қыз балалардың 1 пайызының ерекше белсенділігі байқалады, бірақ бұл әзірге ... ... ... ... бұл жағдай баланың эмоционалдық, ақыл -- ой, ... ... ... ... ... Мұндай мінез -- құлық жүйкеге күш тусуінен пайда болуы да мүмкін және ол баланың ... ... ... ... Аса ... ... берілген тавпсырмаларды орындауда қатты қиыналады, себебі оларға өз назарын бір жерге аударып, ... ... өте ... ... ... ... ата -- аналар мен мұғалімдердің ерекше назарында ... ... ... ... ... ... себебі әлі күнге дейін толық анықталған жоқ, бірақ көптеген жағдайларға байланысты белгілі бір пайымдаулар айтылып жүр. Мысалы, сарапшылар ... ... ... нерв жүйесінің генетикалық әсерімен түсіндіреді. Көптеген зерттеушілер оның себептерін күнделікті ішіп жүрген тағамнан, баланың өзінің ерік -- ... оның ... ... ... ... ... Бүгінгі таңда мұндай келеңсіз жайттардың алдын алу мен емдеудің түрлі әдістемелері қолданылып жүр. Кейбір дәрі -- ... ... ... ... ... кең ... ... бірі-тағамның құрамынан қантты, жасанды дәмдеуіштер мен тағамға ... ... алып ... ... ... қолдану. Баланың мінез-құлқына ата-ана мен мұғалімдер тарапынан үнемі және табанды бақылаудың жасалуы және ... ... ... ... ... ... ... жарықтың түсірілуі жақсы нәтиже береді.
Осы және осыған ... ... да ... ... бойындағы ерекше белсенділікті бәсеңдетуге мүмкіндік береді, ал бұл өз кезегінде оқушының сабақ үлгерімін жақсартуына, сыныптағы, үйдегі, көшедегі мінез -- ... ... ... болады. Әрине, емдеудің бірыңғай тәсілі жоқ. Бұл жағдайда мамандар оны емдеудің бірнеше тәсілін бір ... ... ... оған жүйелі түрде қарау керек шығар. [8]
Мектепке барған алғашқы жылдарында балалар әлі де үлкендер тарапынан қамқорлықты қажет етіп тұрса да, ... -- ... ата -- ... ... ... ... Балалардың ата -- аналарымен қарым -- қатынасы, отбасының құрылымы және ата-аналардың өзара қарым-қатынасы балаға ... ... ... ... ... ... ортамен араласының кеңеюіне байланысты енді оларға үйден тыс ... ... етуі ... ... ... жасындағы бала үшін ең маңыздысы -- педагог. Балаға қарап жылы ... ... аса ... әсері туралы И.М.Юсупов былай дейді: .
Үлкендердің баламен әр түрлі қарым -- қатынасы және олардың балаға беретін бағасының ... оның ... ... ... баға бере алу ... ... Бір жағдайда оның өзінің ақылды екендігіне сенімі артса, басқа бір ... ... ... немесе қателігін мойындайды. Үлкендердің тікелей әсер етуімен баланың бойында пайда болатын ... ... өзі баға ... оның ... ... да баға ... ... қаланады. [9]
Мектеп оқушыларының өз арасындағы қарым-қатынастары үнемі өзгеріп отырады. Баланың 3 жастан 6 жасқа дейінгі аралықтағы қарым -- ... ... ата -- ... ... ... ... 6 жастан 12 жасқа дейінгі аралықта мектеп оқушылары көп жағдайда ата -- ана назарынан тыс қалады. Бастауыш сынып ... ... ... ... -қатынастары негізінен қыз бала мен қыз баланың, ер бала мен ер ... ... ... ... Ата -- аналарымен арасындағы байланыстың бұрынғыға ... ... ... бала енді ... ... ... көбірек сүйенетін болады. Сонымен бірге оған енді өзінің эмоционалдық қауіпсіздігін де қамтамасыз етуіне тура келеді. Демек бала ушін өз ... -- ... ... бір рөл ... ... ... ол ... қарай отырып, бұдан әрі қарай ата-анасы көрсеткен жолдың ішінен қайсысын алуы керек, ал қайсысынан бас ... ... ... бастайды. Мектеп жасындағы балалар әдетте жынысына, өз отбасының әлеуметтік-экононмикалық мәртебесіне қарай өзіндік топтарға бірігеді. ... ... ... жасы ... ... ... ... мектепке баруымен айқындалады. Мектептегі жаңа әлеуметтік жағдай бала өмірінің бұрынғы өзі үйренген қалыбынан гөрі тереңдеу әсер береді әрі баланың ... ... ... [10]
Бастауыш сынып жасы -- бұл айналадағы өзге әлемді баланың өз бойына сіңіре бастау, білім ... ... ... ... ... ... табылады. Осы бір аса маңызды өмірлік функцияны табысты орындау баланың өзіне тән бейімділігінің осы ... ... ... ... жасайды, яғни, ол мынадай бейімділіктер: адамның беделіне зор сеніммен қарауы, кездесетін барлық жағдайларды тез қабылдап, оған тез әсерленгіштігі, ... да ойын ... ... -- қатынасы. Бастауыш сынып жасындағы балалардың бойындағы осы ... ... ... тек ... ... ғана көрініс табады, ал ол осы жастағы балаларға ғана тән қайталанбас ерекшеліктер болып табылады.
Бастауыш ... ... ... ... ... ... ... жойылып отырады, ке йбір ерекшеліктерінің маңызы өзгереді. Мұндай жағдайдың ... ... ... ... ... жас ... қарай әртүрлі деңгейде болатынын атап көрсету қажет. Міне, балалардың танымдық мүмкіндіктеріне өзіміз қарастырған осы ерекшеліктер зор ықпал етеді және ол ... ... ... ... алғы ... ... табылады.
1.2. Бала тәрбиесі және тәрбие процесіде ата-ана мен ... ... ... ілгері дамуының өзі ғылым мен білімге тікелей байланысты. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев білім мен ғылым қызметкерлерінің екінші съезінде , - ... ... Осы ... ... ... ... ғана ... өзінің елдігін басқа елдер алдында көрсете алады. [11]
В.А.Сухомлинский оқушылардың ата-аналарымен жұмыс істеудің маңызына ерекше ... ... , - ... Олай ... отбасы мектеппен бірге тәрбиелік ортаның тұтастай негізгі ықпал ету факторларын жасайды. Сондықтан да ... ... ... ... міндеттерінің көлемінің тым кеңдігіне қарамастан, ата-аналармен жұмыстың маңызы ерекше.
Қазіргі мектепте жағдай көптеп өзгеруде: оқу және ... ... ... мен ... ... сай ... мен оқушылардың көзқарастары, олардың өзара қарым - ... ... ... ... мен өткізу технологиясы, көптеген оқу пәндерін оқытудағы жаңа көзқарас, сонымен қатар сыныптан тыс ... ... ... ... ісі ... ... ... ұстануда. Яғни, педагогикалық әрекеттегі үшбұрыш - мұғалім - ... - ... ... ... да жаңа демократиялық қарым - қатынасқа ие болуда. Олай болса, осы қарым - қатынасты реттеп отыратын ... жүйе де ... ... ... ... ... ата-аналармен жұмысының кейбір дәстүрлі түрлері өзінің маңызын жоюда: ата-аналар жиналысы, ата-аналар лекториясы мен университеттері, ата-аналардың ашық күні, ... ... ... ... ... ... бару ... де тәжірибелі мұғалімдердің көзқарастарында, ол олай болуы тиіс емес еді. ... орай ... ... ... ... ... мен ... ата-аналар мен оқушылар өзара байланыссыз жалқы қалып отыр. Әсіресе, мұндай жағдай мұғалімдердің ата-аналармен ынтымақтастық қарым-қатынасына кері ... ... ... бала тәрбиесінде олардың бір-біріне айтар ақыл-кеңесі ауадай қажет болып отыр.
Сондықтан да ата-аналар балаларды тәрбиелеу ісінде ... ... - ... тікелей байланыс жасауды басты міндетіміз деп есептеуі тиіс, ... ... өз ... тәрбиелеудегі жетістіктері сынып, мектеп ұжымдарының оқу-тәрбие жұмысының нәтижесіне байланысты. Бұл жағдай оқу-тәрбие ... ... ... және ... ... үшін ... мен мектептің ынтымақтасып жұмыс істеулерін қажет етеді.
Мектептің ата-аналармен жүргізетін жұмысының ерекшелігі осы екі жақтың байланысы мен әрекет бірлігінің тұрақтылығынан ... Бұл ... ең ... ... ... ... етеді. Ол мектеп пен отбасы арасындағы ынтымақтастықты ұйымдастыруда жетекші қызмет атқарады. Мектептің баланы тәрбиелеуге ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайда отбасыны негізгі тапсырыс беруші және баланы тәрбиелеуде мектеппен одақтас ... ... жөн. ... да ... ... осы ... ... негізіне мектеп пен ата-аналар және балалардың өзара қарым-қатынасы мен әрекетінде бірлікке, ... қол ... ол үшін ... ... ... ... мен ... жасау. Оны нәтижелі шешу мүмкіндігі, егерде тәрбие жұмысының негізінде сол ынтымақтастық әрекет орын алған ... ғана ... Ол үшін ... ... мен ... өзара көмек пен қолдау, бір-біріне шыдамдылық көрсету ынтымақтастықтың негізіне айналуы тиіс. [12]
Өскелең ұрпақты тәрбиелеу жүйесіндегі шешуші буын ... ... ... да зор ... ... ...
мектеп арқылы өмірге ... ... ... ешуақытта отбасынан, қоғамнан бөлініп, өз бетінше жеке мекеме болған емес. Сондықтан оның іс-әрекеті отбасымен, көпшілікпен біте қайнасқан.
Осы тұрғыдан алғанда ... - бала мен ... ... ... жеке ... дамуына және қалыптасуында әртүрлі факторлардың үйлестіріп, біріктірудің ... ... ... ... сан ... ... асырылады.
Баланы тәрбиелеуде бір ғана отбасының алатын орны ... деп ... ... ... ... ... ... ерекшелігі осы екі жақтың байланысы мен әрекет бірлігінің тұрақтылығынан көрінеді. Бұл тұрақтылықты сынып жетекшісі қамтамасыз ... ... ... ... ... сол ... қаны мен ... рухын бойына сіңіреді.
Адамзатты тәрбиелеу өте ұзақ және ... ... Жеке ... қалыптасуы, оның рухани жағынан дамуы бала кезден бастау алады. Жас шыбық иілуге қандай икем болса, бала да ... ... ... ... ... ... білім беретін мектеп пен жалпыға бірдей орта білім беру ісін дамыту, жаңарту ... ... ... оған жас ... ... беру ... жүрген азаматтармен қатар, ұлт тәрбиесіне бей-жай қарамайтын әрбір адам өз үлесін қосуда.
Қазіргі заман талабына сай ... ... ... ... ... ... өткізу іс-шаралары үнемі өзгеріп, жаңарып дамып отыр.
Бүгінгі оқушы мемлекетіміздің ... ... ... ... ... ... да бала тәрбиесіне асқан жауапкершілікпен қарап, жас ұрпақты назардан тыс қалдырмаған жөн.
Білім туралы Заңында "Білім беру жүйесінің басты міндеті - ... және ... ... ... ... мен ... жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіби шыңдауға бағытталған білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау" - делінген, ал ... ... бірі ... ... адамның шығармашылық, рухани және дене мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастырып, жеке басының ... үшін ... ... арқылы интелектіні байыту "- деп көрсеткен.
Қазіргі кезде өмір талабы, мектепте ... мен ... ... ... ... ... керек. Қазақтың ұлттық педагогикасындағы мол қазына деп -әдеп, бірлік, сыйластық тәрбиесін айтуға болады. "Әдепті бала-арлы ... ... әдеп ... жас ... ізеттілікке, сыпайылыққа, инабаттылыққа тәрбиелейді. "Игілік басы - ынтымақ, ынтымақты елде күншуақ", - деген сынып сағатында, яғни, ынтымақ, бірлік болғанда ғана ... ... ... ... ... ... ... балалар өз ойларын айту арқылы,пікір таласып отыру арқылы ой парасаты жылдан жылға дамып ... ... ... ... ... ... ... үйретуіміз керек, жамандықтан, қулықтан, өтіріктен, зұлымдықтан аулақ болуға тәрбиелеуіміз керек. Осының барлығы баланы табиғи ортаны қорғау, өмір сүру ... ... ... салт-сана, дәстүр, әдет-ғұрпын білуге үйрету арқылы, болашақта ары ... ... ... мол, ізетті, инабатты, сегіз қырлы, бір сырлы тұлға тәрбиелеуге бағытталған. Ендеше, осындай ізгі қасиеттерді оқушылардың бойына сіңіріп мінезін қалыптастыруымыз ... ... күні ... әдеби тілге бай, білімді, өнерлі жастар керек, ал біздің негізгі міндетіміз - ... ... ... ... ұлттық қасиетімізді бойына терең сіңірген азамат тәрбиелеу. Ең алдымен ... ... ... ... ... ... санасына сіңіруіміз керек. Бүгінгі күні әдебиеттен, өнерден хабары бар, білімі терең, ойшыл, сезімтал, еліне сүйіспеншілігі мол, өз елінің патриоты болатын ... ... ... Осы ... біздің зор үміт күтетін болашақ азаматтарымыз.[13]
Болашақ азаматтарымыз, біріншіден саяси өмірге ... ... ... ойы, ... бар, ... мол ... ... Екіншіден, өз халқының мәдени-тарихи байлығын, жалпы адамзаттың мәдени мұрасымен ұштастыра білуі керек. Үшіншіден, өздері дұрыс шешім ... ... өз ... ... болуы керек. Төртіншіден, өз ойын еркін жеткізе алатын, шығармашылығы дамыған адам болуы керек. Тағы сынып оқушылар мен ата ... ... ... ... шоу туралы айтуға болады. Бұл шоудың мақсаты ата ана мен ... ... ... ... ... дамыту болып табылады. Осы шоуда көптеген тәрбиелік, мәнді тапсырмалардың, топтық жұмыстың жүргізілуі балаға көп ... ... ... ... ... ... ... деген ынта қызығушылығын арттырды.
Осындай жастарды тәрбиелеуде мектептегі сабақтан тыс жұмыстардың мазмұны ... ... ... толықтыра түседі және оқушының жеке қабілетін дамыта түседі. Оқушылардың сабақтан тыс ... ... ... ... ... ... - ... үйірмелердің қызығуы бойынша клубтардың, жоба-жұмыстарының рөлі зор. Мұндай жұмыстар оқушылардың білімдерін кеңейтіп, жан-жақты ізденуіне мүмкіндік жасайды. ... ... ... ықпал етеді. Мұғалім мен оқушы арасындағы қарым-қатынас олардың тіл табысуына байланысты. Мұғалімнің коммуникативтік ... оқу және ... ... ... жүйелі сапасы және нәтижелі болуына әкеледі. Мұғалімнің өзінің қызметінде қарым-қатынастың барлық ... ... ... ол мағлұмат беруші, оқушыны немесе сынып оқушыларын ... ... де және ... ... пен өзара қатынастарды ұйымдастырушы. Мұғалім оқушыға, оның келешегіне, мақсатына жетуіне, қиындықтарын жеңе білуіне әсер ете ... ... ... ... ролі зор, ... ... және тұлғалық сапасы болуы қажет.
Ал оқушы коммуникативтік іскерліктің негізін өз бойына қалыптастыру қажет,бұл жағдайда оған ... ... ... Егер ... өзінің ойын пікірін көзқарасын ұсынысын, ақылын оқушыға түсінікті ,нақты және жетік ... ... ... ... ... іскерлікті бойына сіңіре білетін болады. Оқушының қабілеті мен ... ... ... мол, ол ... орта және ... ... ... Оқушының жеке басының қалыптасуы тек ішкі заңдылықтармен шектелмейді, сол сияқты әлеуметтік жағдайдың ықпалынан оның ... ... ... ... ... ... немесе дамымауы мүмкін. Ол өз ойының түрткісі мен іс-қылығының ... ... ... сапаны, түсінікті, идеаларды, даралық қасиетті, қажеттілікті, өмірлік ұстанымды, саналы қарым-қатынасты үйренеді.
Оқушыларды мектепте өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... мен түрлі шараларды ұйымдастыруға қатыстыру арқылы елжандылыққа ... ... ... ... ... ... ... бойында ізгілік, жауапкершілік, өз ықтиярымен іс атқаруға даяр бола бастайды, және олар әрқайсысының отбасы ... ... ... қатынастары, істері жайлы біліп, бір-біріне көмек береді, сөйтіп оқушылар ұжым арқылы әлеуметтік жақсылықтарға қол жеткізеді, достық ... ... ... ... қолданатын қатынастар негізіндегі достықты, нәтижелі еңбек етуді жеке қоғамдық тәртіпті сақтауды саналы игереді, топтық ортада ... ... ... ... ... қасиеттері қалады. Бала өзінің отбасынан алған тәрбиесімен мектептен алған тәрбиесін ұштастыра отырып, оны өз ... ... алуы ... ... ғана ол өзін ... ... дұрыс ұстай білетін өз еліне адал, өз елінің тәрбиелі, патриоты бола алады. Осындай оқушыларды тәрбиелеу әр ұстаздың міндеті.
Бүгінгі күннің жас ... ... ... ... қана ... ... ... арттырып, оларды пысықтыққа, ширақтыққа, түрлі өнерге, шеберлікке үйрету қажет.
>,- демекші жас ұрпақ тәрбиелегіміз келсе, іскер басшының жетекшілік ... ... мен ... бірігіп, ынтымақтаса отырып, мектептегі тәрбие үйде жалғасын табатындай етіп ... ... жөн. ... жұмыстарды тиянақты атқаруда білім беру ұжымы өзіне мынадай міндеттер алып отыр:
- Қазіргі білім беру, икем, дағды ... ... ... ... мемлекеттік қалыпта жоғары білім беру;
- Мұғалім, қосымша білім беруші педагогтар психологиялық және білім берудің барлық ... жеке ... ... қамтамасыз ету;
- Санитарлық-гигиеналық қалыпты ескере отырып, белгіленген деңгейде білім берудің қажетті жағдайларын жасау;
- Оқушылардың білім сапасын көтеру, жеке қабілетін дамыту, жеке ... ... ... кең ... ... ... ... таңдау мүмкіндігін қамтамасыз ету, тағы сол сияқты ... қоя ... ... ... ... біржақты болса, онда нәтиже күткендегідей болмауы мүмкін.
Сондықтан ата-аналардан өз міндеттеріне өте жауапкершілікпен қарап, ұрпақ тәрбиесін тек ... ... ... ... ... Бұл үшін ... ... еске салып қойсақ артық болмас деп ойлаймын. Олар:
- Ата-ана мектеп ұжымымен тығыз байланыста болып, өз баласының әрекетін бақылауды ... ... ... ... жағдайдың сақталуын, оқуына қажетті материалды қамтамасыз ету;
- Мектеп жарғысын орындау;
- Баланың уақытында тұрып, кешікпей ... ... ... қалмауын, сырт көрінісін талап бойынша орындауды қамтамасыз ету.
Қазіргі заманымыз жақсарып, халықтың әл-аухаты артып келеді. Дегенмен де әртүрлі діни көзқарастағы адамдардың ... ... еріп ... қадағалағанымыз жөн.
Ата-аналар балаларды мүмкіндігінше көп уақыт уйде жалғыз қалдырмауға, немен шұғылданатынын, мектепке қалай барып келуін, күнде қанша сабақ ... ... ... ... ... керек.
Баланың сабақтан тыс уақытын ұйымдастыру керек. Олардың кітап оқуына, мәдени ... ... ... ... ... Осы орайда қаламыздағы мектептен тыс қосымша білім беру мекемелерінің алар орны ... ... атап ... ... ... те, ... тіршілікке алданып жүріп, отбасындағы әрбір баланың әрекетін, қылықтарын бағалап, бағыт-бағдар беруге көңіл кейде аз бөлінеді. ... ... ... ... ... ... оның ... дамыту үшін жағдай жасап, ықпал етуі керек.
Мектеп пен ата-ана ынтымақтаса жұмыс жүргізсе, балаға ... ... бөле ... ... ... ... келешектің шын жанашыры, елдің арқа сүйер азаматтары тәрбиеленіп шығары ... - ... ... ... ... ... бала тәрбиесі - баршамызға ортақ іс. Әр ... өз ... ... ... шын берілген, халқын құрметтей алатын, дені сау, білімді, еңбексүйгіш, жан-жақты жетілген азамат етіп тәрбиелеуді борышым деп есептеуі керек. Баланы өмірге ... ... ... және ... орны бөлек. Қоғамның алғашқы ұйтқысы отбасында бала ұлкендермен араласады. Баланың ... ... ... ... өз ... алуынан басталады. Жас шыбық иілгіш болса, жас адам да ... ... да ... да ... бейімделгіш. Халқымызда немесе деген нақыл сөздер тегін айтылмаған. ... ... ... ... ... іс - ... ... баласына үлгі көрсетеді. . Бала әрқашанда ата-анадан мейірімділікті, сүйіспеншілікті, жүрек ... ... ... ... ... тірегі деп санайды.
Отбасында басты мәселелердің бірі - баланың тіршілік іс - әрекетін дұрыс ұйымдастыру. Ол үшін ... күн ... жеке ... ... ... ... үй ... араласуы, білімі, қызығушылықтары, бос уақытын дұрыс ұйымдастыруына көмектесіп ықпалын ... ... ... баланың жан - жақты тәрбие алуына ең бірінші ықпал ететін ұстаз болса, оның сүйеушісі - ... ... ... өз ... білім алуына барынша жағдай жасауы тиіс, оқу үлгеріміне күнделікті назар аударып, қадағалап отыру керек. Өкінішке орай, кейбір ата-аналар бұған ... мән ... ... ... ... қай сыныпта оқитынын, сабақтарының жетекшісін де білмей жататын үлкендер бар. Бала тәрбиесі - өте күрделі үрдіс және ... ... ... ... білмейді. Баланың жақсысы әке мен ... ары, ... ... жаманы - қайғысы, бақытсыздығы, азабы>>, - дейді халқымыз. Бала ... 6,7 ... ... ... үйде ... сол ... ... баласының оқуын, жүріс-тұрысын, жолдастарын сонымен қатар киетін киімін де қадағалап, аптаның соңғы күндері сынып ... пән ... ... ... сабақ үлгерімі, тәртібі жайлы мәлімет алып отыруы қажет.
Дүниенің ең тамаша туындысы - ... ... алып ... адам ... ... ... жеке басының алғашқы қалыптасуы отбасынан басталады. Оның ер ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады, сондықтан да туған үйдің жылуы - оның көкірегінде көп жылдар бойы сақталып, мәңгі есінде болады. Отбасы - бала ... ең ... ... Баланың тәрбиелі болып өсуіне берекелі отбасының тигізетін әсері мол. [15]
Ата-ана өзінің міндеті мен жауапкершілігін жақсы білуі тиіс:
1. Мәдениетті адам ... және өз ... таза өмір ... ... ... ... алуына көмектесуге міндетті;
3. Жүйелі білім алуына жағдай жасауға ... ... ... жиналысына қатысуға, мұғаліммен кездесуге, баласының мектептегі өмірімен танысуға міндетті;
5. ... ... ... зиян ... темекі, арақ, т.б. улы заттарды қолданбауға, олардың балаға зиянды екенін түсіндіруге міндетті;
6. деген қағиданы ... ... ... - ... ... ... ... әрекет жасағаны үшін жауапты;
2. Мұғалімге, мектептің педагогикалық ұжымына балағаттау және әдепсіз қарым-қатынас жасағаны үшін жауапты;
3. Бала ... үшін ... ... қаулылардың орындалмағанына жауапты.
4. Балаға адамгершілік тәрбие беру үшін, өз жанұясында бірлік пен татулықты ұстануға жауапты. ... ... ... ... ... ... шешудің бірден бір жолы;
5. Мектептен кейінгі баланың білім мен тәрбие алуына бақылау жасауына жауапты;
6. Кәмелеттік жасқа жеткенге ... ... ... өмір ... сай ... алуына жауапты. [16]
Өскелең ұрпақты тәрбиелеу ... ... буын ... ... ... да зор жауапкершілік ... ... ... ... өмірге жолдама алады. Мектеп ешуақытта отбасынан, қоғамнан бөлініп, өз ... жеке ... ... ... ... оның ... отбасымен, көпшілікпен біте қайнасқан.
Осы тұрғыдан алғанда мектеп - бала мен ... ... ... жеке адамның дамуына және қалыптасуында әртүрлі факторлардың үйлестіріп, біріктірудің орталығы. Мұнда тәрбие түрлерінің сан алуаны жүзеге асырылады.
Баланы ... бір ғана ... ... орны ... деп ... ... ... ата-аналармен жүргізілетін жұмыстарының ерекшелігі осы екі жақтың ... мен ... ... ... ... ... ... ғылымында оқушыларға берілетін тәрбие туралы ой-пікірлер
Әрбір мемлекетте балаларға білім беру мен ... ... ... ... мен ... ... Мұғалім қандай адамды қалыптастыратынын дәл білуі керек. К.Д.Ушинский өз қызметінің ... ... ... ... ... ... бір ... үйіп тастап, одан не алғысы келетінін білмейтін архитектормен салыстырады. Мұғалім жас ... ... ... ... ... тәрбиелейтін сезімді біліп, жоспарлы, мақсатты тәрбие жұмысын жүргізеді.
К.Д. Ушинский тәрбиенің мақсаты ... ... ... бар ... ... ... Ол ... тәрбиесін ақыл-ой, еңбек тәрбиесімен тығыз байланысты қарастырады.
Я.А. ... ... ... және ... маңызы, жүзеге асыру жолдары адамның қоғамда алатын орнымен анықталу керек", "Келесі ғасырдық қандай ... сол ... үшін ... ... ... Дүние - даналар-дық көптігімен баңытты" - деген ойлар айтты. Осы ойларын "Ана мектебінің" кіріспесінде өрбітеді."Тәрбие - ... ... және ... ... процесс" - деп Коменский тәрбие мақсатын төмендегідей ... ... ... адамға барлық заттарды білгізу - "ғылыми білім";:: заттардың және өзінің ... ету - ... ... ... ... ету - ... ... тән саулығы - "дене тәрбиесі".
И.Г. Песталоцци тәрбиенің мақсаты балаға бастауыш ... ... ... дене ... беріп, жан-жақты және үйлесімді дамыту деген.Неміс педагогы А. Дистервег педагогикалық мәселелерді ... ... және ... саясатқа қарсы күресіп, "Мектептің міндеті - адамзатты және өз халқын сүйетін саналы азаматтарды тәрбиелеу" - ... ... ... мақсаты балаға жалпы адамзаттың және ұлттың мәдениетті меңгеруге көмектесу, жеке тұлғаның жалпы адамзаттық идеалдарын қалыптастыру деген.
А.С.Макаренко тәрбиенің мемлекеттік міндеті негізінде ... ... ... педагогтардың жұмысын бақылауға алуға болатындығын атап көрсетті. Ол ... ... ... ... жан-жақты дамыту" - деген ұсынысты қолдады, В.А.Сухомлинский оны жүзеге асырды.
Тәрбие ... ... ... ... да ... Ұлы ... Әбу Насыр әл-Фараби "Адамға ең әуелі білім емес, тәрбие берілуі керек. Онсыз берілген білім - ... қас ... Ол ... оның ... ... апат әкеледі" - деді.
Ы.Алтынсарин "өмірдің негізгі мәні -- еңбек, ол адамның адамгершілік қасиетін мәртебелендіреді, өмірдің шын ... тек ... адам ғана ... ... ... ... ... бейнетқорлық адамның жігерін мұқалтады, өз еңбегінің қызығын, рақат-ләззатын көре білу - кісіліктің басты белгісі" - деген.
Абай Қүнанбаев талап, еңбек, терең ой, ... ... ... жеке ... ... сапаларды қалыптастыру мақсатын қойып, өсек, өтірік, маңтаншақтың, еріншектік, бекер мал ... ... ... ... ... ... "Көркем денелі, түзу ойлайтын, дәл пішетін, дәл табатын ақылды болса, сұлу сөз, сиқырлы үн, ... ... ... ... жаны толқынарлық болса, баланың дұрыс тәрбие алып шын адам болғандығы" - деп жазды.
Мәтжан Мақсымұлы Тілеужанов өзінің "Қазақ тағылымы" атты ... (1994) ... ... ... бағыттарын атап көрсетті. Олар: ар-ождан тазалығын сақтау; ақыл-ойлы, парасатты болу; барлық әрекетінен, сөйлеген сөзінен, қарым-қатысынан, көзқарасынан ... иісі ... ... ерте ... кеш ... аз ... көп тыңдау; иманды, инабатты, қайырымды болу; жас ұрпаққа тәрбие беруден жалықпау; халық дәстүріне берікболу; оны ... ... жоқ ... ... ... ... қырлы, бір сырлы болу; халқының рухына кір салмау; ел берекесін сақтап, оның баюына үлес қосу.
Сонымен дәстүрлі педагогикада жас ... ... ... ... ... үйлесімді дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру" - деп жазылды. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы "Мектеп жасына ... және ... ... ... тәрбие тұжырымдамасы" халықаралық адам құқығы туралы нормаларға сәйкес жазылған.
Қазақстан Республикасында халыққа білім, тәрбие берудің Негізгі мақсаты-Қазақстанның ... ... ... оны ... ... жүзіне мойындататын, онымен тең қарым-қатынас жасап, Қазақстандық патриотизмді, саяси бостандықты қамтамасызыз ететін нарықтың ... ... ... ... қол ... ... ... адамдарды тәрбиелеу. Тәрбиенің мақсатынан міндеттер туындайды
ҚОРЫТЫНДЫ
Бала тәрбиесі - жауапты іс. Баланы адамгершілікке, қарапайымдылыққа, жақсы әдетке, әдемілікке, әдептілікке ... ... ... ... ... ... ... деп бекер айтылмаса керек. Қай заман, қай қоғамда болмасын адамзат ... жас ... ... зор мән беріп келген. Өркениет жолында алға ұмтылған ұлт, ең алдымен жастарға оқу білім беру ісін ... ... қоюы ... ... да ... XXI ... ... жарысы ғасыры деп атап отыр. Тәрбиенің мақсаты пәнді керемет меңгерген оқушы тәрбиелеу емес, ең бастысы Адамды тәрбиелеу. Бүгінгі күні біз - әлем ... бір ... жаңа ... жаңа ... - жаңа ... аяқ басып отырмыз. Шәкәрімнің: - деген сөзі бар. Адамгершілікке тәрбиелеу ісі білім берумен ғана шектелмейді. Бұл ... ... әсер ету ... ішкі дүниесін оятудың нәтижесінде оның дүниетанымын қалыптастырады. [18]
Ұлт тәрбиесі - ұлт болашағы. Егеменді еліміздің ертеңгі болашағы жас ұрпақ ... ... ... ... азамат өсіру үшін, мектеп болып ынтымақтасып та ат салысуымыз қажет. Кейін опық жеп бармақ тістемеу үшін баланы қаршадайынан дұрыс тәрбиелеуге, бала ... ... ... ... атсалысқан жөн. Бала бақытының кепілі - ата - ананың өнегелі тәрбиесінде.
Баланы жанұяда дұрыс тәрбиелеу, оның ... ... ... ... ... азамат болып шығуына үлкен ықпалын тигізеді. Үйде балаларды жазу сызуға, ... ... ... ... қызықты әңгімелер айтып беру сияқты істермен қоса оларды бір мезгіл үй ... ... ... бала үшін оның ... зор. Бұл ... бала ... ... құштар болса, екіншіден ол еңбекке дағдыланады. Ал еңбек пен білім егіз екенін естен шығармауымыз ... Жас ... ... ... ... берілсе, болашақта одан үлкен нәтиже күтуге болады. Дұрыс тәрбие алған бала ата - анасын қуантып отырады. Балаға дұрыс тәрбие ... ... бір ... жас жеткіншекті еңбекке деген әлеуметтік көзқарасын қалыптастыру болып табылады. Бұны тек мұғалімдер ғана емес әрбір ата - ана ... ... өз ... гүл, ағаш егіп, ауланы көгалдандыру сияқты игілікті іске қатысуын қадағалап отыруы керек. Сонда ғана ... ... ... ... айналады. Еліміздің болашағы - ертеңгі тәртіпті де тәрбиелі ұрпақ екені даусыз. Сол ... ... ... ... - ... ... әрі міндет. Тәрбиенің от басынан басталатыны сөзсіз. Күнделікті > деген сияқты ... ... ... ... осы ... ... мәні зор ... естен шығармау керек. Осыдан бала тазалыққа, шыншылдыққа, ұқыптылыққа ... Бала ... ... ... Баланы үнемі ұрып - соғып, қателескен жерінде қатаң жазалап тәрбиелеудің қажеті жоқ. Ақылмен, мысал келтіре отырып түсіндіру керек. ... ... - ... ... ... ... ... солай болмақ. Келешегіміздің қожасы балаларымызды білімді де ... ... де ... кішіпейіл де қарапайым етіп тәрбиелеу өз қолымызда.[19]
- дейді Әл - Фараби. Сонымен ... ... жас ... ... ... беруді қоғам болып, ұстаздар қауымы болып, ең бастысы ата - аналар болып ... ... ... ... ... ... ... ата - баба салт - дәстүрін құрметтейтін ұрпақ тәрбиелеу баршаға бірдей міндет.
Менің ойымша әрбір жас толқын қай жағынан болсын, тамаша, ... ... ... ... ... ... Ол ... адал, білімді, көп оқыған ақылды болып қана ... ... де ... ... ... ... сүйетін және өзінің ісіне берілген мұғалім ғана мейірбан жеке ... ... ... ... ... Жемісті тәрбиенің сыры - ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2014 жылғы 11 қараша
* Байжігітов Б., Ибраева М. Эстетикалық оқу ... ... ... - ... ... 1993 ... ... отбасы. Х. Арғынбаев. баспасы 1996ж.
* Педагогика.
* Ж. Әбиев, С. Бабаев, А. ... ... - ... ... ... М.Жұмабаев. Педагогика. Алматы. , 1993.
* Г.Асанова Қазақстан мектебі №1, 2007 ... В.А. ... -А, ... 1973 ж
* ... А.С. ... ... - А., ... Пинт А.О. Это вам, родители. М., Знание, 1971
* А.Жумадуллаева. ... 2007ж
* ... ... мектеп журналы 2005,
* Әтемова Қ. Қазақстан мектебі, 2006 №1
* М.Азимов ... ... ... ... Ш. Майғаранова. Мектеп оқушыларын рухани дамыту мәселелері. ... ... ... ... ... ... ... журналы №5, 2005 ж.
* ... Ю. ... ... - М., ... ... ... - оқу - ... ордасы. Шымкент - Алматы 2002. Қожамжарова Р.Т., Бектенгалиева С.Х.
* Педагогика. Харламов. М.: 1999ж.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш мектеп жасындағы балалардың қарым – қатынас сферасы27 бет
Бастауыш сынып оқушларының мектепке бейімделуі51 бет
Бастауыш сынып оқушысының психологиялық сипаты23 бет
Бастауыш сыныптағы оқушының психикалық дамуының ерекшеліктері61 бет
«бастауыш сынып оқушыларына экологиялық тәрбие беру»29 бет
Абай еңбектерінің негізінде ана тілі оқу сабағында оқушылардың құлықтық тәрбиесін қалыптастыру50 бет
Ана тілі сабақтарында кіші мектеп жасындағы оқушылардың қазіргі тәрбиесіндегі қазақ халық педагогикасының озық дәстүрлерін қолдану50 бет
Басатуыш сынып оқушыларын еңбекке баулу негізінде экологиялық мәдениетін қалыптастыру мазмұны және әдістемесі57 бет
Бастауыш мектептің оқу-тәрбие процесін гуманизациялауда оқушыларды жекелеп оқыту182 бет
Бастауыш мектептегі оқу-тәрбие жұмысында таным процесін дамыту44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь