Көкжиектік бұрыштардың анықталу әдістері


Көкжиектік бұрыштардың анықталу әдістері
Қабылдану әдісі
Айнала қабылдану әдісі
Қайтпалану әдісі
Қандай да бір геодезиялық өлшеу жүмыстарының өлшем нәтижелері жиынын анықтау үшін теодолит аспабы барлық шарттарға сай әзірленуі керек.
Сонда, жергілікті ауданның ңажетті бұрыштық өлшем бірліктерін аныңтау төмендегідей ретте жүргізілген жөн.
Теодолиттің өлшем жүмыстарына әзірлігі:
а) өлшем аспабының бөліктері центрленген;
б) өлшем аспабының негізгі осі тікелік бағытта болатын;
в) нысаналау түтікшесі ңажетті шартта бағытталған.
Көкжиектік бүрыштардың өлшенуіне сәйкес анықталған бақылаулар өлшемдерімен жергілікті аудан берілулерінің тексерілуі сияқты шарттарды айта аламыз.

Пән: Құрылыс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Қаратау гуманитарлық-техникалық колледжі

Мамандығы: Ғимараттар мен үймәреттерді салу және пайдалану
Бөлім:Құрылыс Техникалық
Цәк: Арнайы құрылыс және Техникалық пән

Пәні: Геодезия
Тақырыбы: Көкжиектік бұрыштардың анықталу әдістері
Оқу түрі: кредиттік
Тобы: 1401-10-9б
Орындаған: Көшербай С.
Қабылдаған: Салыбекова Ж.

Қаратау 2011
Көкжиектік бұрыштардың анықталу әдістері

Қандай да бір геодезиялық өлшеу жүмыстарының өлшем нәтижелері жиынын
анықтау үшін теодолит аспабы барлық шарттарға сай әзірленуі керек.
Сонда, жергілікті ауданның ңажетті бұрыштық өлшем бірліктерін аныңтау
төмендегідей ретте жүргізілген жөн.
Теодолиттің өлшем жүмыстарына әзірлігі:
а) өлшем аспабының бөліктері центрленген;
б) өлшем аспабының негізгі осі тікелік бағытта болатын;
в) нысаналау түтікшесі ңажетті шартта бағытталған.
Көкжиектік бүрыштардың өлшенуіне сәйкес анықталған бақылаулар
өлшемдерімен жергілікті аудан берілулерінің тексерілуі сияқты шарттарды
айта аламыз.
Енді осы келтірілген шарттарды ескере отырып, көкжиектік бұрыштар
бірліктерін анықтау, негізінен:
- берілген бұрышты өлшеудегі қабылдану әдісі;
- жергілікті аудан бағыттарына сәйкес бұрыштарды өлшеудегі айнала ңабылдану
әдісі;
- қайталану әдісі арқылы жүргізіледі.
Қабылдану эдісі. Аталып отырған қабылдану әдісін
қолдану барысында, келтірілген суретке сәйкес АСВ бұрышын өлшеп, оның өлшем
бірлігін анықтау үшін алдымен теодолитті сол бұрыштың төбесіне С қатысты
орналастырамыз. Сонан соң, лимб дөңгелегін қозғалмайтын қалыпқа келтіріп,
теодолиттің бақылау түтікшесі А нүктесіне бағытталады. Сонда, алидада
дөңгелегі көрсетуіне сәйкес оның көкжиектік бағытта болатын дөңгелегінен ах
есептелу мәнін анықтауға болады. Келесі жағдайда, алидаданы В нүктесіне
нысаналау нәтижесінде а2 есептеліну мәні табылады да, ізделініп отырған
бұрыштық өлшемін анықтай аламыз.
β = а1- а2,
Яғни, қажетті бұрыштарды өлшеудегі мұндай есептеулер жартылай қабылдану
әдісі деп аталады.
Сонымен қатар, бұрыш өлшемдерінде қолданылып отырған аспапқа қатысты
өлшем нәтижелерін тексеріп, қателіктердің болмауы үшін аталған бұрышты
тікелік бұрышпен екінші рет салыстыра отырып өлшеуге болады.
Бұл жағдайда, лимб дөңгелегін шамамен 90° бірлігінде болатын бұрыштық
өлшемге бұру арқылы қажетті есептеулердің жүргізілетінін ескерген жөн.
Қорыта айтңанда, осы аталған бұрыштық өлшемдерді анықтау әдістерін
жинақтай отырып, қабылдану әдісі белгілі болады да, әрбір жартылай
қабылдану әдістерінен анықталған бұрыштық өлшемдердің орта мәні -
ізделінген бұрыштық сан мәні болып табылады.
Айнала қабылдану әдісі. Жоғарыда айтылған қабылдану әдісін қажетті
бұрыштардың өлшем бірліктерін анықтау барысында пайдалану жолдарын үйренген
кейбір жағдайларда, айнала қабылдану әдісінің қолданылуы ыңғайлы болатынын
айтуға болады.
Теодолитті берілген нүктеге қатысты, қажетті шартта орналастырған соң,
сағат тілі айналысының бағытында, анықталуға тиісті бағыттардағы
нүктелердің бұрыштық есептелінулерін жүргізе аламыз.
Сонан соң, бұрыштық өлшем бірліктерінің анықталулары соңғы есептеліну
белгісімен қайталанып жүргізіледі. Мұндай шарт лимб дөңгелегінің
қозғалмайтын қалпын тексеру ретінде болады да, жартылай қабылдану әдісін
анықтайды.
Есептеулердің, келесі жартылай қабылдану әдісі барысында лимб дөңгелегін
900 бірлігіне жуық шамасында болатын өлшемге жылжытып, теодолиттің бақылау
түтікшесін аспап биіктігінен ауыстырады да, бастапқы есептеу белгілерінің
барлық бағыттарындағы анықталуларын тізбекті түрде, керісінше, нысанаға ала
тексеріп қорытындылайды.
Қайтпалану әдісі. Енді, аталып отырған қайталану әдісіне тоқталатын
болсақ, қолданылуы барысында өлшенетін бұрыш бірліктері лимб дөңгелегінде
тізбекті түрде, жалғастыра есептелінетінін айтуға болады.
Сонда, мұндай бұрыштық өлшемдер есептеулеріне қатысты, олардың бастапқы
және соңғы мәндік шамалары қайталанып анықталады да, есептеліну
нәтижелеріндегі қателіктердің болуына себеп болмайды. Яғни, бұл бағытта
кіші дәлдіктердегі теодолитті қолдануға болады.
Енді, осы айтылған тұжырымдарды ескере отырып, өлшенетін бұрышты өлшеп,
оның өлшем бірліктерінің қандай шарттарда жүргізілетініне тоңталайық.
Бұл жағдайда, алдымен, теодолитті өлшенетін бұрыш төбесіне нысаналап,
алидаданы лимб дөңгелегінің есептеліну белгісі 0° бірлігіне сәйкестікте
болатындай қалыпта орналастырамыз. Сонан соң, лимб дөңгелегін босатып, сол
жақтағы нүктеге теодолиттің бақылау түтікшесін нысаналау нәтижесінде а
бірлігінде болатын есептеліну бірлігі белгіленеді. Келесі жағдайда,
алидаданы айналдырып, оң жақтағы нүктеге аталған түтікшені бағыттай отырып,
есептеулерді тексеруге қажетті, белгілі бір жуық мәнді шама анықталынып
алынады.
Содан кейін алидаданы тағы да бекітіп, лимб дөңгелегін айналдыра отырып,
оны сол жақтағы нүктеге нысаналаймыз, бірақ бұл жағдайдағы есептеліну
бірлігі ескерілмейді. Бұл жағдайда, лимб дөңгелегін бекітеміз де, алидаданы
айналдыру барысында теодолиттің бақылау түтікшесін оң жақтағы нүктеге тағы
да ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Модульді теңсіздіктерді шешу әдістері
Сандық талдау әдістері
Кванттық химиялық зерттеу әдістері
Күрделі есептерді шығарудың тиімді әдістері
Тәрбие әдістері
Тәрбиенің әдістері
Амортизация әдістері
Оқыту әдістері
Саясаттанудың әдістері
Сұрыптау әдістері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь