Судың ластануы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
1 Судың ластану себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Суды ластаушы заттар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.2 Жер үсті және жер асты суларының ластану көздері ... ... ... ... ... ... ... .. 10
1.3 Судың ластану мәселесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 12
1.4 Су ластануының алдын . алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 14
1.5 Әлемдік судың ластануына жол бермеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2 Әлемдік су қоры ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.1 Қазіргі кездегі су қоймаларын қорғау жағдайлары ... ... ... ... ... ... ... ... .. 20
2.2 Су қорының сандық сарқылуының алдын алуға бағытталған іс. шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
20
2.3 Су қоймаларының өздігінен тазалануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 21
2.4 Су қорларын тиiмдi пайдалану мәселелерiн шешудің негiзгi жолдары. 22
2.5 Су қорларын қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 27
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 28
Табиғат байлықтарының ішінде судың орны ерекше. Сусыз жер бетінде тіршіліктің болуы мүмкін емес.
Су біздің ғаламшарымыздың үстінде 3-3,5 млрд жыл бұрын жер қыртысының газсыздануы салдарынан шыққан бу түрінде пайда болған деп есептеледі. Қазіргі кезде судың салмағы жер салмағының 0,025%-ын құрайды және оның жалпы мөлшері 1,6•109 текше шақырым болып саналады. Су түссіз, иіссіз, дәмсіз сұйықтық, табиғи зат. Сондай-ақ ол толық құнарсыздығымен ерекшеленеді. Солай бола тұра жер әлеміндегі барлық тіршілік үшін қажет. Сусыз адам да, жан-жануарлар да, өсімдіктердің де тіршілік етуі мүмкін емес.
Су ең жақсы еріткіш болып табылатынымен өзінің жай заттарға ыдырауы қиын, химиялық енжар зат. Ол барлық табиғат ортасында: су буы және қар, жаңбыр, шық түрінде әуеде сығынды сулар түрінде жер қыртысының үстінгі қабатында, тіршілік шарасында, яғни тірі заттар құрамында болады. Сондай-ақ су шарасын, яғни жердің айрықша сулық белдеуін құрайды.
1 Сагимбаев Г.К. Экология и экономика – Алматы мектеп 1997-144 б.
2 Ә.Бейсенова, А.Самақоға, Т.Есполов, Ж.Шілдебаев «Экология және табиғатты тиімді пайдалану», «Ғылым», 2004
3 Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: экология және табиғатты қорғау – Алматы мектеп ААҚ 2002ж. 392 б.
4 Қоженбаев С. Махмудов С. Табиғатты қорғау – Алматы: «Ана тілі» 1992 ж. 144 бет.
5 Оспанова Г.С, Бозшатаева Г.Т «Экология» Оқулық – Алматы: Экономика 2002 ж.
6 Бродский А.К «Жалпы экологияның қысқаша курсы».Оқу құралы – Алматы: Ғылым 1997 ж.
7 Мұқаұлы С, Үпішев Е. «Табиғатты пайдалану экономикасы». Оқу құралы – Алматы: Экономика 1999 ж.
8 Сағымбаев Ғ. «Экология негіздері». Оқулық Алматы Республикалық баспа кабинеті 1995 ж.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.................................................................................................................
3
1 Судың ластану себептері...............................................................................
5
1.1 Суды ластаушы заттар................................................................................
7
1.2 Жер үсті және жер асты суларының ластану көздері..............................
10
1.3 Судың ... ... Су ... ... - алу.....................................................................
14
1.5 Әлемдік судың ластануына жол бермеу....................................................
16
2 Әлемдік су қоры................................................................ ... ... ... су ... ... жағдайлары..................................
20
2.2 Су қорының сандық сарқылуының алдын алуға бағытталған іс- шаралар................................................................................................................
20
2.3 Су қоймаларының өздігінен тазалануы.....................................................
21
2.4 Су ... ... ... ... ... негiзгi жолдары.
22
2.5 Су қорларын қорғау...................................................................................
23
Қорытынды.........................................................................................................
27
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.....................................................................
28
Кіріспе
Табиғат ... ... ... орны ... ... жер ... ... болуы мүмкін емес.
Су біздің ғаламшарымыздың үстінде 3-3,5 млрд жыл бұрын жер ... ... ... ... бу ... ... болған деп есептеледі. Қазіргі кезде судың салмағы жер салмағының 0,025%-ын құрайды және оның жалпы ... 1,6·109 ... ... ... ... Су түссіз, иіссіз, дәмсіз сұйықтық, табиғи зат. Сондай-ақ ол толық құнарсыздығымен ерекшеленеді. Солай бола тұра жер әлеміндегі барлық ... үшін ... ... адам да, ... да, ... де тіршілік етуі мүмкін емес.
Су ең жақсы еріткіш болып табылатынымен өзінің жай заттарға ыдырауы қиын, химиялық енжар зат. Ол ... ... ... су буы және қар, ... шық ... ... ... сулар түрінде жер қыртысының үстінгі қабатында, тіршілік шарасында, яғни тірі заттар құрамында болады. Сондай-ақ су шарасын, яғни жердің айрықша сулық ... ... ... су біртұтас. Олар атмосферамен, литосферамен қатар жеке қабат - гидросфераға бөлінеді. Ол тіршілік ... ... ... ... сипатталады.
Биосферадағы маңызды процестерге әсерін анықтайтын судың өзіне тән қасиеттері:
1)пТабиғат ресурсы және зат ... ... ... ... ... ... ... болса, ал су әртүрлі күйге: сұйық, газ тәрізді және қатты күйге өтуіне байланысты мұндай жағдайға ұшырамайды. Су ... ... ие ... ... - бір ресурс.
2) Суға қату кезінде көлемінің ... және ... өтуі ... ... ... және сұйыққа өтуі кезінде көлемінің кемуі тән.
3) Ең жоғарғы тығыздығы ... ... ... және ... ... ... қасиеттер осыған байланысты болады. Мысылы, су қоймаларының терең қатуының болмауы.
4) Жылу сыйымдылығының және жылу өткізгіштігінің жоғары болуы.
5) Тек оң ғана ... ... ... да ... газ ... күйге өтуге қабілеттігі. Теріс температурада қатты күйден (мұз, қар) бірден бу тәрізді күйге ... ... ... ... деп ... мен еру кезінде жылу сіңіріледі және будан конденсациялану мен қату кезінде ... ... ... ... ... мысалы, ұсақ саңылаулы топырақтар немесе биологиялық құрылымдарда байланысқан немесе таралған күйге өтуі. ... ... ... қасиеттері өте күшті өзгереді. (қозғалғыштығы, тығыздығы, қату не булану ... ... ... және т.б. ... табиғи және биологиялық жүйелердегі процестердің жүруі үшін маңызы зор.
8) Әмбебап еріткіш. Сондықтан, табиғатта абсолютті таза су жоқ. ... ... және ... да ... ... ... тірі ағзалар мен олардың мекен ету орталарына ... зор әсер ... ... - ... ... толығуының (фотосинтез процесінде) бірден-бір көзі. Ол геологиялық (үлкен) және биологиялық (кіші) зат айналымдардағы химиялық элементтер мен қосылыстардың миграциясының шарты ... ... ... ... ... 60%-ға жуық, бірақ жекелеген мүшелер мен ұлпаларда ол 1%-дан 96%-ға дейін ауытқиды
Су байлықтарын сақтау - бүкілхалықтық іс ... ... ... Себебі, су бірінші қажеттілік және біздің таптырмайтын байлығымыз. Осыған орай су ... ... ... ... ... ... қабылданды. Су ресурстарын пайдалану және оларды қорғаудағы заңды құжаттардың бірі - ол 1993 жылдың 31 наурызында қабылданған . Мұндағы ... ... ... су заңдарының міндеттері - халықтың, экономика салаларының суды ұтымды пайдалануын қамтамасыз ету, су ресурстарын ластанудан, ... мен ... ... ... ... ықпалын болдырмау және оны жою мақсатында су қатынастарын реттеп отыру, су қатынастары саласындағы заңдылықты нығайту болып ... ... ... ... су ... ластануы бүкіл адамзат қауымын алаңдатып отыр. Бұл мәселе Қазақстанға да тән. Судың ластануы көп түрлі әрі ең соңында су ... ... ... ... ластануын былайша топтайды:
- биологиялық ластану: өсімдік, жануар, микроорганизмдер және аш бейімді заттар;
- химиялық ластану: уытты және су ... ... ... ... ... ... ... электр-магнитті өріс, радиоактивті заттар.
Судың сапасы, ластану деңгейі үнемі бақылауға ... ... ... ... ... қоспалар, тұздық құрамы, еріген бөлшектер, температура әр түрлі болуы мүмкін. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ... ауыз ... ... астам сапалық көрсеткішін ұсынған. Ал Қазақстанда ауыз су ... ... 287482 ... 30 ... көрсеткішпен анықталады.
Су бассейнінің ластануының негізгі себептері -- тазартылмаған ағын ... ... ... ... жол беретіндері:
* тұрғын-үй коммуналдық шаруашылықтар;
* өнеркәсіп орындары;
* ауыл шаруашылығын химияландыру:
* халық шаруашылығының басқа да ... ... ... лас ... да ... топқа бөлінеді. Оларды қоспалар (ерімейтін, коллоидты, еритіндер), лас сулар (минералдық, органикалық, бактериалдық, биологиялық) деп жіктейді.
Лас сулардың ішінде тұрмыстық ... ... ... ... 58%, ... ... ... болады. Өнеркәсіпте пайдаланылатын сулар мен синтетикалық жуатын ... ... ... өте ... ... - ... ... көздері. Соның ішінде сулы экожүйелердің пестицид, гербицид және басқа да химиялық улы ... ... ... кең етек ... ... ... мен күріш, жеміс-жидек, бау-бақша, теплица (жылы жай) зиянкестеріне қарсы бұрынғы Кеңес үкіметі кезеңінде өте көп ... ... ... ... су ... оның сапасы мен микрфлорасы және микрофаунасы, ірі хайуанаттар, құстар ... ... өз ... ... ... зиянды қосылыстары азық - түлікпен адам организмін кері әсерін тигізді.
Қазіргі кезде ашық өзен, көл ... ... жер асты ... да ... ... ... және еріген зиянды заттармен ластанып отыр.
Оның негізгі ластану көздері мыналар:
- ... ... ... ... ... заттар және тыңайтқыштар;
- тұрмыстық қалдықтар;
- жер асты ... ... ... ірі құрылыс учаскелері;
- күзгі алаңдар, бұрғы-скважиналары болып табылады.
Жер асты суларында әртүрлі жұқпалы аурулар ... ... ... ... жағдайында өзен-көлдердің ластануы көбіне өнеркәсіп шоғырланған аймақтарда, полигондар мен мұнай-газ өндіретін жерлерде жаппай сипат ... ... ... су алабы, Өскемен қорғасын - мырыш комбинаты, Ленинагор қорғасын ... ... ... ... ... ... өндіріс орындарының сарқынды лас суларымен ластануда. Су құрамында қорғасын, мырыш, ... тағы ... ауыр ... шекті мөлшерден асып кетуі жиі байқалады.
Іле-Балқаш бассейні суының сапасы да мәз ... ... ... ... - ауыр ... ... өнімдері мен фенолдар. Әсіресе, өндірістік бірлестігі, , ракета полигондары, т.б. кен рудаларын ... ... ... көліне мыңдаған тонна зиянды заттарды төгуде. Іле өзенінің ортаңғы ағысы, жалпы өзен ... ... ... және ... массивтерін игеруге байланысты минералды тыңайтқыштар мен химиялық ... өте көп ... ... ... өзен ... сапалық құрамы төмен. Оның үстіне Іле ... ... ... ... ... су ... ... жеріндегі судың ластануы ондағы экологиялық жағдайды қиындата ... Шу, ... ... Ақсу Лепсі, Тентек, Көксу өзендерінің сулары біршама таза деп ... ... ... ... Шу, ... ... ауыл ... химияландыру мен дренажды сулармен ластануда. Әсіресе, Арыс, Келес өзендері күріш пен мақта егіндісінде жиі ... ... ... ... жылдары Каспий теңізінде мұнай өндіруге байланысты және теңіз ... ... ... ... экологиялық тыныс - тіршілігін шиенеленістіріп отыр. Теңіздің көтерілуі жүздеген мұнай ... ... ... ... мен ... ... істен шығарды. Қазір бұл жерлерде 6 ... газ ... ... елді ... коммуникациялар, өнеркәсіп орындары су астында қалды. Нәтижесінде, теңізге көптеген мөлшерде лас ... ... ... органикалық қосылыстар, ауыр металдар суға араласуда. Оның үстіне Еділ мен ... ... лас ... ... суын ... түсуде. Мәселен, 1995-2000 жылдар аралығындағы кәсіптік балықтар мен бағалы қара уылдырық және ет ... ... ... балықтардың азайып кетуі тіркелді.
Ал, 1999 жылы қырылып ... 20-30 мың ... және ... мың құстардың өлуі теңіз суының бүгінгі сапасының ... - ... ... ... Қазіргі Каспий мұнайын игеру бүкіл әлемді дүрліктіріп, шетелдік инвесторларды теңіз игеруге ... Ал, ... ... ... мен ... көңіл бөлуі, экологиялық нормаларды сақтауы күмән ... ... ... ... ... ... бүлінуі, мұнайдың жерге, суға төгілуі қоршаған ортаға зиянын тигізуде. Жерге сіңген мұнайдың қалыңдығы 10 ... ... жер асты ... ... ... мұнаймен ластану аймағы 200 мың га алып ... ... 200 мың т. ... ... 40 мың т. ... ... облысындағ су айдындардың да экологияның жайы нашар. Мәселен, Елек ... амин ... ... және ... ластануда.
Қарағанды металлургия комбинатының және Теміртау қаласындағы ... ... ... ... Нұра ... ... ... Жамбыл фосфор зауытының сарқыгнды лас сулары ... Асы ... мен оның ... фтор және сары ... ... ... ... облысында ең көп ластану Бадам-Сайран кен ... ... ... ... өзені бойындағы қорғасын, фосфор,химия өнеркәсіптерінен бөлінетін қорғасын, мырыш, сынап кей жерлерде шекті мөлшерден 50 есеге ... асып ... ... ... ... ластануы Арал аймағы мен Батыс Қазақстанда жиірек ұшырасуда.
Қазақстанның су ... ... ... және ... шараларын жүзеге асыру бағытында мемлекет тарапынан көптеген игі ... ... Суды ... заттар
Сулардың ластануы ең бірінші рет су қоймаларына әр ... ... ... ... түсуіне байланысты болады. Екінші ретті ластану бірінші ретті ластаушылардың әр түрлі тізбекті реакцияларға түсуі арқылы жүреді. Ластаушы заттарға негізінен ... ... ... ... тыңайтқыштар, улы химикаттар және т.б. заттар жатады (азот, фосфор және басқа биогенді элементтер мен ... ... ... ... ... тұрмыстық қолдық, мұнай және мұнай өнімдері).
Ластаушы заттардың басым ... ... ... - ... ... ... канализация ағысымен, тұрмыстық қалдықтармен, өнеркәсіп орындарының қалдықтарымен, су ... ... ... де ... айналысатын аудандарда ауыл шаруашылығы судың негізгі ластаушысы болып табылады. Су топырақтың бұзылу өнімдерімен, тыңайтқыштармен, улы ... мал ... ... ... ... ... жылулық ластануын да атап өтпеуге болмайды. Жылынған сулардың негізгі көзі жылу және ... ... ... табылады. Осы және басқа объектілерде суды салқындатқыш ретінде қолданады. Жылу электростанцияларында әрбір миллион киловатт энергияны алу 1, 5 - 2 км² суды ... ... ... ... ... ... салқындатқыштарда салқындатылып, қайтадан өндірістік процестерде пайдалануы керек. Бірақ, жылы сулардың айтарлықтай мөлшері су қоймаларына төгіліп, олардың ... ... ... негізгі ластануы көбінесе олардың су объектілерінен тыс су жинағыш бассейндерде, айналымның бұзылуы нәтижесінде орын алады. ... ... ... ... ... орманды және батпақты) қайта құрылуы немесе бұзылуына байланысты.
Судың эвтрофикациясы деп - судың биогенді элементтермен, әсіресе ... ... ... ... осы ... бар заттармен баюын атаймыз. Эвтрофикация (гр. тілінен аударғанда эу - жақсы, трофе - қоректену) - ... бай ... ... ... ... ... ... табиғи реакциялар, шектеулі факторлардың әсері, су және басқа жүйелік ... ... ... ... - болдырлар мен басқа өсімдіктердің ... ... су ... ... заттар мен басқа да ағзалардың шіру өнімдерінің ... ... ... Бұл ... ... затпен қоректенетін, оны бастапқы минералдық элементтер мен көмірқышқыл газына дейін ... ... - ... ... артуына әкеледі.
Эвтрофикацияны табиғи және антропогенді факторлар туғызады.
Табиғи эвтрофикация баяу жүреді және су қоймасының маңызды грунт пен тау ... ... ... және ... ... болады. Су қоры мол және кристалдық жыныстардың арасында орналасқан су қоймалары эвтрофикацияға ... ... Олар ... ... бойы ... жағдайда, олай болса таза күйінде қалады. Мысалы: Байкал көлі.
Антропогенді эвтрофикацияға ... ... ішкі су ... мен ... ... ұшырайды. Оны туғызатын негізгі факторларға минералдық тыңайтқыштар, кейде жуғыш заттар жатады.
Эвтрофикацияны тұрмыстық және өнеркәсіптік шайынды сулар, мал ... ... ... ... ... ... ағын суларды ағынсыз суға айналдыру және т.б. адам ... ... - бұл ... ... ... ... организммен, қанығуы, Олар судың құрамын бұзады және әр түрлі жағымсыз әсерлерге ... ... ... ... ... ... азаюына әкеледі. Тұрғындарды сумен қамтамасыз ету нашарлайды және халық шаруашылығының жағдлайы да төмендейді. Демалыс орындары азаяды.
Су қоймаларын ластаушы ... ... ... ... ... ... ... және қар сулары
4) Су тасымалдау көліктері
5) Өзен ... ... және ... да, жұмыс қалдықтары
6) Талшықты өсімдіктердің салынған сулары
7) Орманның ағуы
8) Суда жануарлар мен өсімдіктердің өліктерінің ... ... ... ... ... ... сипатын береді. Суды өндірісте қолдануда оның суреттелуі
1) Су орта ... ... ... ... ... ... ... және т.б.) өндіріс өнімдерімен байланыста, ол қатты және еритін қоспалармен ластанған.
2) Су шикізат ретінде (химиялық өндірісте, ауылшаруашылық өнімдерін қайта ... ... ... ... су ... ... бай келеді.
3) Су аралас қолдану (метал өндіретін ... ... ... қағаз өндіру өнеркәсіптері). Бастапқы екі категорияның ластану сипаттарына ие.
Өндірістік ағымдардың жіктелуі:
1) Агрегаттарды салқындатқаннан ... ... ... су ... Қышқыл су көздері яғни цехтарда түзілетін металдарды ерітетін қышқыл ерітінділер, құрамында көп мөлшерде темір тұздарының тотығуы кездеседі
3) Газ ... ... жуу ... түзілетін негізгі су көздері ерітінділерге (мысалы, кокстың газдан шығатын амиак жуындысы) айналады.
4) Көмір қазғанда электростанцияларда тазалағыш ... ... ... ... ... ... фабрикалардан бөлінетін көп мөлшерде салмақты заттар су көздеріне түседі.
5) Көп мөлшерде органикалық заттары бар су ... ... ... ... ... Шартты таза, яғни сулы ортаны арнайы компоненттерсіз ... Лас ... ... немесе еріткіш ретінде қолдану.
Шаруашылықтың тұрып қалған судлары адам іс-әрекетінен пайда болған. Оларға ... ... ... ... ... ... Құрамында органикалық заттардың көп болуы; азот аммония-7-8г/л хлорид 8-9г/м фосфат 1-8г/м, калий 3г/м, қышқылдығы 5-7мг/л БПК-30-50мг/л.
4) Әлсіз негіз реакциясы
5) Жоғары ... ... ... ... 100,000 және одан да көп 1 ... ... қалған суларына тән.
1) Топырақтың сапасына әсер ететін аймақтың су қоймаларына құятын, жауынның ... әр ... ... ... ... ... жыл ... ауа-райына байланысты.
Су транспортының ағымы бөлінеді фонда (шаруашылық - фекальді) және машинаның бөлінді сулары болып ... ... ... ... ағынды сулар ұйымдастырылған және таратылған болып бөлінеді. Ұйымдастырылған су ағымына
* кір ... ... ... ... ... ... анықталған
* су ағындарының көлемі белгілі
* табиғатты қорғау регламентациясын ұйымдастыруға және бақылауға мүмкіндік береді.
Ұйымдастырылмаған су ағымдарына жатады:
* кір судың ... көп ... су ... келетін судың локализациясы белгісіз
* көлемі және сапасы белгісіз
* табиғаты қорғаудың регламентациясын ұйымдастыру және бақылау қиынға түседі.
1.2 Жер үсті және жер асты ... ... ... ... ... деп оған ... заттардың түсу нәтижесінде оның биосфералық қызметінің және экологиялық маңызының ... деп ... ... ... зат ... ... Егер ... санитарлық-токсикологиялық (судың мөлдірлігі, түсі, иісі, дәмі) көрсеткіштері, сульфат, хлорид, нитрат, уытты ауыр металдар мөлшері шектеулі межеден ... ... су ... ... ... Тағы суда ... ... мөлшерінің азаюы, радиоактивті элементтердің, ауруға ұшырататын бактериялардың ... ... да оның ... ... ... ... ... электроэнергетика;
* химиялық және мұнай-химиялық өнеркәсіп;
* ағаш өңдеу және целлюлозалық ... ... қара ... ... ... машина жасау өндірісі;
* көмір өнеркәсібі;
* мұнай өңдеуші өнеркәсібі;
* жеңіл өнеркәсіп;
* құрылыс материалдары өнеркәсібі;
* тамақ өнеркәсібі;
* тұрмыстық жиынды сулары;
* өзен және ... ... ... ... ... ... кір ... суға тасталуы.
Химиялық ластану өте кең тараған, тұрақты болып келеді және жиі кездеседі. Ол органикалық (фенолдар, синтетикалық бетті белсенді заттар, ... ... ... ... ... уытты (мышьяк, сынап, қорғасын) және уытсыз болып келеді.
Бактериологиялық ластану суда патогендік бактериялардың, вирустардың (700-ге тарта түрі ... ... ... ... ... ... себептеледі. Мұндай ластанудың сипаты уақытша болып келеді.
Радиоактивтік ластану ұзақ тіршілік ете алатын радиоактивтік элементтердің (Sr-90, уран, радий-226, цезий және т.б.) суға өтіп ... ... Бұл ... ... аз ... өзі өте ... ... суға әртүрлі механикалық қоспалардың (құм, шлак, балшық, т.б.), сондай-ақ қатты қалдықтардың, сумен ағаш тасымалданғандағы қалдықтары түсуімен сипатталады.
Жылулық ластануға табиғи сулардың ... ... және ... суларымен араласып кетуімен байланысты. Мұндай ластану судың газдық және химиялық құрамының өзгеруіне, улы газдардың (күкіртсутегінің, метанның) бөлінуіне әкеліп соғады. Жер үсті ... жер асты ... ... ... микроорганизмдердің немесе әдеттегіден жоғары температурадағы сулардың, не басқа заттардың түсуі судың ластану көзі деп ... ... - ... ... не ... ... қолданылғаннан кейін шығарылатын сулар және елді мекендер ... ... ... және ... ... атмосфералық жауын-шашынның нәтижесінде ағылатын сулар.
Өндірістік шайынды сулар технологиялық үрдістерде суды қолданғаннан кейін әртүрлі өнеркәсіптік объектілерден түседі. Ластаушы ... ... ... ... ... ... күкірттік қосылыстар кіреді. Оның ішінде улылары, мұнай өңдеуші және мұнайхимиялық зауыттардың органикалық ... ... ... және пластмасса өндіріс орындарының, коксхимиялық зауыттардың, тамақ және жеңіл өнеркәсіп өндіріс орындарының жуынды суларында болады.
Целлюлоза-қағаз өнеркәсібі. Су қоймалары үшін ... ... ... ... өте ... Осы ... ... ағаш үгіндісі, ағаш талшықтары, шайыр болады.
Жылу энергетикасы. ЖЭО ... ... су ... ... 8-10 ˚С ... ... ... Су қоймалары суының температурасы көтерілгенде оларда микро және макро планктон, ... ... ... түсі мен иісі ... ГРЭС ... жуған сулар күкірт қышқылымен, темірмен, никельмен, ванадиймен, мыспен ластанады.
Қара металлургия. Қара металлургияның жуынды сулары металды ... және ... ... кейін, жуудан кейін пайда болады. Домендік және болат балқыту өндірісінде, ыстықтай темір созу ... ... ... ... ... және ... ластанған. Металдарды әртүрлі қышқылдармен өңдегенде ерітінділер және жуындыhсуларhпайдahболады. Түсті металлургия. Түсті металлургия өндірістерінің жуынды сулары қатты минерал ... ... ... Олардың көпшілігі улы (күкіртті натрий, цианидтер, мұнай өнімдері). Ауыр металлдар ... (мыс, ... ... ... ... ... сынап, кадмий) және мышьякпен, фтормен, сурьмамен, сульфаттармен, хлоридтермен де ластанған.
Машина жасау. Осындай өндірістердің жуынды суларында ауыр металлдар тұздары болуымен сипатталады.
Көмір ... ... ... ... ... ... ... магнийдің, натрийдің және калийдің көбеюімен байланысты.
Судың радиоактивті ластануы. Су ... мен ... ... ең ... ... ... - ... ластанулар. Радиоактивтік ластану көздеріне ядролық жарылыстар, атом реакторларының жарылысы, радиоактивтік изотоптарды өнеркәсіпте және зерттеу мекемелерінде қолдану, радиоактивтік қалдықтарды көму уран ... ... ... және ... ... отынын өңдеу бойынша зауыттар, атомдық электростанциялар жатады.
Тұрмыстық жуынды сулар. Тұрмыстық жуынды суларда азот, фосфор, кадмий, жуушы заттар болады. Тұрмыстық ... ... ... ... және ... ... да ... өндірістерінің тұрмыстық бөлмелерінен де түседі.
Ауылшаруашылық жуынды сулар. Минералдық тыңайтқыштарды қолдану көлемінің, өсімдіктерді зиянкестерден және ... ... ... тез ... ... заттардың жаңбыр суымен жуылып су қоймаларына және жер асты суларына түсуіне ... және ... ... ... ... (нөсерлік) сулар атмосфералық жауын-шашын түсуінің нәтижесінде пайда болады
1.3 Судың ластану мәселесі
Ластануға ... ... ... ... ... жер асты, әр түрлі дәрежеде ұшырайды.
Судың, әсіресе ауыз судың ... ... ... ... ... ... бірі ... табылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша ... ... ... ... ... 5 млн. адам ... балалар) өледі де, әр түрлі дәрежеде уланған немесе ауырған адамдардың саны 500 ... 1 ... ... ... ... ... ... болады. Судағы көп кездесетін элементтерге кальций, натрий, хлор калий жатады.Судың сапасын бағалау үшін шекті рұқсат етілетін концентрациялар ... ... ... сапасын бағалауда химиялық критерийлермен қатар бактериологиялық және ... ... ... ... ... анықталады: 1) судағы бактериялардың жалпы саны, ал судың 1 миллиметріне 100 - ден ... ... 2) ішек ... тобының бактерияларының саны арқылы. Ол коли - ... ... 1 ... ішек ... ... ... коп ... керек) немесе коли - ттрмен анықталады: Бір ішек таяқшасы болатын судың миллиметрмен ... (300 мл - ден кем ... ... ... ... көрсеткіштерге судың судың иісі, түсі, дәмі, мөлдірлігі жатады.
Қазіргі таңда су нысандарының ластануы өзекті проблема болып табылады, ... ... ... ақиқат . Сусыз адам үш тәуліктен артық өмір сүре алмайды, бірақ ... ... ... екенін біле тұрып, су нысандарын өте қатаң, ұқыпсыз пайдалануда, түсірілістер мен қалдықтарды тастау ... ... ... ... ... ... су нысандарының барлық жиынтықтарынының құрайтын, судың жинақталған аумақтары біздің мемлекетіміздің жіті бақылауында. Осыған орай Есіл экология департаменті суды ... ... ... ... ... ... қатар су нысандарына қалдықтар тастайтын табиғатты пайдаланушылар расында үнемі ... ... ... ... ... ... ... қалдықтарды шамадан тыс тастауды сынап, іріктеу жұмыстарын үнемі жүргізеді. Астана қаласы құрғақ аумақта орналасқандықтан, су ... ... ... ... ... қаласындағы негізгі әрі маңызды сулы артериясы Есіл өзені болып табылады, және оның екі ... ... ... ... негізгі шаруашылық-ауыз сумен жабдықтайтын көзі Есіл өзеніндегі жылына 67,2 млн. м3 ... ... ... ететін Астаналықhсурқоймасы.Ағымдағы жылдың 3 кварталында су қоймасынан 18 млн. м3-тан астам, ал 2010 жылдың 9 айы ... ... 50 м3 су ... ... ... және ... ... қалған сулар канализациялық тазартылудан өткен соң, Талдыкөл жинаушы-буландырғышынанжіберіледі. Талдыкөлге түскен тазартылған тұрып қалған су көлемі 2010 жылдың 3 ... су ... ... ... қаланың шаруашылық ауыз су қажеттіліктерін қамтамасыз ететін су қақпасының ұлғаюы, ... ... ... ... шаруашылық-тұрмыстық канализациясына нөсерлі сулардың түсуі, қаланың сыртқы аумағында және ішкі квартал бөліктерінде нөсер су түсетін канализация жүйесінің дамымағанына ... ... ... ... ... сумен қамтамасыз ету желілерінің сенімділігін және қоршаған ортаның санитарлық жағдайы, 2010 жылы сумен қамтамасыз ету және су бұру ... ... ... үшін МҚК ... аралығы 4070,56 м құрайтын сумен қамтамасыз ету және су бұру ... ... ... ... ... ... РМК тұрақты түрде Астана қаласының 13 гидрожармаларының жоғарғы судың гидрохимиялық мониторингін жүргізеді. Су ... және су ... ... санитарлық-гигиеналық және экологиялық талаптарға сай болуы үшін, ластануын тоқтату, су құрамының жұтаңдануы мен ... ... үшін су ... ... мен ... ... ... жағдайлары дайындалуда. Жоспарланған қаржының 90 %-ы игерілген. Республикалық бюджеттің есебінен Есіл өзенінің арналарын ... ... ... ... ... ... пен тұнбалардан тазарту, өзеннің кеңеюі, өзен жағасының бағытының түзелуі мен көріктендіріліуі іске асырылады. Есіл экология департаменті Солтүстік Қазақстан филиалы Солтүстік ... ... су ... ... ... ... ... Солтүстік Қазақстан облысының су ресурстары Есіл өзенінің тармақтары (Аққанбұрлық өзені, Иманбұрлұқ өзені) Сілеты өзені, Чағлынқа, Қамысақты, Ащысу, ... және ... ... ... арналары бар.Петропавл қаласының негізгі сулы қайнар көзі - ... Есіл ... 2010 жылы ... су ... үстіне тасталынған ластанған заттардың жалпы көлемі 4,9 мың тоннаны құрады. 2009 жылдың осы ... ... Су ... адам ... ең ... рөл ... атап айту қажет. Ал су қоймаларының ластану көлемі жыл сайын көп мөлшерде көбеюде. Сондықтан да әр адам су ... ... ... аз да ... ... су ... және ... қоршаған ортаны қорғау үшін әрекет етуі керек.
1.4 Су ... ... - ... және ауыз су ... ... су тоғандарына құятын ағындардағы суды былғаушы зиянды заттардың шептік мөлшері арнайы ережемен белгіленген және онда ... ... ... 400- ден аса атау ... ... ... ... өзі жұмыс істеушілерге зиянсыз, құрал-жабдықтардың жемірілуін, олардың түбіне тұз тұруын туғызбайтындар жәнеөнім сапасына кері әсер ... ... ... ... алқаптарын суғаруға жұмсалатын су өсімдікке зиянсыз және өнім,түсім мен топырақ ... ... ... тиіс.
Су қоймалары да әр түрлі мақсатта қолданылатындықтан, оларды былғанудан сақтау шараларын негіздеу үшін зияндылық дегеннің, өзі не ... оның ... ... белгісі бар екенін анықтап алу керек болады. бойынша судың былғнубелгісіне оның дәм арқылыбілінетін қасиеттерінің өзгеруі құрамында ... ... ... ... ... және кәсіптік ағзалар зиянды заттардың болуын жатқызады. Сондай-ақ су ағзаларының қалыпты өмір сүру жағдайын күрт ... ... ... ... ... өмір сүру ... күрт өзгертуі мүмкіндіктен судың қызуыда бақылауда болуы тиіс.
Соңғы жайт бүкіл әлемдік ... ... ... ... да ... көрсетіледі, онда деп жариялаған.
Су сапасына қатысты жасалған

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыз судың радиоактивті элементтермен ластануы6 бет
Судың химиялық ластануы, мұнайдың суға әсері8 бет
Табиғаттағы судың ластануы7 бет
Экология және судың ластануы7 бет
Қазақстандағы судың ластануы9 бет
Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау21 бет
Абиотикалық факторлардың ағзаларға әсері.4 бет
Адам әрекетінен кейін табиғаттың өзгеруі 6 бет
Адамзаттың экологиялық проблемалары21 бет
Азғыр-Тайсойған сынақ полигоны10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь