Банкілік ресурстар: құрамдау көздері және реттеу жолдары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

І тарау. Қазақстан Республикасындағы банк ісін ұйымдастыру және реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.1. Банкттерді ашу және және олардың қызметін ұйымдастыру ... ... ... ... ...

1.2. Банк қызметін реттеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1.3. Қазақстандағы банктік реформалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

ІІ тарау. Банк ресурстарын қалыптасу операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.1. Банк ресурстары ұғымы және құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.2. Банктің меншікті капиталы: көздері мен қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ...

2.3. Банктің тартылған қаражаттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ІІІ тарау. Банк ресурстарын жоспарлау және реттеу жолдары ... ... ... ... ... ... .

3.1. Банк ресурстарын жоспарлау және реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Курстық жұмыс тақырыбы: «Банкілік ресурстар: құрамдау көздері және реттеу жолдары. Банк жүйесінің маңызды элементі - банктер болып табылады. Ежелгі ғасырлар тарихы кейінгі ұрпаққа банктердің қашан пайда болғаны туралы ғана емес, сондай-ақ олардың қандай операцияларды орындағандығы туралы да толық мәлеметтер қалдырмаған секілді.
Кейбір ғалымдардың пікірінше, алғашқы банктер капитализмнің мануфактура тұрғысында және ең бастысы Италияның жекелеген қалаларында (Венеция, Генуя) 14-15ғғ. пайда болған.
«Банк» сөзі ағылшын тілінен аударғанда «айырбас столы» дегенді білдіреді. Бұл айырбас столы тауарлармен сауда жасалатын алаңдарда құрылады. Сауда мемлекеттермен қалалардың , жекелеген тұлғалардың әр түрлі монеталарымен жасалған. Ол уақытта монеталардың біртұтас жүйесі болмағандықтан, олармен сауда саттық барысында әр түрлі формадағы монеталар кездескен. Банктер пайда болардың алдында ақша-сауда капиталының өкілдері саудагерлердің ақшалай салымдарын қабылдап, оларды әр түрлі елдің ақшаларына айырбастауға маманданып отырған. Уақыт өте келе, айырбастаушылар бұл салымдарды, сондай-ақ өздерінің ақша қаражаттарын ссудаға беріп, пайыз алу үшін пайдалана бастады. Сөйтіп айырбастаушылар біртіндеп банкирлерге айналады.
1. Закон РК «О национальном банке РК »
2. «Инструктивно-нормативные акты Национального банка Казахстана.» Алматы 1999-2002
3. «Банк құқығы! С.М. Найманбаев Алматы 2004 125-беттер
4. С.Б. Мақаш, А.Ә.Ільяс « Банк ісі » Алматы 2004 93-беттер
5. Хамитов А.Х « Банк ісі» Алматы 2005 63-беттер
6. Хамитов А.Х « Банктік менеджмент» Алматы 2005 96-беттер
7. А.М.Тавасиев, В.П. Вичков, В.А.Москвин «Банковское дело ».Базовые операций для клиентов. Москва. «Финансы и статистика », 2005 145-беттер
8. Е.П. Жарновская «Банковское дело » Москва, 2006 88-беттер
9. « Банковское дело » под ред. О.И. Лаврушин, И:Д. Мошокова, Н.И. Валенцева, 1998 14-беттер
10. А.Б. Глушкова «Банковское дело », Москва, 2005 9-беттер
11. «Банковское дело » Учебник под ред. Г.С. Сейткасимова, Алматы, 1999
12. Деньги, кредит, банки. Под ред. Г.С. Сейткасимова, Москва, 2001 97-беттер
13. Деньги, кредит, банки, ценные бумаги. Под ред. Е.Ф Жукова
14. «Банковское дело » Под ред. В.И. Колесникова, Москва, 2001
15. Банки и банковское дело: Под ред. И.Т. Балабанова, С-Петербург, 2002
16. Финансы. В.Д. Мельников и др. Алматы, 2001
17. «Банковское дело » Под ред. О.И. Лаврушин, Москва, 2001 136-беттер
18. «Коммерциялық банк операциялары» Алматы 2005
19. Журнал «Банковское дело», № 5, 2001г. 6-беттер
20. Журнал «Эксперт», № 24, 2002г. 3-беттер
21. Журнал «Банковское дело» №11, 2003г. // «Роль системы гарантирования вкладов населения в процессе увеличения депозитной базы банков 2 уровня» 12-беттер
22. Журнал «Банковское дело» №7 2004г. // «О привлечении вкладов населения в банковский сектор» 4-беттер
23. Журнал «Банковское дело» №1 2002 г. // «Система гарантирования возврата вкладов в банковских институтах зарубежных стран».
24. Журнал «Банковское дело» №6 2001 // «Фонд гарантирования вкладов – гарантия личной финансовой безопасности».
25. Журнал «Банковское дело» №9 2000г. // «Вклады населения и их защита».
26. Журнал «Банковское дело» №10 2003 г. // «Казахстанскому фонду гарантирования вкладов – 4 года»
        
        Жоспар
Кіріспе……………………………………………………………….........................
І тарау. Қазақстан Республикасындағы банк ісін ... ... ... ашу және және ... ... Банк ... ... ... ... ... Банк ... ... Банк ресурстары ұғымы және
құрылымы....................................................
2. Банктің меншікті капиталы: көздері мен
қызметтері................................
3. Банктің ... ... Банк ... ... және ... Банк ... жоспарлау және
реттеу......................................................
Қорытынды……………………………………………………........……………....
Пайдаланған
әдебиеттер..................................................................
.........................
Кіріспе
Курстық жұмыс тақырыбы: «Банкілік ресурстар: құрамдау көздері және
реттеу жолдары. Банк ... ... ... - ... болып табылады.
Ежелгі ғасырлар тарихы кейінгі ұрпаққа банктердің қашан пайда ... ғана ... ... ... ... ... орындағандығы
туралы да толық мәлеметтер қалдырмаған секілді.
Кейбір ғалымдардың пікірінше, ... ... ... ... және ең ... ... жекелеген қалаларында
(Венеция, Генуя) 14-15ғғ. пайда болған.
«Банк» сөзі ... ... ... ... ... ... Бұл айырбас столы тауарлармен ... ... ... Сауда мемлекеттермен қалалардың , жекелеген тұлғалардың әр
түрлі монеталарымен ... Ол ... ... біртұтас жүйесі
болмағандықтан, олармен сауда саттық барысында әр ... ... ... ... ... ... алдында ақша-сауда капиталының
өкілдері саудагерлердің ақшалай ... ... ... әр ... ... ... маманданып отырған. Уақыт өте ... бұл ... ... ... ақша ... ... ... алу үшін пайдалана бастады. Сөйтіп айырбастаушылар
біртіндеп банкирлерге ... ... бір ... шарушалықы субъектілердің уақытша
бос ақша қаражаттарын тарттаын болса, ... ... бұл ... ... мен ... ... ... қанағаттандыратын
арнайы мекеме. Коммеррциялық банктің пассивтік операциялары негізінде оның
қызметінің жүзеге асырылуы үшін қажетті банк ресурстары жинақталады.
«Банк ресурстары» термині ... ... ... кең ... Банк ... тек несиелеуге ғана емес, сол сияқты басқа да
активтік немесе комиссиондық операцияларды қаржыландыру үшін ... ... – бұл ... ... ... негізінде
қалыптасқан және барлық активтік операциялар бойынша банк өтімділігін
қамтамасыз ету және ... табу ... ... ... ... және ... ... жиынтығы.
Курстық жұмыстың мақсаты – банктің пайда полу ... ... ... ... ... және оларды реттеу жолдарын ашып
көрсету болып табылады.
Курстық жұмысты кіріспеден , үш ... ... ... әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші тарауда Банк жүйесінің қалыптасу тарихы, яғни банктің пайда
болуы және мәні, Банктің ... ... және ... ... ... Банк ... ... операциялары, яғни банк
ресурстары ұғымы және құрылымы, банктің меншікті капиталы: ... ... және ... тартылған қаражаттары қарастырылған.
Үшінші тарауда Банк ... ... ... және реттеу
жолдары қарастырылған.
Курстық жұмысты жазу ... ... ... ... алынды: С.Б. Мақаш «Банк ісі», С.Б. Мақаш «Коммерциялық банктер
операциялары», Хамитов « Банк ісі» , ... « ... ... « ... ... А « Ақша ... банктер» және Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банктер туралы ережелер, ... және ... ... ... ... Республикасындағы банк ісін ұйымдастыру
және ... ... ашу және және ... ... ... ... ... өз қызметінде 1995 жылы наурызда
қабылданған «ҚР Ұлттық Банкі» ... ... 31 ... қабылданған
«ҚР-ғы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР заңдарын басшылыққа алады.
Коммерциялық ...... ... ... деңгейін білдіреді.
Олар банктік ресурстарды шоғырландыра отырып, заңды және жеке тұлғаларға
кең көлемде ... ... мен ... ... ... ... жылдардың басында банктердің саны 200 ден асты, әрине бұл ... ... ... ... сол ... орта ... бастап,
күні бүгінге дейін банктеріміздің саны ... ... ... ... олардың интенсивтік өсуімен байланыстыруға болады. Лиензиясының
өзіндік стандартты ... бар және онда ... ... қызмет түрі жасалады. Қазақстандағы берілетін лицензиясының
дамыған шет елдерден ... ... ... ... банк ... ... органдар банктердің мамандануын
белгілемейді, мысалы инвестициялық. Ипотекалық қызметтерді жүзеге асырады
және т.б. ... ... ... ... ... да ... ... құқылы. Банктік операцияларды жүзеге асыруға ... ... ҚР ... ... ... ... ... асыруға
Бас лицензия алады. Бас валюталық лицензия олар өз қызметін жүзеге асыруы
үшін қажетті ... ... ... корреспонденттік қатынастар
орнатуға, сондай-ақ дамыған шет елдерде өз ... мен ... ... ... ... қатар, Қазақстандық коммерциялық банктерге
бағалы қағаздармен операцияларды жүзеге асыру үшін ҚР Ұлттық банкі ... ... 31 ... ... ә ҚР –ғы ... және банктік
қызмет туралы» ҚР-ның заңына сәйкес Қазақстан Республикасында банкті ашу
немесе оның қызметін ұйымдастыру ... үш ... ... Банк ... ... ... ... алу;
2. Әділет Министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өту;
3. Банк операцияларын жүргізуге Ұлттық банктен лицензия алу; ( ... ... ... ... заңды және жеке тұлға ашуға құқылы.
Бірінші кезеңде банк ашушы Ұлттық банкке банк ашуға рұқсат алу өтінішін
береді. Және оған қоса ... ... ... Рұқсат алу үшін беретін өтініші;
• құрылтайшылық шарт;
... ... банк ... ... және банк органын сайлау туралы хаттама;
• құрылтайшылар туралы мәлеметтер (Ұлттық банктің берген тізімі ... ... ... екі ... ... ... балансы
• құрылтайшылардың қаржылық жағдайлары турулы аудиторлық қорытынды;
• егер бір немесе одан да көп ... ҚР – ның ... ... ... сол ... ... мемлекеттік немесе
қадағалау органынан жазбаша келісім қажет;
• егер банк ... ... ... жүзеге асыратын
ұйым банк ретінде қайта құрылса, онда: лның жарғысы , ... ... ... ... ... ... ... ұйымның
қаржылық жағдайы туралы аудиторлық қорытынды;
• банктің жетекшілік қызметіне ... ... ... оның ... банк төрағасы мен бас бухгалтерінің банк
жүйесінде кемінде-үш жыл, ал ... ... ... ... банк филиалыныңғ бірінші жетекшісі мен бас ... ... бір ... ... ... ... ... құрылатын банктің толық ұйымдастырылу ... ... ... ... ... ... құрылатын банктің ішкі аудит қызметі туралы ережесі;
• жаңадан құрылатын банктің несиелік ... ... ... ... ... ... ... болу керек, оның ішінде:
банк қызметінің стратегиясы, ... ... ... ... ... ... баланысы) бастапқы қаржылық, операциялық үш жылға
арналған пайда және зиян туралы ... ... ... ( ... ... еңбек ресурстарын қалыптастыру жоспары;
• тапсырылған бизнес-жоспарына сәйкес дайындық ... ... ... ... түрде куәләндірілген, құрылтайшылардың ... ... ... ... растайтын құжаттың;
• басқа банктің қаржылық капиталына қатысуы туралы мәлеметтер.
Банк ашу үшін ... ... ... ... үш ай әрі ... ... мерзімі үшін ұлттық банкте қаралады. Ұлттық банк банк ашуға рұқсат
беру ... ... ... ... ... ... банк Ұлттық банк рұқсат берген
күннен бастап, бір ай ішінде ... ... банк ... ... ... Ұлттық банк банктің банк ашуға ... ... ... ... ... ... ... құжаттарын
тапсырады.
Үшінші кезеңде банктің операцияларын жүзеге асыру үшін ... ... ... ... алу үшін мемлекеттік тіркеуден өткен ... бір ... ... ... орындауға тиіс:
• Ұйымдастырушылық- техникалық шараларды орындау, оның ішінде:
Ұлттық банктің нармативтік талаптарына сәйкес ... ... ... ... ... ... бар
қызметкерлерді қабылдау;
• Жариаланған жарғылық капиталды ... ... ... ... жоғарыдан аталған талаптарды
орындағандығын растайтын құжатты беруге тиіс. ... ... ... бір ай ... Ұлттық банк қарайды. Лицензияның мерзімі шектелмейді
және онда банктің жүргізетін барлық ... ... ... заңның 30 бабына сәйкес банктің операцияларға мыналар ... ... ... ... ... ... ... ашу және
жүргізу;
- жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктің шоттарын ашу ... ... және ... операциялардың жекеленген түрлерін жүзеге
асыратын ұйымдардың корреспонденттік шоттарын ашу және жүргізу;
- заңды және жеке ... ... ... ашу және ... ... операциялар: банкнота мен монетаны қабылдау, ... ... ... ... ... ... және ... аударым операциялары: заңды және жеке тұлғалардың ақшаны аударумен
байланысты тапсырмаларын ... ... алу ... заңды және жеке тұлғалардың вексельдерін және
өзге борыштық міндеттерін есепке алу ( дисконт);
- заемдық операциялыры: ақы төлеу, ... ... және ... ... ... ... беру;
- заңды және жеке тұлғалардың оның ішінде ...... ... ... ... ... ... есеп
айырысу операцияларын шүргізу;
- сенім (траст) операциялары : сенім білдірушінің тапсырмасы бойынша
және оның ... сай, ... ... ... ... және бағалы
қағаздарын басқару;
- клирингтік операциялар: төлемдерді жинау, тексеру және растау, сондай-
ақ олар бойынша өзара есепке алу ... ... және ... таза ... ... сейфтік операциялар: клиенттердің құжаттары ... ... ... ... және бағалы заттарын сақтау қызметін
көрсету, сондай-ақ жәшіктерді, шкафтарды және бөлмелерді жалға беру;
- ломбардтық ... тез іске ... ... қағаздармен
жылжитын мүліктерді кепілге алып, қысқа мерзімді несиелер беру;
- төлем карточкаларын шығару: банкнота мен ... және ... ... және ... ... ... айырбас операцияларын ұйымдастыру;
- төлем құжаттарын инкассоға қабылдау (векселден басқаларын);
- чек кітапшаларын шығару;
- ... ... ... ... ... оккредитивті ашу, растау және ол бойынша міндеттемені орындау;
- ақшалай формада ... ... ... ... – хаттарды беру.
Банктер бағалы қағаздар нарығында басқа да кәсіби қызмет түрлерін
жүзеге ... ... ... ... ... ... ... бағала қағаздарымен;
- диллерлік – мемлекеттің және өзге де бағалы қағаздармен;
- кастодиандық ;
- клирингтік.
Осы аталған қызмет түрлеріне Ұлттық банктен ... және ... ... ... қатар, ҚР-ғы екінші денгейдегі банктер өз
қызметін жүзеге асыру барысында филиалдарын, ... ... ... ... ... аша алады.
Банктің филиалы- филиал туралы ережеде немесе лицензияда көрсететін
банктің операцияларды жүзеге асыруға құқылы және өзінің дербес ... бар , ... ... болып табылмайтын банктік мекеме. Заңға сәйкес,
банктер өздерінің филиалын ашу үшін Ұлттық банктің ... ... ... ... ... құжаттарды тапсырады:
- Филиал ашуға рұқсат алу өтініші;
- Банк ... ... ... банк ... ... ереже;
- Бірінші жетекші және бас бухгалтер қызметіне кандидаттар туралы
мәлеметтер.
Шетелдік банктердің ҚР ... ... ... заңмен тиым
салынады.
Банктің өкілдігі - банкті коперацияларды жүзеге ... ... ... және оның ... ... ... ... орналасқан
жерінен тыс орналасқан, заңды тұлға болып табылмайтын ... ... банк - ... ... елу ... астамы бас банкке
тиесілі және өзінің дердес бухгалтерлік балансы бар ... ... ... ... ... ... ҚР аумағында
банктік ... ... ... ... филиал немесе
өкілеттік мәртебесі жоқ, заңды тұлға емес, ... ... ... ... ... аумақтық бөлімшесі.
2. Банк қызметін реттеу әдістері
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... реттеу
механизмінің тәртібі Ұлттық банктің екінші деңгейдегі банктердің қызметін
реттеу және қадағалау бойынша ... ... ... жылы 31 тамызда қабылданған « Банктер және банктік қызмет ... ... 41 ... ... ҚР ... банк екінші денгейдегі банктердің
қаржылық тұрақтылығын ... ету, ... ... ... ... ... ақша ... жүйесінің тұрақтылығын қолдап
отыру ... ... ... реттеуді мынадай жолдармен жүзеге
асырады:
- Пруденциялық ... ... ... ... міндетті нормативті құқықтық актілер шығару;
- Банктердің қызметін тексеру;
- банктің ... ... ... ... ... ... ... ықпал ететін шектеу шараларын қолдану;
- банктерге немесе олардың ... ... ... ... банк ... ... тәжірибеде қолданылатын пруденциялық
нормативтер мен ... ... ... да ... мен ... құқылы. Ол, ... ... ... ... эәне ... міндетті басқа да нормалар мен ... үшін ... ... ... ... ... жағдайының сәйкестігі туралы мәселені шешу мақсатында Ұлттық
банк белгілі мөршерде ... ... ... ... ... ... ... орындауға міндетті басқа нормалар мен
лимиттердің нормативтік белгілерімен есептеу әдістемесін, ... ... ... ... ашық валюта позициясының лимиттерін
және оларды есептеу тәртібін, резервтік талаптар ... және ... ... есеп ... ... ... мен оны тапсыру мерзімін
Ұлттық банк ... ... ... ... асырумен байланысты
шығындарды табу ... ... ... қор ... міндетті.
Резервтік қорлар банктердің ... ... ... ... құралады. Банктер резервтік қорларының көлемін Ұлттық ... ... ... ... түрлері мен көлеміне
байланысты өздерінің қызметінің сенімділігіне бақылауды ... ... олар ... Республикасындағы банктер туралы заңға сәйкес, ... ... ... ... және ... қарыздарға қарсы арнаайы
провизиялар құру арқылы берілген несиелер мен басқа активтерді жіктеуге
міндетті. Банк ... ... ... ... ең ... нормативтер. 2002 жылы 3 –маусымдағы ... ... 213 ... бекітілген
« Екінші деңгейдегі банктерге арналған пруденциялық нормативтер туралы»
ережеге сәйкес ... ... ... ... ... ең төменгі мөлшері
2. меншікті қаражаттардың жеткілікті коэффициенті
3. бір қарыз алушыға ... ... ең ... ... ... коэффициенті
5. ашық валюталық позиция лимиті
6. негізгі қорларға және басқа ... емес ... банк ... ең ... мөлшерінің
коэффициенті.
Банктің жарғылық капиталының ең ... ... ... ... ең ... ... Ұлттық банк басқармасы бекітеді. ... ... ... ... ... ... деңгейде
ғана, сондай-ақ ондай сатып алу кез келген пруденциялық нормативтермен мен
орындауға ... ... да ... және ... ... ... сатып ала алады.
Меншікті қаражаттардың жеткілікті коэффициенті. Меншікті капитал (К( -
бұл I деңгейлі ... мен I I ... ... ( I ... ... ... ... инвестицияларын шегеру арқылы есептеледі. Банк
инвестициясы – акцияның және еншілес ... ... ... ... ... ... ... соммасы. Ұйымдардың
субординирленген қарызына жұмсалымдар мынадай шарттардың біріне ... ... ... ... ... тұлғалардың қаржылық есебі халықаралық
стандартқа сәйкес жасалуы және аудиторлық ... ... ... аталған заңды тұлғалардың ... ... ... ... тізімінің «А» катигориясына енуге тиіс.
Бірінші деңгейлі капитал мыналардан құралады:
- төленген ... ... ... ... ... жылдардағы бөлінбеген таза табыс ( өткен жылдардағы таза ... ... ... ... ;
- шегерілген (-) ;
- материалдық емес активтер ( халықаралық қаржы есебіне халықаралық
стандартына сәйкес ... ... ... мақсатына алынған
лизензияланған бағдарламалық қамсыздандыру);
- өткен жылдардағы зиян;
- ағымдық жылдағы шығыстардың ағымдық ... ... ... сомасы.
Екінші деңгейлі капитал мыналардан құралады:
- ағымдық жылдағы табыстардан ағымдық жылдағы шығыстардың артық сомасы;
- ... ... ... ... ... ... мөлшері;
- тәуекелді есепке алып өлшенген активтер ... 1,25 % - ... ... ... ... ( ... мөлшері;
- бірінші деңгейлі капитал сомасының 50% нен ... ... ... ... ... ... келетін тәуекелдің жоғарғы мөлшері. Бір қарыз алушы – ҚР
ның заңдарында немесе жасалған келісім- ... ... ... ... ... үшінші бір тұлғаның алдында ... 2 ... ... ... ... ... ... баратын банк тарапынан туындайтын
талаптары бар әрбір жеке және заңды тұлға. Бір ... ... ... ... ... ... ... тұрады:
1. банк балансында есепке алынатын, қарыз алушыға қатысты банк
талабы;
2. соңғы бес жыл ... банк ... ... ... ... банк ... ҚР заңдарында немесе жасалған келісім-шартта көзделген негізде
қарыз алушы немесе үшінші бір тұлғаның ... ... 2 ... не ... мерзімге несиелік тәуекелге баратын банк
тарапынан туындайтын талаптар.
Ағымдағы ... ... ... ... ... банктер ағымдағы өтімділік коэффициенттерінің есебін береді.
Өтімділік коэффициенті екі коэффициент ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді өтімділігінің коэффициенті.
Ағымдағы өтімділік коэффициентінің ең төменгі ... ... ... ... ... ... лимиті. Ашық валюталық позиция – осыуақытта
немесе алдағы уақыттарда жекелеген валюталарда ... алу ... ... ... ... сол валюталардағы ... ... ... ... мен міндеттемелердің арасындағы ... ... ... ... ... және ... қаржылай емес активтерге жұмсалған банк
инвестициясының жоғарғы мөлшерінің ... ... ... ... да қаржылай емес активтерге жұмсалатын банк ... ... ... ... (к5) мәні 0,5 тен аспауы тиіс.
И
К5 = ---------------
К
Мұндағы:
И – негізгі қорларға және басқа да қаржылай емес ... ... ... оған ... ... ғимарат және құрылғылар
* салынып жатқан ... ... ... жалға алған ғимараттары бойынша капитал шығындары
* компьютерлік жабдықтар
* көлік құралдары
* ... ... ... ... ... қаржылық лизингке қабылданған ... ... ... ... құралдар. (11: 79-беттер)
1.4. Қазақстандағы банктік реформалар
Қазақстандағы қайта құүру тұсындағы банк жүйесінің дамуы, КСРо – да
соңғы рет жүргізілген ... ... (1987 – 1988) ... ... ... нәтижесінде : КСРО – ның Мемлекттік банкі және ... ... ... – КСРО ...... ... КСРО Агроөнеркәсіп
банкі және КСРО Тұрғын үй - әлеуметтік банкі құрылды. Сол ... ... – ның ... ... ... ... ... кассалары негізінде –
КСРО Жинақ банкі, Сыртқы сауда банкі негізінде – КСРО Сыртқы эканомикалық
банк ... Сол ... ... ... банк ... ... ккссалық және есеп айырысу қызметін көрсетуду тоқтатты. Сөйтіп,
КСРО – ның ... ... ... жоғарыда аталған мамандырылған банктердің республикалық
кеңселері (филиалдары) ашылып қызмет ете бастады.
КСРО – ның Өнеркәсіп – ... ... ... саясатты жүргізу,
негізгі қызметі ретінде несиелеу ... ... ... ... ... мен несиелеу, сондай-ақ өнеркәсіпте,и ... пен ... ... қамсыздандыру жүйесінде есеп айырысу
жұмыстарын ұйымдастыру құызметтері бекітіліп берілді. Сонымен ... ... осы ... ... кәсіпорыдар мен бірлестіктердің есеп
айырысу, ссудалық және ... ... ... ... ... ... қызметтерінің түрлерін ауыл шаруашылық кешені кәсіпорындарында
Агроөнеркәсіп банкі, әлеуметтік умақтағы және сауда саласының ... ... ... үй ... ... халыққа қызмет көрсетуге
бағытталған Жинақ банк ... ... ... ... және ... операциялар бойынша
есеп айырысуды ұйымдастырды.
Мамандырылған банктер ... ...... ... ... Республикалық банктер одақтас республикаларда және банктік
басқармалары саласында ... ... ... қала ... бұл
банктер өздерінің мекемелерін ашты. Әр мамандырылған банктің бір ... ... ... ... ... ғана ... ... Жинақ
банкісінің мекемелері аудандармен қоса ... және ... ... Жинақ банкісінен басқа мамандырылған банктердің төменгі буындары
маманданырылуына қарамай-ақ, сол аудандардың барлық ... ... ... Шындап келгенде, мамандыру тек банктің жоғарғы ... ғана ... ал ... ... ... ... ... болатын.
Мамандырылған банктер санына байланысты оларда төрт несиелік жоспар
болған. Бұл банк клиенттерінің әр ... ... ... ... ресурстарды
құруға байланысты бірқатар ... ... ... ... өзара
аймақаралық есеп айырысу жүйесі арқылы құйылатын ... арта ... Әр банк өз ... ... жұмыс жасауы
үшін, оларға Мемлекеттік банкте ашылатын корреспонденттік
Шоттар бойынша банкаралық есеп айырысуға өту қажет болды.
Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... сияқты, әр банктің белгілі бір салаларында
(өнекркәсіп, құрылыс, ауыл шаруашылық, ... ... ... монополиясы
болды. Олар өз кәсіпорындарын өте төменгі пайызбен қаржыландырып және
несиелеп ... ... ... бұл ... ... ... есепке алынбады. Мұндай банктердің активтерінде мемлекеттік
зиян шегіп отырған ... ... ... ... ... ... қатары арта түсті.
Жалпы банктерді мамандандыру идеясы банк жүйесінің ... ... ол ... ... және ... ... ... негізе алған жоқ. Сонымен қатар, КСРО ... ролі ... ... ол ... банктердің жұмысына
ешқандай әсер ете алмады.
Мұндай жағдайда, банк ... ... ... ... екі
деңгейдегі банктік жүйеде жүзеге асыруға ғана қол жеткізілді.
1987 жылы реформаға дейінгі банктік ... ... ... ... ... ... ... қарыздардын кешіруі, әсіресе ауыл шараушылығына
байланысты;
... ... ... ... ... ... банк мамандандырылуының жойылуы;
• кәсіпорындардағы басқа да несие ... ... ... орын ... ... мөлшерлемесінің төменгі деңгейде болуы;
• эканомиканың әр саласының қызметіне қойылатын (несие базасында) банк
бақылауының әлсіздігі;
• бақылауға жатпайтын ... және ... ... басылып
шығарылуы. (3: 36-беттер)
1987 жылғы банктік жүйені қайта ұйымдастыру ... ... ие ... қала ... тек қана бұл ... үш банктің манаполиясын
бірнеше банктер манаполиялары ауыстырды.
1987 жылғы банк жүйесін қайта ұйымдастырудың оң ... ... ... ... атап ... ... бұрынғы меншік формасында, яғни мемлекеттік болып қала береді;
• оалрдың монополизмы толық сақталып, монополистердің саны өсті;
... жаңа ... ... ... ... ... белгілі бір банкке бекітілгендіктен, олардың несие алу
барысында ... ... ... ... ... арасында несиелік ресурстарды бөлу тігінен жалғаса берді;
• ақша нарығы және несие ... ... ... орындар құрылмады;
• банк аппаратын ұстауға жұмсалатын шығындар артып кетті;
• ағымдық және ссудалық шоттарды бөлу ... ... ... ... ... ... несиені қайтару басты көздері ретіндегі сақтандыру
мекемелерінің қызметтері жайындағы қозғалыс болмады.
Бұл реформаның оң ... ... ... ... есеп ... ... қатар, банк қызметінің мамандандыруын қысқартты ... ... ... ... ... ... отырған банктік
жүйенің қалыптасуын үш кезеңге бөледі:
I кезең. 1988 – 1991 ж.ж ... – ның ...... ... ... ... бір бөлігін республикадағы сол
банктердің тиісті бөлімшелеріне беру арқылы ... ... ... банктер құру; КСРО Мемлекеттік банкіне ... ... ... ... ... ... ... жасау кезеңі.
II кезең. 1992 жылдың аяғы 1993 жылдары – рубль аймағында бола
отырып, ҚР ... ... ... ... ... ... ... кірісуі, коммерциялық банктердің экстенсивті (сандық) түрде
қалыптасуы және дамуы, ұлттық ... ... ... ... ... 1993 ... ... осы уақытқа дейінгі, яғни айналысқа
Ұлттық валютаның енгізілуіне байланысты Ұлттық банкінің ақша-несие аясының
қызмет етуіне ... ... алу, ... және ... ... классикалық қызметтерін енгізу, банктердің қызметтерін реттеу
жүйесін нығайту кезеңін білдіреді.
1995 ... ... ... дейінгі жұмыс жасаған банктік
жүйенің басты кемшілкітеріне мыналарды жатқызуға болады:
а) Ұлттық (орталық) банк қызметіне байланысты:
... ... ... ... ... ... бан пен ... қызметтерінің жеткіліксіз шоғырлануы;
• коммерциялық банктердің өтімділігін толық ... ... ... ... ... ... қадағалау және реттеу жүйесінің
баяу құрылуы;
• валюталық реттеу және ... ... ... ... ... ... ... түрде талдау, оларды болжау және
шешім қабылдауда пайдалану деңгейінің төмендігі;
• осы ... ... ... ... ... банк пен екінші
деңгейдегі банктердің бухгалтерлік есеп жүйесінің ... және ... ... ... сай ... ... банк жүйесіндегі еңбек ақының ... ... ... ... ... ... банктерге байланысты;
• Ұлттық банктер тарапынан белгіленген ... ... ... мен банк ... ... тікелей
бұзған банктердің нарықта қызмет ету беруі;
• Қаржы ресурстардың жинақтаудың іс жүзіндегі механизмдердің әлсіздігі;
... ... ... барысында жобаларды бағалау
деңгейінің және банк үшін ... ... ... ... ... ... несинің қайтарылуына жасалатын бақылаудың
қанағаттаналарлықысыз деңгейде болуы;
• Орта және ұзақ мерзімді ірі ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін, банктердің капиталдың жеткіліксіздігі;
• Прогрессивті қаржы құралдарын және ... ... ... Банк қызметтерін кәсіби жағынан даярлаудың жалпы төмен деңгейде болуы.
Сонымен бұрынғы мамандандырылған ... ... ... ... ... 1994 ж. орта кезінен бастап 1995 жылға дейін
жалғасты.
Банк реформасын ... ... ... ... – ҚР ... ішкі және ... тұрақтылығын әрі қарай арттыру ... ... ... ... үшін ... деңгейдегі
банктердің жүйесін нығайту.
Көздеген мақсатқа жетуде Ұлттық банк мынадай міндеттерді шешуге көз
жұмсайды:
- ақша несиелік реттеу әдістері мен ... ... ... ... ... ... ... араласуы арқылы қолма-қол ақша
айналымында әкімшілік басқаруды күшейту;
- валюталық реттеуді дамыту және алтын валюта резервін басқару;
- банктік қадағалау жүйесін және банк ... ... ... ... ... ... және банк жүйесін реформалауды аяқтау;
- Ұлттық банктің басқа елдердің орталық банктерімен және басқа ... ... ... ... ... ... ... банктің құрылымен жетілдіріп, кадр және техникалық әл-ауқатын
нығайту;
- екінші деңгейдегі банк жүйесін сауықтандыру;
- төлем жүйесін ... ... банк ... ... ... және ... ... етілуін жетілдіру. (4: 21-беттер)
2- тарау. Банк ресурстарын қалыптасу операциялары
2.1. Банк ресурстары ұғымы және ... ... бір ... ... ... ... ... қаражаттарын тартатын болса, екінші жағынан, бұл қаражаттар
есебінен кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... пассивтік операциялық негізінде оның
қызметінің жүзеге асырылуы үшін қажетті банк ресурстары жинақталады.
«Банк ресурстары» термині «несиелік ... ... кең ... Банк ... тек ... ғана ... сол ... басқа да
активтік немесе комиссиондық операцияларды қаржыландыру үшін пайдаланылады.
Банк ресурстары – бұл ... ... ... негізінде
қалыптасқан және барлық активтік операциялар боынша банк ... ету және ... табу ... ... ... ... және тартылған қаражаттарының жиынтығы.
Коммерциялық банктердің ресурстарының құрылымы олардың мамандануы,
әмбебаптығы және қызметінің ерекшеліктеріне қарай ерекшеленеді.
Банк ресурстарының ... ... ... ... ... капиталы
2) Банктің заемдық және тартылған қаражаттары.
Банк ресурстарының құрамындағы меншікті капитал үлесі тартылған
қаражаттарға қарағанда өте ... ... ... ... ... 10% - ға жуық ... ... ал қалған бөлігі ... ... ... ... ... пассивтік операцияларды жүргізуінің нәтижесінде
пайда болады әрі банктегі баланстың пассивінде көрініс табады.
Банк ресурстарын банктердің өзіндік қаражаты,қарыз қаражаты және ... ... ... жиынтығын активтік операцияларды жүзеге асыру
үшін пайдаланады,яғни,табыс алу ... ... ... және ... операциялар ... ... ... мен ... көп ... ... ... жүргізудегі мүмкіндігін анықтайды,ал ... банк ... ... ... сипатына елеулі әсерін
тигізеді.
Банк ресурстарын қалыптастырудың негізгі көздеріне банк клиенттерінің
салым ақшалары жатады.Алайда,бөтен капиталды ... үшін ... ... болуы керек.Бұл қиын сәттерде несие берушінің сенімді болуы үшін
қажет.
Банктің өзіндік қаражатына жарғылық және ... ... ... ... ... өзге де қорлар,сақтандыру резервтері
және жыл ішінде бөлінген пайда жатады.
Банктің жарғылық қоры(капитал)-банк ісін ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... әр түрлі
болады. (4: 92-беттер)
Банктің ұйымдық-құқықтық формасына қарамастан оның ... ... ... және жеке ... ... ... қалыптасады әрі олардың міндеттемесін қамтамасыз етеді.Ол ... ... ... ... қаражатпен ғана,әрі-беріден соң банк
қатысушыларының өзіндік қаражатымен құрылады.Тартылған ақшалай қаражат
жарғылық қордың жарнасы үшін ... ... ... ... ақшаны
салумен қатар жыл сайын дивидендтер ... банк ... бір ... ... девидендтердің мөлшері,аударылатын кезегі мен ... ... және ... шарттарымен байланысты(пайданың
мөлшеріне қарай табыстың деңгейін түзететін артықшылықты акция немесе ... ... ... ... ... ... ... акция
бойынша дивидендтерді есептеу резервтік қордың есебінен жүргізіледі.
2. Банктің меншікті капиталы: көздері мен ... ... ... банктің тұрақтылығын қамтамасыз етуде
маңызды. Банктің бастапқы құрылуы барысында меншікті капитал көмегімен банк
қызметіне баланысты ... ... жер, ... ... жабдықтар,
жалақыға жұмсалатын дәне т. б. ... ... ... меншікті
капиталсыз банктің қызметін бастау мүмкін емес. Осы меншікті капитал ұзақ
мерзімді ... ... ... ... және ... ... банк ресурстары Ұлттық банкте
ашылатын корреспонденттік шотта көрсетіледі. Бұл активтік шот, ... ... ... ... ал кредиті бойынша несиелік жұмсалымдар беріледі.
Банктің меншікті капиталы – ... ... ... және ... қызметін қамтамсыз ету үшін құрылған банктің
әр түрлі құрлары мен сол сияқты ағымдағы ... ... ... өткен жылдардағы бөлінбеген пайдасы.
Сонымен, қазіргі коммерциялық ... ... ... ... ... Жарғылық капитал
• Резервтік капитал
• Қосымша капиталдар
• Банк ... ... ... ... ... құрылған
қорлар
• Бөлінбеген банк пайдасы
Банктің жарғылық капиталы банктің заңды тұлға ретінде міндетті ... және өмір ... ... ... ... Жарғылық
капиталдың төменгі мөлшері Қазақстан Ұлттық банктердің пруденциялық
нормативтерімен ... ... ... жарғылық капиталы, оның
құрылтайшыларының қосқан жарналары немесе ... ... ... ... ... ... ... екі ұйымдық формаларда
құрыла алады:
• Акционерлік банк формасында
• Пай қосу ... яғни ... ... ... формасында
Банктің меншікті қаражатының түріне резервтік қор жатады. Резервтік
қор – банк ... ... ... ... ... ... жабу мақсатында
құрылған қаражаттар қоры.
Қосымша капиталдар – ... ... ... байланысты аударылған
аударымдар есебінен және белгілі мақсатқа ... ... ... ... ... ... – акциялар бойынша дивидентті төлегеннен кейін және
резервтік қорға аударғаннан қалған пайданың бөлігін білдіреді.
Банктің ... ... ... ... мыналар жатады:
- Банк пайдасы
- Акциялар шығару
- Құрылтайшылар және пайда қосушылар санын арттыру
- Облигациялар шығару жатады.
Банктік капитал ... ... ... ете ... ... тұрақтылығына кепіл болады және банктің басынан кешетін әр алуан
тәуекелдердің зардаптарына ... ... ... көз болып табылады. Осы
мақсатта банктің меншікті капиталы мынадай қызметтер ... ... ... ... ... ... ... Айналым қызметі
- Резервтік қызметі.
Банктің меншікті капиталының қорғаныс қызметі, оның ... ... ... ... және ... ... ... капиталының қорғаныс қызметі – банктің салым иелеріне жәрдем ақы ... ғана ... сол ... ... табыс болмаған жағдайда
зияндарды жабуға қызмет етуін сипаттайды. Сондықтан да, оның азаюы ... ... жол ... ... ...... капиталдың ең
басты қызметін бідіреді.
Банк капиталының шұғыл қызметі қорғаныс ... ... ... маңызға ие болып табылады. Оперативтік ... жер, ... ... қажетті меншікті қаражаттарды жұмылдыруды, сондай ақ
көзге көрінбейтін зияндар жағдайына байланысты резервтер құруды ... және ... ... мүдделерін қамтамасыз етуден басқа
банктердің ... ... ... ... ... Бұл ... қоғамның
мүдделерімен, сол сияқты банк операцияларына бақылауды жасауға мүмкіндік
жасайтын ... және ... ... байланысты. Банк капиталының
көрсеткіштерінің көмегімен мемелекеттік ұйымдар ... ... ... оған ... ... асырады.
Айналым қызметі. Кез келген банк капиталы ... ... ... ... ... жабу үшін ... ... басты мақсаты
коммерциялық қызмет көрсету болып табылады. Мұндай қызметтер ... ... банк ... ... ... тәуекел дәрежесін
есепке алатын активтік айналымды авансылаумен сипатталады.
Резервтік ... ... тек ... ... ғана ... ақ пассивтік операияларға да ... ... ... Пассивті
операциялардан туындайтын тәуекелдерді болғызбау үшін ... ... ... ... резервтер ретінде Орталық банкте резервтерін
құрайды.
Банктің меншікті ... ... ұзақ ... бойы ... ... және банктер мен оны ... ... ... ... ... өздерінің активтерін арттыру үшін капиталдың төменгі ... ... Ал ... ... банктердің банкроттықтан аулақ
болуы үшін капиталдың жеткілікті мөлшерде болуын талап етеді.
«Капитал жеткіліктілігі» терині ... ... ... және ... бару ... көрсетеді. Капиталдың жеткіліктілігі – бұл банк
капиталының мөлшерінің тәуекел дәрежесі ескерілген банк ... ... ... меншікті капиталын бағалау әдістемесі ... ... ... ... жартысында халықаралық қаржы ұйымдарында да үлкен пікір
талас туғызуға болатын. Сөйтіп 1988 ж. ... ... ... «Халықаралық біртұтас капитал есебі және капитал стандарты туралы
келісім шарт» негізінде «Кук ... деп ... ... ... іс ... ... ... бастап күшіне енген
бұл коэффициент көптеген елдердің ... ... ... ... банкінде, пруденциялық норматив қатарында пайдаланылуда.
Кук коэффициенті, банк капиталымен оның ... тыс ... ең ... ... ... ... Мұндағы меншікті капитал
екі элементті қамтиды: негізгі және қосымша капитал. ... ... беру ... активтер мен баланстан тыс міндеттемелердің операиялардың
іске қосылуын қамтамасыз етуден қатар, төменгі ... ... ... ... ... ... сәйкес, банктің капиталы екі деңгейге бөлінеді: І
деңгейлі капитал және ІІ деңгейлі капитал.
І деңгейлі капиталға: қарапайым акциялар, ... ... сол ... компаниялардың бақылаусыз пакері шегерілген материалдық емес
негізгі капитал шамасы жатады.
ІІ деңгейлі ... ... ... ... зияндарды жабуға
арналған резервтер, мерзімсіз артықшылығы бар акциялар қосылған екінші
дәрежелі қарыздар жатады.
Базель келісімінің ... ... ... сәйкес, екінші
деңгейдегі банктердің қызметін реттеуде қолданылатын, ... ... банк ... ... ... ... Банктің тартылған қаражаттары
Банк ресурстарының құрылымында тартылған қаражаттар үлесі меншікті
қаражаттар мен ... өте ... ... ... ... ... басым бөлігі жүзеге асырылады.
Банктік тәжірбиеде барлық тартылатын қаражаттардың ... ... ... екі топ ... ... ... Депозиттік емес тартылған қаражаттар
Тартылған қаражаттар ішінде ең көп бөлігін ... ... банк үшін ... бір ... ... көзі ... ... – бұл клиенттердің (жеке және заңды тұлғалардың) банктегі белгілі
бір шотқа салған және өздері пайдалана ... ... емес ... ... – бұл банктің алған ... ... ... ... ... қағаздарын сату жолымен
таратылатын қаражаттары.
Депозиттік операциялар активті және пассивті болып бөлінеді. Активті
депозиттік ...... ... бос ақша ... ... ... ... орналастаруымен байланысты операциялар.
Олар банктің өтімді ... ... яғни ... ... өте ... ... ... операциялар – бұл клиенттердің уақытша бос ақша
қаражаттарын белгілі уақытқа және пайыз төлеу ... ... мен ... Бұл ... көмегімен тартылған депозиттер пассив жағынынң
көп бөлігін алады және банктік ресурстарын ... ... ... ... ... ... ... және депозиттік
емес ресурстардың шоттарының әр түрлері кездеседі. Бұл банктердің жоғарғы
бәсекелестік ... банк ... ... ... топтарының сұранысын
қанағаттандыруға және олардың қаражаттарымен уақытша бос қаражаттарын
банктік шоттарға тартуға ... ... ... ... ... ... мынадай топтарға бөлінеді:
- Талап етуіне дейінгі депозитер
- Мерзімді депозиттер
- Жинақ салымдары
- Бағалы қағаздар.
Сондай – ақ, ... ... ... ... жіктеуге
болады:
- Мерзімдеріне қарай
- Салым иелерінің категорияларына қарай
- Қаражаттарды салу және ... алу ... ... ... ... тәсіліне қарай
- Банктің активтік операциялары бойынша жеңілдіктер алуына қарай
- ... ... ... ... ... шоттар мынадай
түрлерге бөлінеді:
- Жеке тұлғалардың шоттарына
- Кәсіпорындар және ... ... ... ... ... ұйымдарының шоттарына
- Қаржылық мекемелердің шоттарына
- Шетелдік азаматтарының шоттарына.
Талап етуіне дейінгі депозиттер – бұл салым иелерінің бастапқы ... ... әр ... ... құжаттар арқылы қолма қол ақшаларын әр
түрлі шоттардағы қаражаттар.
Отандық банктік тәжірбиеде талап ... ... ... мыналар
жатады:
- Мемлекеттік, акционерлік кәсіпорындардың, сондай-ақ әр түрлі шағын
коммерциялық ... ... ... ... ... Әр ... мақсатқа тағайындалған қорлардың қаражаттары
- Есеп айырысудағы қаражаттар
- Жергілікті бюджеттер қаражаттары және олардың шотарындағы қаражаттар
- Басқа банктердің ... ... ... ... етуге дейінгі депозиттік шоттардың артықшылығы олардың иелері
үшін жоғарғы ... ... ... ... ... дейінгі
депозиттік шотарға қаражаттар, шаруашылық және ... да ... ... ... ... және ... ... – бұл шот бойынша пайыз мүлде төленбейді немесе біршама
төменгі мөлшерде төленеді. Міне осыдан келіп ... ... ... шоттардың
төмендегідей өзіндік ерекшеліктері қалыптасады:
- Ақша салу және оны алу кез ... ... ... шектеусіз жүзеге
асырылады
- Шот иесі банктен осы шотты ... үшін ... ... ... ақы алып ... ... талап етуге дейінгі шоттарда ақшалайқаражаттарды ... өте ... ... ... төлейді, кейде төлемеуі де мүмкін
- Талап етуге дейінгі депозиттер бойынша, коммерциялық банк ... ... ... ... ... мөлшерде аударымдар
жасайды.
Мерзімді депзит – бұл банктерде белгілі бір мерзімге және пайыз ... ... ... ... бос ақша ... ... түрі ... ала хабарлаудан кейін немесе мерзім бойынша
алынуы мүмкін. Мерзімді депозиттер чектің көмегімен пайдаланылмайды, ... қол ақша ... ... ... ... ағымдағы шотқа аударылады.
Егер мерзімге дейін бұл салымды ... ... онда шот иесі айып ... міндетті.
Бұл салымның ерекшелігі – талап еткенге дейінгі депозитке ... ... ... ... мөлшері белгіленеді.
Депозиттің бұл түрін алдын ала хабарлау негізінде немесе уақыты жеткен
кезде салым иесі ала ... ... ... ... ... Мерзімді депозиттерді басқа шоттарға аударуға болады.
Мерзімді депозиттер ... ... ... ...... ... Алдын ала алуы ескертілетін мерзімді депозиттер.
Меншікті мерзімді депозиттер сақтау мерзіміне қарай жіктеледі:
- 30 Күнге дейінгі
- 30 – 90 Күнге дейінгі
- 90 – 180 ... ... 180 ... 360 ... ... 360 Күннен жоғары.
Мерзімді депозиттер бойынша, салым иесінен алдын ала хабарлау депозиті
бойынша ... ... ... ... ... беру ... ... ала
келісіледі және депозит бойынша, соған сәйкес пайыз белгіленеді. ... ала ... ... ... жеті күннен жоғары болып келеді.
Мерзімді депозиттердің мынадай ерекшеліктері болады:
- Есеп айырысу үшін пайдаланылмайды, әрі ... ... ... ... айырысу құжаттары толтырылмайды
- Шоттағы қаражат баяу айналады
- Тұрақты пайыз төленеді
- ... ... ең ... ... ... ... ... реттеліп
отырады
- Ақшаны алу туралы салым иесінің алдын ала хабардар етуі талап етіледі
- Бұл шоттағы ұаражаттар ... ең ... ... ... бір ... ... депозиттердің түрі – жинақ салымдары.
Олардың белгіленген мерзімі жоқ, қаражатты алуда ескертуін ... ... ... шегі ... ... салу және алу ... ... көрсетуі қажет.
Банктер үшін мұндай шоттар қосымша жұмыстарды талап ... ... ... ... жоғалту және ұрлатып алу жағдайына сай екі
жақты тіркеу енгізу қажет және т. б. ... ... ... ... шоты туралы көшірмесі негізінде жинақ ... ... ... депзиттер және жинақ салымдары депозиттік ... ... ... ... салымдарының тұрақты мерзімі болмайды. Бұл салымдардың түрі бойынша,
мерзімді депозиттерге қарағанда ... ... ... ... Жинақ
салымдары жинақ кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдарының төмендегідей ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... болмайды
- Шоттағы қаражатты алдын ала алу барысында ... да ... ... ... ... ... ... шоттан аларда міндетті түрде ақшалай
қаражаттар қозғалысы көрсетілетін жинақ кітапшасының ... ... ... тәжірбиеде жинақ шоттары тек жеке тұлғаларға ғана
ашылады. Ал, шетел тәжірбиесінде мұндай ... ... емес ... ... ... ... береді.
Отандық банктік тәжірбиеде жеке тұлғаларға ашылатын ... ... ... ... және ... ... төмендегідей түрлерге
бөлінеді:
- Мерзімді жинақ салымдары
- Қосымша жарна қосатын мерзімді жинақ салымдары
- Ұтыс салымдары
- Ақшалай заттай ұтыс ... ... ала ... ... ... ... салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарға тұрақты мерзімі белгіленетін және сол
мерзімі өткенше алуға ... емес ... ... ... ... ... жинақ салымдарға қарағанда жоғарғы мөлшерде пайыз
төленеді.
Қосымша жарна қосатын салымдар – бұл ... ... ... ... уәде ... ... ақшалай оманы қосып отыруға болатын
салымды білдіреді. Бұл шотта жинақталған соманы белгілі бір ... ... ... ... ... және т. б.) ... төленеді.
Ағымдық жинақ салымдар, негізінен, жалақы, зейнетақы, ... ... үшін ... және ... ... ... ... бойынша өте төменгі пайыз төленеді.
Мерзімді депозиттер мен жинақ салымдарының бір түріне депозиттік және
жинақ сертификаттарын жатқызуға болады.
Депозиттік және жинақ ... – бұл ... ... ... мерзім
өткен соң, тиісті қаражатты және оған есептелетін пайызды ... ... және оның ... ... қаражатының барлығын куәландыратын банк
эмитенттің жазбаша куәлігі.
Депозиттік және жинақ сертификаттары иемденуіне қарай екі түрлі болып
келеді:
- Атаулы ... ... ... депозиттік және жинақ сертификаттары бұл салым иелерінің атына
толтырылып беріледі. Ал, мәлімдеуші сертификаттарда салым иесінің аты жөні
көрсетілмейді, яғни оны кім ... сол ... иесі ... саналады.
Депозиттік және жинақ ... ... ... ... қызметтер үшін төлеуге болатын төлем құралы немесе есеп айырысу
қызметін атқара ... ... ... ... ірі ... да, ... заңды тұлғалар сатып алады.
Әлемдік банктік тәжірибеде депозиттік сертифика ттардың ... ... ... ... ... ... ... салым иелерінің қолдарында болып,
уақыты жеткен соң банкке ұсынылады.
Аударылатын депозиттік сертификаттар басқа да бір тұлғаларға екінші
нарықта сатып алу сату ... ... ... жеке ... ... ... ... мерзімі 1 жылдан 3 жылға дейінгі мерзім аралығын құрайды.
Жинақ сертификаты тек ... ғана ... ... және жинақ сертификаты мерзімінен бұрын төлеуге
ұсынылуы мүмкін. Мұндай жағдайда банк ... ... ... ... мөлшерде пайз төлейді. Коммерциялық банктер үшін бұл сертификат
ресурсты жинақтау ... яғни ірі ... ... бір ... ... банктер тәжірбиесінде халық салымдарының бірнеше түрлері
қолданылады. Айталық ... ... ... ... салымдардың түрлерін жеке
тұлғаларға ұсынады:
- «НАРОДНЫЙ» салымы – ... ... ... бар және оны ... ... ... төлем. Төменгі сомасы – 2000 тенге не 50
АҚШ ... ... 50 ... ... 3, 6, 12 және 24 ... ... ... салымы – ай сайын пайыз төленетін мерзімді салым. Төменгі
сомасы – 1000 тенге не 50 АҚШ доллары ... 50 ... ... 3, 6, ... 24 ай.
- «НАКОПИТЕЛЬНЫЙ ПЛЮС» салымы - қорлану мерзімі 1 жыл, 3 жыл және ... ... ... Төменгі сомасы – 2000 тенге не 50 АҚШ
доллары немесе 50 еуро. ... 1 жыл, 3 жыл және 5 ... ... В ... ... - салымды ашқан күні пайызды төлейтін
мерзімді салым. Төменгі сомасы – 1000 ... не 100 АҚШ ... ... ... ... 3 және 6 ... «ПРИЕМИАЛЬНЫЙ» салымы - сыйлық ақы мөлшерлемесі бар әмбебап талап
етуге дейін салым. Төменгі сома – 500 ... ... ... ... – 50 ... толған адамдар мен зейнеткерлерге
арналған арнайы салым. Төменгі салым – 100 теңге. Мерзімі: 90 ... «АҚ ... ... - ... ... арналған салым. Төменгі сомасы –
500 тенге не 5 АҚШ доллары. Мерзімі 5 жыл.
- «ИНТЕРНЕТ» салымы - Интернет Банкинг ... ... ... ... –10000 ... не 100 АҚШ ... ... 30 күн, 90күн,
180 күн, 270 күн, 360 күн.
Депозиттік нарықтың тұрақты дамуына әр түрлі факторлар, ... ... ... ... ... АҚШ долларына қатысты нығаюы, халықтың
салымдарының ұжымдық кепілдендіру жүйесінің қызмет етуі және ... ... ... өсу ... етуде.
Осындай жағдайда, коммерциялық банктердің ... ... ... көзі ... ... тартылған қаражаттарды
жинақтауда, коммерциялық банктерден депозиттік ... ... ... отырып, депозиттік операцияларды ұлғайту талапетіледі. ... ... ... ... ... баланс өтімділігін
сақтай отырып, мынадай талаптарды ескеруі тиіс.
- Депозиттік ресурстардың қаржыландыратын активтік операциялардың
мерзімдері мен ... ... ... ... ... банк ... ұлғайтуға немесе болашақта пайда
алу үшін жұмыс жасауға тиіс
- Депозиттік операцияларды ұйымдастыру процессінде мерзімді депозиттер
мен ... ... ... ... ... ... Салым иелерінің санын өсіру мақсатында, ... ... ... қосымша қызмет көрсетіп, жеңілдітер жасауға тиіс.
Банк депозиттік емес ресурстары ... ... ... ... ... ... Оларға: банкаралық несиелер, Ұлттық банктің
несиелері, банктердің ... ... ... эмиссиялау нәтижесінде
тартқан ресурстары, сондай-ақ отандық және шет ... ... да ... ... ... ресурстары жатады.
Банкаралық несие – бұл коммерциялық банктердің бір біріне беретін
несиелер. Банкаралық несие бұл басқа ... ... өте ... ... табылады. Банкаралық несиенің негізін ... ... ... – бұл банктердің бір біріне ашқан корр шотындағы
қаражат қалдықтары.
Депозиттік емес ... бір ... ... ... ... қысқа мерзімді өтімділігін қолдап отыру мақсатында беріліп
отырғанмынадай несиелерін жатқызуға болады: ... (бір ... ... ... – банктердің ұлттық банктегі корреспонденттік ... ... ... ... байланысты бір түнге берілетін несие.
Күндізгі заем – банктік жұмыс күні ішінде банктердің Ұлттық ... ... ... ... ... жоқтығына немесе
жетіспеуінебайланысты ақшалай ... мен ... ... ... несие.
Бағалы қағаздарды қйта сатып алу негізінде сату ... ...... ... мен ... ... ... мерзімді
заемның түрін білдіреді.
Мұндағы қарыз алушының міндеттемесі, яғни ол ... күні және ... ... бағада, өзінің сатқан бағалы қағазын қайта ... ... ... ... ... есепке алу және несие беру – бұл
қосымша ... ... ... байланысты коммерциялық банктердің
Ұлттық банкке коммерциялық вексельдерін кепілге бере ... ... ... тек ... ... ғана ... Банк вексельдерін
шығарудағы артықшылықтарға: біріншіден, вексельді тауарлар мен көрсетілетін
қызметтер үшін ... ... ... ... ... алу
барысында кепілдік ретінде жүреді; үшіншіден, вексельді жеке және ... ... ... ... ... өтімділігі жоғары;
бесіншіден, вексельдер бойынша дисконт мөлшерлемесі ... ... ... ... жеке тұлғаға өту барысында ... ... ... ... әр түрлі болады.
ІІІ- тарау. Банк ресурстары, ... ... және ... ... Банк ресурстарын жоспарлау және реттеу
Банк ресурсы банктің пассивтік операцияларды жүргізуінің нәтижесінде
пайда болады әрі банктегі ... ... ... табады.
Банк ресурстарын банктердің өзіндік қаражаты,қарыз қаражаты және тартылған
қаражат құрайды.Банк олардың жиынтығын активтік ... ... ... пайдаланады,яғни,табыс алу мақсатында жұмылдырылған ... және ... ... ... тығыз
байланысты.Мәселен,пассивтердің құрылымы мен сипаты көп жағынан ... ... ... мүмкіндігін анықтайды,ал несие
саласындағы банк саясатының өзгеруі ... ... ... ... ... ... ... көздеріне банк клиенттерінің
салым ақшалары жатады.Алайда,бөтен капиталды тарту үшін банктердің өзіндік
капиталы болуы керек.Бұл қиын сәттерде несие берушінің ... ... ... ... ... ... және ... қорлары,сондай-
ақ,банк пайдасы есебінен қалыптасқан өзге де ... ... жыл ... ... ... ... жарғылық қоры(капитал)-банк ісін ұйымдастырудың ... ... ... жарғылық капиталдың қалыптасуы әр түрлі
болады. (4: 92-беттер)
Банктің ұйымдық-құқықтық формасына қарамастан оның ... ... ... және жеке ... салым ақшаларының
есебінен қалыптасады әрі олардың міндеттемесін қамтамасыз ... ... ... ... ақшалай қаражатпен ғана,әрі-беріден соң банк
қатысушыларының өзіндік қаражатымен құрылады.Тартылған ... ... ... ... үшін ... жарғылық капиталына акционерлер(қатысушылар)салым ақшаны
салумен қатар жыл сайын дивидендтер түрінде банк ... бір ... ... девидендтердің мөлшері,аударылатын кезегі мен тәртібі
акциялардың ... және ... ... байланысты(пайданың
мөлшеріне қарай табыстың деңгейін түзететін артықшылықты акция ... ... ... ... ... ... ... артықшылықты акция
бойынша дивидендтерді есептеу резервтік қордың есебінен жүргізіледі.
Коммерциялық банктің резервтік қоры ... ... ... ... ... ... ... бойынша төлем көзі
ретінде әрі алынған пайда жеткіліксіз болған жағдайда артықшылықты акция
бойынша дивидендтердің төлем көзі ... ... ... қор ... жыл сайын аударылатын ... ... ... ... ... ... ... қор шамасының 25-100% деңгейінде
анықталған.Шеткі мөлшерге жеткеннен кейін ... ... ... ... аударылады(капиталдандырылады)және оны есептеу қайтадан
басталады.
Коммерциялық банктерде ... ... ... пайдадан аударудың есебінен
арнайы қорлар(банктің өндірістік және ... ... ... қалыптасуы мен жұмсалуы банктің коммерциялық есеп айырысу
туралы ережесімен реттеледі.
Банктегі өзіндік қаражаттың айрықша ... ... ... ... ... арқылы қалыптастыратын ... ... ... ... ... ... қағаздардың нарықтық
құнының нақты кемуіне жәнеберілген ссуданың қайтарылмауына байланысты орын
алатын жағымсыз ... жою үшін ... ... ... ... бар.
Банктегі өзіндік қаражаттың маңызды функциясы – ... ... ... міндеттемесін қамтамасыз етеді. Ол шама ретінде
қарастырылуы ... оның ... банк өз ... ... ... береді. Банк іс-тәжірибесінде өзіндік қаражат
ресурстардың ысырапқа ұшырауы ... ... орын ... ... ... ... сақтауға мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... акционерлерге міндетті түрдегі
қайтарымға жатпайды. ... ... ... ... оның ... ... береді. Әдетте, Ұлттық банк экономикалық ... ... ... ... көзі ... табылатын өзіндік
қаражаттың мөлшеріне қарай белгілейді. Оның есебінен банк өзіне қажетті ... ... ... ... техниканы және т.б. керек-
жарақтарды сатып алады. ... ... ... ... ... ... ... банкті өндірістік және әлеуметтік жағынан
дамытатын қор жатады.
Өзіндік қаражаттың шамасын (мөлшерін) коммерциялық банктер көптеген
факторларға қарай ... ... Оның ... ол:
1. банктегі активтік операциялардың шекті мөлшерін анықтайды;
2. өз клиенттерінің өзіндік ... ... ... активтік операцияларының сипатына тәуелді;
4. Ұлттық банктің жүргізіп отырған несие саясатына және ... даму ... ... ... жағдайында несие
саясатын ырықтандыратын болсақ,коммерциялық банктер ... ... қол ... әрі ... ... ... ... деңгейін
кемітеді.Қаржы нарығының жеткіліксіз дамуына қарай ұштастыра отырып
несие саясатын күшейтетін болсақ,өзіндік ... ... ... ... тура ... арада банктегі өзідік қаражаттың мөлшерін жинақтау түрінде арттырудың
екі әдісі пайдаланылуы ... ... ... мөлшерін;
пайданы немесе шығарылатын акциялардың ... ... ... резервтік және өзге де қорларын жылдам құру
әрі ... ... ... ... ... ... соңында
пайданың бір бөлігін жарғылық қорға тікелей қосу арқылы да ... ... Бұл әдіс ең ... әдіс ... акциалардың шығаруда (немесе
жаңа пайшыларды тартуда) қосымша шығынды ... ... өз ... ... ... ... әлсіретуге әкеп соқтырып
мынадай жағдайға жол беруі мүмкін: пайданы жинақтау ағымдағы жылдың ... ... ... кемітеді.
Отандық коммерциялық банктер әбден қалыптасқан нарықта ... ... ету үшін ... ... пайданы ұзақ мерзімді келешекте өсіруден
гөрі ағымдағы дивидендтер проблемасы қинайды.Сол себепті де олар ... ... жаңа ... ... ... немесе жаңа
пайшыларды тартудың есебінен арттыруды жөн ... ... бір түрі ... банк ... ... мынада: оның көптеген ресурстары өзіндік қаражаттың есебінен
емес,қарыз қаражатының есебінен қалыптасады.Банк ... ... ... ... ... банктің өз клиентурасымен жұмыс ... деп ... ... және өзге ... ... ... ... алған қаражат жатады.
Депозиттік операция(латынша дероzitum сақтауға берілген зат) клиент
қаражатының банкке  оның ... ... ... ... ... айтылғандардан мынадай тұжырым жасауға болады:депозит тек
салымшыға ғана емес,сонымен бірге,банкке де ... ... ... құра ... ... ... ... кез келген
шаруашылық саласына орналастырылады.Депозит бойынша проценттегі және ... ... ... процентіндегі айырмашылық банктің
еркін(бос)ақшалай қаражатты ... ... және ... ... ... ... жұмысының сыйақысы болып табылады.Банктер бұл
сыйақының мөлшерін арттыру үшін «жалған салым ақшаны» құру ... ... ... ... ... ... ... ақшаның» пайда
болуына талап етілмелі шот өз ... ... ... ... қаржылық банк талабының шамасы мен
мерзімі оның ... ... мен ... ... келу ... ережеге сәйкес банктер ағымдағы шот бойынша қалдықтарды несие
ресурсы ретінде пайдалана алмайды,өйткені кез келген сәтте ... ... ... ... ... бір ... ала ... сондықтан да банктің қолма-қол резервтері салыстырмалы
түрде көп ... ... ... банк ... қолма-қол ақшасыз
түрінде жүзеге асырылады.Қолма-қол ақша соммасы кассалық резерв ретінде
әрекет етпейтіндіктен,бұл ... ... ... әрі ... ... ... банктергенесие ретінде берілуі мүмкін.Коммерциялық
банктердің депозиттерді несие ресурсы ретінде ... шек ... ... басқа тағы бір шектеушіге орталық банк белгілейтін
міндетті резерв жатады.
Депозит ... әр ... ... ... ... ... ... көздері,олардың мақсатты тағайындауы,табыстылық деңгейі және
т.б. секілді өлшемдер болады,алайда,өлшем ретінде көбінесе салымшының
категориясы мен ... ... ... ... алға шығады.
Салымшылардың категорияларына қарай депозиттер былайша бөліп
көрсетіледі:
... ... өзге де ... жеке ... ... формасы бойынша депозиттер түрлерге бөлінеді:
 талап етілмелі(нақты мерзімі болмайтын міндеттеме);
 мерзімді(нақты мерзімі бар міндеттеме);
... ... шарт ... ... ... ... ... етілмелі депозит- клиент тарапынан банкке алдын ала хабарлаусыз
кез келген сәтте ... ... ... ... ... шоттарындағы қаражат және есеп айырысуды орындаумен немесе
қаражаттың мақсатты пайдаланылуымен байланысты өзге ... ... ... ... ... есеп ... ... айырысуды жүргізу,төлемдерді төлеу және банк делдалдығы арқылы ақшалай
қаражатқа ие болу үшін ... ... ашу ... ... ... бұл шот ... қозғалысы (түсуі және ... ... есеп ... ресімделуі мүмкін.
Банк өтімділігін басқару тұрғысынан алғанда банктер үшін ағымдағы және
бюджеттік ... ... ... ... ... шоты ... ... табылады,өйткені қаражаттың осылар бойынша
қозғалыс сипаты(жүзеге асырылатын ... ... ... ... банкке алдын ала белгілі болуы мүмкін.
Контокоррент(итальянша conto corrente-ағымдағы шот)бұл ... ... ... ... ... ... жағынан,банк ссудасы мен клиенттің тапсырмасы
бойынша шоттан төленетін барлық төлемдер,екінші жағынан,аударымдар,салым
ақшалар,қайтарылған ссуда ... ... ... ... ... есеп айырысу мен ссуда шоттарының қосындысын білдіретін
активті-пассивтік шот болып табылады.Несие ... ... ... ие ... ... ... сальдосы айналымға қарыз қаражатының
тартылғанын әрі шот иесінің несие ... ... ... ... ... ... ... банк клиенттің пайдасына
процентті есептейді,ал дебет ... ... ... ... үшін ... ... ... алады.Әрі-беріден соң,процент шот иесінің
пайдасына қарағанда банктің ... ең ... ... бойынша
есептеледі.Контокорренттік шот ерекше сенімділік танытудың белгісі ретінде
сенімдіклиентке бірінші классты ... ... ... ... шығын артатын болса,шот иесі әрбір жеке жағдайда ... ... ... ... ... ала алады.
Контокорренттік шотқа овердрафтық ағымдағы шот ұқсас ... ... пен ... арасындағы келісімнің негізінде несиенің қарызға
алынғанын білдіретін қаржат қалдығының шамасынан асып ... ... ... ... ... шығаруды ұйғарады.Алайда бұл шотты ажырата білу
керек.Овердрафтіде(контокорренттіге қарағанда)қарыз алу жағдайдан жағдайға
қарай ... ... ... ... ... орай бұл ... ... пассивтік(несиелік)қалдық сипаты
тән.Овердрафттық ағымдағы шоттың болуы жекелеген операцияларды жүргізгісі
келетін клиенттіңқосымша депозитті немесе ... ... ... ... шотта банктің клиентке қатысты жүзеге
асыратын барлық операциялары шоғырланған.Оның ... ... ... ... ... ... ... түсуі мен жұмсалуының арасындағы,яғни,түскен қаражат пен
жұмсалған ... ... ... ... жабу үшін ... да,жеке тұлғаларға да ашылуы мүмкін.
Талап етілмелі депозитке бір ... ... ... ... беру ... ... және есеп айырысуларды жүзеге асыру
мақсатында корреспондент банкісінде немесе ҚР Ұлттық банкісінде ... ... шоты ... ... банктің басқа банкте ашқан
корреспонденттік шоты ... ... шот) ... және ... ... банктің осы банкіде ашатын
корреспонденттік шоты лоро-шот(итальянша loro conto ... ... ... ... ... ... ... шот бойынша ... ... ... ... ... ... бойынша проценттік
мөлшерлемелер,мерзімдер,шеткі мөлшерлер басқа шарттармен бірге ... ... ... ... ... ... ... банк айналымында
корреспондент-банк арқылы тартылған қосымша ресурстардың бар ... ... ... ... ... ... бойынша несие қалдығы айналымға овердраф
туралы келісімшартқа ... ... банк ... ... ... өз қаражатының бір бөлігінің
орналасқанын білдіреді.
Осылайша,лоро-шоты және ностро шоты бойынша несие ... ... ... ... ... кем ... ... пен банк арасындағы келісімде қарастырылған қысқа мерзімді
несие(овердрафт) формасы ретінде болатын шот бойынша ... ... ... ... ... қызметіндегі жағымсыз құбылыс ретінде ... ... ... ... ... және т.б.
салдарынан пайда болатын шот бойынша дебет сальдосын(жағымсыз сальдо)бір-
бірінен ажырата білу керек.Соңғы ... банк ... ... ... ... ... бойынша өсімақы,айыппұл өндіріп
алады немесе бұл соманы жоғары процентті өндіріп ... ... ... ... ... ... төлемдерді тоқтатып,барлық
түсімдерді банк ... ... ... берешектерді өтеу үшін клиенттің
шотына бағыттайды және т.б.Банктің мұндай ... ... ... ... ... ... өзінің өтімділігі мен төлем
қабілетіне қауіп төнеді.
Көптеген коммерциялық банктерде кездесетінталап ... ... ... қаражат құрылымындағы үлес салмағы жоғары.Бұл,әдетте,банк
ресурсын қалыптастырудың ең арзан көзі.Талап етілмелі ... ... ... ... ... шектен тыс өзгермелі
болады.Қаражаттың кез ... ... ... құқығы бар шот иесінің мұндай
мүмкіндігі банк ... ... ... ... ... ... қалдығының)болуын ... ... ... бар айналымында өтімділігі төмен,алайда
жоғары табыс әкелетін активтердің үлесін кемітудің есебінен болады.
Осы себептерге байланысты банк талап етілмелі ... ... ... ... ... аз ... немесе мүлдем төлемейді,алайда
талап етілмелі шоттағы қаражат қозғалысының жоғары болуына қарамастан
қалдықты ... оның ең аз ... ... ... әрі оны ... ... ретінде пайдалануға болады.
«Мерзімде» депозит шотына аударуға(банкке ... ... ... ... және ... несиеге беретін тұрақты
ресурстарын қалыптастыру мақсатында болатын ... ... ... ... есеп ... мына формула бойынша жүргізіледі:
А = Оорт
Онес • ... А  ... ... ... ... есеп ... және
ағымдағы шоттарда жылбойы ... ...  есеп ... және ... шоттардағы
қаражаттың бір
жыл ішіндегі орташа қалдығы;
Онес  ... және есеп ... шоты ... ... несиенің айналымы. (6: 89- беттер)
Мерзімді салым ақша  бұл банктің ... бір ... ... ... ... ақша мен алдын ала хабардар етілетін
мерзімді салым ақша бөліп көрсетіледі.
Өзіндік мерзімді ... ... ... ... ... ... белгілі бір мерзімге және белгілі бір шарттармен беріледі,ал ... ... соң иесі кез ... ... ... ала алады.Мерзімді салым
ақша бойынша ... ... ... ... ... және ... ... шарттарын қалай орындағанына
қарай белгіленеді.Салымшы салым ақшасын неғұрлым ұзақ мерзімге әрі ... ... ... ... мөлшері де соғұрлым жоғары
болады.Қолданыстағы іс-тәжірибе мерзімді ... ... ... айға
немесе одан да ұзақ мерзімге кесімдеуді қарастырады.Мұндай детальдық
градация(бірте-бірте) салымшыларды өз ... ... ... ... ... банктің өз өтімділігін басқаруына
жағдай жасайды.
Алынатын мерзімі алдын ала хабарланатын салым ... ... ... келісімшартта белгіленген мерзімге(1-3, 4-6, 6-12 және одан да
көп айларға тең) өндіріп алатынын ... ... ала ... ... проценттік мөлшерлемесі алдын ала хабарланған мерзімге ... ... ... ... ... ... анықталады әрі
келісімшарттың әрекет ету мерзімі ішінде өзгеріссіз қалады.Мерзімді салым
ақша ағымдағы төлемдер үшін ... ... ... ... ... ... ... немесе көбейткісі келсе,онда ол
қолданыстағы келісімшартты бұзып,өз салым ақшасын алып, оны жаңа шарттармен
қайта ... ... ... ақша бойынша қаражатын мерзімінен
бұрын алатын болса,келісімшартта ... ... бір ... одан толық айырылуы мүмкін.Әдеттегіше,мұндай жағдайларда проценттер
талап етілмелі салым ақша бойынша төленетін ... ... ... кетеді.
Мерзімді салым ... банк ... ... келісімшартпен ресімделеді.Банктер әрбір
салым ақша бойынша типтік сипаты болатын депозиттік ... ... ... екі дана ... ... ... ... немесе депозит бөлігінде(банкте бұл жұмыс
тапсырылғанына қарай)сақталады.
Қорытынды
Курстық жұмысты қорытындалац келе, нарықтық экономикадағы коммерциялық
банктердіңалатын орны үлкен. Нарықтық экономикадағы ... ... ... ... операциялары өте жақсы дамыған. Нарықтық
экономиканы ... ... ... өте ... ... несие операциялары жақсы дамып, елге пайдасын тигізуде. Нарықтық
экономикасы ... ... ... ... банктері кредит жүйесінің
негізіг операциялық буыны ... ... ... ... ... ... ... 200-ге жуық операциялар мен қызметтер жүргізеді. Менің
қосар ұсынысым:
- коммерциялық ... ... аз ... мөлшерлемеде берілсе
- Қазіргі коммерциялық банктер өздерінің операцияларын және де ... ... ... ... ... ... банктер көптеген көлеңкелі жағдайлар мен ... ... ... банк ... да жақсы дамиды. Отандық
коммерциялық банктер әбден қалыптасқан нарықта өз ... ету үшін ... ... ... ұзақ ... ... ... гөрі ағымдағы дивидендтер
проблемасы қинайды.Сол себепті де олар өзіндік қаражаттың мөлшерін ... ... ... ... жаңа ... ... ... жөн көреді.
Коммерциялық кәсіпорынның бір түрі ретінде банк мекемесінің ... ... оның ... ... ... қаражаттың есебінен
емес,қарыз қаражатының ... ... ... ... ... ... түріне банктің өз клиентурасымен жұмыс процесінле
тартқан(депозит деп ... ... және өзге ... ... ... ... ... қаражат жатады.
Депозиттік операция(латынша дероzitum сақтауға берілген зат) ... ...  оның ... ... берілетінін білдіретін
экономикалық қатынас.
Жоғарыда айтылғандардан мынадай тұжырым жасауға болады:депозит ... ғана ... ... де ... көбісі
ссудалық капиталды құра алады,содан кейін,ол пайдалы жолмен кез ... ... ... ... ... және ... ... капитал процентіндегі ... ... ... ... ... және ... капиталды
орналастыру бойынша жүргізген жұмысының сыйақысы болып табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Закон РК «О национальном банке РК ... ... акты ... ... ... ... «Банк құқығы! С.М. Найманбаев Алматы 2004 125-беттер
4. С.Б. Мақаш, А.Ә.Ільяс « Банк ісі » ... 2004 ... ... А.Х « Банк ісі» ... 2005 63-беттер
6. Хамитов А.Х « Банктік менеджмент» Алматы 2005 96-беттер
7. ... В.П. ... ... ... дело ... для клиентов. Москва. «Финансы и статистика », 2005 ... Е.П. ... ... дело » ... 2006 ... « ... дело » под ред. О.И. ... И:Д. Мошокова, Н.И.
Валенцева, 1998 14-беттер
10. А.Б. Глушкова «Банковское дело », ... 2005 ... ... дело » ... под ред. Г.С. ... ... 1999
12. Деньги, кредит, банки. Под ред. Г.С. Сейткасимова, Москва, 2001 97-
беттер
13. Деньги, кредит, ... ... ... Под ред. Е.Ф ... ... дело » Под ред. В.И. Колесникова, Москва, 2001
15. Банки и банковское дело: Под ред. И.Т. ... ... ... ... В.Д. ... и др. ... 2001
17. «Банковское дело » Под ред. О.И. Лаврушин, Москва, 2001 136-беттер
18. «Коммерциялық банк операциялары» ... ... ... ... ... № 5, 2001г. ... ... «Эксперт», № 24, 2002г. 3-беттер
21. Журнал «Банковское дело» №11, 2003г. // «Роль ... ... ... в ... ... депозитной базы банков ... ... ... ... дело» №7 2004г. // «О привлечении вкладов населения
в банковский сектор» 4-беттер
23. Журнал «Банковское дело» №1 2002 г. // ... ... ... в ... ... зарубежных стран».
24. Журнал «Банковское дело» №6 2001 // «Фонд гарантирования вкладов ... ... ... ... ... «Банковское дело» №9 2000г. // «Вклады населения и их защита».
26. ... ... ... №10 2003 г. // ... ... ... – 4 года»
27. www. «Bankreferatov» . ru
28. www. ... ... www. ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық ынталандыру қорларының құрылуы және қолдануы28 бет
Мемлекеттің қаржы ресурстарын жұмылдыру мәселелері25 бет
ҚР Арал аймағындағы қоршаған ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды пайдалануды құқықтық және халықаралық деңгейде реттеу99 бет
ҚР Арал аймағындағы қоршаған ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды пайдалануды құқықтық реттеу22 бет
"Қазақстан Республикасының банк жүйесі."30 бет
АТФ банктiң автоматтандырылған жұмыс орнын жасау58 бет
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатының дамуының кезеңдері28 бет
Ақш- тың банк жүйесі4 бет
Ақша - несие саяасатының теориялық негізі24 бет
Ақша-несие жүйесі9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь