Дебиторлармен есеп айырысу есебі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І тарау. ДЕБИТОРЛАРМЕН ЕСЕП АЙЫРЫСУ ЕСЕБІ.
1.1. Дебиторлық берешекті мойындау мен өлшеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер борышының есебі ... ... ... ...8
1.3. Күмәнді дебиторлық борыштар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

ІІ тарау. БАСҚА ДА ДЕБИТОРЛЫҚ БЕРЕШЕКТЕР.
2.1. Еншілес, тәуелді серіктестіктердің дебиторлық борыштарының
есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.2. Есеп беретін адамдармен және басқа да дебиторлармен есеп айырысу есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.3. Алдағы кезең шығындары және берілген аванстар есебі ... ... ... ... ... ..22

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
ҚОСЫМШАЛАР.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың басқа заңды немесе жеке тұлғалардан оларға сатқан тауарлары, көрсеткен қызметтері, сондай-ақ аванс ретінде алдын-ала төлеген төлемдері үшін алашақ борыштары – дебиторлық борыштар, яғни алынуға тиісті шоттар деп аталады.
Осы кәсіпорындар мен ұйымдарға берешек борышы бар занды жане жеке тұлғалар дебитор болып табылады. Өтелетін (алынатын ) уакытына қарай алынуға тиісті дебиторлык борыштар жане ұзак мерзімді алынуға тиісті борыштар болып екіге бөлінеді. Есеп беретін уақытынан кейінгі бір жыл ішінде алынатын дебиторлык берешектер ағымдағы активтер қатарында есептелінеді.
Ұйымның қаржы жағдайын сипаттайтын көрсеткіштердің қатарына дебиторлық борыштардың айналымы жатады. Яғни дебиторлық борыштардың есептелген уақыты мен өтелу уақытының арасындағы мерзім күндерінің саны. Ұйымның дебиторлық борышы оған байланысты кіріс танылған жағдайда ғана анықталады.
1.Қазақстан Республикасы Президентінің «Бухгалтерлік есеп туралы» 1995 жылғы 25желтоқсандағы №2732 заң күші бар жарлығы.
2.КеулімжаевК.Қ «Корреспонденция счетов» Алматы:БИКО, 2000
3.Кеулімжаев К.Қ., ТөлнегеновЭ.Т., БайдәулетовМ. Б., Құдайбергенов Н.А. «Субьектінің қаржы-шаруашылық қызметі бухгалтерлік есеп шотының корреспонденциясы» Алматы: Эконномика,1998
4.Вахрушина М.А «Бухгалтерский учет» Москва ЗАО «Финстатинформ»,2000
5.«Шаруашылық жүргізуші субъектідегі бухгалтерлік есеп» Назарова В.Л. Алматы Экономика 2005.
6.В.К. Родостовец, Г.Ғ. Ғабдуллин, В.В. Родостовец, О.И. Шмидт «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» Алматы 2003.
7.Толпаков Ж.С. «Бухгалтерский учет» Караганда 2004.
8.Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А. «Бухгалтерлік есеп принциптері» Алматы 2003
9.Родостовец В.К. Родостовец В.В., Шмидт О.И. «Бухгалтерский уч т на предприятии» Алматы 1998
10.Орысша-қазақша сөздік.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................
.........................................3
І тарау. ДЕБИТОРЛАРМЕН ЕСЕП АЙЫРЫСУ ЕСЕБІ.
1.1. Дебиторлық ... ... ... ... ... мен тапсырыс берушілер борышының есебі...............8
1.3. ... ... ... ... ДА ДЕБИТОРЛЫҚ БЕРЕШЕКТЕР.
2.1. Еншілес, тәуелді серіктестіктердің дебиторлық борыштарының
есебі.......................................................................
.............................................15
2.2. Есеп беретін адамдармен және ... да ... есеп ... ... ... ... және ... аванстар
есебі......................22
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.............................24
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР.........................................................25
ҚОСЫМШАЛАР.
КІРІСПЕ
Кәсіпорындар мен ұйымдардың басқа заңды немесе жеке ... ... ... көрсеткен қызметтері, сондай-ақ аванс ретінде
алдын-ала төлеген төлемдері үшін алашақ борыштары – ... ... ... ... ... деп ... кәсіпорындар мен ұйымдарға берешек борышы бар занды жане жеке
тұлғалар дебитор болып ... ... ... ) ... ... ... дебиторлык борыштар жане ұзак мерзімді алынуға тиісті
борыштар болып екіге бөлінеді. Есеп ... ... ... бір ... ... ... берешектер ағымдағы активтер қатарында
есептелінеді.
Ұйымның қаржы жағдайын ... ... ... ... айналымы жатады. Яғни дебиторлық борыштардың
есептелген уақыты мен өтелу уақытының ... ... ... ... ... ... оған байланысты кіріс танылған ... ... ... ... ... ... есеп ... есебі» деп
аталады және де екі тараудан тұрады.
І тарауда дебиторлық борыштар ... ... және ... борыштар жайлы қарастырылған.
ІІ тарауда басқа да дебиторлық берешектер және аванстар есебі туралы
жазылды.
Дебиторлармен есеп айырысу есебі шот ... ... ... ... да активтер» деп аталатын активтік шотта жүргізіледі. Осы
активтік шот төмендегідей бөлімшелерден тұрады:
1210 – ... ... мен ... ... ... ... – «Күмәнді талаптар бойынша резерв»
1220– «Еншілес ұйымдардың қысқа ... ... ...... ... ... дебиторлық берешек»
1620 – «Алдағы кезең шығыстары»
1610 – «Берілген қысқа мерзімді аванстар»
Дебиторлық ... ... ... ... ... мен
толықтылығын бақылау үшін түгендеу жүргізілуі қажет, ол ... ... ... ... ... арқылы жүргізіледі.
Мұндағы басты мақсат- әрбір шоттағы сомалардың сәйкестігі мен ... ... ... табылады. Дебиторлық борышты есептеудегі басты
мәселе сату мерзімін анықтау болып табылады, яғни сатып ... ... ... ... ... ... ... тануында.
Бухгалтерлік есептің көзқарасымен қарағанда, тауарлардың тиелуі мен сатып
алушыға қаржылық және есеп ... ... ... тауарлардың
сатылғандығы деп танылады.
І тарау. ДЕБИТОРЛАРМЕН ЕСЕП АЙЫРЫСУ ЕСЕБІ
1.1. Дебиторлық берешекті мойындау мен өлшеу
Дебиторлық ...... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъект ... ... ... ... ... үшін ақша төлеу бойынша
міндеттемелері. Ол ағымдағы (өтеу мерзімі бір жыл ... ... ... және ... емес болып бөлінеді. Есепте саудалық және саудалық
емес дебиторлық ... ... ... ... ...... іс-әрекет нәтижесінде өткізілген
тауарлар мен көрсетілген қызмет үшін сатып алушылардың міндеттеме сомасы.
Саудалық емес дебитор ...... ... ... ... ... немесе филиалдарына аванстар шығынды
жабуға арналған депозиттер, алуға арналған дивидендтер мен ... ... ... ... ... ... және ... болады.
Дебиторлық берешек үш топқа бөлінеді: алынуға тиісті шоттар, алынған
вексельдер және басқалар.
Алынуға ... ... ... ... ... көрсеткен
қызметке және субъектілердің ақшалай емес активтеріне деген тілек-талаптар
кіреді. Дебиторлық берешек алынуға ... ... ... ... ... өтеу ... ... қарай ағымдық және ұзақ мерзімді болады.
Әдетте дебиторлық берешек ... ... ... вексельдер»
бабы ресми борыштың міндеттемелермен расталады.
Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар жүйесінде ... ... ... ... ... іс-әрекетіндегі объективті процесс болып
саналады.
Дебиторлық берешек пайда болу сипатына қарай қалыпты және ақталмайтын
делініп ... ... ... ... іс-әрекетінің
барысында, сондай-ақ есеп айырысудың ... ... ... ... ... ... ... субъектіге шартқа сәйкес ... үшін 156700 ... ... ҚҚС ... – 25072 ... шот ... ... бұл операция мынадай жазбалармен көрсетіледі:
1. Орындалған жұмыстардың келісім-шарттық құнына:
1210 «Алынуға тиісті шоттар» шот ... ... ... ... ... ... ... табыс» шот
кредиті – 156700.
2. ҚҚС сомасына:
1210 «Алынуға тиісті шоттар» шот дебеті
3130«ҚҚС» шот кредиті – 18804.
3. Шотты төлеу келісім-шартқа сәйкес 30 ... ... ... ... ... ... валютадағы ақша шот
дебеті.
1210 «Алынуға тиісті шоттар» шот кредиті – 175504.
Мерзімінде төленбеген дебиторлық берешек ақталмайтын болып ... есеп және ... ... ... ұйымдағы және бухгалтерлік
есеп жүргізудегі ... ... ... ... ... ... пайда болады.
Қазақстан Республикасындағы барлық шаруашылық субъектілеріндегі
табысты есептеу ... ... ... борыштар бойынша
резерв құру қажеттілігі туады. Олар тәуекел қоры болып табылады, сол немесе
борыштың өтелмеу қалуынан ... ... ... дебиторлық
берешек күмәнді борыштар бойынша резервті есептеп шығару үшін ... ... ... мен ... берушілер борышының есебі
Кәсіпорындар мен ұйымдардың «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің
борышы» деп аталатын бөлім шоттары сатып алушылар мен тапсырыс ... ... ... әр ... ... ... ... қорытындылау
үшін арналған. Аталған бөлімде келесідей шоттар қаралған:
1210 «Алынуға тиісті шоттар»
1130«Алынған вексельдер»
1210 ... ... мен ... ... өзге ... ... шот болып табылады. Сондықтан да бұл шоттардың дебитінде
борыштың сомасы ... ал ... ... ... көрсетіледі. Алынуға
тиісті шоттар сатып алушы заңды немесе жеке ... ... ... ... кәсіпорынның оларға көрсеткен қызметі үшін қарыз
сомаларын білдіреді.
«Алынуға ... ... деп ... шотта тиеліп жіберілген өнімдер
(тауарлар), атқарылған жұмыстары мен ... ... үшін ... мен ... ... банк мекемесі қабылдаған есеп айырысу
құжаттары бойынша төлеуге тиісті сомасы есептеледі. Жалпы «Алынуға ... ... ... келе ... қысқа мерзімді активтер екенін және
олардың сату ... ... ... ... болады. Сондықтан
оларды кейбір уақыттарда «саудалық міндеттемелер» деп те аталады.
Сатып алушылар және тапсырыс берушілермен есеп ... ... ... ... онда ... ... тыс ... инвестициялар, тауарлы-материалдық қорлар бойынша шот-фактуралары
немесе басқадай есеп айырысу құжаттары жинақталып, ... ... ... ... ... ... олардың
орнына қолданылатын басқадай құжаттар негізінде активтердің топтары бойынша
жазылады. Тізімдеменің бағандарында сатып алушылар бойынша ай ... ... және ... ... ... ... ... активтердің сандық мәліметтері көрсетіледі. «Сатып алушылар мен
тапсырыс ... ... ... бөлімше шоттарының кредиті бойынша
операциялардың есебі үшін №11 журнал-ордер қолданылады.
Кейбір жағдайларда ... ... ... ... ... үшін ... алуы мүмкін. Алынған вексель анықталған мерзім
ішінде беліленген соманы төлеу бойынша жазбаша міндеттемені ... – бұл бір ... ... ... міндеттемесі бар қатаң
белгіленген нысандағы төлем құжаты. Вексельді шығару мен айналым ... ... ... №97-1 ... ... ... ... Заңымен реттеледі.
Егер вексель бойынша есеп айырысу бір жыл мерзім аралығында
жүргізілетін ... ... ... ... баланстың актив бөлімінің
өтімділігі жоғарғы активтер ... ... ... ... ... ... осы соманы өз балансының қысқа мерзімді міндеттемелер бөліміндегі
берілген вексельдер бабында көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... уақыт алынады, яғни вексель қызметінің
аяқталатын уақыты есептелінеді.
Жасалу ... және ... ... ... жай және ... ... ... (соло) – вексель берушінің алғашқы талабы бойынша
төленетін еш нәрсесіз ... ... ... бар векселі
немесе белгілі бір уақытта ... ... ... көрсетілген ақша
сомасын болашақта төлеу. Мұндай ... ... ... ... ... ... тұлға (трассат) акцепт арқылы өзіне ... ... ... ... сол ... дейін вексель бойынша вексель беруші
жауапты болады.
Аударылатын вексель (тратта) – вексель берушінің ... ... ... шартталмаған ұсынысы (бұйрық) бар вексельді үшінші
тұлғаға (трассата), төлеуге бірінші вексель ұстаушыға ... ... ... ... болашақтағы белгілі бір уақытта не болмаса вексельде
көрсетілген ақша сомасын талап ету бойынша вексель.
Вексельдер ... ... ... және ... деп ... ... аталуы құнында төленетін пайыз сомасы өз
алдына бөлек көрсетіледі.
Пайызсыздық вексельдерде пайыздық сала өз ... ... ... ол ... жалпы сомасында қарастырылады.
Вексельдер өздерінің түрлері бойынша коммерциялық, қаржылық, ... ... ... өнім ... ... мен ұйымдарға ол
өнімді тұтынушы, яғни сатып алушы кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... ... ... беретін коммерциялық несиесі
ретінде рәсімделеді.
Қаржылық вексельдер арқылы тауарлық ... ... ... ... борышкерлік қатынастар рәсімделеді.
Қазыналық вексельдер мемлекеттік қазыналық міндеттемеге жатады.
Олар мемлекеттіңішкі қарыздарын өтеуіне байланысты шығарылады. ... ... ... ... номиналынан шегерім жасауды қоса
алғандағы бағасы бойынша банктерге және басқада кәсіпорындар мен ұйымдарға
сатылады. Ал ... кері ... ... алу ... ... құны ... ... иелерінің табысын атаулы және сату бағасы
арасындағы айырмашылық құрайды. Жалпы алғанда қазыналық вексельдер банктер
үшін ... ... салу ... ... ... Олар банк ... ... пайдалавнылады.
Вексельдың маңызды деректемесі (реквизиті) болып ... ... ... мен ... ... қызметкерлері вексель
бойынша төлем мерзімдерінің сақталуын қадағалап ... ... ... айырысу есебі арнайы «Алынған вексельдер» шотында жүргізіледі. Бұл
шотта ... ... ... және ... ... арадағы
олардан алынған вексельдер бойынша есеп айырысу операциялары жайлы
ақпараттар ... ... ... борыштар
Сатып алушылар мен тапсырыс беруші заңды және жеке ... ... ... ... ... ... ... несиеге
сатылған тауарлар немесе көрсетілген қызмет үшін уақтылы есеп айырыспай
немесе алынуға тиісті сомалардың бір ... ғана ... ... бөлігінің
алынбай қалуы іс-тәжірибеде әрдайым кездесіп отырады. Мұндай жағдайлардың
алғашқы нысандары ... ... ... мен ұйымдардың банкрот болып
қалуы немесе ол кәсіпорындар мен ... ... ... борышты
талап ету мерзімінің өтіп кетуі табылады. Сатып ... ... ... ... ... ... «Күмәнді қарыздар» деп
аталады. Күмәнді қарыздарға – уақытында төленбеген, ... және ... ... ... ... ... борыштар жатады.
Салық кодексіне сәйкес күмәнді талаптар – ... ... және жеке ... ... ... ... мекеме арқылы іс-әрекет жасайтын заңды ... ... ... ... ... орындау, қызмет көрсету нәтижесінде
пайда болған сәттен бастағанда үш жыл ... ... ... қатар өткізілген тауарлар, орындалған жұмыс, көрсетілген қызметтер
бойынша пайда болған деп тануға байланысты ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Республикасының заңына сәйкес талап ету мерзімі өтіп жеткен
дебиторлық берешек күмәнді қарыз ... ... ... белгісіз,
күмән тудыратын борыштарды есептен шығарудың екі тәсілі бар. Біріншісі –
тікелей есептен шығару ... ... ... ... ... ... деп
танығаннан кейін ғана тікелей есептен шығарылады. Екіншісі – резервтік әдіс
– бұл жағдайда шығындар алдын-ала қарастырылған тәсілмен есептеледі.
Егер күмәнді ... ... ... ... ... және ... ... болса, есепті кезең соңында түзету жазбасын жасау талап
етіледі. Мысалы, егер ... 15000 ... ... ... ... ... ... борыш бойынша шығынды көрсететін мынадай проводка
енгізіледі.
7210 «Жалпы және әкімшілік шығындар» шот дебеті.
1290 ... ... ... ... шот ... ... борыштарды бағалау жөнінде екі тәсіл бар: өткізу, ... ... ... ... ... ... және ... мерзімі
бойынша шоттарды есептеу тәсілі.
Өткізу көлеміне байланысты процент тәсілі – үмітсіз ... ... ... көлемінде анықталады. Бұл үшін бірнеше есепті ... ... ... ... және күмәнді борыштар бойынша резерв пайда
болуы үшін процентті белгілеуге арналған төленбеген ... ... ... ... ... шоттарды есептеу тәсілі – берешекті төлеу
мерзімі бойынша күмәнді талаптар проценті ... Бұл үшін ... ... ... мынадай категориялар бойынша жіктеу қажет:
- өтеу мерзімі әлі болмаған шоттар;
- 1 ... 30 ... ... төлеу мерзімі бар шоттар;
- 31 күннен 60 күнге дейінгі төлеу мерзімі бар шоттар;
- 61 күннен 90 ... ... ... ... бар ... 90 және одан да көп ... ... мерзімі бар шоттар.
ІІ тарау. БАСҚА ДА ДЕБИТОРЛЫҚ БЕРЕШЕКТЕР
2.1. Еншілес, тәуелді серіктестіктердің дебиторлық борышының есебі
Жалпы кез-келген ... ... ... мына ... ... ... ... «Тәуелді серіктестіктердің борышы»
1230 «Бірлесіп бақыланатын заңды тұлғалардың борышы».
Сол ұйымның барлық еншілес және тәуелді серіктестіктердің, ... ... ... дебиторлық борыштары жайлы ақпараттар
көрініс ... ... ... ... табу мақсатында
негізделген және жарғылық қоры ... ... ... анықталатын коммерциялық ұйымдар немесе заңды ... ... ... Республикасындағы шаруашылық серіктестіктер: ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестік,
қосымша жауапкершілікті серіктестік және акционерлік қоғамдар ... ... Осы ... айтылған еншілес серіктестік дегеніміз, басқа
(негізгі) шаруашылық серіктестік оның жарғылық қорына ... қоса ... ... ... ... ... ... өзінің негізгі
шаруашылық серіктестігінің қарыздарына жауап ... ... ... серіктестіктерден айырмашылығы, олар филиал боп
табылады және ондай серіктестіктердің өз алдына жарғылық қорлары болмайды,
ал ... ... ішкі ... ғана ... ... ... ... өздерінің қаржы-шаруашылық қызметінің бухгалтерлік есебін
өздері жүргізіп, есеп ... бас ... ... және ... ... заңды тұлғаның» қаптысушысы өзінің жеке қаржылық
есеп беруінде және ... ... ... есеп беруінде өзінің
үлестік қатысуын көрсетуі қажет. Ол үйлесімді (пропорционалды) біріктіру
үшін есеп беретін ... ... ... ... ... ... ... басқа субъектінің 50% тен асатын дауыс беруші
акцияларына ... ... ... ие ... ... бұл ... бақылау
қояды және негізгі шаруашылық серіктестігі болып танылады. Негізгі серіктес
пен оның еншілес ... топ ... ... есеп әрбір
еншілес серіктестік бойынша жүргізіледі. Егер инвестор басқа субъектінің 50-
нен кем ... ... ... ие ... ... жағдайда да инвестелетін
объект тәуелді субъектіге айналады.
Еншілес, тәуелді серіктестіктер және бірлесіп бақыланатын ... ... ... мына ... ... Еншілес, тәуелді серіктестіктерге, бірлесіп бақыланатын заңды
тұлғаларға ұйым ақша бергенде:
Дт «Еншілес, ... ... және ... бақыланатын заңды
тұлғалардың борышы» шоты,
Кт «Негізгі қызметтен алынған кіріс» немесе ... ... ... ... жазу жазылады. Бас жане еншілес (тәуелді)
серіктестертдің арасында жасалған есеп айырысулар 1220,2120 жане ... ... ... ... ... негізінде дебиторлық жане
кредиторлық қарыздары жабылуы ... ол ... ... ... ... шоттары дебеттеліп, 1220-1230 шоттары кредиттеледі. Есеп
айырысу шоттары ... бас ... және ... ... ... ... қана ... сонымен қатар бір еншілес (тәуелді)
серіктестіктің екінші бір серіктестікпен есеп ... да ... ... үш ... ... ... ... қарыздарын есепке алу үшін
1220,2120 шоттары пайдаланады.
2.2. Есеп беретін адамдармен және басқа да ... есеп ... мен ... басқадай операциялар бойынша тиісті
дебиторлық борыштар төмендегідей шоттарда есептеледі.
1420 «Алынуға тиісті құн салығы»
1270«Есептелген пайыздар»
1251 ... мен ... ... ... де ... ... ... «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер» бөлімшесінде
есептелуге ... ... ... ... ... ... жатпайтын) есеп айырысу операциялары есептеледі.
1420 «Алынған тиісті қосылған құн салығы» шоты ... ... ... ... ... тағы да ... бойынша жабдықтаушыларға
төлеген қосылған құн салығы сомасы жайлы ақпараттарды жинақтауға арналған.
Салықтың бұл түрі ... ... мен ... ... ... ... ... Осыған орай бұл салықты сатып алушылар тауардың құнына
қосып төлейді. Жанама салықтар бюджетке ... ... ... ... ... тұлғалардан түспейді, керісінше осы тауарларды сатушылардан түседі.
Неғұрлым баға ... ... ... ... ... да ... ... төленетін қосылған құн салығы сатылған тауарлар үшін ... ... ... пен материалдық ресурстар үшін жабдықтаушыларға
төлеген қосылған құн ... ... ... айырмашылық ретінде
анықталады.
Дт – Алынған тауарлар мен материалдық құндылықтар және ... ... ... есептелінген қосылған құн сомасына:
Дт «Алынуға тиісті қосылған құн салығы» шоты
Кт «Жабдықтаушы және мердігерлермен есеп айырысу» шоты ... ... ... ... құн салығы» шоты
Кт «Басқадай несиелік борыштар мен аударымдар» шоты ... ... ... ... ... ... шартта қаралған жалға берген
негізгі құралдары, берген несиелері мен ... ... ... ... ... ... сомасы, сондай-ақ салынған инвестициядан алынатын
дивидендтерінің ... ... ... ... ... ... ... негізгі бухгалтерлік жазулар мына түрде жазылады.
- Жалдағы негізгі құралдар, алынған ... ... ... ... есептегенде:
Дт: «Есептелген пайыздар» - деп аталатын шот,
Кт: «Акциялардың дивидендтері және пайыз түріндегі кірістер ... шот ... ... жазу жазылса,
- Есептелген пайыздар бойынша борыштардың жабылуына:
Дт: «Ақшалар» шоттарының тиістілері,
Кт: «Есептелген проценттер» деп аталатын шоты ... ... ... ... ... дебиторлық борыш» шотында төленуге тиісті жал
төлемдері жайлы ақпараттар, бюджетке және бюджеттен тыс ... ... ... ... мен ... ... ұйымдары мен
басқа да заңды тұлғаларға деген шағым талап сомалары, ... ... ... тағы да ... ... ... кассадан шаруашылық шығындарына және іссапар
бойынша шығындарға берілетін ақшалай аванс есеп берілетін сома деп ... беру ... ... операцияларды жүргізу ережелерімен реттеледі.
Іссапарлар бойынша есеп айырысуда қызметкерлердің іссапарларына байланысты
шығындарды өтеуін мынадай мөлшерлері ... ... ... 93 ... ... ... алынды:
- пәтер-тұрақты жалға алуды төлеу-тиісті құжаттармен расталған, орын
сақтағаны үшін төлем де кіретін, іс жүзінде шыққан шығындар бойынша;
- ҚР ... ... ... ... күн үшін ... ... ... екі айлық есептік көрсеткіштен аспауы керек.
Қызметкерді іссапарға жіберу үшін субъект басшысы іссапардың орны ... ... ... шығарады. Бұйрық негізінде қызметкерлерге
іссапарлық немесе №1а формасымен беріледі және ... сома ... беру үшін ... аванс сомасын заңдарда белгіленген
мөлшерлерге сәйкес жолақы, тәуліктік, пәтерлік құндарды ... ... ... ... ... тек қана ... ... жұмсауға
рұқсат етіледі. Есеп беретін адамдар ... ... ... тіркеп, іс жүзінде жұмсалған сома жайлы есеп тапсыруға ... ... ... ... есеп ... ... соң 3 күн ішінде
ұсынылады. Аванстық ұсталмаған сомасын есеп ... ... ... ... ... бекіткен аванстық есептерді тексереді
және шығындарды анықтайды.
Синтетикалық есеп «Қызметкерлердің және ... ... ... ... ... ... бұған «Есеп беретін адамдармен есеп
айырысу» 1 қосалқы шоты (субшот) ашылады.
Аналитикалық есеп әрбір аванс ... ... ... ... ... және ... ... есебі
«Алдағы кезең шығындары» деп есеп беретін кезеңде шығарылған, бірақ
келесі есеп ... ... ... жататын шығындарды атайды. Олардың
қатарына жататындар:
- алдын-ала (мерзімнен бұрын) төленген сақтандыру ... ... ... ... жазылған газет, журнал және басқа да ақпарат
құралдарының құны;
- маусыммен жұмыс істейтін ... ... ... және ... ... айтылғандармен қатар алдағы кезең шығындарына жаңа өндірісті дайындау
және меңгеруге байланысты шығындар, кен өндіруші өнеркәсіпті ... ... ... жаңа кәсіпорындарды іске қосу шығындары
жатады.
«Сақтандыру ... ... ... ... ... сомасы
есептеледі.
- Сақтандыру полисін алу үшін есеп айырысу шотынан ... ... ... ... ... ... айырысу» шоты түріндегі бухгхалтерлік жазу жазылады. «Жал
төлемі» шоты алдағы кезеңдер үшін ... жал ... ... ... шотқа байланысты төмендегідей бухгалтерлік жазулар
жазылады:
Алдағы ... үшін жал ... ... ... «Жал ... ... ... шоты түріндегі бухгалтерлік жазуы,
- Ал есепті кезеңге жатқызылатын жал төлемі есептен шығарылған
уақытта:
Дт: ... сату ... ... «Жалпы және әкімшілік
шығындары», «Үстеме шығындар» және тағы да басқа шоттардың тиістілері.
Кт: «Жал ... шоты ... ... ... жазылады.
«Басқадай алдағы кезең шығындары» шоты «Сақтандыру полисі» мен «Жал
төлемі» деп ашылатын ... ... ... ... ... ... жайлы ақпараттарды есептеу үшін арналған.
Берілген аванстардың есебі келесі шоттарда есептеледі:
- «Тауарлы-материалдық қорларды жеткізіп беруі үшін берілген ... ... ... мен ... қызметтер үшін берілген
аванстар» шоты.
Ал берілген аванстар дегеніміз ұйымның жабдықтаушылар мен ... ... ... ... ... ... ... емес активтер үшін және олардың көрсететін қандайда
бір қызметі үшін алдын ала төленіп қойылған ... ... ... ... ... шоттары тауарлық-материалдық қорларды
жеткізгені үшін алдын ала берілген аванстар сомасын сипаттайды. Осылайша
аталып өткен ... мен ... ... ... ... мен ... ... активтер жайлы түсініктеме алуға мүмкіндік береді
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы «Дебиторлармен есеп айырсу есебі» атты ... ... ... дебиторлық есеп айырсу есебі ... ... ... ... мен ... сатып алышылар ... ... ... ... дебиторлық броыштар жәнеде
басқада дебиторлық берешекетер туралы ... ... ... ... мен есеп ... есебін толық қамту баысында,
олардың есеп беретін ... және ... да ... ... ... де ... жұмыстың негізгі мақсаты – жалпы дебиторлармен есеп ... оның ... ... еншілес тәуелді серіктестіктердің
дебиторлық ... ... ... ... Сол ... ... және ... серіктестіктердің, ... ... ... ... ... жайлы
ақпараттарды аша білу.
Осы мақсат ... ... ... алға ... бір ... ... өз ... орындап,
олардың дұрыс есептелуін ... ... ... ... ... дебиторлық берешкті есептеудің негізгі міндеттеріне
мыналарды жатқызымыз:
- ... ... ... ... ... ... ... немесе
броышты өтеу күтілетін күніне қарай ағымдық және ұзақ ... ... ... берешек пайда болу сипатына қарай ... ... ... қажет:
- Дебиторлық берешек шот-фактурамен расталуы қажет:
- Бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... есептеп шығару;
- Дебиторлық берешекте алынуға тиісті ... ... ... ... жеке ... сатып алған тауарлары ... ... ... көрсеткен қызметі үшін ... ... ... ... берешек ықтимал есепке алынуы ... ... ... ... түзету жазбасын жасау талап етіледі;
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер және басқадай ... ... ... ... ... ... есептің карточкасы,
ажырату парақшылары (қағаздарын), бухгалтерлік анықтамалары және тағы ... ... ... ... ... есеп ... ... операцияларының мазмұнын сипаттайтын бухгалтерлік жазулардың
жиынтығын анықтау үшін ... ... ... ... ... сату мерзімін анықтау
болып табылады, яғни сатып алушыларға тиеліп ... ... ... ... ... ... сатылғанын тануында. Бухгалтерлік
есептің көзқарасымен қарағанда, ... ... мен ... ... және есеп айырысу құжаттарының ұсыннылуы, тауарлардың сатылғандығы
деп танылады.
Яғни осы жоғарыда айтылған баптар бойынша кәсіпорындар мен ... ... ... жеке ... ... ... ... борыш болып
табылады. Осы кәсіпорындармен ұйымдарға ... ... бар ... және жеке
тұлғалар дебиторлар болып табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1.Қазақстан Республикасы Президентінің «Бухгалтерлік есеп туралы»
1995 жылғы 25желтоқсандағы №2732 заң күші бар жарлығы.
2.КеулімжаевК.Қ ... ... ... 2000
3.Кеулімжаев К.Қ., ТөлнегеновЭ.Т., БайдәулетовМ. Б., Құдайбергенов Н.А.
«Субьектінің қаржы-шаруашылық қызметі бухгалтерлік есеп шотының
корреспонденциясы» Алматы: Эконномика,1998
4.Вахрушина М.А «Бухгалтерский учет» Москва ЗАО «Финстатинформ»,2000
5.«Шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... 2005.
6.В.К. Родостовец, Г.Ғ. Ғабдуллин, В.В. Родостовец, О.И. ... ... ... ... ... Ж.С. ... учет» Караганда 2004.
8.Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А. «Бухгалтерлік есеп
принциптері» ... ... В.К. ... В.В., Шмидт О.И. ... ... на ... Алматы 1998
10.Орысша-қазақша сөздік.
Қосымша 1.
ІССАПАРЛЫҚ КУӘЛІК
Берілді И.В. ... ... ... аты,
қызметі
экспедиторға
бірлестіктің, кәсіпорынның, мекеменің атауы
«ААА» ЖШС
куәлік берген ұйым
Іссапарға ... ... ... жер, ... фабрикасы №3
бірлестік, кәсіпорынның, мекеменің, ұйымның
Іссапар мерзімі 4 ... ... ... ... ... ... ______________________________________________
13 қаңтар 2007ж. №7
Төлқұжат (куәлік) көрсету бойынша күшінде 006789724
Бірлестік, кәсіпорын, мекеме,
ұйым басшысының қолы _________________________________________
Мекеме
мөртабаны
(ұйымның)
«____»
______________________ 20 ___ж.
М.О.
Теріс жағы
Кетті Алматы қ. ... ... ... ... 2007 ж. «13» ... 2007 ... ... Қолы ... ... ... қ. ... ... ... ... 2007 ж. «13» ... 2007 ... Қолы ... ... ... есеп №3 от 18 ... ... ЖШС
Проводка№___________
Бөлім__________ Қызметі _______ ... ... ... ... шот карт ... ... ... _____________________
_____________________
Есеп
_____________________
Сома ... ... ... жұмсау ... ... ... Бек ... ... ... ... ... ... Бухгалтер
Қолы
Құжаттар тізбесін
_______20__ж.
Теріс жағынан қарау
|
Теріс жағы
|Мерзімі |Құжат№ |Кімге,не үшін және ... ... ... | |
| | ... бойынша төленді | |шот ... ... | 1 ... Алматы- Шымкент жолақы |2200,00 |7210 | |
| | |ҚҚС 12% |264 | | ... | 2 ... ... ... |2200,00 |7210 | |
| | |ҚҚС 12% |264 | | ... | 3 ... 4 күн х (823х2) |7352,00 |7210 | ... | 4 ... ... ... алу |4000 |7210 | |
| | ... 4 күн х 1000 |600 | | |
| | | ... |16616 | | ... ... ... қолы ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Шымкент май» ақ-дағы басқа да дебиторлық қарыздарды аудиторлық тексерудің қажеттілігі69 бет
Дебиторлармен және кредиторлармен операциялардың бухгалтерлік есебін ұйымдастыру35 бет
Дебиторлық және кредиторлық есептің аудиті63 бет
Кредиторлық қарыздар мен есептелген төлемдер есебі32 бет
Қазпошта ақ-дағы дебиторлық қарыздарды аудиторлық тексеру29 бет
“Iссапарлар шығыстарының есебi” ақпараттық жүйесi81 бет
Дебиторлық берешектер бойынша есеп айырысулар есебі мен аудиті82 бет
«ОЙЛСТРОЙСЕРВИС» ЖШС-ДЕГІ іс-тәжірибе бойынша есеп беру92 бет
«Шенгел и К» ЖШС63 бет
«Қазақстан - Каспийшельф» ЖШС-ң дебиторлық қарыздар есебін талдау21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь