Махмұд Қашқари,Қожа Ахмет Ясауи, Әбу Насыр Әл-Фараби

Махмұд Қашқари
Қожа Ахмет Ясауи
Әбу Насыр Әл.Фараби
Махмұд Қашқаридің толық аты-жөні Махмұд ибн Әл-Құсайын ибн Мұхаммед. Ол ХІ ғасырда Қашқарда туып, Баласағұн қаласында өмір сүрген ғалым, Қарахандар ақсүйектері ортасынан шыққан. Әкесі Құсайын Мұхаммед Мавераннахрды жаулаушы Боғырханның немересі екен. Барыс ханның уәзірі болып (Ыстықкөлдің оңтүстік жағасы), кейіннен Қашқарға қоныс аударады. Сол жерде білім алып, әрі қарай Бұхара мен Нишапурде жалғастырады.
Осы қалаларда оқып жүрген кезінде тіл, фольклор, этнография, география, жаңа жерге орнығу, түркі халықтарының менталитеті қызықтыра бастайды. Жинақтаған мол тәжірибесімен байқағанын ол өзінің басты еңбегі – «Диуани лұғати-ат-түрікте» зерделейді. Ғалымның бұл кітабы ерте орта ғасырлық түркі халқының энциклопедиясы есепті. Онда өте бағалы, кейбір жағдайларда таптырмайтын, ХІ ғасырда өмір сүрген көптеген түркі тайпалары жайындағы мәліметтер енгізілген.
        
        Махмұд Қашқари, Қожа Ахмет Ясауи, Әбу Насыр Әл-Фараби
Махмұд Қашқари дің толық аты-жөні Махмұд ибн Әл-Құсайын ибн Мұхаммед. Ол ХІ ғасырда ... ... ... ... өмір ... ... ... ақсүйектері ортасынан шыққан. Әкесі Құсайын Мұхаммед Мавераннахрды жаулаушы Боғырханның немересі екен. Барыс ханның уәзірі болып (Ыстықкөлдің оңтүстік жағасы), кейіннен ... ... ... Сол ... ... алып, әрі қарай Бұхара мен Нишапурде жалғастырады.
Осы қалаларда оқып жүрген кезінде тіл, фольклор, этнография, география, жаңа жерге орнығу, ... ... ... ... ... Жинақтаған мол тәжірибесімен байқағанын ол өзінің басты еңбегі - зерделейді. Ғалымның бұл кітабы ерте орта ғасырлық ... ... ... ... Онда өте ... кейбір жағдайларда таптырмайтын, ХІ ғасырда өмір сүрген көптеген түркі тайпалары жайындағы мәліметтер енгізілген.
Сөздік этноним, ... ... ... әр ... ... ... ... мен сусын атаулары, үй, жабайы жануарлар, құстар, айлар мен апта күнтізбесі, дәрілік жабдықтар, астрономия, әскери, медициналық, діни т.б. ... ... Сол ... ... халықтарының дүниені қабылдауы, этикалық нормалары мен құндылықтары, өзін-өзі ұстау әдеті тілге тиек ... Әр ... ... ... ... ... ... мен Орта Азия аумағында болған кейбір тарихи оқиғалар жайында (Мәселен, Ескендір Зұлқарнайын жорығы туралы) құнды мәліметтер бар. Тарихшылардың назарына ... ... - ... ... ... ... ... Кітапта 400 мақал-мәтел бар. М.Қашқари оны 1072-1074 жылдары Халиф Әл-Мұқтадиға арнап құрастырған.
, - деп жазды.
Қожа Ахмет Ясауи - ... 1040 жылы (кей ... 1103 ... 1093, 1095) Сайрам (кейбір деректер бойынша Ясы) ... ... ... жүз ... бес жыл ... ... әлеміндегі мұсылмандық дәстүрді орнықтырған ғұлама ұстаз. Әкесі - Ибраһим, анасы - ... ана. ... ... ... ... ... Қ. ... Ибраһим атты ұлы мен Гаухар атты қызы болғаны айтылады. Қ.А. ... ... осы ... ... ... атты ... Қожа Ахметтің Арыстан бабаның шәкірті болғандығы, одан заһир және батин ілімдерінің сырын үйренгендігі туралы мәлімет береді. Қ.А. Ясауи ... оның ... мәні мен ... , , ... ... ... ... көрінеді. Ясауи қалыптастырған хикмет дәстүрінің Ислам ақиқатын халықтың жүрегіне жол тауып сіңірудегі маңызы зор болды. Олар хикмет дәстүрін таратуда ... ... үш ... алқа ... арра зікірі, құпия зікір формаларын қатар алып жүрді.
Ясауи хикметтерінің мәні, философиясының өзегі - ... Адам ... ... үшін ... білім - қәл ілімін игеріп, ... ... ... - хәл іліміне жетуі керек. арифтердің Сұлтаны бастан-аяқ ... ... ... ... хәлін жырлайды. деген Ясауи р.ғ. Ақиқатқа ішкі ... ... ... діл ... ... арқылы жетуге үндейді. Қ.А. Ясауи қылуетке түсуінің мәнісін халқымыз - ... ... ... және сүннетке адалдықтың үлгісі ретінде аңызға қосқан. Қ.А. Ясауи Ислам сопылығының ажырамас бөлігі болып табылатын, түркі сопылығына негізделген ... ... ... Бұл ... ... ... шәкірттің ұстазға құрметі, адалдығы мен мойынсұнуы, Алланы тануға, жомарттыққа, тәуекелге, ... ... ... негізгі міндеттері: кемелдікке жетуге, хаққа жақындауға тырысу, қауіп пен үміт хәлінде болу, үнемі Алланы еске алып, зікір ету, Ақиқат жайлы ... ... ... ... ... ... бірге намаз оқу, таң сәріде ояу болу, дәретпен таза жүру, өзін үнемі ... ... ... Тариқаттың ерекше қасиеттері: қонақжайлық, Ясауиге (р.ғ.), әулиелерге, ұстаздарға дұға жасау. Кемелдікке жетудің төрт шарты: макан (кеңістік), заман ... ... ... ... ... ... ... риясыз берілгендік). Жария зікір салу осы тариқаттың ... ... Қ.А. ... ... силсиласында: Суфи Мұхаммед, Хакім ата, Зеңгі баба, Садр ата сияқты әулие ұстаздармен қатар түркі дүниесіндегі ... ... өзін ... ... деп ... белгілі. Ал, бүгінде мұражайдағы құнды жәдігерлер - Тайқазан, лауха, шырағдандар, қақпа ... және тағы ... Әмір ... ... ... ... кесенесіне сыйға тартылуы оның Ясауи іліміне деген зор құрметінің айғағы. Бұл жәдігерлердің терең ... ... ... ... мағынасы Әмір Темір Көрегеннің де осы ілімді терең меңгергендігін білдіреді. Оның тек ... ... ғана ... ... туын ... ... ... тұлға екендігін көрсетеді.
Әбу Насыр Әл-Фараби (араб.: أبو نصر محمد الفارابي ‎) Әбу Насыр Мұхаммад ибн Тархан ибн ... ... (870 - 950 ж. ш.) - ... ... ... философ, социолог, математик, физик, астроном, ботаник, лингвист, логика, музыка ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер жоқ. Дегенмен Сағдидық: (Абайдың республикалық әдеби-мемориалдық музейі. Инв. №172, 17-6.), - деп айтылған пікірі Абайдың Фараби еңбектерімен ... ... ... ... Абай өз ... нәр ... рухани бұлақтар төркінін жасырмайды, ол қайта: - деп ... мәні ... сыр ... ... мен Абай ... ... ... ақын шығармашылығы нәр алған рухани көздерінің түп-төркінін қарастырғанда, алдымен екі ұлы ойшылға ортақ немесе Абайдың өз ... ... ... көзқарасына айрықша назар аудару қажет.
Адамзат тарихында ғылыми ойдың үздіксіз даму барысында ... ... ... қалыптасу жолдарын танып білу күрделі мәселеге айналып, бастан-аяқ қарама-қарсы көзқарастардың өріс алуына түрткі болды. Адамның өзін танымақтық жөніндегі ілімнің ... ... көне ... ... басталса да, оны өз заманында ғылыми жүйеге түсіріп, қалыптастырған Фараби еңбегі ерекше көзге түседі. Жалпы немесе жайлы күрделі ой ... ... ... арғы ... ... соңғы дәуірде Абайға терең барлап барған. Абай өлеңдері мен ... жан ... ... ой толғануында , , , т. б. осы іспеттес филос. сарындағы ойларын ... - деп, ... ... өзіндік себептері бар. Бұл тұжырымынан ақынның жөніндегі ілімнің тарихымен толық таныстығы анық байқалып, өз тарапынан ойларын кең түрде тыңдаушыларына ... ... ... ... де ... Жан ... жөнінде Фараби қолданған филос. терминдер Абайдың өлеңдері мен жетінші, Он жетінші, Жиырма жетінші, Отыз ... ... ... ... сол ... қапыңа немесе қазақы ұғымға сай балама сөздермен беріледі. Ақынның Он төртінші, Он жетінші қарасөзі мен , , , ,

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Орта ғасырлық ғылымның дамуы18 бет
"Ұлан" шаруа қожалығы17 бет
«Махмұд Қашқари» тіліндегі етістіктер10 бет
Абай және Ахмет шығармашылық үндестігі37 бет
Абу Бакирдің жаулап алу саясаты20 бет
Алаштың ұлы-Ахмет9 бет
Аль-фараби және педагогика3 бет
Ахмет Байтұрсынов12 бет
Ахмет байтұрсынов (1872—1937)5 бет
АХМЕТ БАЙТҰРСЫНОВ (1873-1938)20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь