Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы "Асар" шаруа қожалығының жыртылған жерлерін кадастрлық бағалау

Кіріспе 5
1 Мемлекеттік жер кадастрының ғылыми әдістемелік негіздері (әдебиетке шолу) 9
2 Жобалау объектісінің сипаттамасы 27
2.1 Шаруашылық жөнінде жалпы мәлімет 27
2.2 Табиғи климаттық жағдайлары 28
2.3 Ауылшаруашылық өндірісінің сипаттамасы 34
3 Суармалы жерлерді кадастрлық бағалау 39
3.1 Дайындық жұмыстары 39
3.2 Топырақ бонитеттеу 44
3.3 Шаруа қожалығындағы суармалы егістікті бағалау 50
4 Суармалы жерлерді экономикалық бағалау 57
4.1 Экономикалық бағалаудың түсінігі мен принциптері 57
4.2 Жерлерді экономикалық бағалаудың әдістемесі 60
4.3 Суармалы жерлерді экономикалық бағалау 61
4.4 Жерді пайдаланудың тиімділігін талдау 71
5 Табиғат қорғау шаралары 76
6 Тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі 83
Қорытынды 92
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 96
Елдің негізгі табиғи байлығы – оның жер ресурстары, оның экономикалық және әлеуметтік игілігінің негізі. Қазақстан Республикасында саяси және экономикалық құрылысты реформалау процестері жер қатынастарын түбегейлі өзгерту және мемлекеттің тікелей басқаруымен және бақылауымен жер реформасын жүргізу қажеттілігін туғызды.
Нарықтық экономикаға көшу жерге әр түрлі меншік нысандарын енгізу, жер пайдаланудың ақылы болуын жердің өндіріс құралы, кеңістіктік базис және шектелген маңызды табиғи ресурс сияқты басты функцияларын сақтай отырып, жылжымайтын мүлік және құқықтық реттеу нысанасы ретінде заң тұрғысынан танудың объективті қажеттілігін туғызады.
Осыған байланысты елдің жер ресурстары әлеуметін тиімді пайдалану мен қорғаудың негізгі стратегиялық бағыттарын белгілеу айрықша өзекті болып табылады.
1. Қазақстан Республикасының Жер Кодексі № 442-П ҚРЗ
Алматы, «Юрист», 2003 ж.
2. Қазақстан Республикасының жер қатынастарын реттеу
жөніндегі нормативтік актілердің жинағы. Астана, 2003 ж.
3. Система сельскохозяйственного производства
Кызылординской области. Рекомендации - Алматы, ТОО
Издательсвто «Бастау», 2002 г.
4. А.С. Чешов, И.П. Фесенко Земельный кадастр. Учебник для вузов - Москва: «Издательство ПРИОР», 2001г.
5. Землеустроительное проектирования. Учебник под редакции
М.А. Гендельмана. - Москва: Агропромиздат, 1986 г.
6. Зепмлеустроительное проектирования: Учебник под редакцией М. А. Гендельмана. - ТОО «Эвлю», 1999 г.
7. Л.И. Подольский. Землеустройство: общественно-экономическая теория. Учебное пособие. Алматы, 2000 г.
8. М.А. Сулин. Основы землеустройства. Учебное пособие.
СПБ: Издательство «Лань», 2002 г.
9. А.И. Сабирова, В.В. Григорук, Т.М. Арглигдинов Земельные
отношения в Республике Казахстан: анализ, рекомендации.
Алматы, 2001 г.
10. А.С. Чешов., В.Ф. Волков Основы землепользования и землеустройства. Учебник для вузов Ростов на Дону: Издательский центр «Март», 2002 г.
11. М.А. Сулин. Землеустройство сельскохозяйственных предприятий. Учебное пособие - СПБ: Издательство «Лань», 2002 г.
12. М.А. Гендельман, С.Н. Волков, Ж.К. Крыкбаев. Научные
основы землеустройства. Курс лекций. Акмола, 1995 г.
13. С.Н Волков. Экономическая эффективность внутрихозяйственного землеустройства. Москва: 1990 г.
14. С.Н. Волков. Экономика землеустройства. Учебник.
Москва: Колос, 1996 г.
15. И.В. Дегтярев. Земельный кадастр. Учсбное пособие.
Москва: Колос, 1979 г.
16. Землеустроительное проектирование. Учебник под редакцией В.Д. Кирюхина Москва: Колос, 1976 г.
17. С.Н. Волков, В.Н. Хлыстун, В.Х. Улюкаев. Основы
землевладения и землепользования: Учебнос пособие. Москва: Колос, 1992 г.
18. Научные основы землеустройства. Учебник (В.П. Троицкий, С.Н. Волков, М.А. Гендельман, С.И. Носов) Москва: Колос, 1995 г.
19. М.Н. Заславский. Эрозия почв. - М. Мысль, 1979 г.
20. Землеустроительное проектирование. Учебник под
реда.кцией С.Н. Волкова. Москва: Колос, 1997 г.
21. В.Х. Улюкаев, А.А. Варламов, Н.Е. Петров. Земельное право и земельный кадастр. Учебник Москва: Колос, 1996 г.
22. Н.И. Акимов. Гражданская оборона. Москва, 1986 г.
23. Гражданская оборона Под редакцией Е.П. Шубина Москва: 1991 г.
24. Практикум по экологии: Учебное пособие для высщих
сельскохозяйственных учебных заведений. А.К. Саданов. З.С.
Сванбаева. - Алматы, Казгосагру, 1988 г.
25. Д.П. Никитин, Ю.В. Новиков Окружающая среда и человек.
Издательство «Высшая школа», 1980 г.
26. В.М. Помогалова. Государственный контроль за использованием
и охраной земель. Учебное пособие. Астана, 1998 г.
27. С.Н. Волков Экономическая эффективность
внутрихозяйственного землеустройства Москва, 1990 г.
28. И.Г. Архипов и др. Организация территории пастбищ и
сенокосов в Казахской ССР. Алматы, 1974 г.
29. Шаруа шаруашылығының жер пайдаланушылығын құру..
әдістемелік нұсқау. (Ж.Қ. Қырықбаев) Астана, 2002 ж.
30. Дипломдық жобалау бойынша әдістемелік құрал. (Н.Л.
Озеронская, Ж.Қ. Қырықбаев). Астана, 2004 ж.
31. Образование землепользований крестьянских (фермерских) хозяйств и уточнение их производственных программ. Методическое указание. (Э.К. Белоусова) Астана, 2002 г.
32. Землеустроительное проектирование. Устройство территории
орошаемых севооборотов и культурных пастбищ. Методическое
указание (Р.Ф. Муратов, В.Н. Семочкин, В.В Пименов). Москва. 2001 г.
33. Землеустроительное проектирование. Экономическое
обоснование размещения производственных подразделений и
хозяйственных центров сельскохозяйственных предприятий.
Методическое указание. Москва, 1981 г.
        
        Кіріспе
Елдің негізгі табиғи байлығы – оның жер ресурстары, оның экономикалық
және әлеуметтік игілігінің негізі. Қазақстан Республикасында саяси ... ... ... ... жер ... ... және мемлекеттің тікелей басқаруымен және бақылауымен ... ... ... ... ... көшу ... әр түрлі меншік нысандарын енгізу, жер
пайдаланудың ақылы болуын жердің өндіріс ... ... ... және
шектелген маңызды табиғи ресурс сияқты басты функцияларын сақтай отырып,
жылжымайтын мүлік және құқықтық ... ... ... заң ... ... қажеттілігін туғызады.
Осыған байланысты елдің жер ресурстары әлеуметін тиімді пайдалану мен
қорғаудың ... ... ... ... ... ... болып
табылады.
Қазіргі кезде жерге орналастыру акценті жер кадастрын жүргізу, жердің
және оған салық салудың жұмыс істеуі, жерді аймақтандыру ... ... ... мен оны ... ... ... бағдарламалары, сондай-ақ
ауылдық елді мекендердің жер-шаруашылық орналасу жобаларын әзірлеу
мақсаттары үшін ... ... ... ету ... ... Республикада
жер реформасы жылдары ішінде жер учаскелері мен жер ... ... ... ... сондай-ақ жер нарығын дамытуға бағытталған
жер қатынастары қалыптасып отыр. Қазақстандағы реформалар басталғанда, жер
тек мемлекеттік ... пен ... ... ... ... ... ... міндеттері мен мазмұны жоспарлы ... ... ... және ... мен ... ... жерді
есепке алуға бағытталды. Жер учаскесінің жылжымайтын мүлік ретіндегі ... ... ... ... ... ретіндегі Қазақстан Республикасының
мемлекеттік жер кадастры нарықтық экономика жағдайында жаңа жер ... мен жер ... жаңа ... ... ... Жер кадастры
жылжымайтын мүлікке, яғни жерге құқықты қорғаудың басты кепілі ... ... ... басқарудың экономикалық қажеттігінің негізі.
Республикада толық құнды мемлекеттік жер ... ... оны құру ... ... жер ... ... үшін ауылшаруашылық өндірісін жер
ресурстарын ұтымды пайдалану мен ... ... ... ... өмір ... ... қауіпсіздігін жоспарлау мен басқару
саласындағы ... ... шешу үшін ... ... жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушыларда
жерлер жағдайы туралы олардың әрі ... ... ... ... ... және ... ... болуы қажет.
Жер салығы мен жалақысының ставкасы жердің нарықтық ... ал жер ... ... ... ... жер ... ... шығады. Жер нарығы, әсіресе ауылшаруашылық жерлерінің
нарығы Қазақстанда кең ... және ... ... әлі ... ... ... ... ескеретін базалық ставкалар мен
түзету коэффициенттері негізінде жер ... ... ... құны
ауылшаруашылық мақсатындағы және өзге де санаттар жерлерін ... ... ... ... ... бойынша дифференцияланған
жер салығын есептеу үшін ... ... ... ... жер ... Республикасы жерінің табиғи және шаруашылық жағдайы, жер
учаскелерінің ... ... ... ... мөлшері мен шекарасы,
олардың сапалық сипаттамасы туралы, жер пайдаланудың есепке алынуы мен ... ... құны ... ... өзге де ... жүйесі болып табылады. Мемлекеттік жер ... ... ... ... ... ... та ... Жер
кадастрының құрамдас бөлігі суармалы жер учаскелерінің мелиорациялық жай-
күйі, ... ... және ... ... ... ... ... туралы, оларды пайдаланудың есебі ... ... ... ... жердің мелиорациялық кадастры болып
табылады.
Қазақстан Республикасында жер кадастрын жүргізуді ұйымдастыруды жер
ресурстарын басқару жөніндегі орталық ... ... мен оның ... ... ... ... жер ... Қазақстан
Республикасының мемлекеттік кадастрлар жүйесінің құрамдас бөлігі болып
табылады және жер ... ... ... ... ... ... қатысты алғанда мемлекеттік басқару органы болып табылатын,
мамандандырылған ... ... ... Қазақстан
Республикасының бүкіл аумағында бірыңғай жүйе бойынша жүргізіледі.
Мемлекеттік жер ... ... ... ... ... болып
табылады. Мемлекеттік жер кадастры аэрофототопографиялық, фотограметриялық,
кадастрлық ... ... ... ... және ... ... зерттеу, геоботаникалық және басқа да сапалық ... және ... жер ... ... байланысты басқа да жұмыстар
атқару арқылы ... ... жер ... ... ... мен қорғауды жоспарлау жөнінде, сондай-ақ жердің бірыңғай
мемлекеттік тізілімін қалыптастыру, ... және ... да ... жер үшін ... ... ... жылжымайтын мүлік құрамындағы
жер учаскелерінің құнын және табиғи ресурстар құрамындағы жердің ... алу үшін ... ... ... меншік нысанына, жер учаскелерінің нысаналы мақсатында ... ... ... ... сипатына қарамастан, Қазақстан
Республикасының ... ... жер ... ... кадастрлық
есепке алуға жатады.
Мемлекеттік жер кадастры қағазға түсіріліп жүргізіледі және ақпартты
жинақтаудың, өңдеу мен ... ... ... пайдалану арқылы
жүргізілуі мүмкін.
Мемлекеттік жер кадастрын жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының
заңдарында ... ... ... жаңа жер ... жасауға алып келді.
Жер қатынастарының сипаттамаларындағы негізгі мәселе жерге мемлекеттік
монополияны жою және жердің кей ... жеке ... ... ақылы жер
пайдалануға көшу, жерді сатып алғаны және ... үшін ... ... ... ... ... тең дамуы үшін жағдайлар
жасау; жылжымайтын жер мүлігінің нарығын құру ... ... ... ... ... ... ... шаруа қожалығының жыртылған
жерлерін кадастрлық бағалау» тақырыбындағы дипломдық жұмыстың маңызы зор.
Дипломдық жұмыстың ...... ... ... ... ... тиімділігін анықтау үшін суармалы ... оның ... ... ... ... жұмыс барысында келесі материалдар қолданылды:
1. Қызылорда облысы ... ... ... ... ... ... планы.
2. Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы «Асар» шаруа қожалығының топырақ
картасы.
3. Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы Қыркеңсе ... ... ... ... ... жер ... теориялық және ғылыми
әдістемелік негіздері (әдебиетке шолу)
Материалдық игілік қайнар көзі және салык салу обьектісі ретінде жер
туралы ... ... ... алу ... тарихи жер
кадастры туындады. Мемлекеттің пайда болуымен бірге жер мемлекеттік кіріс
арнайы салық ... ... ... бір белгілі даму сатысында алдымен жерді есепке
алу, содан кейін оны бағалау ... ... ... яғни жер ... қажеттілігі туындайды.
Кадастр сөзі латынның "салық салынатын заттардың тізімі" деген ұғым
береді. Осыған байланысты алдымен кадастр деп ... ... ... ... ... ... ... бағалауға алынған обьектіге
байланысты жер, су, орман және тағы басқа ... ... ... бір ... ... жер кадастры - жер салығы ... ... ... ал кең ... - ... салық салу үшін жер туралы
мәліметтерді алу мақсатымен жерді ... алу, жазу және ... ... жүргізетін әрекеттер жүйесі. Кадастрлардың басым түрлерінен жер
кадастры өзінің обьектісімен ерекшеленді. Жер кадастры ... ... ... ... ... ... жер еңбектің жалпы заты және шарты болып
келеді. ... жер тек қана ... ... ... орын ғана ... ол ... ... ... ... ... Ауылшаруашылығында жер өндірістің
ең басты кұралы болып табылады.
2. Жер кеңістікте көлем ... ... және ... ... ... құралдары өнімділік
күштердің даму барысында сан жөнінде ... ... ... жетілдірілген, экономикалық тұрғыда ұтымды ... ... Жер ... ... ауыстырылмайтын құралы болып табылады.
Ауылшаруашылығында жер ... ең ... ... ... ... ... ... өте
маңызды және ерекше қасиетімен, құнарлылығымен сипатталады.
Жерді дұрыс ... оның ... ... ... сөйтіп оның құнарлылығы жоғарылайды.
4. Жерді құрал ретінде пайдалану оның ... ... және ... ... байланысты. Басқа құралдарды әр орындарда
пайдалануға және бір орыннан басқа орынға жылжытуға болады.
Жердің айрықша ерекшелігі ауылшаруашылық ... оны ... ... ... ауыл шаруашылык дақыл түрлері өсіріледі.
Жердің осындай ерекшеліктері жер кадастрының мазмұнын, оны жүргізу
әдістерін және ... ... ... ... ... жер ... бөлінеді:
1. Жерлерді есепке алу.
2. Жерлерді баяндау.
3. Жерлерді бағалау.
Жерлерді есепке алуда алқаптардың кеңістік жайы ... ... және ... анықталады.
Жерлерді баяндауда олардың жаратылыс тарихы және экономикалық
қасиеттері ... ... ... ... ... ... ретінде кұнарлылығы және
пайдалылығы анықталады.
Кадастрдың осы аталған әр әрекеті өзінше ... ... ... Ал олар ... ... ... санына, сапасына, негізгі
қасиеттеріне, нышандарына толық сипаттама береді және салық салу ... ... ... көрсетеді.
Кадастрды жүргізуге әр әрекеттің маңызы туралы сұрак әр кезеңде және
әр елде әр түрлі ... Бір ... ... ең басты жерлерді есепке
алуға, басқа жағдайда жерлердің жаратылыс тарихына немесе экономикалық
баяндауға, ал ... ... ... ... немесе әрекеттерді
үйлестіруге көңіл бөлінген.
Жер кадастры салық салудың ең бір ... ... ... ... жер ... салық мөлшерін белгілеуде негіз болған. Уақыт
өте кадастрдың құқық жағының маңызы күшейе ... Ол ... ... ... ... ... және сол аркылы пайдаланатын жерлердің
шекаралары туралы азаматтык істер шешіле бастады.
Қоғамның даму кезеңдері басында негізінен жер ... ... ... ... ... ... ... және олардың сапалық
күйі бойынша ... алу ... ... ... Содан соң алқаптарды
топырақ және ... ... ... ... ... сапасына
қарай олар топтарға бөлінді, оған тарихтың көне ескерткіштері куә. Олар
қазіргі дәуірге дейінгі көптеген жылдар бұрын жер және ... ... ... ... ... ... жер ... болғандығын
куәландырады.
Жер кадастрлық материалдарды жер-құқықтық мәселелерді шешуде кеңінен
қолданады. Олар тек қана салық салу мүддесінде емес, баска да ... ... ... ... сату, сатып алу, жалға беру, пайдалану
және ... ... ... ... ... жасау. Жер кадастрының
негізгі міндеті - жер иеленушілер алатын пайданың ... ... ... ... ... ... ету болып қала берді.
Жер кадастры жерді арнайы есепке алып, бағалау ... ... ... бір ... ... ... жетіле берді. Ең алдымен зерттеу, есепке
алу, бағалау, алқап ... және ... ... ... ... ... жетілдіре түсті. Жаңа әдістерді, құралдарды қолдану
нәтижесінде жүйелі ... жер ... ... ... жоғарылады,
құжаттардың рәсімі, мазмүны ... Жер ... ... ... ... ететін күрделі шараға айналды.
Кеңес кезеңінде Қазақстанда қолданған жер кадастрының жүйесі барлык
республикаларда ортақ ... Бұл ... ең ... ... ... жер
қорының иесі мемлекет мүддесін қорғау болып табылатын. Одақтың ыдырауымен
және Республикалардың егемендік алуымен ... жер ... ... өзгерді.
Жер кадастрының қазіргі кездегі мәнін дүрыс түсіну және оның эрі қарай
дамуын алдын-ала білу үшін оның ... ... мен даму ... ... ... жер ... құрамдас бөлігі болар алдында жерді
тіркеу, есепке алу, бағалау халық ... ... ... ... көптеген белгілі өзгерістерден өтті. Бірақ олардың
арасында әрқашан да бір белгілі байланыс болды. Сондықтан олардың ... ... шын ... тұтас жүйе ретінде кеңестік жер кадастрының
қалыптасуы, даму ... деп ... ... ... құрылуы мен елімізде пайдаланылатын жерлерді тіркеу,
есепке алу арнайы мемлекеттік әдіс ретінде жүргізіле ... Ал ... тек жеке жер ... ... ... ... ... Жерді есепке алу, бағалау бірінші ... ... ... ... есепке алу бастапқы және күнделікті деп бөлінген. Ол әр болыстық
бойынша жеке ... ... ... ... ... ... ... Есептік дачаның ауданы межелеу мәліметтері бойынша
есептеліп әр учаскеге ... ... ... есептік дачаға
тіркелген, ал алқаптар ... және ... деп ... ... - ... шабындық, орман, бұта, бау-бақшалар, аула жерлері;
ыңғайсыз алқаптарға - ... ... ... ... ... Жерді
есепке алуды жүргізу нәтижесінде барлық болыстық ... ... ... ... ... жер ... ... жүмыс түрлерін қамтиды:
• Жер учаскесінің кадастрлык ісін қалыптастыруды;
• Жердің мөлшері мен сапасын ... ... Жер ... ... ... мен жер ... сондай-ақ
жер құқығы қатынастарының басқа да субъектілерін есепке алуды;
• Мемлекеттік тіркеу мақсаты үшін жер ... ... ... ... ... ... бағалау мен топырақты бағалауды;
• Жер учаскелері мен олардың субъектілері ... ... ... ... да жер-кадастрлық ақпаратты қағаз бетінде
және электрондық түрде жинақтауды, өңдеу мен ... ... жер ... ... ... құру мен жүргізуді;
• Жер-кадастр ... оның ... ... карталарды
дайындау мен жүргізуді;
• Жер-кадастр кітабы мен ... ... ... ... Жер учаскесіне құқықты куәландыратын құжаттарды дайындауды.
Жер заңдары ... ... жер ... Қазакстан
Республикасы жерінің табиғи және ... ... жер ... ... ... ... мен шекарасы олардың сапалық
сипаттамасы, жер пайдаланудың есебі мен жер ... ... ... ... ... ... жер ... қамтылатын мәліметтер тізіміне сәйкес,
оның негізгі құрам бөліктері белгіленеді.
1. Жерді сандық және ... ... ... Жер иеленушіліктер мен жер пайдаланушылықтарды тіркеу;
3. Жерді бағалау, топырақты бонитеттеу және экономикалык ... ... ... және ... ... ... ішінде
бағалау жұмыстарының нәтижесінде жазба және сызба материалдар қамтитын,
мәліметтер жасау мемлекеттік жер кадастрының аса ... ... ... табылады.
Бұл мәліметтер обьективтік және толық түрде сипатталуға тиісті:
* Жерлердің табиғи немесе шаруашылық күйін, олардың көлемі мен
сапасын, нысаналы ... Жер ... ... мен межелерін, олардын
құрамындағы алаптардың саны мен сапасын.
Осы күрделі міндетті орындау жүйелі ... жер ... ... ... ... ... Бұл ... жерге орналастыру
жұмыстарын жүзеге асыру барысында жиналатын топографиялық, топырактық,
геоботаникалық, су ... және тағы да ... ... ... ... ... ... шаруашылықаралык және ішкі
шаруашылық жерге орналастыру жобалары пайдаланылады. Осыған себепті ... және ... ... ... ... ... және ... бағалау нәтижелері жерге орналастырудың негізіне алынса соңғысының
материалдары мен мәліметтері кадастрлық істерді ... ... ... тәуелсіздігі жылдары нарыктык қатынастар мен ақылы
жер пайдалану жүйесіне көшуге жерге қатысты келісім-шарттардың көбеюі ... ... елде ... масштабты жер кадастрын енгізу меселесіне зор
көңіл бөлінуде.
Аграрлық саладағы жер ... әрі ... ... ... ... ... ... маңыздылығын арттыра түседі.
Құндық сипаттамалары тек ауылшаруашылық жерлердің межелерін анықтау
мақсатымен Республика, облыстар және ... ... ... ... ... нәтижелері салық салу, жер нарығы, кепілдікке
беру және тағы сол ... ... ... ... ... ... ... мен құндық көрсеткіштері жақын
ауылшаруашылық жерлер енгізіледі. Содан кейін топырақ картасының ... ... ... қабілеттіліктері ескеріле отырып, жоғарыда аталған
көрсеткіштер нақтыланады. Іс жүзінде бар материалдардың негізінде, бүкіл
ауылшаруашылық мақсатындағы ... ... ... әкімшілік облыстар және
республика көлемінде ауылшаруашылық алаптарының ... ... ... ... ... ... ... қүнын анықтау әдістемесі мен реттілігін
жетілдіру және жеке меншікке ... ... ... берілетін
жерлерге төлем ақысының ... ... ... жөніндегі
жұмыстар жалғасуда.
Республикада 1997 жылдан бастап мемлекеттің қатысуымен ... мен ... ұсақ жер ... жеке меншікке сатылуда.
Осымен қатар республика азаматтарына жеке ... ... ... және ... ... салуға,
жеке меншік үйлерін салуға төлемсіз 3,5 мың га-дан ... жер ... Бүл ... жер ... ... ... болып табылады.
Соңғының қалыптасуына жер учаскелерін сату жөніндегі өткізілетін конкурстар
мен аукциондар әсер ... жеке және ... емес ... ... ... ... ... асыру барысында қалыптасатын жер ... ... ... жер ... ... алу, ... ... сыйға тарту, жер учаскелерін немесе оларды ... ... ... ... ... не ... өндірістік
кооперативтердің мүлкіне жарна ретінде тапсыру, жер учаскелерін ... ... ... ... беру жөніндегі іс-әрекеттерді қамтиды.
Соңғы жылдары мемлекеттік жер кадастрын қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік,
сондай-ақ жер құқықтарын мемлекетгік тіркеуге алуға себепті жер-кадастрлық
жұмыстарының ... ... ... кадастрлық жұмыстарды уақытында орындау мақсаты мен ... ҒӨО ... ... мен облыстык маңыздағы қалаларда мамандандырылған
өндірістік бөлімшелер құрылуда.
Жер кадастрын ... ... ... ... жер ... құрастыруды және жер ... ... ... жер ... ... ... ... жұмыстар алдымен жер учаскелерін сату-сатып алу
жөніндегі келісім шарттарды рәсімдеу мен жер ... мен ... ... Республикасында жерге орналастыру және жер ... ... ... жүзеге асырылып отырады. Бұл кешен жер заңдарына
сәйкес жердің тиімді пайдаланылуын, жақсартылуын және қорғалуын, сондай-ақ
жер ... іс ... ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі болып табылады.
Толық түрде ол төмендегілерді қамтиды:
• облыстар және ... ... ... ... ... ... мен ... әзірлеу;
• ауылшаруашылық және ауылшаруашылық емес жер пайдаланушылықтар, ... және ... құру ... ... ... ... негізделген, техникалық сауатты жобаларды
жасау;
• ауылшаруашылық өндірісін тиімді жүргізу мақсатымен ішкі ... ... ... ... жер ... ... жақсартуға, сондай-ақ бүлінген жерлерді
қалпына келтіруге қатысты жұмыс жобаларын дайындау;
• болжауларды, схемаларды, ... ... ... ... тағы да ... ... ... жер ресурстарын ... ... ... ... ағымдағы және болашақ жоспарлауды негіздеу, салык салу, нарықтық
келісім шарттарды жасау және басқа да ... жер ... ... жұмыстарын жүргізу;
• жер мониторингі мен ... ... ... авторлық қадағалауды жүзеге асыру;
• жерді пайдалануға, иеленуге ... ... ... ... ... ... реттеу және заңға сәйкес рәсімдеу,
құқықты куәландыратын актілерді тапсыру, жалға алу ... ... мен ... ... және жер ... көрсету;
• жерге қатысты нарықтық келісім шарттарды ұйымдастыру, әртүрлі
схемалар мен ... ... ... ... ... және ұзақ ... мен ... аймақтарға жасалады.
Олар жерді пайдалану жөніндегі жалпы концепциялар мен бағдарламаларды
жүзеге ... ... ... ... ... кұрамында жерді және онымен
үзілмес байланыстағы өндіріс құралдарын ұтымды пайдалану және ... ... ... де қарастырылады. Бұндай болжаулар жер
ресурстарын пайдалануға байланысты шаруашылық ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Әртүрлі жерге орналастыру жобаларының мазмұны жерге орналастырудың
түрі мен түр тармақтарына, формаларына айтарлықтай тәуелді. ... ... ... ... ... ... және ... эдістері де сан
алуан.
Жерге орналастыруға тарихи қалыптасқан және дәстүрге ... ... ... және ... ... тән. Бүл ... Қазакстан
Республикасы Үкіметі бекіткен арнайы жерге орналастыру және жер ... ... ... туралы ережеде белгіленген. Жалпы түрде ол
мынадай кезеңдерден түрады:
- жерге орналастыру ісін қорғау;
- ... ... ... ... ... және ... орналастыру жобаларын жасау;
- жерге орналастыру ... ... ... ... ... ... ... жобаны жер бетіне түсіру, жерге орналастыру
материалдары мен ... ... ... ... ... ... жобасының жүзеге асырылуына авторлық
қадағалау жасау.
Қазақстанда жерге ... және жер ... ... ... ... ... мен мемлекеттік жерҒӨО құрамында
біріктірілген жобалау, іздестіру жэне ғылыми ұйымдар ... ... ... ... ... ... облыстың орталығында құрылған еншілес
кәсіпорындар мен аудандардағы кадастрлық ... ... ... ... ... Астанада жұмыс істейтін орталык
атқару органдары мен облыстардағы ... ... ... ... жұмыстарды орындауға тапсырыс беріп отырады. Сонымен бірге ... ... ... ауыл ... ... геодезия
және картография институтымен оның жергілікті кәсіпорындары айналысады. Жер
мониторингін, демек жер алаптарының күйін пайдалану динамикасын қадағалауды
"Агроресурстар жүйесі" жүргізеді.
Жер ресурстарын ... ... ... жер ... ... ... және жер бағалау проблемаларына қатысты ғылыми ... ... ... мен оның бөлімшелері ұйымдастырады.
Қазақстан Республикасының аумағын кадастрлық бөлу ... ... ... Республикасының аумағын кадастрлык бөлу жер учаскелеріне
кадастрлық нөмірлер беру мақсатында жүзеге ... ... ... ... ... бөлудің бірлігі
есептік кварталдар болып табылады;
- орналасқан жерін анықтау мақсатында әрбір жер учаскесіне кадастрлық
нөмірлер ... ... ... ... ... ... кварталдардың
шекарасы мен кодтары сәулет және қала ... ... ... ... және ... ... ... тіркеу органдардарымен келісім бойынша жер ресурстарын
басқару жөніндегі аумактық органдар айқындайды және тиісті атқарушы
органдар бекітеді;
- жер ... ... ... түзу максатында облыстарға,
Республикалық маңызы бар қалаларға, аудандарға және облыстық маңызы
бар қалаларға берілетін ... ... ... ... ... жер ... ... төмендегідей тәртіппен жүргізіледі:
- мемлекеттік жер ... ... ... ... ... ... өңдеу мен сақтаудың электрондық жүйелерін
пайдалану арқылы жүргізілуі мүмкін.
- мемлекеттік жер ... ... ... ... ... ... жер ... түсінігі төмендегідей:
- мемлекеттік жер кадастры Қазақстан Республикасы жерінің табиғи және
шаруашылық жағдайы, жер учаскелерінің ... ... ... мөлшері мен шекарасы, олардың сапалық сипаттамасы
туралы, жер пайдаланудың ... ... мен жер ... құны ... ... ... ... табылады.
Мемлекеттік жер кадастрына жер учаскелеріне құқықты субъектілер
туралы ақпарат та ... ... ... ... ... жер ... жай-күйі, олардың табиғи және ирригациялык-шаруашылық
жағдайлары ... ... ... бағалау, оларды пайдаланудың
есебі туралы мәліметтер жүйесін құрайтын суармалы жердің мелиорациялық
кадастры болып ... ... ... жер ... жүргізуді ұйымдастыруды жер
ресурстарын басқару жөніндегі орталык уәкілетгі ... мен ... ... ... ... мемлекеттік жер кадастры Қазақстан Республикасының мемлекеттік
кадастрлар жүйесінің құрамдас бөлігі бөлып ... және ... ... ... ... ... орган өздеріне
қатысты алғанда мемлекеттік басқару органы болып табылатын,
мамандандырылған ... ... ... ... ... ... ... жүйе бойынша жүргізеді.
- мемлекеттік жер кадастрының мәліметтері мемлекеттік ақпараттык
ресурс болып табылады.
- ... жер ... ... ... ... ... ... және бағалау жүмыстарын, топырақты ... және ... да ... мен ... жер
мониторингін, жерді мөлшерлік және сапалык есепке алу және
мемлекеттік жер ... ... ... ... да ... арқылы жүргізіледі.
- мемлекеттік жер кадастрының деректері жерді ... мен ... ... ... орналастыруды жүргізу, шаруашылық қызметті
бағалау және жерді пайдалану мен қорғауға байланысты баска да ... ... ... ... сондай-ақ жердің бірыңғай
мемлекеттік тізілімін қалыптастыру, құқықтық және ... ... ... жер үшін төлем мөлшерін айқындау, жылжымайтын
мүлік құрамындағы жер учаскелерінің құнын және табиғи ... ... ... ... алу үшін ... ... ... мемлекеттік жер кадастрының деректерін есепке алу мен оларды сақтау
бірлігі тұйық шекарада бөліп шығарылған, ... ... ... ... ... ... жер ... болып
табылады.
- жерге меншік нысанына, жер учаскелерінің ... ... ... ... рұқсат етілген сипатына қарамастан, Қазақстан
Республикасының аумағында орналасқан жер учаскелері мемлекеттік
кадастрлық есепке алуға ... ... Жер ... ... ... агенттігі жер
кадастрының тұтас жүйесін ... ... ... ... ... ... тіркеу жөніндегі орталықтарымен, Қаржы
министрлігімен және баска да мемлекеттік басқару органдары мен ... ... ... және ... ... ... ... бағытталған жұмыс
жүргізуде.
Жаңа мемлекеттік жер кадастрын қалыптастыруды Қазақстан Республикасы
үшін бірыңғай жүйе ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорындары жүргізуде.
Республикада кадастр мен оның ... ... ... мен ... кварталдарының кодтарын белгілей отырып аумақтарда жер
кадастрлық аймақтарға бөлу бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Қазіргі кезде ... және ... ... үшін ... ... ... Фискалдық кадастрды жүргізудің негізі болып табылатын жер
учаскесінің кадастрлық құнын белгілеу (жер ... ... мен ... есептей) жер кадастрының құрамдас бөлігі болып табылады.
Жерді мемлекеттік кадастр ... үшін ... ... ... ... ... ... базалық ставкаларын есептеу
әдістемесі және нарық бағаларының, сондай-ақ ... ... ... ... қаласындағы жер учаскелерін бағалау кезінде сынақтан өткен
бағалы аймақтандыру әдістерінің негізінде ... ... ... ... ... ... әзірленді.
Мыналарды:
Жер кодексінің талаптарына сәйкес атрибутивтік және графикалық ... ... ... есеп беру мен ... ... ... ... қалыптастыру тәртібі мен жүргізу
әдістемесін, ... және ... ... ... алуды жетілдіру бойынша
жұмыстар жүргізілуде.
Аудандар мен есепті ... ... ... ... базасында жасау және ... ... ... ғылыми-әдістемелік және бағдарламалық қамтамасыз
ету әзірленуде.
Кадастрдың ... ... ... жасау және жетілдіру,
ГАЖ технологияларын пайдалана отырып сандык карталар ... оны ... ... ... ... ... мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану жөніндегі 2007-
2009 жылдарға арналған бағдарламада ... жер ... ... үшін мыналар қарастырылған:
Қазақстан Республикасының барлық аумағында жерлерді, соның ... ... ... ... мемлекеттік есепке алуды қамту;
Жер учаскелерінің меншік иелері мен жер ... ... ... мәліметтерін жыл сайын қағаз және электронды тасығыштарда
дайындау;
Әкімшілік аудандар мен ... ... ... ... ... ... мен статистикалық есеп беру талаптарына сәйкес жер-
кадастрлық құжаттардың ... және ... ... ... ... ... ... жүргізу әдістемесін
жетілдіру;
Жер мониторингі бойынша шараларды жүзеге асыру аясында:
белгіленген ... ... ... ... ... және ... ... жүйесіне беру үшін мониторингпен
қамтылған;
ведомстволық жер мониторингінің және өндірістік мониторинг жүйесінің
барлық ... мен ... ... ... жүйе ... жер ... бірыңғай мемлекеттік жүйесі
құрылған;
аэроғарыштық ақпараттарды пайдалана, жоспарлы-картографиялық ... ... және өзге де ... жасаумен бірге еліміздің
барлық аумағында бақылау, зерттеу және түсіріс әдістері жетілдірілді;
Жер ресурстарын зерттеу мен ... үшін ... және ... ... ... ... ... енгізу.
Барлық жер санаттарында ауылшаруашылығы алқаптарды түгендеудің
(ауылдық елді ... ... ... ... ... ... ауыл ... мақсатындағы жерлерді түгендеуден
басқа) жүргізу. Осы ауыл шаруашылығы алкаптарының ... ... ... ... ... алқаптарының құрылымының қолайлылығы ауыл шаруашылығы
өндірісінің тұрақты дамуын және қоршаған ортаны қорғауды ... ... ... алқаптарының неғұрлым тұрақты құрамын жасауға бағытталған.
Оны жүзеге асыру механизмі болып:
• ауыл шаруашылығы алқаптарын бір санаттан баска санатқа ... ... ... ... бір ... ... ... жерлерден және өзге де санат ... ... үшін ... жерлерді анықтау
және игеру;
• егістік ауданын тыңайған жерлердің ... ... жер мен ... қоры ... ... үшін ... ... ... және
жыртылған жерлерден түсімділігі төмен жерлерді ... ... ... ... ... ... ... бойынша мемлекеттік
кадастрлық бағалауды жүргізу жөнінде ұсыныстар ... ... салу ... ... ... жер учаскелеріне төлемнің қазіргі базалық ставкаларын
және оларға ... ... ... ... ... ... ... қатар келесідей механизмдер әзірленеді:
• Жер учаскелерінің меншік иелері мен жер ... ... оның ... және өзге де қасиеттерін
жоғалтуынан, ... ... ... ... ... ... жер ... құрамына ауыстырудан болған залалдың
орнын толтыру;
• Жердің экологиялық жағдайын жақсартқаны, оның ... және ... таза өнім ... үшін ... ... ... меншік иелері мен жер ... ... ... ... міндеттерін орындауы үшін ... ... ... ... шараларды жүзеге асыру,
* ауылшаруашылық мақсатындағы жер ... ... ... ... ... ... мен ... мемлекеттік сараптауға, оларды жүзеге асыруға және
мемлекеттік жер ... жер ... мен өзге де ... орналастыру
жұмыстарын жүргізу тәртібін ұстануға баса назар аударылады.
Мемлекеттік жер кадастры мәліметтерін беру және кадастр ... ... ... белгілі бір жер учаскесі ... ... жер ... осы жер учаскесі есепке алынған орын бойынша үзінді
түрінде беріледі;
... жер ... ... ... ... және ... тасығыштарда жүзеге асырылады. Қағазға
жазылған мэліметтер мен электрондық тасығыштарда жазылған
мәліметтер ... ... ... ... егер ... заңдарында өзгеше белгіленбесе, қағазға түсірілген
мәліметтер басымдыққа ие болады;
– жер ... ... ... ... жер ... ара қатынаста болады;
– мемлекеттік жер кадастрының мәліметтерін түзеу ... ... ... ... ... ... топырақты зерттеу, геоботаникалық, бағалаушылык
және өзге де зерттеулер мен ... ... ... ... жер ... ... мемлекеттік органдар,
мемлекеттік органдар мен ... ... ... ... ... ... ... міндетті;
– жер кадастрының ... ... мен өзге ... ... мәліметтері баршаға қол жетімді болып
табылады және мүдделі жеке және ... ... ... беріледі. Жер кадастрының мэліметтерін ... беру ... ... осы ... ... бюджет
қаражаты есебінен жүзеге асырылады.
2. Жобалау объектісінің сипаттамасы
2.1 Шаруашылық ... ... ... ... ... 2003 жылы 20 ... құрылған. Шаруа
қожалығының жер пайдалануы ... ... ... орталық бөлігінде
орналасқан.
2008 жылдың 1-қаңтарындагы жер есебі бойынша барлық жер ... ... ... ... ... 3696 га, оның ... ... жерлер -
2137,4 га, тыңайған жер - 51 га, ... - 98 га, ... - 1409,6 ... жерлер - 242 га жерді құрайды.
Шаруашылықтың орталық елді мекені – ... ... ... ... ... орналасқан. Орталык елді мекеннен аудан орталығына
дейінгі қашықтық – 18 шақырым. Аудан орталығынан облыс орталығы Қызылорда
қаласына ... ... ... бар ... ... ... ... ара қашықтығы – 198 шақырым. Автомобиль жолынан басқа
облыс ... ... ... ... ... темір жолмен жүзеге
асырылады. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өткізу және өндірістік тауарларды алу
бекеті болып Жаңақорған ... ... ... ... және ... ... ... байланысы орнатылған.
1-кесте
Жер экспликациясы
|№ |Алқап түрлері ... га |
|1 ... ... ... |2137,4 |
|2 ... жер |51,0 |
|3 ... |98,0 |
|4 ... |1409,6 |
| ... ... ... |3696,0 |
|5 ... ... |242,0 |
|6 ... жерлер |3938,0 ... ... ... ... ... көрсеткіштер бойынша, вегетациялық кезеңде
жылу және ... ... ... жөнінен, зерттеліп отырған
территория Сырдария маңы агроклиматтык ауданға жатады.
Аудан климаты континентальді, жазы ұзақ, ... ал қысы ... қары ... ... ... 44 -47 °С ... ең төменгісі 40 - 45 °С.
Жылдық абсолютті амплитуда 85-90°С құрайды. Орташа жылдык жауын-шашын
100-150 мм-ден аспайды және ... әр ... әр ... ... ... 60 ... ... - көктемгі кезеңде жауады.
Гидротермиялық коэффицент 0,1-0,3-ке тең. ... ... ... ... тең. ... ... температуралары
кезеңінің ұзақтығы 180-200 күнді құрайды. Көпжылдық мәліметтер бойынша
соңғы көктемгі күннің тез суытуы сәуір ... ... ... ... ... кезеңнің орташа ұзақтығы 175-200 күн. Жазы ... ... ... ... ... темиературасы 28-30°С, қысы қысқа, жылы ... ... ... орташа температурасы 7-12°С. Жауын-шашын аз
түседі. 10°С-тан жоғары температуралы кезең бойынша оның ... 35-75 ... ... ... қар ... ... ... бөлігінің соңында
пайда болады және ол 1,5-2,5 ай жатады, оның орташа биіктігі 10-15 см.
Ауданның климаттық ... ... жылу ... ... егуге
қолайлы.
Жер бедері және топырақ түзуші түрлері. Қыркеңсе ауылдык округінің
территориясы Сырдария өзенінің артедельтілі ... ... ... жер бетімен, құмды төбелерден және депрессиялардан тұрады.
Микрорельеф жасанды жер ... ... ... ... ... және ... суару каналдары.
Топырақ түзуші түрлер болып аллювиальді қабаттар табылады.
Жер беті және жер асты сулары. ... ... ... ... Негізгі суару және сумен қамту көзі болып Сырдария өзені
табылады, ол суару каналдарына су ... ... ... ... ... ... болып келеді. Өзен суының
минирализациясы 1,42-ден 2,09 г/л дейін болады, бұл өзен суын
ауылшаруашылығын сумен қамтамасыз ету үшін және ... ... үшін ... ... береді.
Жер асты сулары жер бетіне жақын жанасады, тереңдігі 3-8 м . ... ... көзі ... ...ағынды сулар (оның ішінде суармалы) және
атмосфералық жауын-шашындар ... ... ... ... ... 1-2 ... ... көтерілуі мүмкін.
Жер асты суының минерализациясы тұщыдан күшті тұзданғанға дейін
болады.
Топырақ жамылғысы. ... ... ... ... ... өзенінің суы мен климаттык аридтілігінің ықпалынан, территорияның
ағынсыз алаптылығы әсерінен қалыптасты, нәтижесінде топырақтарға ... ... ... ... әр ... ... және ... кең
таралғаннан және түрлі тұздану сипатта болады. Топырақ ... ... ... ... және сондықтан барлық топырақтар карбонатты болып
келеді.
Жайылмалы тоғайлы топырақтар (шифр 641) кең таралған. Олар ... ... ... ... ажырық, камыс, мия және басқа да алуан
шөпті ... (боз, ... реже ) ... шалғынды шөптер астында
қалыптасқан. Жер асты суы әртүрлі минералдардан және 3м және одан да ... ... ... отырған топырақтар әртүрлі механикалық
құрамдағы (жеңіл саздақтан сазға дейін) ... және ... ... және ... ... қабаттардың кезектілігімен
айқындалады.
Морфологиялық жағынан бұл топырақтар ашық профильді; макроқұрамының
әлсіз су ... ... ... нышандары профильдің барлық
қабаттарынан тұрады, бірақ тереңдеген ... олар ... ... ... ... ... ... (шифр 658). Бұл
топырақтар барлық жерде кездеседі. Қарашірігі аз, оның 0-30 см ... 0,93% ... ... ... механикалық құрамы ... ... ... ... дейін кездеседі.
Жайылмалы шалғынды қоңыр карбонатты суармалы топырақтар. (шифр 6580р)
Бұл топырақтар біртекті контурлармен ерекшеленген.
Суармалы топырақта тың түрлеріне қарағанда, қарашіріктің мол ... ... ... ... оның ... ... құрайды.
Топырақтың беткі қабатының механикалык құрамы негізінен ауыр саздақты болып
келеді.
Жайылмалы шалғынды қоңыр сор топырақтар (6 шифр 662) кең ... ... ... ... ... ... түрлерімен және сор
топырақтармен кешенді түрде (шифр 662ор) кездеседі.
Жайылмалы шалғынды ... сор ... үшін ... кұрамы кең
көлемде 1,2 ден 1,3% дейін болады.
Топырақтың беткі қабатының механикалық құрамы ... ... ... ... ... ... ... қоңыр орташа тұзданған суармалы топырақтар (шифр
662 2ор)
Бұл топырақтар сульфатты типте орташа деңгейде ... ... 0,53 тен ... ... ... орта саздақтыдан ауыр саздақтыға дейін кездеседі.
Жайылмалы шалғынды күшті топырақтар (шифр 6623ор). Бұл ... ... ... ... ... кұрамы 0,51 ден
1,15 % дейін қалыптасқан.
«АСАР» ШАРУА ҚОЖАЛЫҒЫНЫҢ
ТОПЫРАҚ ... ... ... ... |1703 ... ... ... |
| |карбанатты | | ... ... ... ... |724 ... сортаңды |
| ... | | ... ... ... ... |729 |Құмдар |
| ... | | ... ... қоңыр топырақтар (шифрлары 664 а', 644 а2,
666 а10 р, 664 а10). Зерттелген ... ... ... ... ... ... ... кездеседі.
Тақыр тәріздес топырақтар (717, 7181) бұл топырақтар беткі ... ... ... Қарашірікке кедей 0-30 см қабаты оның
құрамы 0,6 % құрайды.
Күріш топырақтары (шифр 1703,1703,1706)
Бұл топырақтар ... ... ... ... ... ... ... Олар жайылмалы қоңыр және жайылмалы шалғынды ... ұзақ ... ... дақылын егіп, және су ... ... ... ... ... ... топыраққа айналды.
Күріш топырағының жыртылатын беткі қабатындағы қарашіріктің ... ... 0,51 ден 1,66 % ... ... ... ... орта ... жеңіл және ауыр саздақты болып
келеді.
Шалғынды сор топырақтар ... 724) ... және ... ... ... ... контурларда кездеседі.
Бұл топырақтар тегіс, әрі төмендеген күйде қалыптаскан, онда шалғынды
процесспен жүретін үнемі тұздардың жиналуы ... асты ... 2-3 м ... ... осыған байланысты топырақ
түзуші процесстердің шалғынды стадиясы жүріп ... ... сор ... оның ... ... ... ескерілген.
Механикалық құрамы орта саздақты төбелі-жоталы бекіген ... ... ... ... шектелген көлемді алады және тек жайылмалы
шалғынды қоңыр топырақтармен бір ... ... жер ... ... ... ... ... Өсімдік жамылғысының қалыптасуы ландшафт түзуші ... ... ... ... ... ... аңғарында 3-5м тереңдікте жер асты сулары жанасып
жатқан жайылмалы шалғынды топырақтарда ... ... ... ... ал
жеңіл топырақтарда жантақпен, тұзданған топырақтарда кермекпен, ... ... асты ... ... төмен жанасқан жағдайда топырактың шөлденуі
байқалады. Өсімдік жамылғысы бұл ... ... ... ... және ... ... рихтер шөбі қалыптасады, ал түзданған
топырақтарда кермектің гидрофиттері дамиды, қарабарақ, жыңғыл өседі.
Төмен орналасқан жайылмалы-шалғынды батпақты топырақтардағы өсімдік ... ... ... ... ... араласпай, тұзданған
топырақтарда кең таралған.
Тақыр ... ... ... ... кәдімгі шөлді сипатта
болады. Ол эфимерлі топтардан және жусаннан, ак ... ... ... ... ... ... бөлек жерлерде, кәдімгі
және шалғынды ... ... ... ... және қарабарақ
түрлері аздап кездеседі. Шалғынды сор ... ... ... ... ... бекіген құмдарда эфемерлі-бүталы ассоциациялар -сексеуіл
мен теріскен таралған.
3. Ауыл шаруашылық өндірісінің сипаттамасы
"Асар" шаруа қожалығы Қыркеңсе елді мекенінің ... ... ... жері ... және ... ... ... оңтүстік-батысында ауылдык округ жерлерімен шектеседі.
Шаруашылықтың жалпы жер көлемі 3938 га, ауылшаруашылық алқаптары 3696
га жерді алып жатыр.
Жыртылған жерлер 2137,4 га, ... ... 51 га ... ... ... жерінің солтүстігі бөлігінде орналаскан. Шабындық көлемі
98 га ... ... 1409,6 га ... алып ... бұл жерлер қоғамдық
және жеке малдарды ... ... ... мен ... ... ... жер ... мен
ауылшаруашылығы алқаптарынан үлес салмағына байланысты ... ... ... ... ... пайдалану құрылымы 2-
кестеде келтіріледі.
2-кесте
Алқаптарды пайдалану құрылымы
|№ |Алқап ... ... ... |
| | | | |
| | | |Жер ... ... |
| | | |-дың ... ... |
| | | ... ... нын |
| | | | ... |
|1 ... ... |2137,4 |54,27 |57,8 |
| ... | | | |
|2 ... жер |51,0 |1,29 |1,3 |
|3 ... |98,0 |2,49 |2,6 |
|4 ... |1409,6 |35,79 |38,2 |
| | | | |і |
| ... |3696,0 |93,84 |100 |
| ... ... | | | |
|5 ... ... |242,0 |6,16 | |
|6 ... ... |3938,0 |100% | ... ... ... ... көлемі 3938 га, оның ішінде
ауылшаруашылығындағы алқаптары 3696 га, яғни ... ... ... ... Шаруа қожалығының жерлерін пайдалану диаграммасы 2-суретте
келтіріледі.
«АСАР» ШАРУА ҚОЖАЛЫҒЫНЫҢ
ЖЕРЛЕРІН ПАЙДАЛАНУ ДИАГРАММАСЫ
2-сурет
Шаруашылықта барлығы 213 7,4 га ... ... ... бар ... күріштік ауыспалы егістігі игерілген. 6,8 -танапты төрт күріш ауыспалы
егістігі шаруа қожалыктың ... ... ... ... ... ... дайындалган жерлерде орналасқан. ... ... ... сол ... ... каналы болып табылады. Суару
көзінен массивтерге суды бөлу К-2-6 каналымен жүзеге асырылады. ... суды ... ... ... ... ... 98
га шабындық және 1409,6 га жайылым алқаптары пішен және көк азық алудың
қажетті көзі болып ... ... жер ... ... ... ... ... жерді ұтымды пайдалануға, топырақ құнарлылығын сақтау
мен арттыруға, ауылшаруашылығы өнімдерін жоғарғы көлемде алуға бағытталған
өзара ... ... ... және ... ... ... және ... міндет ауылшаруашылығы алқаптарының
көлемін көбейту болып табылады.
Жобаның жасалу ... ... ... төрт ... ... ... ... егіс көлемінің құрылымын ... ... ... ... көп үлес ... ... күріш дақылы
алады.
Ауылшаруашылық дақылдарын егу технологиясының барлық талаптарын сақтай
отырып ауыспалы егістіктерді игеру ауылшаруашылық дақылдарының өнімділігін
барынша арттыруға ... ... ... ... егу суармалы егіншілікке
негізделген. Күрішті егу тәсілі шаруашылықта ... ... ... ... ... ... ... өнімін өндіруді арттыру оойынша
қойылған міндеттерге жету өндіріс ... ... ... және ... ... ... табиғи экономикалық жағдайларына сәйкес
ұйымдастыру шаруа қожалығының және агротехникалық шаралар кешенін ... ... ... ... ... ЖЕРІН ПАЙДАЛАНУ
СХЕМАСЫ
3. Суармалы жерлерді кадастрлық бағалау
3.1 Дайындық жұмыстары
Дайындық ... ... ... жүргізілген зерттеу құжаттарының
барлығын және олардың ... ... яғни ... ... жұмыстарының өндірістік маңызы мен міндетін, топырақтың
агроөндірістік топтасуын, жерлердің ... ... ... жерлерді экономикалық бағалау мәліметтерін және де осылдарды келешекте
пайдалану мүмкіндігі. Содан соң ... ... ... алғашқы
мәліметтерді жинау, бір жүйеге келтіру, талдау және ... ... ... жұмыстарға
далалық зерттеулерге бөлінеді
Камеральды жұмыстар барысында мына мәліметтерді жинап, бір жүйеге
келтіреді:
▪ Соңғы бес жыл ... ... ... жер
алқаптарының экспликациясын
▪ Метеостанциялар бойынша агроклиматтық көрсеткіштерді,
оның ішінде +10°С орташа ... t0 ... ... ... ... мм, ... орташа -100С t0,
топырақтың ылғалдылығы 0-20см және 0-100см тереңдіктегі
т.б. Бұл ... ... ... ... ... ... көп ... және де бағалау аудандарын белгілеу үшін
пайдаланады.
▪ Ауылшаруашылық ... ... ... түрлерінің
тізімі, олардың көлемі, осы мәліметтер негізінде топырактарды
агроөндірістік топтарға бөледі.
▪ Танаптар, көп жылдық екпе ... ... ... ... ... ... ... көлемі т.б). Бұл
мәліметтерді территорияны аймақтау және жерлерді бағалау
барысында шығындарды есептеу кезінде пайдаланады.
... ... ... көп ... ... ... сорттары, егілген мерзімдері туралы
мәліметтер.
▪ Шабындық пен жайылым жағдайы мен ... ... оның ... ... ... тобының
индексі, геоботаникалық типі, ... ... ... (шөп ору ... мал бағу ... ... ... дақылдардың өнімділігі, егістік көлемдері.
▪ Өнімдерді өндіру шығындары, олардың өзіндік құндары.
▪ Шаруашылықтың негізгі ... ... ... ... ... алқаптар мен дақылдар түрлері бойынша ... ... ... ... жүргізілген жерді бағалау мәліметтері мен құжаттары.
Содан соң жиналған мәліметтерді толықтыру мақсатында далалық зерттеу
жұмыстарының көлемі мен ... ... ... ... ... ... ... пайдалана отырып далалық зерттеулер жүргізіледі.
Сонымен қатар, далалық зерттеулер жұмыстарына мыналар кіреді:
1. жер бағалық ... ... ... ... ... ... ... мелиоративтік жағдайы;
3. топырақ картасында белгіленген контурлардың жер бетінде
нақты орналасуының ... ... ... ... ... ... және ... материалдарының негізінде жасалған топырақтың
агроөндірістік топтарын анықтау;
5. жерді ... ... ... ... анықтау
немесе белгілеу (пішіні, жер бедері, еңістік, көлемі т.б);
6. игерілген ауыспалы егістік және ... ... ... ... ... ... анықтау;
7. кейбір шаруашылықтарда көп жылғы екпе ағаштары астындағы
жерлерді пайдалану туралы қосымша ... ... ... сорттары, егілген уақыттары, жер бедері
т.б);
8. табиғи жем-шөп алқаптарының мәдени-техникалық және нақты
пайдалануы;
9. өндірістік ... ... ... және ... дақылдардың өнімділігі мен шығындарды
бақылау.
Алдын ала оқып-білу және картографиялық, ... ... бір ... ... ... ... ... жататын
территориялық далалық зерттеу мөлшерін белгілейді. ... ... ... ... аудандардың және топырақтың
агроөндірістік топтарының шекарасын, бағалау шкаласын құру үшін ... ... ... ... жиналған мәліметтерді талдап жерді
бағалау талаптарына сәйкес бір жүйеге келтіреді.
3-кесте
Ауыспалы егістік танаптары бойынша
топырақ агрохимиялық зерттеулер ... |
|1 |
|1 |
|1 |
|1 ... ... ... |С |0,58 ... |қоңыр сортаңды | | | | | |
| |
|1 |
|2 |
|3 |
|4 |IV ... ... |1 |88,5 |С |
| ... | | | |
|I ... ... |
|1 ... ... |66,1 |24 |1586,4 |
|2 ... ... |70,0 |15 |1050 |
|3 ... |82,2 |27 |2219,4 |
|4 ... |83,1 |15 |1246,5 |
|5 ... ... |73,9 |7 |517,3 |
|6 ... |73,2 |11 |805,2 |
| ... |448,5 |16,5 |7424,8 ... ауыспалы егістік |
|1 ... ... |65,3 |16 |1044,8 |
|2 ... ... |72,5 |13 |942,5 |
|3 ... ... |76,2 |27 |2057,4 |
|4 ... ... |63,8 |23 |1467,4 |
|5 ... ... |85,4 |22 |1878,8 |
|6 ... |70,5 |8 |564 |
|7 ... ... |73,0 |24 |1752 |
|8 ... ... |74,2 |11 |816,2 |
| ... |580,9 |18,1 |10523,1 ... ... ... |
|1 ... ... |70,3 |22 |1546,6 |
|2 ... |72,0 |14 |1008 |
|3 ... ... |70,6 |10 | |
|4 ... |70,2 |11 |772,2 |
|5 ... саздақты |70,6 |12 |847.2 |
|6 ... |81,5 |12 |978 |
| ... |435,2 |13,5 |5858 ... күріш ауыспалы егістік |
|1 ... |88,5 |12 | |
| | | |1062 | |
|2 ... |80,4 |10 |804 |
|3 ... ... |85,4 |8 |683.2 |
| | | | |720 |
|4 ... ... |80,0 |9 | |
|5 ... ... |84,2 |8 |673,6 |
|6 ... ... |83,3 |9 |749,7 |
|7 ... ... |87,0 |6 |520 |
|8 ... ... |84,0 |8 |672 |
| ... |672,8 |8,7 |5886,5 ... коэффициентінің шамасын есептеу
|№ |Ауыспалы егістіктер |Орташа салмақтанған |Дәнді-|Х-Х |У-У |
| | ... ББ ... | | |
| | | ... | |
| | | ... | | |
| | | |ц/га У| | |
|1 |І ... ... |16,5 |38 |272,25 |627 |
| ... | | | | |
|2 |ІІ ... ... |18,1 |39 |327,61 |705,9 |
| ... | | | | |
|3 |ІІІ ... ... |13,5 |36 |182,25 |486 |
| ... | | | | |
|4 |ІV ... ... |7,7 |32 |75,69 |295,8 |
| ... | | | | |
| ... |56,8 |147 |857,8 |2114,7 ... ... ... орташа ауытқуды есептеу
|№ |Ауыспалы егістік |Дәнді дақыл |У=а+bх |У-У ... |
| | ... У ... | | |
| | | ... У | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 |І ... ... |37,98 |0,03 |0,02 |0,0004 |
| ... | | | | |
|2 |ІІ ... ауыспалы |38,8 |-0,04 |0,2 |0,04 |
| ... | | | | |
|3 |ІІІ ... ... |36,4 |0,05 |-0,4 |0,16 |
| ... | | | | |
|4 |ІV ... ... |33,8 |-0,04 |0,2 |0,0016 |
| ... | | | | ... ... ... ... ... ... |Механикалық құрамы |Танап ... ... |
| | ... ... балы|өнімділік |
| | | | |У=а+b /(ББ) |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... |66,1 |24 |41.89 |
|2 ... ... |70,0 |15 |37,12 |
|3 ... |82,0 |27 |43,48 |
|4 ... |83,1 |15 |37,12 |
|5 ... ... |73,9 |7 |32,88 |
|6 ... |73,2 |11 |35,0 |
|7 ... ... |65,3 |16 |37,65 |
|8 ... ... |72,5 |13 |36,06 |
|9 ... ... |76,2 |27 |43,48 ... ... саздақты |63,8 |23 |41,36 ... ... ... |85,4 |22 |40,83 ... |Сазды |70,5 |8 |33,41 ... ... ... |73 |24 |41,89 ... ... ... |74,2 |11 |35,0 ... |Ауы саздақты |70,3 |22 |40,83 ... ... |72 |14 |36,59 ... ... ... |70,6 |10 |34,47 ... ... |70,2 |11 |35,0 |
| | | | |35,53 ... ... ... |70,6 |12 |35,53 ... |Сазды |81,5 |12 |35,53 ... ... |88,5 |12 |35,53 ... ... |80,4 |10 |34,47 ... ... ... |169,4 |8 |33,4 1 ... ... ... |80 |9 |33,94 ... ... ... |84,2 |8 |33,41 ... |Ауыр саздақты |87 |9 |33,94 ... ... ... |84 |6 |32,35 ... ... мына ... бойынша анықталады:
У=а+b /(ББ)
а = 29.17
b = 0.53
мұнда ББ – ... ... ... жерлерді экономикалық бағалау
4.1 Жерді экономикалық бағалаудың түсінігі,
мазмұны және принциптері
Экономикалық бағалау деп - ауыл шаруашылығы өндірісінің ... ... ... ... ... ... ... бағалауды
атайды.
Экономикалық бағалау барысында жердің сапасын ... ... ... ... салыстырмалы көрсеткіштер негізінде жүргізіледі. Олар
ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... сапасын сандық түрде сипаттайды. Жердің құнарлылығы экономикалық
тұрғысынан өндірілген ауыл шаруашылык өнімдері көлемімен сипатталады. ... ... ... өндірістік шығындарға қатынасы немесе
өндірілген өнім бірлігіне жұмсалған ... ... ... сапалық
қасиетін экономикалык тұрғыдан сипаттайды.
Жердің құнарлылығына топырақтың климаттық, сонымен қатар экономикалық
жағдайларының әсер ... ... ... ... бағалау табиғи-
экономикалық аймақтар бойынша жүргізіледі. ... ... ... ... да ... ... ... сату орындарына, темір жол
станцияларына, өндірістік орталықтарға, облыс, ... ... ... да ... ауыл ... ... ... құралы ретінде жердің
сапасын бағалау экономикалық бағалау деп аталады. Бұл ... ... ... ... еңбек қарқындылығының
әртүрлілігін ескере отырып, ... ... ... пайдаланудың
экономикалық тиімділігін анықтаудан тұрады.
Топырақты бонитеттеу мен ... ... ... ... ... мен ... ... байланысты, және де бірдей жер
пайдалануды тіркеу жерді сапалық және ... ... алу, ... ... ... статистикалық ақпараттар мәліметтері мен кұжаттарды пайдаланады.
Топырақты бонитеттеу мен ... ... ... ... ... анықтаудағы бірыңғай процесс ретінде қарастырылады.
Жерді экономикалық бағалаудың топырақты бонитеттеуден ... ... ... ... ... жагдайларды ескермей
топырақты табиғи құрал ретінде қарастырады. Экономикалық бағалау барысында
- жер ауыл шаруашылық өндірісінің негізгі құралы ретінде қарастырылады ... ... ... ... ... ... ... еңбек пен қаржы шығындарын ескере отырып
жүргізіледі.
Жерді экономикалық ... ... оның ... ... ... өте ... орын алады. Бұл сұрақтың ... ... ... маңыздылығы мен жүргізу әдісінің мазмұны байланысты.
Біріншіден бағалау объектісі мен құралының ... ... ... ... ... ... байланысты көрсеткіштер жүйесі
керек. Осыған байланысты, өндіріс барысында жер ауыл ... ... ... ... әр ... ... ретінде пайдалануына қарай, өзара
тығыз байланысты ... ... ... ... жан-жақтан сипаттайды.
Экономикалық бағалаудың көрсеткіштеріне нақты бір талаптар қойылады:
– олар дәйекті болу қажет, яғни бағалайтын затты дәл және жан-
жақты сипаттау ... ... ... ... ... ... есептеу барысында жекеден жалпыға принципін
пайдаланады. ... ... ... ... түрде болуы мүмкін.
Сондай-ақ, экономикалық ... ... ... ... құнарлылығы нақты бір өнімдердің шығуымен сипатталады, яғни
ауыл шаруашылық дақылдарының өнімділігімен, яғни ол экономикалык ... ... ... ... Өнімділік, жер сапасын бірдей өндірістік
өнімдерді өндіру үшін шығындарды ғана ... ... ... ... қалыптасқан өнімділік бойынша жүргізеді.
Ауыл шаруашылығы өндірісінде бағалау көрсеткіші ретінде жалпы
өнімдердің де ... зор. ... бұл ... ... ... ... коғамға қажетті өнімдерді алу мүмкіндігін туғызады.
Жерді бағалаудың жалпы ... ... ... ... ... кадастрлық бағаларды пайдалана отырып есептеуді қарастырады.
Жалпы көрсеткіштер екі әдіспен есептелуі мүмкін:
– Әрбір дақылдар және оларды ... ... ... ... ... ... құрылымдық мөлшерлер ретінде;
– Нақты алғашқы мәліметтер (өнімділік пен ... ... ... ... ... ... мен міндеттеріне қарай жерді бағалау екі түрде жүргізіледі:
Жеке бөлек дақылдарды өсіру тиімділігі бойынша
Жалпы ... ... ... бойынша
Жерді экономикалық бағалаудың негізгі көрсеткіштері болып
1. жалпы бағалау үшін - ... ... ... ... ... теңге) шығындардың өтелуі (шығын бірлігіне өнімнің
бағасы), дифференциалды табыс.
2. жеке бағалау үшін - өнімділік (гектар бірлігіне, ц), ... ... ... ... ... ... ... маңызы зор және
жердің өнімділігін арттыруға бағытталған көптеген сұрақтарды шешу барысында
пайдаланылады.
Жалпы көрсеткіштер екі әдіспен есептелуі ... ... ... және оларды қатынастары бойынша жерді
бағалау ... ... ... ... ретінде.
2. Нақты алғашқы мәліметтер (өнімділік пен шығындар) негізінде.
Экономикалық бағалаудың нақты және дәйекті көрсеткіштерін алу үшін,
оларды өндірістік қана ... ... ... ... байланысты және
әр жылдары әртүрлі болуы мүмкін. Бағалау үшін ... алу ... ауыл ... өндірісіндегі атқарылатын жұмыстарға
техникалық жағдайлар да әсер етеді - жер ... ... ... ... т.б. Бұлар жерді ... ... ... ... жерлерді экономикалық бағалау
Ауылшаруашылық пайдалану әдістерінде жерлерді суландыру ... ... ... және ... ... болады. Осыған байланысты
суландырылған жерлерді бағалау жұмыстарына қосымша ... ... ... ... ... ... табиғи қасиетіне басты назар
аудару керек.
Суландырылған жерлерді ... ... ... оның ... ... қасиеттерін сипаттайтын келесі көрсеткіштерді ескеру керек:
1. Ескі суару, жаңа суару және жаңа игерілген жерлерді көрсете
отырып суарудың ... Жер, ... және ... суарылатын жерлерді ... ... ... ... қамтамасыз ету.
3. Суарылатын жерлерді коллекторлы-дренажды тормен дренаждау.
Жер бағалау ауданы шекарасын белгілеу суарылатын және ... бар ... ... ... ... ... құрылыс
жүйесінің көлемін, эксплуатация және іске қосу, енгізудің ауыл шаруашылық
дақылдарын егу үшін қолданылатын суарылатын ... және ... ... ескеру қажет.
Бір дақылдарды өсіріп-өндіру үшін кейбір ... ... ... ... пен ... жұмсалады. Сондықтан бірдей
өнімділік жердің сапасы бойынша бірдей ... ... ... ... сапасын салыстыру үшін, бірдей өндірістік шығындарға
бірдей өнімділік ... алу ... ... ... көп ... екпе ... бағалау үшін
алдымен топырақта бонитеттеу және жерлердің агроөндірістік топтарын анықтау
қажет. Жерлерді топтастыру мен ... өсіп ... ... ... ... ескере отырып жасайды. Жем-шөп алқаптарының
өнімділігін бағалау ... жер ... ... ылғалдану деңгейін
ескереді және бұл топтар анықтау барысында ... ... ... ... бір ... ... ... мен шығындары табылады.
Жерлердің орналасуы, сондай-ақ ауыл ... ... және дала ... әсер ... яғни оның ... ал
ол өз ретінде топырақтың құнарлылығына әсер ... ... ... ... бір ... топырақтың құнарлылығы есебінде бағаланады.
Осыған байланысты, жердің орналасуына пайдаланатын түзету коэффициенттерін
транспорттық және басқа да ... ... ... ... ... өтелу көрсеткішін есептеу
|№ |Механикалық ... ... құны ... ... ... |
| | |П |ОЗ |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... |1466,15 |1,66 |
|2 ... ... |1299,2 |1,47 |
|3 ... |1521,8 |1,72 |
|4 ... |1299,2 |1,47 |
|5 ... ... |1150,8 |1,31 |
|6 ... |1225 |1,38 |
|7 ... ... |1317,7 |1,48 |
|8 ... ... |1262,1 |1,43 |
|9 ... ... |1521,8 |1,72 ... ... саздақты |1447,6 |1,64 ... ... ... |1429,05 |1,62 ... ... |1169,35 |1,32 ... ... ... |1466,15 |1,66 ... ... ... |1225 |1,38 ... ... ... |1429,05 |1,62 ... ... |1280,65 |1,45 ... ... ... |1206,45 |1,36 ... |Сазды |1225 |1,38 ... ... ... |1243,55 |1,41 ... ... |1243,55 |1,41 ... ... |1243,55 |1,41 ... ... |1206,45 |1,36 ... ... ... |1169,35 |1,32 ... ... ... |1187,9 |1,34 ... ... ... |1169,35 |1,32 ... ... ... |1187,9 |1,34 ... |Ауыр саздақты |1132,25 |1,28 |
| ... |34725,9 | ... құны мына ... ... ... У – есептеулі өнімділік
ЦК – кадастрлық бағасы
Шығынның өтелуі бірыңғай ... ... мына ... ... П - 1 га өнім ... ... - 1 га ... көрсетілген жиынтық еңбек шығындары
1 га күріштің егу барысындағы шаруашылық бойынша шығын 885,08 теңгені
құрайды. Өнім құнының ең ... ... ... ... 1,72 ... саздақты топырақтарда - 1521,8 теңге құрайды. Ең төменгі
көрсеткіші шығындар ... - 1,28 ... ... ... ... ... топырақтарда - 1132,25 теңге.
Жалпы өнім құны - 34725,9 теңгені құрады.
12-кесте
Дифференциалды табыс көрсеткішін есептеу
|№ ... ... ... ... П|Таза табыс |Дифференциал |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... |1466,15 |581,07 |377.57 |
|2 ... саздакты |1299,2 |414,12 |215,62 |
|3 ... |1521,8 |636,72 |433.22 |
|4 ... |1299,2 |414,12 |210.62 |
|5 ... саздақты |1150,8 |265,72 |62,22 |
|6 ... |1225,0 |339,92 |136.42 |
|7 ... ... |1317,7 |432,62 |229,12 |
|8 ... ... |1262,1 |377,02 |173.52 |
|9 ... ... |1521,8 |636,72 |433.22 ... ... ... |1447,6 |562,52 |359.02 ... |Жеңіл саздақты |1429,05 |543,97 |340.47 ... ... |1169,35 |284,27 |80,77 ... |Жеңіл саздақты |1466,15 |581,07 |377.57 ... ... ... |1225,0 |399,92 |196,42 ... ... ... |1429,05 |543,97 |340.47 ... |Сазды |1280,65 |395,57 |192.07 ... ... ... |1206,45 |321,37 |117.87 ... ... |1225,0 |339,92 |136,42 ... ... ... |1243,55 |358,47 |154.97 ... ... |1243,55 |358,47 |154.97 ... ... |1243,55 |358,47 |154.0 ... ... |1206,45 |321,37 |1 17.87 ... ... ... |1169,35 |284,27 |80.77 ... |Ауыр саздакты |1187,9 |302,82 |99.32 ... ... ... |1169,35 |284,27 |80,77 ... ... ... |1187,9 |302,82 |99.32 ... |Ауыр саздакты |1132,25 |247,17 |43.67 |
| ... |34725,9 ... |5399.24 ... ... ... ... есептеу келесі түрде
жүргізіледі:
4. Таза ... ... ... ... = П-3
мұнда П - 1 га өнім құны
З - ... ... ... ... ... 1-га ... таза ... шамасы айқындалады (ЧDН)
ЧDН =0,15(Фосн+Фоб)
мұнда Фоси - негізгі ендірістік құны
Фоб - амортизацияны алып тастағандағы
барлық ... ... ... ... ... ... құны:
Фоб = 3-А
мұнда А - 1 га ... ... ... ... таза ... ... ... жер кадастрлық ауданының барлық
топырағы үшін бірдей белгіленеді. Берілген жағдайда - 203.5 ... ... ... ... (DD) таза ... ... шамасының
үстіндегі қосымша бөлігі ретінде есептеледі.
DD = ЧD - ЧDН
Есептеулер келесі ... ... ... ... ... 10893.74 ... ... табыс 5399.24 теңгеге тең
13-кесте
Жерді экономикалық бағалау шкаласы
|№ |Механикалық |Дәнді |Бонитет|Шығынны|Балл ... |
| ... ... ... |ң |Б2 ... |Б3 |
| | ... ... ... | |
| | |ц/га | ... | |мың тг. | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |
|1 ... ... |41.89 |96,34 |1,66 |96,51 |377.57 |87,15 |
|2 ... саздакты |37,12 |85,37 |1,47 |85,46 |215,62 |49,77 |
|3 ... |43,48 |100 |1,72 |100 |433.22 |100 |
|4 ... |37,12 |85,37 |1,47 |85,46 |210.62 |48,62 |
|5 ... саздақты |32,88 |75,62 |1,31 |76,16 |62,22 |14,36 |
|6 ... |35,0 |80,50 |1,38 |80,23 |136.42 |31,49 |
|7 ... ... |37,65 |86,59 |1,48 |86,05 |229,12 |52,88 |
|8 ... саздақты |36,06 |82,94 |1,43 |83,13 |173.52 |40,05 |
|9 ... ... |43,48 |100 |1,72 |100 |433.22 |100 ... ... ... |41,36 |95,13 |1,64 |95,35 |359.02 |82,87 ... ... саздақты |40,83 |93,91 |1,62 |94,18 |340.47 |78,59 ... ... |33,41 |76,84 |1,32 |76,74 |80,77 |18,64 ... ... ... |41,89 |96,34 |1,66 |96,51 |377.57 |87,15 ... |Жеңіл саздақты |35,0 |80,49 |1,38 |80,23 |196,42 |45,34 ... ... ... |40,83 |93,91 |1,62 |94,18 |340.47 |78,59 ... ... |36,59 |84,15 |1,45 |84,31 |192.07 |44,34 ... ... ... |34,47 |79,27 |1,36 |79,07 |117.87 |27,21 ... |Сазды |35,0 |80,49 |1,38 |80,23 |136,42 |31,49 ... ... ... |35,53 |81,72 |1,41 |81,97 |154.97 ... ... |35,53 |81,72 |1,41 |81,97 |154.97 |35,77 ... ... |35,53 |81,72 |1,41 |81,97 |154.0 |35,77 ... ... |34,47 |79,27 |1,36 |79,07 |1 17.87 |27,21 ... ... саздакты |33,4 1 |76,84 |1,32 |76,74 |80.77 |18,64 ... ... ... |33,94 |78,06 |1,34 |77,91 |99.32 |22,93 ... ... ... |33,41 |76,84 |1,32 |76,74 |80,77 |18,64 ... |Ауыр саздакты |33,94 |78,06 |1,34 |77,91 |99.32 |22,93 ... ... ... |32,35 |74,41 |1,28 |74,42 |43.67 |10,08 ... ... ... орташа салмақтанған
балын есептеу
|№ |
|1 |
|1 |
|1 |
|1 ... |88,5 |
| | ... ... бағасы |
| | ... | |
| | ... | |
| | | ... |Шығын |Дифференци|
| | | ... ... ... |
| | | | ... Б2|табыс |
| | | | | ... ... |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 |І ... ... |16,5 |87,27 |87,37 |55,45 |
| ... | | | | |
|2 |ІІ ... ... |18,1 |89,17 |89,17 |63,72 |
| ... | | | | |
|3 |ІІІ ... ауыспалы |13,5 |83,49 |83,58 |42,02 |
| ... | | | | |
|4 |ІV ... ... |7,7 |77,75 |77,69 |21,85 |
| ... | | | | ... ... бойынша экономикалық бағалау балдары ... ... ... ... яғни ... ... барынша тиімді. Бұған
тегіс жер бедері, топырақ сапасы, ... ... ... ... ұйымдастыру және шаруа қожалығының мамандануы әсер етеді.
Бонитет балдарына және экономикалык бағалау ... ең ... ІІ ... ... ... табылады
4.4 Жерді пайдаланудың тиімділігін талдау
Жерге меншіктің әртүрлі ... ... және ... көп ... ... ... ... ауылшаруашылық
кәсіпорынының шаруашылық қызметіне объективті баға беруге мүмкіндік беретін
жер алқаптарын бағалаудың ... ... ... ... ... шаруашылық қызметін объективті
түрде бағалау үшін ... ... ... ... ... ету ... Егер ... шаруашылығында нақты
алынған нәтижелерді (жалпы өнім құны, пайда т.б) жердің физикалық көлеміне
келтірсе, онда алынған нәтижелі көрсеткіштер ... ... ... жерлердің өнімділік қабілеттілігі, яғни олардың табиғи ... ... ... ... ... немесе аудандардың шаруашылық
қызметін объективті талдау үшін табиғи және экономикалық құнарлылығы
бойынша жерлерді бағалаудың барлық ... ... ... деңгейі мен күріштің өзіндік құнын талдау барысында жеке
ауылшаруашылық дақылдары бойынша шығындар өтелуі бойынша жерді
бағалау көрсеткіштерін қолданған тиімді. Берілген көрсеткіш әртүрлі
жерлерде 1 ... 1 ... ... ... ... накты түрінің
шамасын анықтайды. Дифференциалды табыс бойынша жерді жалпы
бағалаудың көрсеткіші өсімдік шаруашылығындағы пайда деңгейін өлшеуге
мүмкіндік береді. Шаруашылықтык ... ... ... ... ... ... ... бағалаудың 1 балына
есептегендегі күріштің нақты өнімділік көрсеткішінің маңызы зор. ... ... ... ... ... ... ескеріп өнімнің
пайдаланылмаған резервтерін анықтауға мүмкіндік береді.
16-кесте
Дифференциалды жоспарлы өнімділік
|№ |Ауыспалы ... ... ... ... ... |Жоспарлы |
| | ... ... ... |өнімділік |
| | ... балы | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 |І ... ... |87,27 |0,43 |37,53 |
| ... | | | |
|2 |ІІ ... ... |89,17 | |38,34 |
| ... | | | |
|3 |ІІІ ... ... |83,49 | |35,90 |
| ... | | | |
|4 |ІV ... ауыспалы |77,75 | |33,43 |
| ... | | | ... ... ... ... 1 ... ... алу қажет.
1 балдың бағасы мына формула бойынша есептеледі:
Ц1б = Упл /Бср
Мұнда Упл – ауыспалы егістік бойынша орташа жоспарлы өнімділік
Бср – ... ... ... ... ... ... = ... = 0,43
17-кесте
Шаруашылықтық қызметті бағалау
|№ |Ауыспалы ... ... ... |Аудандағы орны |
| |егістіктер | |ық ... | |
| | | ... | | |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 |І ... ... |38 |87,27 |0,435 |2 |ІІІ |
| ... | | | | | |
|2 |ІІ ... ... |39 |89,17 |0,440 |1 |І |
| ... | | | | | |
|3 |ІІІ ... ... |83,49 |0,431 |3 |ІV |
| ... | | | | | |
|4 |ІV ... ... |34 |77,75 |0,437 |4 |ІІ |
| ... | | | | | ... ... егіс деңгейінде өнімділікті анықтау
|№ |Ауыспалы ... |Ең ... 1 ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... | | ... |өнімділік |
| | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 |І ... ... |0,440 |87,27 |38,40 |
| ... | | | |
|2 |ІІ ... ... | |89,17 |39,2 |
| ... | | | |
|3 |ІІІ ... ... | |83,49 |36,73 |
| ... | | | |
|4 |ІV ... ауыспалы | |77,75 |34,21 |
| ... | | | ... ... ... ... ... ауыспалы егістіктерде
нақты өнімділік бойынша жетекші орынды бонитет балы ең ... II ... ... Озық ... ... деңгейіндегі өнімділік мына формула
бойынша анықталады:
Ув = Ц1б max*Б
мұндағы Ув - озық ... ... ... ... max - 1 ... жоғарғы бағасы
Б - өнімділік бойынша балл
19-кесте
Кадастрлық ауданды есептеу
|№ |Ауыспалы егістіктер |Ең көлемі, га|Өнімділік |Кадастрлық аудан |
| | |Рф ... |Рк |
| | | ... Бу | |
| | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 |І ... ... |448,5 |87,27 |391,40 |
| ... | | | |
|2 |ІІ ... ... |580,9 |89,17 |517,99 |
| ... | | | |
|3 |ІІІ ... ... |435,2 |83,49 |363,35 |
| ... | | | |
|4 |ІV ... ауыспалы |672,8 |77,75 |523,10 |
| ... | | | |
| ... |2137,4 | |1795,84 ... ... мына ... бойынша аныкталады:
Рк=Рф*Бу/100
мұндағы Рф - ... ... ... ... - өнімділік бойынша балл
Рк = 448,5*87,27/100=391,40
Ауыспалы егістік бойынша кадастрлық аудан 1795,84 га құрайды.
20-кесте
Күріш дақылының өнімділігін ... ... ... ... егістіктер |Ең көлемі, га|Өнімділік |Кадастрлық аудан |
| | |Рф ... |Рк |
| | | ... Бу | |
| | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 |І ... ... |38,0 |37,5 |38,4 |
| ... | | | |
|2 |ІІ ... ... |39,0 |38,3 |39,2 |
| ... | | | |
|3 |ІІІ ... ... |36,0 |35,9 |36,7 |
| ... | | | |
|4 |ІV ... ... |34,0 |33,4 |34,2 |
| ... | | | |
| ... ... ... |36,7 |36,3 |37,1 |
| ... | | | ... ең ... ... ... ... II ... егіс ... өнімділіктен 0,7 ц/га-ға артық, озық ауыспалы егістік деңгейінде
39.2 ц/га өнім ... Бұл ... ... топырағы қарашірікке бай.
Өнімділіктің ең төменгі көрсеткіші ІҮ ауыспалы егістікте 34 ц/га, ... ... ... ... ... ... ... сапасын
жақсарту жөніндегі тиісті шаралар жүргізілді. Озық ауыспалы егістік
деңгейінде 34,2 ц/га өнім ... ... ... шаралары
«Асар» шаруа қожалығының жыртылған жерлерінің құнарлылығын арттыру шаралары
Топырақ және оның ... - ауыл және ... ... өзі ... ... ... құралы. Өндіріс құралы ... ... ... - оның ... ... ... алғанда
топырақтың құнарлылығы дегініміз - адамға қажетті өсімдік өнімдерін өсіріп,
мал шаруашылығына қажетті ... ... ... ерекшелігі ол кеңестікте шексіз емес. Оның ... ... ... ... ... Топырақтың өндіріс кұралдары
сияқты бір орыннан басқа орынға көшіруге ешбір мүмкіндік жоқ. Осыған орай
егіншілік ... ... ... ... ... ... Тағы
бір ерекшелігі өндіріс құралдары ескіріп тозған кезде оны ауыстыруға
болатын болса, топырақ ... ... ... ... сол адам ... ... жататын биологиялык,
химиялық, тағы басқа да процестерді пайдаланады, бұл процестер үшін ... ... ... ... ... ... қарай бағыттайды. Бұл
мағынада топырақты өндіріс құралы ретінде пайдалану проблемасы машинаны
және жабдықтарды ... ... ... Шын ... ... дамуымен байланысты топырақтың құнарлылығын арттырудың шегі жоқ.
Экономикалық ... ... ... ... есіп келе ... ... ... етуге топырақтың қабілеті жетерлік жетекшілік
көрсетіп отыр.
Құнарлылық топырақтың негізгі саласы, ол ... ... ... ... дамиды.
Топырақтың құнарлылығы дегеніміз - оның өсімдіктерді сумен, ... және ... бір ... қамтамасыз етуі, сондай-ак өсімдіктердің
тіршілік етуіне қолайлы жағдайлар туғызу қабілеттілігі. Топырақ құнарлылығы
табиғи және жасанды болып екіге бөлінеді.
Тың ... ... ... болады да және егіншілікке
пайдаланғаннан кейін ол біртіндеп жасанды құнарлылығына ... ... ... құралу процесінде адамның әрекетінсіз қоршаған ортаның
факторларының әсерінен пайда болады. Жасанды ... тек ... ... әрекеті арқылы жасалады. Мұндай жағдайда бұл еңбек жемісі болады
және есімдікті егіп ... үшіп ... ... қажтті қасиеттері
арқылы бағаланады. Жасанды құнарлылық әрқашанда ... ... екі ... ... ... ... ... және бірін-бірі
толықтырады. Өсімдіктер тіршілігінің барлық факторына ықпал ететін
агротехникалық және ... ... ... жүзеге асырылғанда ғана топырақтың
құнарлылығын арттыруға болады. Бұлар ... ... және ... ... жақсарту шаралары. Агротехникалық
осы шаралар дұрыс және мезгілінде жүргізілсе, мәдени топырақ ... ... ... толық мүмкіндік бар. Топырақ құнарлылығының кему
заңы - буржуазиялык реакцияшыл ... ... ... ... ... ... пен ... кез-келген шығыны
бұрынғыдан гөрі ... ... ... ... ... ... ... алғаш рет XVIII ғасырдың аяғында француз экономисті Д. ... ... ... ... ... ағылшын экономисті Э.Вест тұжырымдады. Э.
Вест пен Д. Рикардо алынатын пайда ... ... ... ... түсіндіруге тырысты. Шындығына келсек, бұ.л тенденция капиталдың
органикалық құрамының, демек еңбек өнімділігінің ... ... ... ... ... ... реакцияшыл экономисті Т.Р.
Мальтус іліп алып, мұны өзінің ... ... жат ... өсуі ... ... ... заңы егіншілік жүйесі бір аймаққа тікелей
байланысты ... ... ... ... жүйесін жүргізуге топырақтың ... ... мен ... ... заңдылығын игеріп, оны одан ... ... ... ... ... ... жалпы
заңдарынан туындайтын агротехникалық әдістерді ... ... жөн. ... ... кең байтақ Республикамыздың егістік
алқаптары әртүрлі аймақтарға орманды ... шөл, ... ... ... ... ... ... орай егіншілікті жүргізудің әдістері
әрқилы.
Егістік алқаптардағы топырақтарда ... ... ... ... ... ол ... ... құрдымсыз ауыр және
тығыздалған болуынан онда ауаның жетіспеуі жиі ... Адам ... ... білуге, оларды дұрыс, әрі орынды пайдалануға қабілетті.
Ф.Энгельс кезінде былай деген болатын: «Адамзат қолындағы өндірігіш
күште шек жоқ. ... ... пен ... ... ... ... ... арта бермекші».
Заттардың және энергиялардың жойылмай қайта айналып оралуынан жер
бетінде орасан күрделі динамикалық ... ... тірі ... тән ... ... мен ... жөніндегі ғылыми-биохимия саласын ... Бұл ... ... ... ... жер бетіндегі зат алмасу процесін
толықтырады.
Н.А.Тимирязев есімдік физиологиясын ... ... ... ... пен ... ... ұштастыра жүргізудің
тиімділігін материалистік тұрғыдан ... Оның ... ... энергияның сақталу заңдылығы жүзеге ... ... ... ... - ... ... ... және оны одан әрі
жетілдіру жөніндегі агрономиялық шараларды белгілеп, оларды жүзеге асырудың
ғылыми негізін қалады.
Академик А. П. ... ... ... ... ... тірі организмдердің тіршілік әрекеттерінің ықпалымен ... ... ... яғни литосфералық жоғарғы кабаттармен салыстырғанда
көміртегінің мөлшері орта есеппен есептесе азот 10 есе көбейетінін көреміз.
Топырақ ... ... ... ... ... ... да ... - физикалық
суға және ауаға бөлініп қасиеттері жақсарады. ... бәрі ... ... геологиялык кұбылыстары биологиялық процестердің
өркендей беретінін көрсетеді.
Химикаты, температурасы мен су ... ... ... жер ... ... қабатында микрофлоралар мен жан-
жануарлар дүниесінің ... ... ... ... белгілі. Бұл
әрине топырақ құралуын жеделтеді, топырақтың ... ... ... ... ... ... өнімділігі мен биологиялық
қуаты арта түседі. Алайда климаты судың суык аудандарында, мәселен тундра
аймағында ... ... ... шектейтін факторға температураның
төмендігін, ал шөл және шөлейт аймақтарда Орта Азия және ... ... ... ... тапшылығын жатқызуға болады. Яғни тоңды
және шөлді аймақтардағы топырақтың ... ... Оның ... ... ... биологиялық процестердің дамуына керісінше әсер
етеді.
Топырақтың құралу процесін ... ... те ... ... ... жедел жүрсе, топырақ құнарлылығының да
соғүрлым қарқыны артатыны зерттеулерден белгілі. Сондықтан да ... ... ... ... ... процестердің белсенділігін
күшейтетін шаралар қолданылады.
Ғылымға негізделген мұндай шаралар бар. Мәселен химиялык жолмен
топырақтың ... ... ... яғни ... ... ең тиімді
тепе-теңдігін жасауға болады.
Егіншілік жүйелерінің ... ... ... ... ... ... жер қыртысындағы биологиялық процестердің белсенділігін
көтеруге әбден болады. Мелиорациялық ... ... ... ... топырақты кез-келген климат жағдайына мәдени дақылдарды өсіруге
қажетті су және ауа режимін қамтамасыз етуге толык ... ... ... өз ... ... оның даму жолдарының заңдарын
меңгеріп онымен пайдаланса, топырақтың ... ... ... оның ... да, құрылымы да жақсара түседі.
Топырақ құнарлылығын реттеу
Өсімдік шауашылығының өнімділігін ... үшін ... ... ... ... ... ... керек.
Интенсивті егіншіліктің негізгі ... ... ... ... ... ... ... Бұл мәселені жүзеге
асыру үшін топырақтың ... ... ... ... ... ... де ... Сонымен қатар топырақ құнарлылығын
темендетуге бағытталған ... ... яғни ... ... пен қоректік ... ... ... жою, ... ... ... қолайлы физика-химиялық ... ... және ... ... ... ... бар барлык мүмкіндіктерді пайдалану керек.
Топырақ ... ... ... ... ... ... ... сүйене отырып, оның құнарлылық дәрежесін
болжауға мүмкіндік туады. Ол өте ... ... ... үлгісін
атқарады.
Бүл жүйенің кейбір факторлары дақылдардың өнімділігіне ... ... әсер ... ... ... жыл ... ... ауылшаруашылық
дақылдарының өнімдері де топырақ құнарлылығының үлгісіне елеулі түрде ыкпал
етеді де оның дәл ... және оны одан әрі ... ... қажетті ғана
мәліметтер береді.
Топырақ құнарлылығын арттыру үшін ... ... және ... ... ... ... ... қожалығының жалпы жер көлемі 3938 га. ... 2137,4 га, , ... жер 51 га, ... 98
га, жайылым 1409.6 га, ... ... жер ... га, ... ... 242 га жерді құрайды.
Шаруа қожалығы жерлерінің ... ... ... төмекдемеу
үшін мынадай жұмыстар жүгізіледі:
▪ трансформация жүргізіледі, яғни ... ... ... бір ... ... ... ауыстыру, жыртылған жерлердің
көлемін көбейту
▪ үстіртін жақсарту - бұрыннан бар ... шөп ... ... азықтық алқаптар массивінде жүргізіледі
▪ түбегейлі ... - ... ... ... мен ... ... ... әсер
ету
▪ танаптардағы жоңышқаларды тығыздап егу жұмыстары
▪ минералды және органикалық тыңайтқыштар беру жұмыстары
▪ топырақты ... ... ... ... жағдай жасау
үшін механизм мен ... ... ... ... тікелей механикалық әсер ету
Топырак өңдегенде жүретін ... ... ... тұрады: қопсыту және майдалау,
* жыртылған топырақты майдалау
* араластыру
* ... ... ... ... ... егін атызын сақтау
* пішіндеу
Қопсыту және майдалаудың мақсаты - топырақ қабаты қопсытылып әрі
үгітілгенде оның ... ... ... ... ... ... ... ылғалдың және қоректік заттардың еніп, олардың жиналуына,
сакталуына ең қолайлы жағдайлар жасау.
Шаруа қожалығының ... ... ... 23 га ... ... арттыру
үшін трансформация жұмыстары, мелиоративтік жұмыстар, қопсыту және ... ... Осы ... ... құнарлылығы тө.мен жерлердің
құнарлылығы артып, өнімділігі көбейеді.
Қызылорда оолысы Жаңақорған ауданы «Асар» шаруа қожалығы жерлерінің 23 га
құнарлылығы ... ... ... ... ... негізінде, жерге
үйлестіру жұмыстары жүргізілді.
6. Тіршілік әрекетінің кауіпсіздігі
Обьектідегі қауіпсіздік еңбек жағдайларын
ұйымдастыру мен жүргізу жолдары
Қауіпсіздік ... және ішкі ... ... тірі ... ... Ал адам ... өз ерекшеліктері бар, адамның басқа
тірі организмдерден айырмашылығы, ол табиғи ортадан, өзі өмір сүру ... ... ... болуы ықтимал қатерлер табиғи қатерлердің ... да ... ... ... ойлы ... ... отырып,
өте тез арада антропогендік орта жасап ... Бұл ... ... оның ... адамдардың өзі де, толық бірігіп кете алатын емес.
Міне, сондықтан адамның кез-келген іс-әрекеті әкелетін пайдасымен
бірге кері ... де ... ... ... ... ... жарақат
алу, ауру, тіпті қазаға ұшырау. Сондықтан қауіпсіздікті, нақты іс-әрекеттен
болатын, адамды және өмір сүру ... ... ... ... ... ... ... түрі күрделенген сайын, ... ... ... ... Кешенді қорғау шаралары мынаны қамтиды: ... ... ... ... емдік
шаралар.
Адам іс-әрекетінің қауіпсіздігі - адамның іс-тіршілігі мен қауіп-қатер
бір-бірімен кездеспейтін тұйық ... ... ... ... кауіп-қатер әр уақытта болғанымен, ылғи да бола бермейді. Ондай
қауіп болуы үшін үш жағдай ... ... ... накты бар, адам қауіп-катер
аймағында, адамның қолындағы қорғану құралдары жеткіліксіз.
Қауіп-катер - ... қуат ... мен ... ... ... ... Ол белгілі бір жағдайда қоршаған ортаға үлкен ... және ... ... ... ... деп төмендегілерді атауға болады:
▪ адамның өзі;
▪ өмір сүру ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын қуат, еңбектің микроклиматтык жағдайы, жан-
жануар және ... ... ... ... және жеке тұлға;
▪ адам мен өмір сүру ортасы элементтерінің қарым-қатынас процестері.
Қауіп-қатердің өзі өте ... көп ... ... болғандықтан,
олардың негізғі белгілері бір-бірімен ұштасып, араласып жатады.
Сондықтан
оларды дұрыс ... оның ... ... ... ... ... ... және салдарын жоюға үлкен маңызы бар.
Өмір сүру ортасындағы қауіп-қатердің көзі мен деңгейі: бұл күндері
адамның өзі ... жаңа өмір сүру ... ... байланысты өмір тіршілікке қауіп ... ... адам өмір сүру ... жағдайымен санаспай ойсыз іс-әрекет
жасауының арқасында, ... ... ... ... кесірінен
өз өміріне қауіп-қатер туғыза бастады.
Сонымен адам ... ... үш ... рөл ... ... ... кауіпсіздікті қамтамасыз ету құралы ретінде, қауіп-
қатердің көзі ... ... ... ... ... ... ... шаруа қожалығының территориясына сол обьектідегі
қауіпсіздік ... ... ... мен ... ... ... ... жағдайларын ұйымдастыру
барысында төмендегі қауіпсіздіктің алдын-алу іс-шаралары жүргізілді:
Өмір сүру ... ... көзі мен ... еңбек жағдайы
өндірістік процестегі жұмыс қабілеттілігін қамтитын факторларды, кауіпті
және ... ... ... ауырлығының категориясы,
өндірістегі ... және ... ... жарақатты талдау әдістері,
зерттелетін обьектінің өндірістік санитариясы, ауа ... және ... ... ... ... ауалық ортасы, ауа ортасын сауықтыру ... ... ... ... желдету, жарықтандыру, шу,
оның адам ... ... ... ... ... жағдайы өндірістік процестегі жұмыс қабілеттілігін
қамтитын фактор ретінде
Еңбек жағдайы дегеніміз ... ... ... ... мен денсаулығына әсер ететін өндірістік орта факторларының
жиынтығы.
Еңбек жағдайларының ... ... ... ... ... ... жағдайы,
психофизиологиялық элементтер, эсетикалық ... ... ... болып табылады.
Жоғарыда айтылғандардан еңбек жағдайының жұмыс қабілеттілігі мен
денсаулықты түзейтін өндірістік орта ең ... ... ... мен жабдықтың таңдауымен, адам мен жабдыктар арасындағы жүктеме
айырмашылығымен, демалыс пен еңбек режимімен, ұйымдық орта ... ... ... ... ... ... ... сақтамаса, сол орында мұнай
булары, газдары мен басқа да заттары адамға әсер етуі мүмкін.
От қауіптілігі: жөнелтілген мұнай мен ... ... ... түрлі
мұнай өнімдерінің булары ауамен қосылысында жарылыс қоспаларын ... ... ... ... улау қабілеттігі, негізгі бу тәрізді
күйге түскенде кушіне енеді. Мұнай булары, сондай-ақ көмірсутек газдары ең
алдымен ... ... әсер ... Бұл заттармен уланудың ... ... ... ... бас ... жүрек айнуы, жалпы әлсіздік пен естен
тану.
Егер мұнай ... ... ... ... ... ... ... ол қатты немесе созылмалы улануға әкеліп соқтырады.
Адам ағзасына уыттты заттардың енуі үш ... енуі ... ... ... тері ... және ... ... аркылы да кең таралады.
Шу мен діріл. Өте қатты шу есту органдарына әсер ете отырып, саңырау
құлаққа және ... ... ... ... ... Бұл жағдайда жүйке,
жүрек және ас қорыту жүйелерінің қалыпты әрекеті де ... ... ... ... тепе-теңдік жағдайы сақталмаса, құбырдағы
газдар мен сұйықтардың пульсті ағынынан, сондай-ақ пневматикалык және
электрлі қол ... ... ... ... ... және ... ... факторлар - еңбек жағдайын
ұйымдастыруда еңбек ... ... ... ... ... мен ... ... жарақатқа ұшыратуы мүмкін, жұмысшыларға әсер
ететін қауіпті және зиянды өндірістік факторларды да ескеру керек.
Қауіпті өндірістік фактор дегенміз ... ... бір ... немесе денсаулық жағдайын бірден нашарлататын ... ... ... жұмыс қабілеттілігін төмендетіп немесе ауруға
ұшырататын болса, бұл ... ... ... болып есептеледі.
Қауіпті және зиянды өндірістік фактор әсер ету табиғатына ... ... ... ... ... ... және
психофизиологиялық.
Еңбек ауырлығының категориясы - ... ... ... ... ... ... оның ... жұмыс
күшінің тіршілік әрекетіне келуін құрайтын барлык элементтер жиынтығын
сипаттайды. Мүндай түрде еңбек ... ой және ... ... деп
қабылдасақ та болады.
Еңбек ауырлығының дәрежесі туралы адам ... ... ... ... болады.
Функцияналдық жүйелердің қазіргі физикалық теориясына сай адам
ағзасының функцияналдық ... үш ... ... ... ... және патологиялық.
Осылайша қазіргі уақытта еңбек жағдайының алты топка сай келетін
жұмыс ... алты ... ... ... ... Адамның зақымдану дәрежесін шарттайтын негізгі факторы тек
күші болып табылады. Закымдалудың болмауына өте үлкен шекте ... ... ... ... ... Адам денесінен өтетін ток жолының да
эсері бар, адам өміріне маңызды мүшелерден өткен токтың ... ... ... ... ток тегі мен ток ... тәуелді.
Қоршаған орта жағдайының әсері бөлме сыныпталуы мен электр тогымен
зақымдалу қауіптілігі бойынша еңбек жағдайымен есептеледі.
Өндірістегі ... және ... ауру - ... дегеніміз сыртқы
эсерлерден адам мүшелерінің және ұлпалардың физиологиялық функциясының
немесе анатомиялық ... ... әсер ету ... сай ... ... ... ... аралас және т.б. деп бөледі.
Кәсіби ауру дегеніміз жұмысшыға жүктелген ... ... ... ... ... әсер ету нәтижесінде дамыған ауру түрі және ... ... ... ... ауру ... Кәсібиден басқа
өндірісте ... ауру деп ... ... ... ... оқиғаларды зерттеу үшін тіркеу реті
«өндірісте ... ... ... үшін тіркеу Ережесі» ... ... мен ... ... мен ... ... ... мен
кәсіби улануды тіркеу мен айту Ережесі туралы» нұсқамауда көрсетілген
денсаулық ... ... ... ... ... асады.
Жаракатты талдау әдістері - жарақатты талдаудың ең көп ... ... ... толықтырып тұратын статикалық және ... ... ... ... ... ... және эргономикалық әдістерге
назар аударуда.
Жұмысшылардың жеке сапаларын ... ... ... талдауға ғана емес, сондай-ақ еңбек ... ... ... бұзу ... де ... ... ... оқиға тууы мүмкін,
әлеуметтік-психологиялық шолулардың көрінісіне, жарақаттанудың алдын алуға,
кәсіби таңдауды дұрыс ұйымдастыруға, кәсіби оқыту мен ... ... ... ... санитариясы - өндірістік санитория
жұмысшыларға зиянды ... ... әсер ... ... ... техникалық және ұйымдық іс-шаралар жүйесі. ... ... ... ... ... ... мен ауа ... сауықтыру, жұмысшыларды шу мен дірілден қорғау
және жарықтылық нормативтерімен қамту, сондай-ак мекеме ... және ... ... санитарлы талаптарға сай
болуын көтеру жатады.
Ауаның берілген параметрлерін жыл бойы ... ету ... су ... ... ... су) және ... суықтылығы (чиллерде суытылған ұңғымалардағы су) қолданылады.
Ауа ортасын сауықтандыру және ... ... ... ... ... ортасы
Еңбектің жоғарғы өнімділігі мен денсаулық шартының қажеттілігінің
бірі бөлмедегі жұмыс аймағында, яғни жұмыс орны бар, еден ... ... ... ... метеорологиялық жағдай мен таза ауаның болуы.
Ауа ортасын сауықтыру іс-шаралары - жұмыс аймағының талап етілетін ауа
жағдайы белгілі бір ... ... ... ... ... ... механизациялау мен автоматизациялау, оларды
дистанционды ... Бұл ... ауыр ... ... ... сәулелерден, ... ... ... ... зор. ... заттар бөлінетін автоматизация процесі өнімділікті
ғана жоғарылатпайды, ... ... ... ... ... да жақсартады. Мысалы, дистанционды
басқарылатын автоматты пісіру қолмен ... ... ... бірден сауықтырады, робот манипуляторларды колдану ауыр
қол еңбегін жеңілдетеді.
Жұмыс аймағына зиянды заттың түзілуі мен ... ... ... және ... қолдану.
Жаңа
технологиялық процестер мен жабдықтарды жобалауда өндірістік бөлме
ауасына зиянды ... ... ... ... қарастыру керек.
Бұл жағдайларды уытты заттарды уытсыздандырып, қатты және сұйык
отындарды газ ... ... ... ... жоғары
сапалы
қыздырумен алмастырып алуға болады; материалдарды тасымалдау мен
ұнтақтағанда сумен шаңын басу әдісін ... ... Ауа ... үшін ... заттары бөлек болатын жабдыктар, атап айтсақ
қыздыру пештері, ... ... және т.б, ... ... ... ... ... қосылыстар, сондай-ақ материалдың жүруі мүмкін. Аққан
ғаз мөлшері оның физикалық қасиеттерінен, алаң тығыздықталмауынан
және жабдықтың ішкі және сыртқы қысым айырмасынан ... ... ... ... Бұл ... ауа t° - сын төмендету
және жұмысшылардың жылулық сәулеге ұшырамауы үшін ... ... ... ... маңызы зор желдету мен
жылыту қондырғылары.
Жеке корғаныс құралдарын қолдану.
Өндірістік бөлменің ... - ... ... ... ... микроклиматы - бұл адам ағзасына әсер ететін t°-мен,
ылғалдылық және ауа қозғалысының ... ... ... ... ... осы бөлменің ішкі ортасынын климаты.
Жұмысшылардың еңбек өнімділігі мен ... ... ... ... бөлме микроклиматына тәуелді.
Ауа t0-сы - ... ... ... ... ... ... ылғалдылығы — ауадағы су буының құрамы.
40 ... 60 % ... ... ... ... ... ... ... суық әсер етеді, ал жоғары t°-мен ағза қыздырылуына ... ... Адам ауа ... оның 0,1 м/с ... ... микроклимат жағдайлары дегеніміз - ұзак уақыт микроклимат
параметрлері адамға жүйелі әсер еткенде, оның ... ... ағза ... жылулык және функциональді қалыпты әсер етуі.
Рұксат етілген микроклиматтық жағдайлар дегеніміз - физиологиялық
қажеттіліктер ... ... ... ... ... ... мен ... және жылулык агза жағдайының өзгеруін тез
қалыптандыратын, адамға ұзақ және ... әсер ... ... айтады.
Табиғи желдету. Табиғи желдетудің ауа алмасуы бөлмедегі ауа ... ауа t0 ... ... мен жел ... ... салдарынан жүреді.
Табиғи желдету ұйымдастырылған және ұйымдастырлмаған деп ... ... ... келуі мен бөлінуі сыртқы
қоршаулардың тығыз ... және ... ... ... ... ... жарықтандыру еңбек процесінде адамға үнемі әсер
ететін негізгі сыртқы факторлардың ... ... ... жағымды
әсері еңбек өнімділігі мен сапасына күмән туғызбайды. Күн ... ... ... 10% ға, ал ... 13% ... ... ... болмауы
сияқты жағдайлар 20-25% -га төмендейді.
Жарықтандыру табиғи және ... ... ... ... Табиги
жарықтылық жетіспегенде біріктірілген ... ... ... дегеніміз - жарық тәулік мезгілінде, ал ... ... ... ... ... ... ... жетіспеуінен
жұмыс орнын жарықтандыруға арналған.
Шу, оның адам ағзасына әсері, шудан ... - шу ... ... әсер ... ... ... физикалык
тұрғыдан қарағанда дыбыс серпімді ортаның механикалық тербелісі.
Шу адамға әсер ететін жағымсыз ... ... ... ... ... қателіктер көбейтіліп, жарақат алу қауіптілігі жоғарылайды
және еңбек өнімділігі төмендейді. Шу серпімді орта мен ... ... адам ... ... 16-20 Гц тен 11,2 ... ... жиілік аралығында жатады. Шу түрлі жиіліктегі үлкен мөлшердегі
гармоникалық тербелістерден тұрады. Түрлі жиіліктегі шу шу қалыптануында
ескерілетін ... ... әсер ... реформасының жүргізілуіне байланысты шаруашылык ... ... ... және олардың жерлерін бағалау қажеттілігі туады.
Берілген дипломдық жұмыстың тақырыбы «Қызылорда ... ... ... ... ... ... жерлерін кадастрлық бағалау».
Ауылшаруашылық құрылымдардың жыртылған жерлерінің жалпы ... ... ... ... ... ... ... ауыспалы егістік, ал көлемі
ең төменгі үшінші ауыспалы егістік.
Шаруа қожалығының территориясында жайылмалы шалғынды ... ... ... ... Олар механикалык құрамы жағынан ауыр
саздақты және саздақты болып келеді.
Топырақ құнарлылығын ... ... үшін ... ... Ол ... ... ... жамылғысының орташа өлшенген
балын бағалау үшін пайдаланылды. Бағалаудын жоғарғы балы ... ... - 18,1, ал ең ... төртінші ауыспалы егістікте 8.7
байқалады.
Бонитеттеудің дұрыстығы орташа ... балл және ... ... ... ... ... ... тығыздығын
анықтау жолымен жүргізілді.
Корреляция коэффициенті 0,9-ға тең, бүл жақсы байланысты ... ... ... ... практикалық мақсатқа, регрессия деңгейін
және регрессиядан орташа квадраттық ауытқуды есептеу үшін қолдануға болады
дегенді білдіреді.
Жердің өндіру қабілеттігін ... үшін ... ... ... Оның ... ... ауылшаруашылық дақылдарының
өнімділігі, шығындардың өтелуі, дифференциалды табыс болып табылады. Екінші
ауыспалы егістіктегі жоғарғы бонитет балы ... ... ... және ... ... 100 ... төменгі балл төртінші ауыспалы
егістікте.
Жерді бағалау жұмыстары топырақты бонитеттеу мен жерді ... ... ... ... дақылы күріш бойынша жеке
бағалауы ... ең ... ... 39 ц/ға ... екінші ауыспалы
егістікте, ол жоспарлы өнімділіктен 0,7 ... ... озық ... ... 39,2 ц/га өнім ... ... жер бағалау жұмыстарының нәтижелерін қолдану
салалары анықталған және ... ... ... жүргізілген. Дипломдық жұмыс ... ... ... ... ... с ... ... реформы сформировались различные формы
хозяйствования и появилась необходимость проведения оценки земель.
Темой ... ... ... ... ... ... пахотных
земель крестянского хозяйства «Асар» Жанакорганского района Кызылординской
области.
Площадь пахотных земель в хозяйстве составляет 2137,4 га, ... ... ... ... вес ... занимает севооборот ІҮ.
Наименьший удельный вес приходится на севооборот ІІІ.
На территории ... ... ... пойменно-луговые
бурые карбонатные рисовые саланчаковые почвы.
По механическому составу почвы тяжелосуглинистые и ... ... ... ... почв по ... была ... шкала. Она использована для ... ... ... ... покрова пашни в севооборотах. Высокий балл оценки
наблюдается в ... II-18,1 а ... в ... ІҮ-8,7
Правильность бонитировки проведена путем установления тесноты
связи между средневзвешенными баллами и средней многолетней
уражайностью риса по пашне. Коэффицент корреляции ... 0,9, ... на ... ... Это ... что ... бонитировки
могут быть использованы для дальнейших практических целей, для
вычисления уровня регрессии и среднего квадратического отклонения от
регрессии.
Для ... ... ... ... ... ... Её ... показателями являются
урожайность сельскохозяйственной культуры, ... ... ... Высокий балл бонитета в севообороте II,
соответственно урожайность, окупаемость затрат и ... ... 100 ... наименьший в севообороте ІҮ.
Самый высокий показатель фактической урожайности у севооборота II,
составляет 39.0 ц/га, это на 0,7 ц/га ... чем ... на ... ... ... получить 39,2 ц/га.
В дипломной работе также определены области применения результатов
земельно-оценочных работ, в частности проведен анализ использования ... ... ... все ... ... ... на
дипломную работу.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының Жер Кодексі № 442-П ... ... 2003 ... ... ... жер ... ... нормативтік актілердің жинағы. Астана, 2003 ж.
3. Система сельскохозяйственного производства
Кызылординской ... ... - ... ... ... 2002 г.
4. А.С. Чешов, И.П. Фесенко Земельный кадастр. ... для ... ... ... ПРИОР», 2001г.
5. Землеустроительное проектирования. Учебник под редакции
М.А. Гендельмана. - Москва: ... 1986 ... ... ... ... под ... М. ... - ТОО «Эвлю», 1999 г.
7. Л.И. Подольский. Землеустройство: общественно-экономическая теория.
Учебное пособие. Алматы, 2000 г.
8. М.А. Сулин. Основы землеустройства. Учебное пособие.
СПБ: ... ... 2002 ... А.И. ... В.В. ... Т.М. ... ... в Республике Казахстан: анализ, рекомендации.
Алматы, 2001 г.
10. А.С. ... В.Ф. ... ... ... ... ... для вузов Ростов на Дону: Издательский
центр «Март», 2002 ... М.А. ... ... ... ... пособие - СПБ: Издательство «Лань», 2002 г.
12. М.А. Гендельман, С.Н. Волков, Ж.К. Крыкбаев. ... ... Курс ... ... 1995 ... С.Н Волков. Экономическая эффективность ... ... 1990 ... С.Н. ... ... ... Учебник.
Москва: Колос, 1996 г.
15. И.В. Дегтярев. Земельный кадастр. Учсбное пособие.
Москва: Колос, 1979 ... ... ... ... под ... Кирюхина Москва: Колос, 1976 г.
17. С.Н. Волков, В.Н. Хлыстун, В.Х. Улюкаев. Основы
землевладения и землепользования: Учебнос пособие. Москва: ... ... ... ... землеустройства. Учебник (В.П. Троицкий,
С.Н. Волков, М.А. Гендельман, С.И. Носов) Москва: ... 1995 ... М.Н. ... Эрозия почв. - М. Мысль, 1979 г.
20. Землеустроительное проектирование. Учебник под
реда.кцией С.Н. ... ... ... 1997 ... В.Х. ... А.А. ... Н.Е. ... Земельное право и
земельный кадастр. Учебник Москва: Колос, 1996 г.
22. Н.И. Акимов. Гражданская оборона. Москва, 1986 г.
23. ... ... Под ... Е.П. ... ... 1991 ... Практикум по экологии: Учебное пособие для высщих
сельскохозяйственных учебных заведений. А.К. Саданов. З.С.
Сванбаева. - ... ... 1988 ... Д.П. ... Ю.В. ... ... среда и человек.
Издательство «Высшая школа», 1980 г.
26. В.М. Помогалова. Государственный контроль за использованием
и охраной земель. Учебное ... ... 1998 ... С.Н. Волков Экономическая эффективность
внутрихозяйственного землеустройства Москва, 1990 г.
28. И.Г. Архипов и др. ... ... ... ... в Казахской ССР. Алматы, 1974 г.
29. Шаруа шаруашылығының жер пайдаланушылығын құру..
әдістемелік нұсқау. (Ж.Қ. ... ... 2002 ... ... ... ... ... құрал. (Н.Л.
Озеронская, Ж.Қ. Қырықбаев). Астана, 2004 ж.
31. Образование землепользований крестьянских (фермерских) хозяйств ... их ... ... ... ... (Э.К.
Белоусова) Астана, 2002 г.
32. Землеустроительное проектирование. Устройство территории
орошаемых севооборотов и культурных пастбищ. Методическое
указание (Р.Ф. Муратов, В.Н. Семочкин, В.В ... ... 2001 ... ... проектирование. Экономическое
обоснование размещения производственных подразделений и
хозяйственных центров сельскохозяйственных предприятий.
Методическое указание. Москва, 1981 г.
Мазмұны
| ... |5 |
|1 ... жер ... ... ... ... |9 |
| ... ... | |
|2 ... ... ... |27 ... ... ... ... |27 ... ... ... |28 ... ... ... |34 |
|3 ... ... ... бағалау |39 ... ... |39 ... ... |44 ... ... суармалы егістікті бағалау |50 |
|4 ... ... ... бағалау |57 ... ... ... мен ... |57 ... ... ... әдістемесі |60 ... ... ... бағалау |61 ... ... ... ... |71 |
|5 ... ... ... |76 |
|6 ... ... ... |83 |
| ... |92 |
| ... әдебиеттер тізімі |96 |

Пән: Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нұрмұхамедұлы Жанқожа10 бет
Түркістан аймағындағы сығанақ қаласының тарихы3 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Қазақстан Республикасындағы шаруа (фермер) қожалығының құқықтық жағдайы51 бет
Қазақстан Республикасындағы шаруа қожалығығының қызметін реттеу85 бет
Ішкішаруашылық жерге орналастырудың теориялық, жалпы әдістемелік негіздері31 бет
Ағылшын революциялық аграрлық заңдары18 бет
Ақмола облысы астрахан ауданы «Приишимское» жшс-нің жыртылған жерін реттестіру жобасы64 бет
Жер салығына жалпы сипаттама және оның құрылу ерекшеліктері12 бет
Жер салығының түсiнiгi23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь