Банктің несиелік саясаты және несиелік тетік (механизм)

І Кіріспе.
ІІ Негізгі бөлім
1. Несиелік саясат және оның элементтері.
2. Несиелік тетіктің (механизмнің) мазмұны.
2.1. Банктің несиесінің жіктелімі.
2.2. Несиелеу объектілері мен субъектілері.
2.3. Несиелеуді ұйымдастыру қағидаттары.
3. Банктің несиелік комитетінің құрамы мен құзіреті.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиет тізімі.
Несиелік тетік экономикалық тетіктін бір бөлігі ретінде бола отырып, іс жүзінде несие қызметінің жүйесін нақты және кешенді түрде бейнелейді. Нарықтық экономика жағдайында несиенің дамуы және қызмет етуі үшін пайдаланылатын несиелік тетік өзінің негізі және құрылымы бойынша объективті сипатқа ие. Олай болмаса несиелік тетік несиенің экономикалык категория ретіндегі қызмет етуін жеткізе және тура бейнелей алмай, сондай-ақ оның козғалысының объективті негізінен айырылып қалар еді.
Несиелік тетік сипатының объективтігін айта отырып, екі элементті: несиені және несиелік тетікті бір-бірінен бөліп қарау дұрыс емес. Сонғысы несиенің бейнелейтін қатынастарынан алыс жатпайды, яғни олардың нақты бір қабатын құрайды.
        
        Кіріспе
Несиелік тетік экономикалық тетіктін бір бөлігі ретінде бола отырып, іс
жүзінде несие қызметінің жүйесін нақты және ... ... ... ... жағдайында несиенің дамуы және қызмет етуі ... ... ... ... ... және ... бойынша
объективті сипатқа ие. Олай болмаса несиелік ... ... ... ... ... ... ... және тура бейнелей алмай, сондай-
ақ оның козғалысының объективті негізінен айырылып қалар еді.
Несиелік тетік сипатының ... айта ... екі ... және ... тетікті бір-бірінен бөліп қарау дұрыс емес. Сонғысы
несиенің бейнелейтін қатынастарынан алыс жатпайды, яғни ... ... ... ... тетік несиелеуді экономикалық-ұйымдастыру қатынастарының
белгілі бір кабатын, яғни ... ... ... ... ... буын ... несиенің объективті сипатын және несиелік катынастарды
ұйымдастыруға байланысты шаруашылықтың субъективтік кызметінің өзара ... ... ... ... мазмүны және өзіндік ... ... және ... ... болу ... ... ... жатады. Соңғылары несиелік қатынастардың мәніне жатпағанымен де,
олар несиелік іс-тәжірибені сипаттайтын процеске жақын немесе оның ... ... ... ... бір ... жандандыруға
және бір нәрсені іске қосуға болатын құралды ... Бұл ... ... ... жиі ... ... оның мәні
экономикалык, оның ішінде несие саясатының міндеттерімен ... ... ... ... әрекет ету мазмұнымен
байланысты болып келеді.
Несиелік ...... ... сай ... ... дамуын
қамтамасыз ететін несие түрлерінен, несиелеу қағидатгпарынан, ... мен ... және ... ... басқарудан тұратын
экономикалық тетіктің құрамдас бөлігі.
Несиелік тетік экономикалық тетіктін бір бөлігі ретінде бола ... ... ... ... ... нақты және кешенді түрде бейнелейді.
Нарықтық экономика жағдайында несиенің ... және ... етуі ... ... тетік өзінің негізі және ... ... ... ие. Олай ... несиелік тетік несиенің экономикалык
категория ретіндегі қызмет етуін жеткізе және тура бейнелей алмай, сондай-
ақ оның ... ... ... ... ... ... ... сипатының объективтігін айта отырып, екі элементті:
несиені және несиелік тетікті бір-бірінен ... ... ... ... ... ... ... алыс жатпайды, яғни олардың нақты бір
қабатын құрайды.
Несиелік тетік несиелеуді экономикалық-ұйымдастыру ... бір ... яғни ... ... ... ... білдіреді.
Мұндағы буын ретінде несиенің объективті сипатын және несиелік ... ... ... субъективтік кызметінің өзара іс
әрекеті түсіндіріледі.
Несиелік тетікке несиенің мазмүны және ... ... ... және ... ... болу әдістері, тәсілдері және
нысандары жатады. Соңғылары несиелік қатынастардың мәніне жатпағанымен де,
олар несиелік іс-тәжірибені ... ... ... ... оның ... несиелік тетік тұжырымы бүл тетіктің тек субъективтік ... ... ... ... ... Осы ... ... несие категориясын жалпы әдістемелік жоспардан оқып біле отырып,
ғылыми таным барысында бірден несиенің мазмұнын, оның ... ... ... ... ... ... тетік өзара байланысқан, яғни оның ... ... ... ... ... ... мен ... ететін элементтер жиынтығынан тұрады.
ІІ бөлім.
Негізгі бөлім.
1. Несиелік саясат және оның элементтері
Несиелік саясат банктің несиелік ... ... ... ... ... мен ... ... несиелік процесті ұйымдастыру
қағидаттары және тәртібін белгілейді. Несиелік саясат ... ... ... ... ...... ... жұмысын ұйымдастыру негізін және
несиелеу процесіне қажетті құжаттар жүйесін жасау шарттарын білдіреді.
Кең мағынасында, несиелік саясатты несие ... банк пен ... ... ... ... ... ... саясат - бұл несиелік процесті ұйымдастыру
барысындағы ... ... мен ... сипаттайды.
Несиелік саясат банктің несиелік жұмысын, оның жалпы ... ... ... және ... процесін қалыптастыруға кажетті
құжаттар жүйесін (ұйымдастыру) жасау шарттарын білдіреді.
Жалпы несиелік саясат мынадай сипатта ... ... ... емес, яғни диективті нұсқауларды қамтиды;
— несиелеудің мақсаттары нақты және ... ... ... ... ... ... іске асырудың бірнеше ережелерін камтиды;
— оны іске ... ... ... ... мен ... ... ... саясат банктің стратегиясын, оның тәуекелді басқару облысындағы
саясаттарын ескере отырып жасалады. Несиелік саясат несиелік ... ... ... ... ... ... несиенің берілуіне және несиелік портфельді басқаруға жауап беретін банк
қызметкерлері жетекшілікке ... ... ... ... несиелеу облысындағы стратегиялық шешімдерді ... ... ... ... ... кызметтерінің жұмысын және банктегі ... ... ішкі ... ... ... банк ... диверсификациялаудағы іс-әрекеттердің
тізбектелуін қамтамасыз ету үшін және несиелік қызметкерлердің ... ... үшін ... ... іске ... белгілі бір тәртібі болмайынша
несиелеудің біртұтас ережелерін тәжірибеге енгізу мүмкін емес.
Сондықтан да, жазбаша ... ... ... ... пен оны ... соған сәйкес ережелері несиелік процесті жүргізудің ... ... банк ... ... таңда несиелеуге болатын
экономика секторын дұрыс тандай білуіне, сондай-ақ, ... беру ... ... ... банк үшін ... реттік маңызы бар басқа факторлар
мен ... ... ... ... ... «өз ... ... негізделеді.
Сондай-ақ, несиелік саясат банктің бүгінгі иелігіндегі немесе ертең
енгізуді ... ... ... ... ... ... ... мерзімді несиелер (айналым қаражаттарын толықтыруға)
және ұзақ ... ... ... ... ... ... жағынан кайта қаруландыруға, ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... элементі банктегі бақылауды ұйымдастыру болып
табылады әлеуетті (потенциалды) қарыз алушыны несиелеу ... ... шешу ... ... ... ... ... бақылау жасау;
жекелеген несиелік қызметкерлердің құзыретін сақтауға бакылау жасау;
банктін ... ... ... және оның ішінде ... ... ... ... ... ... жасау банк жетекшілерінің несиелеу мақсатын
қалыптастыруды және бұл мақсаттардың ... ... ... ... ... ... сай ... анықтауды талап етеді.
Несиелеу мақсаттары анықталғаннан соң, ... ... ... ... ... операцияларды атқаруына мүмкіндік
беретін банктің несиелік саясатын және оған коса ... ... ... ... ... ... мен нұсқаулыктарды жасаудын бастапқы ... ... бұл ... бірінші редакциясы ... ... ... тиіс. Сараптаушылардың талдауы және
ұсыныстары енгізілгеннен кейін Несиелік ... ... ... (немесе
Директорлар Кеңесі, Несиелік комитет) саясатты және соған ... ... ... ... лимиттерін, тәртібін, кейде несиелеу бойынша
жекелеген ережелерді де ... ... ... ... бір ... ... ... лимиті анықталады. Сонымен қатар, несиелік саясатта
барлық несиелердің несиелік құжаттарда көзделген ... сай ... ... мүмкін.
Несиелік саясатта несиелік комитет туралы ереже де қамтылады. Несиелік
комитет несие беру барысында ... ... ... ... байланысты
мәселелерді қамтиды.
Отандық банктер тәжірибесіндегі несиелік комитеттің шешетін мәселелері
мынадай:
— несие алуға берген клиенттің өтінішін және ... ... ... туралы қорытындысын қарайды;
— несие беру немесе одан бас тарту туралы шешім шығарады;
— несиелік тәуекелдерге байланысты несиелеу нысандарын анықтайды;
... ... мен ... ... ... ... бекітеді;
— несиені қайтаруды қамтамасыз ету тәсілдеріне ... ... ... ... ... (несиелік лимит, несиелік желі);
— берілген несиелерге мониторинг жүргізу тәртібін ... ... ... ... ... ... бойынша бөлімшелердің жұмысын талдайды;
— Несиелік комитеттің мәжілісінің хаттамаларына кол ... және ... ... ... саясатта карыз алушылардың негізгі қызметіне ... ... ... немесе жобаларды қаржыландыру үшін
тағайындалатын несиелер туралы да айтылуға тиіс.
Несиелік ... банк ... ... ... ... ... ережелермен және нұсқаулықтарға үйрету, банкте ... ... ... элементі болып табылады.
Несиелік саясат несиелік қызметтің басты бағыттарын анықтайды. Оларды,
өз кезегінде, ... ... ... бағыттарын іске асыру жүйесі
ретінде тұжырымдауға болады. ... ... ... ... тиіс:
• несиелік қызметті ұйымдастыру;
• несиелік портфельді басқару;
• несиелеуге бақылау жасау;
... бөлу ... ... ... жалпы критерийлері;
• несиелеудің жекелеген бағыттары бойынша шектеулер;
• несиелермен жасалатын ағымдық жұмыстардың ... ... ... зиян шегу ... резерв жасау.
Іс жүзінде несиелік саясатты іске асыру тәсілдері мен ... ... ... яғни ... сай келетін төмендегідей үш құжат түрінде көруге
болады:
1) несиелеу саясаты;
2) несиелеу стандарты;
3) несиелеу нұсқаулықтары.
Сондай-ақ аталған үш ... ... бір ...... ... ... ету» — ... саясатында несиелеуді жүзеге асыратын ... ... ... ... ... мен несиелеу
стандарты, несиелеудің жалпы бағыттары мен бағдарлары анықталады.
Несиелеу стандарты — бұл банкте несиелік қызметті жүзеге асыратын барлық
кызметкерлердің ... ... ... стандартында мынадай сұрақтар қарастырылады:
• қарыз алушынын қаржылык ақпараттарын жинау және ... ... ... ... ... және ... камтамасыз етілуіне қойылатын
талаптар;
• әкімшілік стандарттар және несиелік процесті ұйымдастыру ережелері;
• карыз алушының ... ... ... ... құжаттардың толтырылуына қойылатын талаптар;
• несиелеудің айрықша түрлері бойынша ережелер (мысалға, ипотекалық немесе
тұтыну несиелері бойынша).
Барлык ... ... ... ... ... мақсатында
несиелеу стандарттарына эр түрлі құжаттар үлгілері жатуға тиіс. Ондай
құжаттарға: несиелік келісім-шарт, ... ... ... ... ... шарт
және т.б. жатады.
Несиелік нусқаулық — несиелеу рәсімдерінің іске асырудың ... ... ... қадамдарын суреттеуді білдіреді.
Басқаша айтқанда, ол несиелік кызметтің нақты бір бағыттарына жатады.
Жалпы, несиелік саясатта қарыз алушы туралы ... ... ... ... ... талдаудан бастап, несиелік талдау және аудит,
ссудалар бойынша мүмкін болар зиян ... ... ... процестің
барлық кезеңдері көрсетіледі.
Несиелік саясат мынадай ... ... ... несиелеу процесін ұйымдастыруға бақылау жасауға негіз ретінде
болу;
• несиелеуді жүзеге ... ... ... үшін анықтама
материал және нұсқаулық ретінде болу;
• несиелік бөлімдердің ... үшін ... ... ... бақылау жасау құралы;
• несиелік талдау және аудит бөлімі жұмыскерлерінің тексеруді жүзеге
асыруына ... ... ... ... ... несиелік саясатын іске асыру процесінде
проблемалық ссудалармен жасалатын ... ... ... ... және
қосымша бақылау жасалуға тиіс.
2. Несиелік тетіктің (механизмнің) мазмұны
Несиелік ... ... ... тетіктер сияқты мынадай құрылымдық
элементтері болады:
• несиенің түрлері;
• несиелеу объектілері;
• несиелеу субъектілері;
• несиелеу әдістері;
• несиелеу процесі (несиелеу тетігі);
• несиелеу ... ... ... басқару;
2.1. Банктік несиенің жіктелімі
Несиенің түрі — бұл несиелік қатынастар құрылымының, олардың негізгі
қызметкерінің, яғни әр ... ... және ішкі ... барысында толық
сақталатын көрінісі.
Несие берушілер мен ... ... ... байланыстар қалай
өзгергенімен де, несиенің түрі сол күйінде сақталады.
Коммерциялық ... ... ... ... ... береді.
Оларды мынадай белгілеріне байланысты жіктеледі:
I. Қарыз алушылар категорияларына қарай:
1. Каржылық институттарга ... ... ... ... ... ... мекемелеріне.
2. Қаржылық емес агенттерге берілетін несиелер:
• өнеркәсіп салаларына;
• ауыл шаруашылығына;
• саудаға;
• дайындау ... ... ... ... жеке ... Тұтыну мақсатына берілетін несиелер.
II. Мерзіміне қарай:
• қысқа мерзімді (1 жылға дейін);
• орта мерзімді (1 ... 3 —5 ... ... ұзақ ... (5 ... ... Тағайындалуы және пайдалану сипатына қарай:
• негізгі қорларға жұмсалатын;
• айналым қаражатына жұмсалатын.
IV. ... ету ... ... ... етілген:
• кепіл хатпен,
• кепілдемемен;
• кепілдікпен
2. Сақтандырылған.
3. Қамтамасыз етілмеген:
• сенім (бланктік)несиесі.
V. Қайтарылу дәрежесіне ... ... ... ... ... ... бірақ қайтуында ешқандай
күмән жоқ несиелер;
2) Күмәнді несиелер — ... ... ... ... ... банк үшін тәуекел туғызатын несиелер. Соңғы ... ... ... ... ... ... ішінара бөлінеді: 1-санатты
күмәнді, 2-санатты күмәнді, 3-санатты күмәнді, 4-санатты күмәнді, 5-санатты
күмәнді.
3) Үмітсіз несиелер — ... ... ... мерзімі өткен ссудалар
шотына жазылған несиелер.
VI. Валютамен берілуіне қарай:
• ұлттық валютамен;
• шетел валютасында.
VII. Берілу шартына ... ... ... — бұл жеке ... түтыну тауарларын сатып алу ... ... ... өтеуге берілетін несие.
• Ипотекалық несие - бұл қозгалмайтын мүліктерді (тұргын үйді, өндіріс
ғимараттарын, ... және ... ... ала ... ұзақ ... несиені білдіреді.
• Овердравт несиесі — клиенттің шотынан қаражатты шегеру арқылы ... ... ... ... ... ... ... нысаны.
• Овернайт несиесі — өтімділікті қолдау мақсатында бір түнге берілетін
банкаралық несиенің турі.
... ...... ... ... ... өтелетін қысқа
мерзімді несие.
• Банкаралық несие — ... ... ... ... Ломбардтық несиесі — тез іске асатын ... ... ... ... кепілге алып, берілетін несие.
• ЛИЗИНГТІК несие — құрал-жабдықтарды жалға алумен байланысты берілетін
несие.
• Рамбурстық несие — ... ішке алып кіру және ... ... ... ... ... ... тәжірибесінде пайдаланылатын несие.
• Сенім несиесі — ... ... ... ... ... жоғары
клиенттерге берілетін несие.
• Маусымдық несие — жабдықтаушының қаржыландыру ... мен ... ... ... ... ... алшақтықты жабуға арналган несие.
• Консорциалдық несие — ірі жобаларды несиелеу мақсатында банктердің өзара
қосылып беретін несиелері.
2.2. Несиелеу субъектілері мен ... ... ... ... мен ... ... ... қарыз
капиталынан тұрады. Мұндағы несие беруші мен қарыз ... ... ... ... ... ... несиелік катынас субъектілері деп
атауға болады. Осы тараптардың біреуі болмаса несиелік мәміле жасалмайды.
Несие берушілерге ... ... ... және ... банк
типтес мекемелер мен каржылык ... ... ... ... да ... ... жағдайларда, несиенің коммерциялық нысанда
берілуіне байланысты несие берушіге өнім ... ... де ... Ал, ... ... ... деген уақытша қажеттілігі бар кез
келген заңды және жеке тұлғалар жатады.
Несиелеу ... — бұл ... ... ... яғни ... ... аясы деп ... болады.
Несиелеу объектісі материалды құндылыктар, өндіріс және ... ... сол ... егер ... ... ... қамтамасыз
етілмеген жағдайда, банк алдындағы шаруашылық ұйымның ... ... ... Материалды қамтамасыз етілген несиелеу объектісіне өндірістік
шикізат қорларын, негізгі және көмекші материалдарды, жанармай, ... ... ... ... ... және басқа да ... ... ... және ... ... ... ... ұйымдарындағы тауарлардың маусымды қорлары жатады. ... ... ең ... ... және ... сату процесімен тығыз
байланысты.
Несиелеу ... ... және ... тауарлар мен қызметтермен
жабдықтау, экономикалық қызметке байланысты шығындар, ... ... заң ды және жеке ... сатып алынатын
шикізаттары, материалдары, құралдары және басқа да мүліктері, ломбардтық
операциялар, ... ... ... мен ... ... жатады.
Ұзақ мерзімді несиелеу объектілеріне жататындар ... ... ... ... ... ... объектілерін қайта құру, техникалық жағынан қайта қаруландыру,
кеңейту;
• техникалар, құрал-жабдыктар және көлік ... ... ... жаңа өнім ... ... ... емес ... бар объектілерді салу.
2.3. Несиелеуді ұйымдастыру қағидаттары
Несиелеу қағидаттары (принциптері) несиенің мәнін және ... ... ... ... ... объективті
экономикалық заңдардың талаптарын бейнелейді.
Несиелеу кағидаттары негізінде несиелік ... яғни ... ... ... және ... ... ... қағидаттарына байланысты банктік несиелердің берілуінің басты
шарттары: несиенің мақсаты және ... ... ... ... ... ... және т.б. анықталады.
Қазіргі несиелік қатынастарды ... ... екі ... ... — жалпы экономикалық тәртіптегі қағидаттар:
• несиенің мақсаттылығы;
• несиенің дифференциялдығы.
II топқа — несиенің мәнін бейнелейтін қағидаттар:
• несиенің мерзімділігі;
• несиенің ... ... ... ... ... етілуі.
Қазіргі несиенің дифференциялдық қағидаттарының мазмұны өзгерген десе
болады. Біріншіден, ол ... ... ... яғни ... ... ... шаруашылық органдарына беріледі. Сондықтан да
несиелеудің ... тек ... ... ... ... ғана ... асырылады. Екіншіден, бұл кағидат
несиелік келісім жасалғанға дейін және ... ... ... ... окып-үйрену барысында әлеуетті карыз алушылардың несиелік
қабілетін және ... ... ... ... ... ... және
олардың банк үшін пайдалылығын, сондай-ақ қаражаттардың жұмсалу ұзақтығын
жетекшілікке ала ... ... ... ... ... ... Үшіншіден, несиелік қабілеттілігіне ... ... оның ... ... ... ... ... табылады.
Мерзімділік — белгілі экономикалық категория ... ... ... ... бір ... Ол, яғни ... берушінің қарыз
алушыға берілген қаражаты белгілі бір уақыт ішінде келісілген тәртіпке сай
қайтарылуға ... ... ... ... ... қағидаты туындайды. Несиенің
қайтарылымдылығы оның ... ... ... ... да ... ... экономикалық ... ... ... ... болмайды. Сондықтан да, қайтарымдылық - несиенің
ажырамас бөлігі болып табылады.
Шаруашылыктың нарықтық қатынастарға ... ... ... ... ... мән ... ... оның сақталуына байланысты
ұдайы өндірісте ақшалай ... ... ... ... Екіншіден, бұл қағидатты ... ... ... қамтамасыз ету үшін қажет. Олардың жұмысын ұйымдастыру
кағидаттары ... ... ... ... ... жол бермейді. Үшіншіден, әр жекелеген қарыз алушы үшін ... ... ... жаңа ... ... мүмкіндік береді.
Несиенің төлемділігі— бұл несие беруші қарыз алушыға берілетін қаражатты
қайтару барысында бастапқы сомадан есіп қайтарылатындығын ... ... ... несиені пайдаланғаны үшін төленетін сыйақы (пайыз) түрінде
беріледі.
Несиеге қойылатын сыйақы мөлшерлемесін несиенің бағасы деп те ... ... ... ... ... ... үшін сыйақы мөлшерлемесі
несиеге деген сұраныс пен ұсыныс негізінде қалыптасады.
Қазіргі банктердің несие үшін сыйақы мөлшерлемесін белгілеуде ... ... ... ... орталық банктің коммерциялық банктерге беретін ссудалары (мүдделендіру)
бойынша белгіленетін сыйақысының базалық мөлшерлемесі;
• банкаралық несие бойынша орташа сыйақы мөлшерлемесі;
• өз ... ... ... ... төлейтін орташа сыйақы мөлшері;
• банктің несиелік ... ... ... ... үлесі
қаншалықты жоғары болса, несие бағасы соғұрлым ... ... ... ... ... ... ... аз болса, несие бағасы да арзан болады);
... ... ... мен түрі, нақтырақ айтсақ, банк үшін онын
қамтамасыз етілуіне байланысты тәуекел дәрежесі;
• еліміздегі ақша ... ... ... ... ... ... соған сәйкес несие үшін төленетін сыйақыда ... ... ... инфляция жағдайындағы ақшаның ... ... ... ... ... қатар, пайыз мөлшерлемесіне объективтік және экономикалық, сол
сияқты субъективтік факторлар да әсер етеді. Шын ... ... және ... ... ... ... ... қымбатқа түссе, соғұрлым
несиенің бағасы жоғары келеді.
Банктік тәжірибеде ссуда бойынша жай және ... ... ... қолданылады. Жай сыйақыны есептеу формуласы келесідей түрде
беріледі:
мұндағы:
і — сыйақы мөлшері;
Р — ... ...... ... ... ... саны;
I — ссуданың барлық мерзіміне есептелетін жай сыйақы сомасы.
Несие бойынша есептелетін күрделі ... ... ... — сыйақы мөлшерлемесі;
Р - несиенің бастапқы сомасы;
I — несиенің барлық мерзіміне есептелетін сыйақы сомасы;
n — ... ... ... ... ... ... кезеңінде қарыз калдығының бір бөлігі ... ... ... ... онда ... ... ссудалық қарызға
сыйақыны есептеу келесідей формулаға байланысты жүргізіледі:
мұндағы:
Ig - мерзімі өткен карыз бойынша есептелген сыйақы сомасы;
G — ... ... ... ...... ... карыз бойынша сыйакы мөлшерлемесі
(айыппұл);
tl — ... ... ... ... ... ... байланысты сыйақы
есептелген күнге дейінгі уакыт мезгілі;
t2 — несие бергеннен бастап мерзімі өткен ... ... ... ... мезгілі.
Несиелеудің келесі бір кағидаты — берілетін ... ... ... ... Бұл кағидаттың пайда болуы негізінен несиенің
экономикалық категория ретінде шығуымен бірге ... ... та, ... ... бұл ... ... ... өзгерген.
Ал, бүгінгі несиенің қамтамасыз етілуі ретінде кепіл, ... ... ... ... ... осы ... ... етілу тәсілдеріне токталайық. Кепілге
берілетін ссуда — бұл карыз алушының активтерімен камтамасыз етілген ... ... ... қарыз алушының иелігінде қалып, оның
пайдалануында болады.
Экономикасы ... ... ... ... ... ... ... болып
келген жағдайларда несие қамтамасыз етілмеуі де мүмкін.
Несие ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан кепілге берілетін кейбір активтердің төмендегідей ... білу ... ... несие берілуі туралы шешім қабылдағанға дейін жеңіл
бағаланатын болуға тиіс.
Екіншіден, кепілге алынатын мүліктің нарықтағы ... ... ... ... ... кепілдің өтімділік дәрежесін есепке алу өте маңызды, басқаша
айтсақ, кепілге алынатын зат көп уакыт өтпей нақты акшаға айналуға тиісті.
Төртіншіден, ... ... ... ... ... амортизациясын
немесе моральдық тозу жақтарын ескеру қажет.
Өйткені, кейбір активтер ... ... ... ... ... тез
жоғалтады.
Кепіл хат — карыз алушы төлеуден бас тартқан жағдайда, үшінші бір жақтын
карызды өтеймін деген ... ... ... ... ... хаттың зандылығы туралы несие берушіге карыз алушыдан
төлеуді кепілдеуге, кепіл ... ... ... ... ... ... ... хаттын ссуданың қамтамасыз ету құралы ретінде
пайдалану, кепілхатты ... ... ... ала ... ... ... хат - ... экономикалык құрал ретінде мынадай түрлерге
бөлінеді.
Біріншіден, ол ... ... ... ... ... ... ол ... немесе шектеусіз болады. Шектеусіз кепіл ... оны ... бір ... ... барлық қарызын несие берушіге төлей
алмайтындығы жағдайында төлеуге кепіл береді. ... ... хат ... ... ... ... - бұл ... бір қарыз алушының ссудаға байланысты
болатын ... ... ... береді. Кепіл хаттың бұл түрлері біздің
елімізде дами алған жоқ.
Үшіншіден, жеке немесе корпоративтік кепіл хаттар. Жеке ... хат ... ... ... барысында қолданылады.
Корпорациялардың кепіл ... ... бір ... ... ... ... жиі пайдаланылады. Бұл аталған кепіл хаттар ... ... кең ... де, ... ... беретін
кепіл хаттарына банктер әлі де болса, олардың түбінде өтей ... ... ... ... ... бір жолы — ... ... енді біздіц тәжірибемізде кезінде колданылғанымен де, оның айналасында
көптеген мәселелер орын алуда.
3. Банктің несиелік комитетінің құрамы мен ... ... - ... беру ... ... ... бөгде адамдардың
араласуына жол бермейтін және несиелік тәуекелді төмендетуді қамтамасыз
ететін ... ... ... ... әр ... әр ... болуы мүмкін.
Несиелік комитеттің мынадай түрлері отандық тәжірибеде ... Бас ... ... комитеті;
— Шағын Несиелік комитет;
— Филиалдың Несиелік комитеті.
Мысал ретінде «Центркредитбанк» АҚ-ның ... ... ... құрамы 9 мүшеден тұрады:
— Директорлар Кенесінің кеңесшісі — ... ... ... ... ... орынбасары — Несиелік тәуекел ... ... ... ... ... Басқарма төрағасының орынбасары — Әкімшілік департаментінің директоры;
... ... ... — Бизнесті дамыту департаментінің
директоры;
— Басқарма төрағасының ...... ... ... Тәуекелдерді талдау және басқару департаментін Баскарушы директоры;
— Корпоративтік ... ... ... ... Заң баскармасының бастығы;
— Шағын және орта бизнесті несиелеу департаментінің Басқарушы директоры.
Несиелік комитеттің мәжілісі қажет болған ... ... ... ... ... ... ... жатады:
— Ірі жобалар бойынша несиелік тәуекел баскармасының бастығы — Департамент
директорынын орынбасары;
— Несиелік тәуекел ... ... ... ... баскармасынын бастығы;
— Корпоративтік бизнес баскармасының бастығы;
— Қауіпсіздік баскармасының бастығы.
Несиелік комитеттің хатшысын Несиелік тәуекел департаментінің директоры
сайлайды. ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі мүмкін.
Несиелік комитеттің құзыретіне мыналар жатады:
— Несиелік тәуекел департаментінін өз бетінше несиелеуіне арналған несиелік
лимиттер ... ... оз ... ... ... лимиттер белгілеу;
— Филиалдардын несиелік комитетінің құрамын, кұзыретін және ... ... ... мәжілісті өткізу рәсімдерін бекіту;
— Несиелік тәуекел ... ... және орта ... ... Жобалар бойынша корпоративтік қаржылар департаментінің
мониторингтік есептерін бекіту;
— Несиелік ... ... ... ... ... есептерін бекіту және өз бетінше ... ... ... ... ... ... өзге ... мекеме немесе каржы институты ... ... ... бағалы кағаздарын сатып алуына катысты мәселелерін карау;
— Вексель және факторинг операциялары ... ... ... ... Несиелік өтініштер мен ... ... ... ұзартуға қатысты
мәселелерді карау;
— Жоғарыда аталған мәселелерді карау барысында мынадай шешімдер шығару:
а) келісім ... ... ... келтірген жағдайда келісім беру;
б) кейінге калдыру;
в) калпына келтіруге жіберу.
Комитеттің шығарған ... коса ... ... ... Банк
басқармасынын шешімі талап етіледі:
— Несиелік комитеттін құзыретіне жатпайтын ... ... ... ... ... ... ... немесе өзгертуге келісім беру;
— Филиалдардың өз бетінше несиелеуіне арналған лимиттерді бекіту.
Кейбір банктерде шағын және орта бизнес субъектілерінін жобалары ... ... ... бөгде адамдардың араласуына жол бермейтін және
несиелік тәуекелді ... ... ... ... ұйым — ... ... ... егуі мүмкін. Ол ұйым банктің Бас ... ... ... ... ... осындай
шағын Несиелік комитет құрамы 6 мүшеден тұрады:
— Басқарма ... ...... ... департаментінің
директоры (Төраға);
— Шағын және орта бизнесті несиелеу департаментінің Басқарушы директоры.
(Төрағаның орынбасары)
— Ірі жобалар ... ... ... ... ... ... ... басқармасынын бастығы;
— Проблемалық несиелер басқармасынын бастығы;
— Заң басқармасынын өкілі.
Шағын ... ... ... ... Бір ... дейінгі сомада берілген несиелер бойынша филиалдардың
мониторингтік есебін қарау;
— Вексель және ... ... ... ... ... карау;
— Бас кеңсенін берген құзыреттері негізінде несиелік өтініштер мен несиенің
қайтару мерзімін ұзартуга қатысты мәселелерді қарау;
— Жоғарыда аталған ... ... ... мынадай шешімдердің бірін
шығарады:
а) келісім беру;
ә) ескертпелерді ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтіруге жіберу.
Филиалдын Несиелік комитетінің құрамына 5 мүше кіреді:
— Филиал директоры (Төраға);
— Бас-кеңсесінін бастығы (Төрағаның орынбасары);
— Несиелік ... ... ... ... ... қызметінің бастығы.
Филиалдың Несиелік комитетінің мәжілісіне ... ... ... ... ... Филиалдығ директоры тағайындайды.
Филиалдың Несиелік комитетінің кұзыреті мынадай:
— Берілген несиелер бойынша мониторингтік есепті қарау;
— Вексель және факторинг ... ... ... ... ... Бас кеңсенің берген құзыреттері негізінде несиелік өтініштер мен несиенің
қайтару мерзімін ұзартуға қатысты мәселелерді карау;
— Жоғарыда аталган мәселелерді карау ... ... ... бірін
шығарады:
а) келісім беру;
ә) ескертпелерді қалыпқа келтірген жағдайда келісім беру;
в) кейінге ... ... ... ... комитет аптасына бір рет мәжіліс жасауға тиіс.
Мәжілістен 2 күн бұрын күн ... ... тар ... ... ... тәртібіндегі сұрақтар міндетте түрде мыналарды қамтиды:
— Қатысушылар, соның ішінде шақырылған тұлғалар;
— Активтер мен пассивтерді басқару жөніндегі Комитеттің бекіткен ... ... ... ... департаментінің ақпараты;
— Несиелік өтініштерді қарау;
— Ағымдағы өзге де мәселелер.
Бас кеңсенің несиелік ... ... ... ... 2 ... ... ... Жоба бойынша құжаттардын барлығын тексеру мыналарды
камтиды:
— Жоба бойынша сараптамалық қорытынды және ұсыныстар;
... ... ... ... менеджерінің қорытындысы;
— Заң кызметінің қорытындысы;
— Қауіпсіздік қызметінін қорытындысы;
— Кепіл затын бағалау актісі;
— Қаралатын өзге мәселелер бойынша ақпараттар.
Күн ... мен ... ... ... Несиелік комитет мүшелеріне
мәжілістен 1 күн бүрын беріледі. Мәжілістің соңына карай барлық ... ... ... да бір данасы арнайы папкаға тігіледі, ал
калғандары жойылады.
Комитеттің ... ... ... рәсімделеді. Хаттама мен
шешімдер мәжілістің ... ... оған ... және мәжіліске
қатысқан Комитеттің мүшелерінің қолдары койылады. Мәжіліс хаттамасының
түпнүсқасы арнайы ... ... ... сейфінде бір жылға дейін
сақталады және кейіннен ... ... ... ... және ... ... жеткізіледі.
Қорытынды.
Несиелік тетіктің баска экономикалық тетіктер ... ... ... ... мен ... ... несиелік мәмілеге қатысушы тараптар
немесе оларды несиелік катынас субъектілері деп ... ... ... ... ... ... мәміле жасалмайды. Несие берушілерге
мемлекет, банктер (орталық және коммерциялық), банк ... ... ... ... сондай-ақ халықаралык қаржы ұйымдары да жатады. Кейбір
жағдайларда, несиенің коммерциялық нысанда ... ... ... өнім өндіруші кәсіпкерлер де жатуы мүмкін. Ал, ... ... ... ... ... бар кез ... ... және жеке тұлғалар
жатады.
Несиелеу объектісі — бұл несиенін пайдалану заты, яғни ... ... аясы деп ... ... объектісіне, экспортты және импортты тауарлар мен қызметтермен
жабдықтау, экономикалық ... ... ... ... ... заң ды және жеке ... ... алынатын
шикізаттары, материалдары, құралдары және ... да ... ... ... ... ... мен шығыстары арасындағы
алшақтық жатады.
Несиелік комитет - несие беру туралы шешім шығаруға бөгде ... жол ... және ... ... ... қамтамасыз
ететін тұрақты ұйым.
Пайдаланылған әдебиет:
1. «Банк ісі», Мақыш С.Б., Оқулық. – Алматы: Жеті жарғы, 2009
Жоспар:
І Кіріспе.
ІІ Негізгі бөлім
1. Несиелік ... және оның ... ... ... ... ... ... несиесінің жіктелімі.
2.2. Несиелеу объектілері мен субъектілері.
2.3. Несиелеуді ұйымдастыру қағидаттары.
3. Банктің ... ... ... мен ... ... тізімі.
ҚАЗАҚСТАН БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
АҚТӨБЕ ГУМАНИТАРЛЫҚ-ТЕХНИКАЛЫҚ ӘМБЕБАП МУЛЬТИПРОФИЛЬДІК КОЛЛЕДЖІ
Тақырыбы: Банктің несиелік саясаты және несиелік тетік (механизм).
Орындаған: Шағидолла Қ.М.
Тексерген: Шукирова ... – 2010.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Табиғат ресурстарын тиімді пайдалануға ынталандыратын, жауапкершілігін артыратын экономикалық механизм мен тетіктер жүйесі15 бет
Құқықтық реттеу механизмі (тетігі)6 бет
Коммуникацияның теориялық әдістері5 бет
Шағын бизнес субъектілерінің қызметіне салық салу88 бет
Қор нарығының қазіргі замандағы жай-күйі және халықтың жинақтарын инвестицияларға айналдырудың негізгі механизмдері100 бет
Машина жасау7 бет
Машина картасы мен сұлбасын құрастыру4 бет
Операциялық тетік нәтижесін талдау және бағалау20 бет
Тетікті өңдеудін технологиялық бірізділігін жобалау14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь