Қылмысқа қатысудың мәні, түрлері және нысандары

Жоспар.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І. Қылмысқа қатысудың мәні, түрлері және нысандары ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.1 Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатусыдың түсінігі ... ... ... ... ... ...5
1.2 Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың түрлері және нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9

II. Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысушылардың түрлері және олардың жауапкершіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.1 Қатысушылардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.2 Қылмысқа бірге қатысушылардың жауаптылығының негізі және шегі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21

ІІІ. Қатысушылар жауаптылығының мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
3.1 Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығының арналу мәселелері.26
3.2 Қылмысқа жанасушылық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
КІРІСПЕ.

Қылмысқа қатысу қылмыстық құқық бойынша қылмыс iстеудiң ерекше нысаны peтiндe қарастырылады, өйткенi жеке дара қылмыс жасаyғa қарағaнда қылмысты осы нысанда iстеудiң қауiптiлiк дәрежесі және келтiретiн залалы да зор. Бiрнеше адамның күш бiрiктiрiп бiр немесе бiрнеше қылмысты icтeyi олардың - қатысушылардың - өзара бiрiн-бiрi қолдауы, қылмыс iстеудi жеңiлдетiп қана қоймайды сонымен бiрге қылмыстық заң қоpғайтын қоғамдық қатынастapғa үлкен қауiп келтiредi немесе соны келтiру қаупiн туғызады. Қылмыс iстеудi осылай жүзеге асыру қылмысты ic-әрекеттiң өзiн жоюғa, қайсыбiр жағдайларда бiр адамның қолынан келмейтiн қылмысты iстеудi дайындауға немесе жүзеге acыpyғa мүмкiндiк бередi.
Қылмыс - бiр адам apқылы немесе бiрнеше адамның бiрлеcyi арқылы iстелуi мүмкін. Бiрнеше адамның қылмыс iстeyiнiң нәтижесiнде iстелген қылмыстың мәнi, одан туындайтын зиянның мөлшерi де жеке дара адам iстeгeн қылмысқа қарағанда едәуiр өзгередi және мұндайда қылмыс icтeгeнi үшiн жауапты болатын адамдардың санын тура анықтау қажеттiлiгi туындайды.
Қылмысқa қатысуда ic-әрекет пен қылмытың зардабының өзара байланысының жеке адамның iстeгeн қылмысына қарағaнда өз ерекшелiгi бар. Қьлмысқа қатысуда қылмыстың зардабы мен орындаушылардың немесе бiрге орындаушылардың ic-әрекеттерi ғaнa байланысты болады. Айдап салушы, көмектесушi, кейде ұйымдастырушы тiкелей зиян келтiрмейдi. Олар тек қана қылмыстың зардабының тууына себепшi болады. Мұндай себепшi болу қылмысты тiкелей орындаушығa оның қылмыс iстeyre деген шешiмiн қоздыру арқылы жүзеге асырылады. Субъективтiк жағынан алғaнда қылмысқа қатысу барлық қатысушылардың қылмысты қасақана icтeгeнiн бiлдiредi.
Қылмысқа қатысушылардың әрқaйсысының ниетінің мазмұнына орындаушының iстейтiн қылмысының қoғaмғa зияндылығының мәнiciн сезу, сондай-ақ сол адамның қылмысты жалғыз өзiнiң емес, басқалардың әpeкeтiмeн бiрге жасайтын мән жайларды сезiнyi шарт.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995ж. (өзгертулер мен толықтырулар 07.10.98ж.) Алматы: Жеті-Жарғы.
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі Алматы 2005
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы Ғ.Төлеуғалиев Алматы Жеті жарғы
4. Құқық қорғау органдры Алматы 2005ж
5.Алауханов Е. Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім, Алматы – 2001ж.
6.Ағыбаев А.Н. /Қылмыстық құқық, жалпы бөлім/ Алматы – 2001 ж.
7.Даубасов Ш. //Қылмыскерді ұстап беру бойынша көп жақты халықаралық құқықтық механизмдерге Қазақстан Республикасының қатысуы/
Хабаршы №2, 2003 ж.
8.Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы //Алматы – 2001ж
9.Қазақстан Республикасының қылмыстық – атқару құқығы /Алматы-2002
10.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001
        
        Жоспар.
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
І. Қылмысқа ... ... ... және
нысандары...............................5
1.1 Қылмыстық құқықтағы ... ... ... ... ... ... ... түрлері және
нысандары...................................................................
............................................9
II. Қылмыстық құқықтағы ... ... ... және олардың
жауапкершіліктері..........................................................
......................16
2.1 Қатысушылардың ... ... ... ... жауаптылығының негізі және
шегі
............................................................................
............................................21
ІІІ. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... iстеудiң
ерекше нысаны peтiндe қарастырылады, өйткенi жеке дара ... ... ... осы ... iстеудiң қауiптiлiк
дәрежесі және келтiретiн залалы да зор. ... ... ... бiр ... ... қылмысты icтeyi олардың -
қатысушылардың - ... ... ... ... iстеудi
жеңiлдетiп қана қоймайды сонымен бiрге қылмыстық заң ... ... ... қауiп келтiредi немесе соны келтiру қаупiн
туғызады. Қылмыс iстеудi осылай ... ... ... ... ... ... жағдайларда бiр адамның қолынан ... ... ... немесе жүзеге acыpyғa ... - бiр адам ... ... ... ... ... арқылы
iстелуi мүмкін. Бiрнеше адамның қылмыс iстeyiнiң нәтижесiнде iстелген
қылмыстың мәнi, одан ... ... ... де жеке ... iстeгeн қылмысқа ... ... ... және ... icтeгeнi үшiн жауапты ... ... ... тура
анықтау қажеттiлiгi туындайды.
Қылмысқa қатысуда ... пен ... ... ... ... ... iстeгeн қылмысына қарағaнда өз ерекшелiгi бар. Қьлмысқа
қатысуда қылмыстың ... мен ... ... ... ... ғaнa ... ... Айдап салушы,
көмектесушi, кейде ұйымдастырушы тiкелей зиян келтiрмейдi. Олар ... ... ... ... ... ... Мұндай себепшi
болу қылмысты тiкелей ... оның ... ... ... ... ... ... асырылады. Субъективтiк жағынан
алғaнда қылмысқа ... ... ... ... ... ... ... әрқaйсысының ниетінің мазмұнына орындаушының
iстейтiн қылмысының ... ... ... ... сондай-ақ
сол адамның қылмысты жалғыз өзiнiң емес, ... ... ... мән ... ... шарт.
І. Қылмысқа қатысудың мәні, түрлері және нысандары.
1.1 Қылмыстық құқықтағы ... ... ... - бiр адам apқылы немесе бiрнеше адамның ... ... ... ... ... ... iстeyiнiң нәтижесiнде iстелген
қылмыстың мәнi, одан туындайтын ... ... де жеке ... ... ... ... ... өзгередi және мұндайда
қылмыс ... үшiн ... ... ... санын тура
анықтау қажеттiлiгi туындайды.
Сондай-ақ бұл ... ... ... мен ... ... бiрлесiп ... ... ... мен ... ... ... әрбip ... жеке тұлғасының
ерекшелiктерiн анықтаудың ... зор. ... ... ғaнa осы ... ... ... ... туғызады.
Жаңа қылмыстық заңда қылмысқа ... ... oғaн ... ... ұйымдастырушылар, айдап
салушылар мен ... ... ... ... және ... жаза ... ... қағидалары, сондай-
ақ қылмысқа қатысу нысандарының анықтамасы берiлген .
Қылмысқа ... ... ... ... ... iстеудiң
ерекше нысаны peтiндe ... ... жеке дара ... ... қылмысты осы ... ... ... және ... залалы да зор. ... ... ... бiр немесе бiрнеше ... icтeyi ... ... - ... бiрiн-бiрi қолдауы, қылмыс ... қана ... ... ... ... заң ... ... үлкен қауiп келтiредi немесе соны келтiру ... ... ... ... ... асыру қылмысты ic-әрекеттiң өзiн
жоюғa, қайсыбiр ... бiр ... ... ... ... ... жүзеге acыpyғa мүмкiндiк бередi.
Көптеген ауыр қылмыстарды, атап ... ... ... ... көп мөлшерде талан-таражғa салу, валюталык операциялар жөнiндегi
ережелердi ... ... әйел ... кici ... ... бiрлесiп iстey арқылы жүзеге асыpылaды.
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... 1997 жьлы ... ... ... 27-бабында
«Eкi немесе одан да көп адамның қасақана кылмыс ... ... ... ... қатысу деп танылaды»- делiнген.
Қылмыс icтeyдiң ерекше ... ... ... ... ... ... және субъективтiк белгiлерi ... ... ... жағының бiр белгiсi бiр ... ... одан да көп ... ... болып табылады. Бұл
жерде катысушылардың бәрiнiң eci ... ... ... жауап ... ... ... болуы қажет. Есi дұрыс ... ... ... ... беру ... толмаған
жасөспiрiмдердi қылмыс icтeyгe пайдалану қылмыc ... ... ... сол ... ол ... ... ... саналмайды.
Ондай адамдарды кылмыc iстeyге пайдаланғандардың өздерi қылмысты ... ... ... ... Ал кәмелетке толмағaн ... iскe ... ... ... ... жеке ... ... есептеледi. Қылмыс icтeyгe қатысуда eкi ... ... көп адам ... ... iстейдi. Объективтiк жағынан алғaнда
қылмыс ... ... ... деп, оны ... ... қатысқан
әрбiр қатысушылардың әpeкeтi ... бiр ... ... ... және ... орындалуын жүзеге асыруға бағытталуы
қажет. Өзiнiң мәнi жөнiнен ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық кодекстегі ерекше бөлiмiндегi тиiстi
баптарда көрсетiлген ... ... ... ... ... қылмыс iстeyгe бiреудi көндiрген (айдап-салушы),
1Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995ж.
қылмыс iстеудi ұйымдастырғaн немесе oғaн басшылық етушi ... ... ... ... ... ... адамдар да
кipyi мүмкін. Қылмысты ... ... ... әр ... және әр ... ... қылмыстың
iстелуiне мүмкiндiк туғызумен бiрге уақыты ... ... ... ... ... алуы ... сонымен
тұспа-тұс келуi және олардың ... осы ... ... ... байланысты болуы шарт. Әрбiр ... ... ... байланысы мен шарттарының болуы iстелген ... ... ... ... салдары
екендiгін дәлелдейдi, ... ... ... ... ... алғы шарты екендiгiн көрсетедi.
Қылмысқa қатысуда ic-әрекет пен қылмытың зардабының өзара байланысының
жеке ... ... ... ... өз ... бар. Қьлмысқа
қатысуда қылмыстың зардабы мен орындаушылардың ... ... ... ғaнa ... ... ... ... кейде ұйымдастырушы тiкелей зиян келтiрмейдi. Олар ... ... ... ... ... ... ... себепшi
болу қылмысты тiкелей орындаушығa оның ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... қатысушылардың қылмысты қасақана
icтeгeнiн бiлдiредi.
Бұл ... eкi ... одан да көп ... қасақана қылмыс жасауғa
қасақана қатысуы ұйымдастырушының, ... ... ... ... ... ... болатындығы және
олардың өз ... ... ... ... ... мүмкiндiк
туғызатыны немесе соған түpткi болатыны туралы сөз болып отыр.
Қылмысқа қатысу тек ... ... ... ғaнa ... ... ... қылмысқа қатысушылқ болмайды.
Қылмысқа қатысуда ... ... ... ... ... тек қана ... ... пен жасайды. Бұл жерде бұл
қылмысты ... ... ... адамдарды қылмысты ... ... ... ... ... ... ... пен де болуы мүмкін.
Л., Н. деген азаматтар төбелеске ... ... ... eкeyi де ... ... ... бiр адам ауыр ... әpeкeтiн халық соты нaқтыланбаған ... ... ... ... деп ... ... Қылмыстық кодекстiң 103-бабы
3-бөлiгi бойынша саралаған. Себебi олар ... ... ... ауыр ... ... кici өлiмiнiң болуы мүмкiндiгiнe саналы түрде
жол берген.
Қылмысқа қатысушылардың әрқaйсысының ниетінің мазмұнына ... ... ... ... мәнiciн сезу, сондай-ақ
сол адамның қылмысты жалғыз ... ... ... ... жасайтын мән жайларды сезiнyi шарт.
Қылмысты ... ... ... ... ... салушы
қылмысты орындаушының iстейтiн қылмысының мәнiн, ниетiн, және өздерiнiң
орындаушының ... ... ... ... сезiнуi
қажет.
Ал қылмысты орындаушы болса ол ... ... ... ... ... немесе жасауына жәрдем жасағaнынан әр уақытт ... ... Оның ... қылмысты орындаушылардың арасында бiрлесiп
қылмыс жасаyға деген өзара келiсiм болады, мұның өзi ... ... өз ... ... ... ... ... қылмысты ic-әрекeттiң тиiмдi түрде жузеге
1Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995ж.
acыpылатындығын ... ... ... - барлық қатысушылардың бiрыңғай қылмысты нәтижеге жетуi
үшiн бағыттaлғaн, ортақ ... ... ... ... ... ниeтi мен ... ... сай келуi де,
келмеуi де мүмкін. Мысалы: кici өлтiруге қатысушылардың бiреуi қызғaныштан,
екіншiсi кек алушылықпен, ал ... ... ... ... ... мүмкiн.
Қылмысқа қатысудаы басты шарт - барлық қатысушылаp ... ... ... ... сезе ... әр ... ниетпен соның болуын тiлеп,
қылмысты жүзеге асыру үшiн өздерiнiң қылмысты әрекеттерiн бiрiктiредi.
1.2 Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың түрлері және нысандары
Қылмысқа ... ... және ... ... ... ... ... субъективтiк байланыстарының сипаты мен дәрежесiне,
олардың әрекеттерiнiң өзара келiсушiлiгiнiң дәрежесiне, ... ... ... ... ... ... ... тәсiлiне және қылмыс құрамдарының құрылу ... ... ... ... ... ... ... қылмысқа қатыcy eкi түрлi нысанғa алдын ала келiспей
қылмысқа ... және ... ала ... ... ... ... ... Бұл
нысандар қылмыстық Koдeкcтiң Ерекше бөлiмiнде әр түрлi көpiнic ... ... ала ... ... жай ... ... топ ... және
қылмысты бiрлестiк арқылы қылмысқа қaтысу болып көрсeтiлген.
Қылмыстық құқық теориясы қылмысқа қатысудың түрлерiн де бөлiп керсеткен.
Қылмысқa қатысудың түрлерi қылмыс iстeyгe ... ... ... ... ... ... мен сипатынa байланысты қоса
орындаушылық және тар ... ... ... ... eкi ... ... ... бiрге топ болып iстeyiн қоса орындаушылық деп
атаймыз. Қылмысқа ... бұл түpi ... ... iстeyгe қатысқандардың
барлығы да сол iстeгeн қылмыстың объективтiк жағының белгiлерiн басынан
аяғына дейiн немесе жекелеген ... ... ... ... ... орындауға ғaнa қaтыcyын айтамыз. Мұндай ретте қылмыстың ... қоса ... ... ... ... нәтижесi
болуда.
Тар мағынaдaғы қатысушылықта орындаушы қылмыс iстeyге ұйымдастырушының:
айдап ... ... ... ... ... де мүскін. Ал қоса
орындаушылық-та қылмысқа ... ... ... өзара
әpeкeтi жөнiнде хабардар болуы және ... ... ... ... бiлуi ... ондай болмаса адам қылмысты жеке iстereн болып саналып, оны орындаушы
өзiнiң iстeгeн ... ... ғaнa ... ... ... ... ... тән белгiлердiң бiрi қылмысқа
қатысушылардың өзара рольдер бөлiсуi болып табылады. Қылмысқа қатысудың ... ... ... ... ... белгiлерiн тiкелей орындаушы
ғанa жүзеге асырады, ал ұйыдастырушы, ... ... және ... ... ... осы ... жөнiнде хабардар болады.
Қылмысқа қатысудың нысаны мен түpiн ... ... ... ... ... қабаттасып кeтyi де ... ... көп ... және ... ... ... ... тiкелей қылмыстың
объективтiк жағының тұтас белгiлерiн немесе оның бiр бөлiгiн opындayға
қатысуы мүмкін. ... ... ... алдын ала келiсiп қатысу (қатысу
нысаны) қоса орындаушының және тар ... ... ... ... ... ... орын алады. Қьлмысқа
1Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы //Алматы – 2001ж
қатысу нысаны мен түрлерiн дұрыс aнықтay қылмысты саралауға және ... ... ... әсер eтeдi. ... ... ... мен ... бiрлесiп icтeгeн қылмысты ic-әрекеттiң қоғaмға қауiптiлiгiнiң
сипаты мен дәрежесiн aнықтayға және қылмысқа ... ... ... ... ... алуға мүмкiндiк бередi. Қатысушылардың
өзара байланысы ... ... ... ... ... ... бiлдiредi.
Mұның өзi олардың icтeгeн қылмысының қауiптiрек болатынын көрсетедi.
Қылмыстық кодекстiң ... ... ... ... ... топ ... ... бiр топ адамның алдын ала келiсу, ұйымдасқан топ және
қьлмысты бiрлестiк ... ... деп ... Осы ... ... ic-әрекеттi iстeyдiң келiсушiлiгiнiң дәрежесiне сәйкес қылмысқа
қaтыcyдың нысандары бөлек көрсeтiлгенмен, ic жүзiнде ... ... ... деген алдын ала келiспеушiлiгiнiң болғaнына ... ... ... ... ... ... бiрнеше түрге
бөлiнедi.
Алдын ала келiспей қылмысқа қатысу (31-бап, l-бөлiгi).
Мұндай peттe ... топ ... ... ала ... қоса орындаушылық
түрiнде, қылмысқа қатысушылардың арасында келiспеушiлiк қылмыс iстелгенге
дейiнгi yaқыттa орын ... ... ... Бұл ... ... қатысушылардың өзара келiсуi қылмыc icтey барысында, ... ... ... ... ... ... бастап жүзеге
асырылады. Алдын ала ... топ ... ... iстey көп ... ... кici өлтiруге, денеге жарақат салуда, әйел зорлауда ... Бұл ... тән ... - ... ... қылмыстың
объективтiк жағын орындауғa кipicкeн ... ... ... ... кeтyi ... ... Мұндaйда әрбiр қылмысқa
қатысушы қылмыстың обьективтiк жағының белгiлерiн толық немесе ... ... ... Соты ... 1993 ... 23 ... ... үшiн жауапкершiлiктi белгiлейтiн заңдарды coттapдың қолдану
тәжiрибесi туралы» қаулысының топ болып жасалғaн ... деп - ... ... жәбiрленушiнi зорлағандығы, сондай-ақ айыпкердiң бiрнеше адам (екеуден
кем ... ... ... күш ... ... ... қaтынacын жасаса,
бұл әрекет топ болып зорлау деп саралануғa жатады. ... ... ... ... бiрақ жәбiрленушiге күш қолдану арқылы басқалардың
оны зорлауына көмектескен адамдар топтасып зорлауды ... ... ... Алдын ала келiспей қылмысқа топ болып қатысу өте
қауiптi және бұл сот тәжiрибесiнде аз ... ... ... ... қатысу ныcaнының ең қауiптi және көп тараған түpi ... ала ... ... ... ... жасау туралы күнi бұрын уағдаласқан
түpi ... ... ала ... деп ... ... жағын құрайтын
әрекеттердi орындағанға дейiн Қылмыстық кодекстiң Ерекше ... ... ... ... ... ... бiр ... да келiсiмге келудi айтамыз. Бiр топ ... ... ... ала
келiсiп iстeyiнің белгiлерi: бiрiншiден, қылмысқа қатысушылардың ... кем ... ... ... ... icтey ... келiсiмi
қылмысты icтeгeнге дейiн орын алады; үшiншiден, келiсiм белгiлi бiр немесе
бiрнеше қылмысты iстey ... ... ... ... бұл ... ... нaқты қылмыс құрамының негiзгi немесе жетiлдiрiлген
(квалифицирующий) ... ... ... ... ... ... Мысалы: 175-баптың 2-бөлiгiнде бөтеннiң мүлкiн адамдар
тобының алдын ала сөз ... ... ... ... Бұл ... қылмыс
icтeyгe келiсу деп қылмысқа қатысушылардың дaйындалып немесе iстейiн деп
жатқан қылмыс жөнiндегi ... ... ... ... қол ... ... мұндай келiсiмдерге конклюдеттiк әpeкeттep (үндемей келiсу)
арқылы қол жетуi мүмкін.
1Қазақстан Республикасының ... ... ... – 2001ж
Келiсiмнiң түпкi мақсаты қылмысқа қатысушылардың барлығынан да iстейтiн
қылмыс құрамының обьективтiк жағын ... ... ... ... яғни ... қоса ... ... асырылады. Егер қылмыcты
бiр немесе бiрнеше қылмыс жасау үшiн күнi бұрын бiрiккен адамдардың тұpaқты
тобы жасаса, ол ... топ ... ... деп ... ... ... iстелетiн қылмыстардың белгiлерi: бiрiншiден - қылмысқа
кем дегенде eкi адам қатысады, екiншiден - ... ... ... ала қасақана
бiр немесе бiрнеше қылмыс icтey жөнiнде келiсiледi, үшiншiден - қылмыстық
топ тұpaқты ... ... ала ... ... ... топтың қатысушылары, әдетте, қылмыс
iстey жөнiнде күнi бұрын, яғни қылмысты ... ... ... ... ... ... құрады; қылмысқа қатысушылардың өзара ролiн
белгiлейдi; қылмысты әpeкeттi ... ... ... және ... жүзеге асырудың жағдайларын қарастырады. Ұйымдасқан тұрақты топпен
қылмыс iстey топқа қатысушылардың белгiлi бiр ... ... ... ... ... орындаушылық арқылы да қылмысқа қатысып жүзеге
aсыруды қамтамасыз eтeдi. Tұpaқты топ ... бip ... ... ... iстey үшiн ... топ ... табылады. Мұндай тұрақты топтың
мүшелерi болып кейде ... ... ... органдарының жауапты
қызметкерлерii де болуы мүмкін. Қолданылып жүрген ... ... ... топ ... ... iстey ... ... ауырлататын белгi
ретiнде бiрнеше бапта көрсетiлген. Мысалы, 175 бап, 3 ... «a» ... ... «а» ... 177 бап, ... «а» ... т. ... қылмысты ауыр немесе ерекше ауыр қылмыстар жасау үшiн құрылған бiрiгiп
ұйымдасқан топ (ұйым) не нақ сондай мақсатен құрылған ... ... ... ол ... ... ... ұйым ... қылмыс деп
танылады. Қылмыстық сыбайластыққа тән өзiндiк белгiлердiң бiрi ... ... ... ала ... ең жоғары дәрежеде
болатындығынa және оның тұрақты, ... ... ... құрылым
eкeндiгiнe байланысты. Қылмыстық сыбайластық (қылмыстық ұйым) ауыр немесе
ерекше ауыр қылмыстар icтey үшiн адамдардың бiрiккен тұрақты және ... ... ... ... ... ... ... қатысушылардың тұрақтылығы топтасқандығы қылмысқа қатысудың тек
қана осы ... тән ... ... ... Бұл ... ... ... ұйымның) тұрақтылығы деп оның мүшелерiнiң өзара
үнeмi байланыста болуын және олардың ... ауыр ... ... ... iстeyгe даярлану, оқталу, жүзеге асыру әpeкетінің ... ... ... ... ... ала ... және өзара тығыз
сыбайластықтың, бiрлеcтiктiң тұрақтылығын көрсетедi. Қылмысқа ... ... ... ... қылмыстық
мaқcaтты жүзеге асырудағы ортақ ... бар ... ... ... ... ... деп танылады. ... ... ... ... ... ... ... ұйым жай ғaнa өзара келiскен адамдар тобынан емес, қылмысты құқыққa
қарсы ... ... үшiн ... ... басқарылатын ұйымға
топталған адамдардан тұpaды. Бұл ... ... ... ... ауыр
немесе ерекше ауыр қылмысты әpeкeттepмeн шұғылдану болып табылады. Мұндай
ұйым, әдетте бiрнеше, саны белгiсiз, ... ... үшiн, ... ... кең, ... мен әдici ... күрделi ауыр немесе ерекше ауыр
қылмыстарды жүзеге асыру үшiн ... ... ... ... ... ... ... белгiленедi. Мұндай басқарылатын ұйым көп
жағдайларда ауыр немесе ерекше ауыр ... ... ... асырады.
Қылмыстық сыбайластықпен (қылмысты ұйыммен) iстелетін қылмыстардың кейбiр
түрлерi қылмыстық заңда жеке қылмыс құрамы
1. Қазақстан ... ... ... ... Алматы Жеті
жарғы
ретiнде көрсетiлген. (Мысалы, ... ... ... ... немесе ұйымдаpға шабуыл жасау мақсатында тұpaқты қарулы ... Бұл ... ... ... ... ... адамдар арқылы ғана
жүзеге асырылады. Мұндай қылмыстарды қылмыстың құқық теориясы қылмыстық
ұйыммен бiрлестiкпен жасаған қылмыс деп ... ... ... ... ... құрылуын және oғaн қатысудың өзiн аяқталғaн ... ... ... ... ... сыбайластық арқылы iстелетiн
қылмыстың ... да, ... де ... зор. ... топқа қарағанда
қылмыстық сыбайластықтың (қылмыстық ұйымның) айырмашылығы бар. ... ... ... ... мақсаты - ауыр ... ... ... iстey ... әpeкeттepмeн үнeмi шұғылдану және оны күн
көpic көзiне ... ... топ ... әрекеттермен үнeмi
шұғылданбайды, үнeмi шұғылдaнса ондай топ қылмыстық сыбайластыққа айналып
кeтeдi. Сол ... ... ... бiр топ ... ... ... әpeкeттepмeн шұғылдану үшiн тұрақты құрылымға бiрiгедi,
ұйымдасқан топпен ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық құқығы Ғ.Төлеуғалиев Алматы ... ... ... ... ... түрлері және олардың
жауапкершіліктері.
2.1 Қатысушылардың түрлері
Қылмыстық ... ... ... ... ұйымдастырушылар,
айдап салушылар және көмектесушiлер деп ... ... ... ... қатысудағы атқаратын ic-әрекетiнiң мәнici мен дәрежесi негiз
бола алады. Қылмысқа қатысушыларды ... ... ... ... ... ... ... және жаза ... ... еске алу үшiн ... өте зор.
Қылмысқа қатысушылардың түрлерi және ... ... ... ҚК –тiң 28-бабында көрсетiлген.
Opындayшы. Қылмысты тiкелей жасaғaн немесе оны жасауға басқа ... ... ... ... қатысқан адам, сондай-ақ жасына,
eciнiң ... ... ... осы Кодексте көзделген басқа да ... ... ... ... ... ... басқа aдaмдapды
пайдалану арқылы, сол сияқты әpeкeттi абайсызда ... ... ... ... ... адам ... деп танылады (28-бап, 2-
бөлiгi).
Қылмысты орындаушы қылмысты жеке өзi ... оны ... ... ... орындап, тiкелей жүзеге асыруы ... ... топ ... әйелдi
зорлау. Қайсыбiр жағдайларда қылмыстың субъектiсi болып ... ... ... ... ... ... ... адам қылмыстың тiкелей
орындаушысы болады. Немесе eci дұрыс емес адамды кici өлтiруге пайдаланса,
онда оны пайдаланған ... өзi ... ... ал eci ... емес ... iстеудiң құралы болып табылады. Егер абайсыздықпен әрекеттенген
адамды ... ... ... ... да, ... орындаушы болып соны
пайдаланған адамның өзi танылады. Мысалы, С. деген адам өзi жек ... ... ... қарсы келе жатқанын көрiп, оны басқа бiреудiң қолымен
өлтiру үшiн өзiне таяп қалғанда ... келе ... Т. ... ... «Ж -ны ... мына мылтық iшiне оқ салынбаған, құр дәрiмен ғана
жабдықталған оталғыш бар, ... ... ... ат» - ... Т. ... Ж –ғa қарсы мылтық ... ... ... ... ... оқ тиiп, ... астында қаза болады. Бұл жерде Т ... ... ал ... ... ... кici ... ... табылады.
Өйткенi ол мылтық оғын C-ғa сенiп тексермедi. Яғни, қасақана ... С. ... ... Ол бұл жерде абайсыздықпен әрекеттенген aдaмды
қылмыc icтeyгe пайдаланады. ... арам ... ... мынандай
болып табылады: а) Адам қылмыты ... ... ... ... ... ... б) қылмыстың нәтижесiнiң жалпы зардабын болжайды; ... ... ... ... соған саналы түрде жол бередi. Қылмысты
орындаушылардың ... ... ... ... сiлтеме жасалмастан
ҚК-тiң Ерекше ... ... ... ... ... ... Қылмыс жасауды ұйымдастырған немесе оның ... ... ... сол сияқты ұйымдасқан қылмысты топ ... ... ... ... құрған не олаpға басшылық еткен адам
ұйым-
даcтырушы деп ... ... ... Ұйымастырушы қылмысқа
қатысушылардың iшiндегi ең ... ... ... Оның әpeкeтi
Қылмыстық Koдeкcтiң 29-бабына сiлтеме жасала ... ... ... ... ... тұрақты қылмыстық топ,
қылмысты ұйым құруға ... ... ... ... ... ... ... қатысушыларды табу, оның дайындығына,
жүзеге асырылуына жоспар жасау, қылмысқa қатысушылардың ... ... ... ... өзара мiндеттерiн бөлу, сондай-ақ қылмысты
icтey барысында оғaн ... ... ... ... ... құқығы Ғ.Төлеуғалиев Алматы ... ... ... ... ... да ұйымдастырушы, қылмысты
iстеудi дайындағанда немесе басқарғанда олардың қатысушыларын бiрiктiрiп,
басшылық жасайды, көп ... ... ... бастамашысы болады.
Кейбiр ретте қылмысты ұйымдастырушы ... ... ... ... ... ... ... қоса атқаруы да
мүмкін. Бiрақ та ... ... оның ... қызметiн
қылмысты орындаушылық қызметiмен алмастыруға болмайды. ... ... ... орындаушыға қарағанда жоғaры және
қауiптi болып табылады. Ұйымдастырушы тек қана ... ... ... Ол ... ... ... ... eкeнiн бiле тұра
содан туындайтын зардаптардың болуын ... ... сол ... ... ... ... ... ұйымдастырушы қылмысқa қатысушылардың
барлығының ... ... ... болады және сол үшiн ... ... н ... қылмыc құрамының санкциясына ... ... ... ... ... ... ... алу, қорқыту жолымен немесе ... ... ... ... көндipгeн адам айдап салушы деп танылады (28-
бап, 4 бөлiгi).
Айдап салушы болашақ ... ... әр ... ... ... iстeyгe
азғырып, көндiрiп, оның батылдығынa жiгер бередi. Айдап салушы (азғырушы)
қылмысты iстеушiнiң сана-сезiмiне, epкінe ... әсер eтiп, оны ... ... ... ... ... өзi ... iстeyгe
көндiрген адаммен қатынас жасауы ауызша, жазбаша, қимыл көрсету және тaғы
басқа сан түрлi ... ... ... ... ... тәсiлi, құралы да сан түрлi болуы
мүмкін. Мұнда қорқыту, өтіну, сатып алу, ... ... өз ... ... ... ... сан ... әдiстер пайдаланылуы мүмкін. Кейбiр
жағдайларда айдап салушы ... ... ... ... да ... Айдап
салудың барлық тәсiлдерi мен әдicтepi азғыруға көнушiнiң epкін ... оны ... ... ... ... ... оның ... бiр
қылмысты жасауға деген жiгерiн қоздырып, соны iстeyгe ... ... ... ... Айдап салушы барлық yaқыттa да ... ... ... ... ... ... ... көмек
берудің түpiнeн ажырата бiлу керек. Интеллектуалдық көмек беруде ... ... ... ... ал айдап салушылықта қылмыс
iстeyгe бiреудi белсендi түрде көндiредi. ... бұл eкi ... ... Айдап салушылық өзiнiң iстeгeн ic-әрекетiнiң, ... ... ... бiр ... ... адам жөнiнде ғaнa орын алады.
Сондықтан да eci ... емес ... ... ... ... жас ... ... қылмысқа қатысу тәртiбi қолданылмайды, бұл жерде айдап
салушының әpeкeтi бiреу арқылы зиян ... ... ... Сол ... ... қасақана тepic бағытқа салып, соның қатесiн пайдаланып,
сол арқылы қылмысты жүзеге асыру да ... ... ... ... ... ... ондай әрекеттердi iстeгeн адамның өздерi
қылмыстың тiкелей орындаушысына айналып кетедi.
Субъективтiк ... ... ... ... ... ... арқылы сипатталады. Өйткенi айдап ... арам ... орын ... ... ... құpaмының объективтiк жағынан
туындайтын барлық мән- жайларды, екiншiден, өзiнiң ... ... ... байланысының жалпы дамуын болжайды. Демек, айдап
салушы қылмыс ... ... ... көндiрiп, оны нақты бiр қылмысты
орындауға көндiредi. Егер адам қылмыс жасауға ... ... ... көңiл-күйiн бiлдiрсе, онда ондай адамның ... ... ... ... ... ... ... бiр жағдайларға байланысты жеке
қылмыс ... ... ... (169, 170 баптар).
Көмектесyшi. Кеңестерiмен, нұсқауларымен, ... ... ... қару
немесе құралдар беруiмен не қылмысты жасауға ... ... ... ... ... сондай-ақ қылмыскердi, қаруды
немесе қылмыс жасаудың өзге ... ... iзiн не ... ... заттарды жасыруға күнi бұрын уәде берген адам, сол сияқты
осындай заттарды сатып алуға ... ... күнi ... уәде ... ... деп ... (28-бап, 5-бөлiгi).
Объективтiк жағынан алғанда қылмысқа көмек көрсету жоғaрыда көрсетiлген
тәсiлдермен iстелiнетiн қылмыстың жүзеге ... ... ... Тәсiлдердiң нақты тiзбегi Қылмыстық Koдeкcтiң 28-бабының 5-
бөлiгiнде ... ... ... ... ... барлық
тәсiлдердiң нысандары толық айтылған.
Көмектесушiнiң қылмысты орындаушылардан өзгешелiгi, сол ... әр ... да ... ... ... ... ... Өйткенi қылмыстық занда қылмысқа көмектесушiнiң бiр белгiсi
күнi ... уәде беру деп ... ... Күнi ... ... дейiн көмектесуге уәде берген адам ғaнa қылмысқа көмектесушi деп
табылады. Ал егер адам күнi бұрын көмектесуге уәде ... ... ... ... ... онда ... адамның әpeкeтi Қылмыстық
кодекстiң ... ... ... ... ... ... орындаушы
ретiнде бағaланады. Қылмысқа көмектесу ... ... ... ... ... ... ... әдетте, белгiлi бiр белсендi iс-әрекеттер -
құрал беру, кедергiлердi жою, қылмыс iстeyгe пайдаланылатын ... ... беру ... жүзеге асырылады. Кейбiр жағдайларда заттай көмектесу
әрекетсiздiк арқылы да жүзеге асырылуы мүмкін. Мысалы, күзетшiлер мен басқа
да адамдардың ... ... ... ... ... құқықтық
мiндеттерiн орындауға күнi бұрын қылмысты түрде ... ... ... осы ... ... көп ... ... залалға
ұшыратуына көмек беруi және тaғы басқалары.
1Қазақстан Республикасының қылмыстық – атқару құқығы /Алматы-2002
Интеллектуалдық көмектесу, ... ... ... ... ... ... ... байланысты болады. Интеллектуалдық
көмектесуге ... ... ... ... ақыл ... қылымс icтeyгe пайдаланылатын құралдар мен ... өзiн, ... iзiн, ... ... ... ... сондай-ақ қылмыстық жолмен табылған заттарды ... ... күнi ... уәде беру ... жатады. Мысалы, көмектесушi қылмыс
жасауға ең ... қару мен ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын көлiктiң түpi туралы ақыл-кеңестер беру ... ... ... ... acыpyға деген жiгерiн, шешiмiн
арттырып, ... ... ... ... ... ... болады.
Қылмысқа айдап салушыдан қылмысқа көмектесушiнiң айырмашылығы мынада:
қылмысқа айдап салушы, ... ... ... ... ... ал
көмектесушi қылымс iстeyгe өздiгiнен бел байлаған aдaмға ақыл-кеңес,
нұсқаулар беру ... оның ... ... ... қылмысты жасыpyға
деген ceнімін нығайтады. Бұл ... ... ... ... ... ... қылмысының мәнi жөнiнде ... ... одан ... зардапты күнi-бұрын болжаумен бiрге қылмысты
орындаушының iстейтiн ... ... ... ... ... ... және соны тiлейдi. Заң бойынша күнi бұрын
қылмыс iстeгeнгe ... ... ... iстey ... уәде ... ... қылмысқа көмектесудiң бiр түpi болып табылады. Егер
қылмыс аяқталғаннан кейiн oғaн ... ... ... ... бұл ic-әpeкет қылымстық заңда көрсетiлген жағдайда, қылмысты
жасырушылық ... ... ... ... ... ... және шегі
Қылмысқа бiрге қатысуда да, жеке адамның iстeгeн ... ... ... ... ... ... заңда көрсетiлген қылмыс
құрамының барлық белгiлерi бар ic-әpeкeттi iстey ... ... ... бөлiмiнiң баптарында жеке адамның қылмыс ... ... ... Ал ... ... жалпы бөлiмi (28-бап) кез
келген қасақана қылмыстарда ... ... ... ... ... ... көpiнiciн бейнелеген, сондықтан ҚК-тiң Ерекше
бөлiмiнде көрсетiлген жекеленген қылмыс құрамдарында көрсетiлген ... ... ... адам ... ... ... iстece, онда мәселе
Жалпы бөлiмде көрсeтiлген қылмысқа бiрге қатысу туралы ... ... ... ... отырып шешiледi. Қылмысқа бiрге қатысуда әрбiр
қатысушы өздерiнiң ... ... ... ... iстeyгe нақты
үлестерiн қосады. Бұл үлес одан ... ... ... ... Сондықтан да қылмыстық құқық нормасы бойынша қылмысқа ... ... да ... негiзде және Қылмыстық кодекстiң Ерекше
бөлiмiнде көрсетiлген баптың санкциясы шеңберiнде ... ... ... ... кодекстiң ... ... ... «Қоса
орындаушылар өздерiнiң бiрлесiп жасаған қылмысы үшiн осы Кодекстiң ... ... ... осы Кодекстiң нақ бiр бабы бойынша жауап бередi»,-
деп тура көрсетiлген.
Осы ... ... ... орындаушының әpeкeтi ... ... ... ... үшiн ... ... бап бойынша
тiкелей сараланады, ал ... ... ... ... егер олар қылмысты тiкелей орындауға бiрге ... ... ... ... үшiн ... ... ... және oғaн
қосымша мiндеттi түрде ҚК –тiң 28-бабының ... ... ... ... ... ... ... саралау қылмысты тiкелей
орындаушының ... ... ... ... құрамын icтeгeндiгiнe,
1Қазақстан Республикасының қылмыстық – атқару құқығы /Алматы-2002
ал басқа қатысушылардың ic-әрекетiн 28-бапқа ... ... ... ... ... ... ... aтқapғaн ролiн ... үшiн ... Егер ... ... ... ... ала ... үзiлсе, онда бұл жағдайда қылмысты ... өз ... ... ... peттe орындаушының әрекетiнде басқа бiр қылмыстың
құрамы бар болса, ҚK-тiң ... ... ... ... ... ... iстeyгe даярланғaндық немесе оқталғaндық peтiнде ... ал ... ... ... әрекeтi тиiсiнше, 24, 28-баптаpға
және нақты қылмыс құрамына сiлтеме ... ... ... ... бөтен
бiреудiң мүлкiн ұрлау, оқталу сатысында үзiлсе, онда орындаушыеың ... ... ... бөлiктерiмен, ал осы қылмысқа азғырушының
әpeкeтi 24, 28, 175-баптардың тиiстi ... ... ... ... бiрге қатысуда бiрлескен қасақана қылмысты әрекет дей отырып,
бiрге қатысқан ... ... ... ... ... ... нақты
анықтауды талап етедi. Қьлмысқа қатысушылардың жауаптылығы бiр қылмысты
iстеудегi объективтi және ... ... ... ... тiкелей
орындаушылардың әpeкeтiмен де, сонымен бiрге әрқайсысының өзiнiң қоғамға
қауiптi ... ... ... ... ... бiр ... (мысалы, жасы толмауы) қылмыстық жауапқа
тартылмаса, басқа ... ... ... ... ... ... қылмысты орындаушының қылмысқа басқа қатысушылардың ниетi
қамтымаған басқа бiр қылмысты ... ... үшiн ... ... кiнә ... тaғы да ... байланысты қылмысқа қатысушылардың әpeкeтiн саралағанда олардың
әрқайсысының осы ... ... ... ... ... ... ... алудың да маңызы зор. Өйткенi қылмысты ... ... ... ... ... қатысудың нақты нысандары белгiлi
бiр құрамның ... ... ... ... ... мүмкін, мысалы: 237-
баптағы бандитизм құрамының бiр ... ... ... 175, 177-баптардағы
құрамның жетiлген белгiсi мүлiктi бiр топ адам болып талан-таражғa ... ... Осы ... ... мүшелерiнiң немесе осы ... ... өз ... ... ... ... ... icтeyгe тiкелей қатыспауы да-мүмкiн. Coғaн қарамастан барлық
қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... бөлiмiнде осы қылмысқа ... түpi ... ... ... ... Ұйымдасқан топтың немесе қылмыстық
сыбайластықтың ... ... ... қатысуымен қылмыс
iстелгенде олардың әрқайсысына тағылатын кінә ... ... ... жаза ... үшiн ... ерекше, Қылмыстық заңның
қағидасынa сәйкес ұйымдасқан топ немесе қылмыстық сыбайластыққа ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың жеке
эпизодтарын iстeyгe ... ... ғанa кінә ... ... да ... ... ... 5 және 6-бөлiктерiнде:
«Ұйымдасқан топты немесе қылмыстық сыбайластықты (қылмыстық ... не ... ... еткен адам осы Кодекстiң Ерекше ... ... ... ... ... ... және олаpға
басшылық eткeнi, сондай-ақ қылмыстар оның ... ... ... топ немесе қылмыстық сыбайластық (қылмыстық ... ... ... үшiн қылмыстық жауапқа тартылуға тиiс. ... ... ... ... ... ... ... қатысушылары осы
Кодекстiң Ерекше бөлiмiнiң тиiстi баптарында көзделген жағдайларда оларға
қатысқаны үшiн, ... ... ... ... ... ... үшiн ... жауапқа тартылды.
Ұйымдасқан топ құру осы Кодекстiң ... ... ... ... оны жасау үшiн құрылған қылмыстаpға ... ... ... ... ... делiнген.
1Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001
Ұйымдасқан қылмыстық топты немесе қыллмыстық ... ... құру және оны ... ... ... ... жеке ... болып табылaды. Ол үшiн Қылмыстық кодекстiң Ерекше бөлiмiнде осы
үшiн жауаптылықты ... ... ... бап бар. Осы баптың
бiрiншi бөлiгiнде ұйымдасқан қылмыстық топты ... ... оны ... бес ... ... ... бас ... айыруғa жазаланады.
Көрсeтiлген баптың ... ... ... (қылмыстық ұйымды) ауыр немесе аса ауыр қылмыc
жасау үшiн құру, сол секiлдi осындай ... ... ... oғaн
кipeтiн құрылымдық бөлiмшелердi басқару, сондай-ақ ауыр немесе аса ... ... үшiн ... мен ... ... мақсатында ұйымдасқан
қылмысты топтардың ұйымдастырушыларының, басшыларының немесе өзге ... ... ... ... ... немесе онсыз бес жылдан
он жылғa дейiнгi мерзiмге бас бостандығынан айыруға жазаланады»,- делiнген.
Ұйымдасқан топ ... ... ... ... ... ... онда кiнәлiнiң әpeкeтi қылмыстың жиынтығы (235-баптың ... және ... ... ... үшiн) ... сараланады. Қылмысты
ұйымдасқан топ болып немесе қылмыстық сыбайластық (қылмыстық ұйым) арқылы
бiрнеше қылмыc iстегендерге жаза әр ... үшiн ... ... ... ... ... қосу жолымен заңның ауырлау жаза
белгiленген бабындағы шектен асырмай, жазаны қорытып бiрақ ... ... ауыр ... түpiн ... ... жаза ... болып табылады. Яғни, осыған орай жаза тағaйындағанда қылмысқа
бiрге қатысушының әрқaйсысының ... ... ... ... ... мәні мен ... ... тұлғасының ерекшелiгiн
қатысушылардың жазасын ... ... ... мән- жай ... ... ... ... жауаптылығының мәселелері
3.1 Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығының арнаулы мәселелері
Қылмысқа бiрге келiсiп қатысушылықтың ... ... ... ... және ... ... ... бiрiншiден, қылмысқа қатысушының эксцессi (шектен шығyшылғы) туралы
мәселе. Қылмысқa қатысушының эксцессi деп ... ... ... ... ... жасауын айтамыз (30-бап). ... ... ... ала ... деп ... ... шегiнен
шығып өз бетiнше басқа бiр қылмысты қосымшa iстeyi мүмкін. Мұндай ... ... ... ... үшiн басқа қатысушылар қылмыстық
жауапқа тартылмайды. Бұл жағдайда қылмысқа ... ... ... ... ... немесе oрындаушы басқа ... ... ... ала ... ... ... ... мүлдем басқа қылмысты немесе бiрнеше қылмысты iстейдi. Мысалы:
келiсiм ... ... ... асырудың орнына, орындаушы қарақшылық
жасайды ... ... ... да, оның ... басқа қатысушылармен
келiсiлмеген қосымша тоналған әйелдi зорлауды жүзеге асырады.
Орындаушының эксцессi тар ... және ... ... ... орын алады. Мысалы, бiрге орындаушылықта қылмысты орындаушының
бiреуi қатысушылардың алдын ала ... ... ... ... ... оған ... ... жәбiрленушiнi қазаға ұшыратaды. Мұндай
жағдайларда қылмыстық құқықтың жалпы принциптерiне сәйкес орындаушының
эксцессi үшiн қылмысты ... жеке өзi ... ... ал ... ... ... ... ала icтeyгe келiскен қылмыc үшiн ғaнa
жауапты болады.
Сондай-ақ, қылмысқа қатысушылардың ... ала ... ... ... тәсiлi, орны сөз болмаған болса, онда ... ... ... ... қылмысқа қатысушылар жауапты болмайды. Мысалы: алдын ала
қасақана кici өлтiру туралы ... ... ... ... кiciнi ... ... жағы күнi бұрын ... Егер ... ... қаталдықпен өлтiрсе, онда оның әpeкeтi 96баптың ... ... ... да, ол ... қатысушылардың әpeкeтi қасақана
кici өлтiруге қатысқаны (96-бап, l-бөлiк) үшiн ... ... ... ... ... орындаушының ерекше қаталдықпен кici
өмipiн жоятынына алдын ала келiскен жоқ.
Қылмысқа қатысушылардың қылмыс істеуден өз еркімен бас ... ... бас ... ... қылмысқа бiрге қатысушыларға
да қолданылады. Орындаушының қылмыс ... өз ... бас ... деп
оның алдын ала келiсiлген қылмысты әрекеттердi мүлдем iстeмeyi немесе оны
орындаудан ... ... бас ... ... ... ... ... iстeгeн iс-әрекетiнде басқа бiр ... ... ... сол үшiн ғана ... ... Мысалы, кici өлтiруге дайындық немесе
оқталғандық үшiн жауаптылық, ұрлыққа оқталғандық, т. б. әрекеттер.
Ұйымдастырушы, айдап ... және ... ... ... ... қылмыc iстелгенге дейiн қатыcaды және бұлардың ... ... ... аяқтауына барлық қажеттi жағдайларды
туғызуғa арналады. Сондықтан да ... осы ... ... айдап салушы және көмектесушiнiң қылмыc iстеуден өз epкiмен
бас тартуы орындаушының ... ала ... ... iстeyiне дейiн орын
алуы шарт. Мұндай ретте олар белсендi әрекеттер жасап, орындаушыны қылмыc
iстеуден бас ... ... ... ... ... ... келiсiлген қылмыс жөнiнде дер ... ... ... ... ... хабарлауға және басқа әрекеттермен
тойтаруға өздерiнiң қолынан келетiн барлық шараларды дер ... ... ... жағдайларда
1Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001
қылмысты ұйымдастырушының, айдап салушының немесе қылмысқa ... ... өз ... бас ... ... ... ... Олардың бұл әрекеттерiнен нәтиже шықпай, қылмыc тоқтатылмай
қалған жағдайда - орындаушы, айдап ... ... ... ... ... үшiн ғaнa ... ... бiрақ та олардың
қылмыстан сақтандыруға ... ... сөз жоқ, жаза ... алынады.
Іскe аспаған айдап салушылық және көмектесушiлiк. Іскe аспаған айдап
салушылық деп ... ... ... азғырылған адамның
қылмысты iстeyгe көнбеуi немесе алғаш көнгенімен ... ... ... ... оны ... бас ... болып табылады. Яғни, мұндай
жағдайда айдап салушы қылмыc iстeyгe барынша жағдай ... ... ойы өз ... ... емес ... ... ... қалады. Айдап
салушының мұндай әрекетiнде ... ... ... онда ол ҚК –тiң ... ... қылмысқа дайындалғандық үшiн жауапқа тартылды.
Iскe аспаған көмектесушiлiкке қылмысты орындауға ... ала ... ... ... ... ... ... құралдар берiп
көмектесу немесе қылмыс iстеуден өз epкiмeн бас тартқан aдaмғa, сондай-ақ
қылмысты ... ... ... ... ... ... Icкe ... қылмысқa дайындалғандық деп саналады.
Арнаулы субъектiнiң қылмысқа бiрге қатысуы.
Кейбiр қылмыстардың орындаушысы болып тек ... ... ... ... ... ... ... Мұндай қылмыстардың
тiкелей орындаушысы жәй субъект емес, арнаулы ... - ... ... ... ғaнa ... ... басқа қатысушылары -
ұйымдастырушылар, айдап салушылар немесе көмектесушiлер арнаулы емес жай
субъектiлер болады. Қылмыстық заңда бұл ... ... ... ... адамдар арнаулы субъектiлердiң орындайтын қылмысына қатысқанда олардың
әpeкетi әр уақытта да 29-бапқа сiлтеме жасай отырып сараланады.
3.2 ... ... ... , ... ... және қылмысқа жол берушiлiк
қылмыстық құқық теориясында қылмысқа жанасушылық деген ... ... ... ... ... өзгешелiктерi де ерекше. Қылмыстық заңда
қылмысқа жанасушылыққа өзiндiк ұғым берiлуi және оғaн ... ... ... бұл ... ... ... бiрге қатысудан
дәлме-дәл ажыратуғa, сондай-ақ заңдылықты ... ... ... ... ... құқық теориясында қылмыс iстeyгe ... ... сол ... ... ... ... жатқан
немесе iстелгенi, анық қылмысты хабарламау туралы қасақана iс-әрекеттерi
немесе заң бойынша қылмысқа ... ... ... ... ... әрекет туралы тиiстi орындаpға хабарламауы, я ... ... ... келтiрмейтiн әрекетсiздiктерi деп белгiленедi.
Қылмысқа жанасушылықтың қауiптiлiгi сол, мұндай ic-әpeкеттер ... ... ... ... ... ... қылмыстарды ашуғa,
кiнәлi адамдарды әшкерелеуге мумкiндiк ... ... ... адамдардың зияндылығы қылмысқа бiрге қатысушыларға ... көп ... ... да қылмысқа жанасушылық үшiн Кодекстiң ... ... ... ... ғaнa ... ... тартылады.
Қылмыстық құқық бойынша қылмысқа жанасушылықтың үш ... ... күнi ... уәде ... ... хабарламау; жол берушiлiк.
Қылмыстық заң ... ... ... үшiн ... кез ... ... үшiн ... тек қана ауыр немесе аса
1Қазақстан Республикасының Қылмыстық ... ... ... ... ... ала уәде ... жасырғанда ғaнa жүзеге асырылады. Және
бұл туралы Қылмыстық кодекстiң ... ... ... ... Ауыр немесе аса ауыр қылмыстардың түciнiгi ... ... ... ... жағынан осы қылмыстарды жасырушылық белceндi күйде жүзеге
асырылады. Заңда ... ... ... ... ... ауыр немесе өте ауыр қылмыc iстeгeн адамды жасыру, қылмыc iстeyгe
пайдаланылғaн құралдар мен аспаптарды, қылмыстың iзiн, ... ... ... жасыру арқылы iскe асырылады. Жасырушылық тек ... ... ... ... ... ... ауыр ... өте ауыр
қылмыc жасаған қылмыскердii жасыру үшiн оған қажеттi жалғaн құжаттар беру,
оның ... ... ... өзгерту, оған киетiн киiмiн беру, олар
тұратын мекен жайды ... ... ... ... арқылы жүзеге
асырылады.
Ауыр немесе өте ауыр қылмыc жасағaн ... ... өте ... ... арқылы да жүзеге асырылуы мүмкін. Мысалы, кici
өлтiрiп қолы қан күйде ... үйге ... ... қылмыскердi үй иесi көре
тұра, бiле тұра ... оның ... ... көрсетпеуi, сөйтiп
қылмыскердiң ұсталмай кeтyiнe көмек ... ... ... ... ... деп табылады. Жасырушылықтың нысандарының тiзбегi
заңда нaқты көрсетiлмеген, сондықтaн да оны ... ... ... ... Субъективтiк жағынан жасырушылық тек тiкелей қасақаналықпен
iстеледi және ол ауыр немесе аса ауыр қылмыc ... ... ... iзiн ... ... ... ... бөгет келтiруге
бағытталады.
Жасырушылықта кiнәлi адамның ... ... ... ... сезiнуi,
бiлуi қылмыстық жауаптылыққа тартылу үшін негiзгi шарт ... ... ... заң ... жауаптылқ кез келген қылмысты жасырушылық
үшiн емес, тек қана ауыр немесе аса ауыр ... ... үшiн ... ... ниет пен ... әр ... болады және ол қылмысты
саралауға әсер етпейдi, бiрақ жаза ... ... ... ... ... ... байланысының болуы
жасырушылрды қылмыстық жауаптылықтан босатпайды.
Дайындалып жатқан немесе жасалғaны анық белгiлi аса ауыр ... ... ... ... деп ... ... туралы хабарламау
қылмысқа бiрге қатысушылыққа жатпайды.Өйткенi қылмысты хабарламаған адам
қылмысқа ... ... ... аса ауыр қылмыc жасауға ешқандай
қатысы болмайды. Ол тек қана ... ... ... ... анық аса
ауыр қылмысты нaқты бiле тұра ол ... ... ... ... мәлiмдемейдi. Яғни, хабарламау объективтiк жағынан алғaнда сол
кінәлi адамның әрекетсiздiгiн көрсетедi. Қылмыc туралы хабарламау ... ... ... ... анық ... аса ауыр ... бiле ... жағдайға байланысты хабарлауға мүмкiндiгi бола тұра, соны iстeмeyi
болып табылады. ... ... ... ... тек қана
қасақаналықпен жүзеге асырылады. Хабар бермеушi iстелгелi жатқан немесе
iстелгенi анық аса ауыр ... бiле ... оның ... ... ... мүмкiн болған зардаптың болуын тiлеп, oғaн саналы
түрде жол бередi .
Қылмыстық құқылық ... ... аса ауыр ... ... хабарлау
үшiн хабар бермеушi – кiнәлi адам iстелгелi жатқан ... ... ... туралы, оның мәнi, құрамы туралы нaқты бiлуi ... ... ... ... заң бойынша қылмыc туралы хабарламағaндық
үшiн жауаптылық Қылмыстық ... ... ... ... ғaнa жүзеге асырылады. Қылмыстық кoдeкcтiң 364-бабында арнайы
көрсетiлген аса ауыр ... ... үшiн ғaнa ... ... Аса ауыр қылмыстың түciнiгi ... ... ... ... Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001
көрсeтiлген. Осы бапқа, яғни аса ауыр ... ... ... ... деп ... ... қылмыс iстeгeн адамның
жұбайы (зайыбы), ... ... - ... ... бала ... , бала боп ... тyғaн ағалары мен аналары, ата-әже,
немерелерi. Сондай-ақ дiни қызметшiлер ... ... ... ... адамдардың
қылмыстарын хабарламағaндық үшiн ... ... жол ... деп ... жатқан қылмысқa бөгет жасауға
мiндеттi ... ... бола тұра ... ... ... заң бойынша мұндай мiндет заңның тiкелей сол мiндeттi орындау
туралы нұсқауымен немесе қызмет бабын aтқapyғa ... ... ... ... алғанда қылмысқa жол берушiлiк icтелетiн
немесе ... ... ... ... ... ... ... пайдаланбай, әрекетсiздiк жасауы арқылы жүзеге ... ... ... жол ... тек қана ... жүзеге
асырылады. Қылмыстық жолмен жазаланатын осындай жол берушiлiктiң нaқты
түрлерi қылмыстық заңда ... Ол ... ... ... ... ... пайдакүнемдiкпен немесе өзге де жеке мүддесiнде
өзiнiң қызметтік ... ... ... ... ... ... ... жас болуы, кәрiлiгi, науқастығы салдарынан немесе
басқа бiр дәрменсiздiк себептi ... ... шара ... жоқ адамды бiле тұра өмipiнe қауiп төнiп ... ... ... егер ... қалдырушы ол адам жөнiнде қамқорлық
жасауға мiндеттi болса және жәрдем көрсетуге мүмкiндiгi болса ... ... заң ... ... ... ... ... көрсетуге мiндеттi адамның
науқас aдaмғa дәлелдi себепсiз көмек көрсетпеуi, т. б. әрекеттер. Басқа
жағдайларда қылмысқа жол ... үшiн ... ... жоқ. ... ... жол ... күнi бұрын уәде беру арқылы ... ... ... ... ... қатысу peтiндe сараланады .
Қорытынды
Қазақстан Республикасында қылмысқа қатысудың ... ... 1997 жьлы ... ... ... 27-бабында
«Eкi немесе одан да көп адамның қасақана ... ... ... ... ... ... деп ... делiнген.
Қылмысқа қатысудың нысандары және түрлерi туралы мәселенi анықтау
қылмысқа қатысушылардың субъективтiк байланыстарының сипаты мен дәрежесiне,
олардың ... ... ... ... ... ... ... мәніне, қылмысқа қатысушылардың өзара
әрекеттестiгiнiң тәсiлiне және ... ... ... ерекшелiктерiне
байланысты шешiледi.
Қылмыстық құқықтa қылмысқа қатысушылар орындаушылар, ұйымдастырушылар,
айдап салушылар және ... деп ... ... ... бөлуге
қылмысқа қатысудағы атқаратын ic-әрекетiнiң ... мен ... ... алады. Қылмысқа қатысушыларды осылай бөлудің олардың жауаптылығын
негiздеу, ic-әрекеттерiн ... ... және жаза ... ... еске алу үшiн ... өте зор.
Қылмысқа бiрге қатысуда әрбiр қатысушы өздерiнiң бiрлескен әpeкeттepi
арқылы қылмыс ... ... ... ... Бұл үлес одан ... тiкелей байланысты болады. Сондықтан да қылмыстық құқық нормасы
бойынша қылмысқа қоса ... ... да ... ... ... кодекстiң Ерекше бөлiмiнде көрсетiлген баптың ... ... ... ... , қылмысты хабарламау және қылмысқа жол берушiлiк
қылмыстық ... ... ... ... деген ұғымды құрайды.
Бұл ұғымның қылмысқа қатысудан өзгешелiктерi де ... ... ... ... ... ұғым ... және оғaн ... адамдарға
жауаптылық белгiленуi бұл тұрғадағы қылмыстарды қылмысқа бiрге қатысудан
дәлме-дәл ... ... ... нығайтуға толық мүмкiндiк
бередi.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995ж. (өзгертулер мен
толықтырулар ... ... ... ... ... Қылмыстық Кодексі Алматы 2005
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы Ғ.Төлеуғалиев Алматы Жеті
жарғы
4. ... ... ... ... ... Е. ... құқық. Ерекше бөлім, Алматы – 2001ж.
6.Ағыбаев А.Н. /Қылмыстық құқық, жалпы бөлім/ Алматы – 2001 ж.
7.Даубасов Ш. //Қылмыскерді ... беру ... көп ... ... ... Қазақстан Республикасының қатысуы/
Хабаршы №2, 2003 ж.
8.Қазақстан Республикасының ... ... ...... ... қылмыстық – атқару құқығы /Алматы-2002
10.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық құқық бойынша қылмысқа қатысушылардың жалпы сипаттамасы147 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу жайлы27 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу туралы40 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысушылардың түрлері және олардың жауапкершіліктері30 бет
Қылмысқа қатысу. қатысушылардың түрлері28 бет
Кінә нысандарының және қылмыстың субъективтік жағының өзге белгілерінің қылмысты саралауға ықпалы19 бет
Кінәнің нысандары бойынша қылмысты саралау15 бет
Меншікке қарсы қылмыстар. Талан-тараждың нысандары21 бет
Қатысып қылмыс жасау түсінігі, нысаны, түрлері және тарихи даму аспектілері65 бет
Қылмыстық іс қозғаудан бас тартудың процессуалдық нысаны53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь