Шаруашылық және құрлықтың органикалық дүниесі


Органикалық дүние адам өмірінде және өндірісте үлкен рөл атқарады.
Жердегі органикалық дүние әр түрлі (жануарлар дүниесі, өсімдіктер, микроағзолар) және үздіксіз. Жер бетінде ұзақ уақыт бойы қандай да бір тірі ағзалар болмаған аймақ жоқ. Осы тұжырым XIX ғасырдың бірінші жартысында неміс ғалымы – Александр Гумбольд, орыс ғалымы – Карл Максимович Бэр және ағылшын ғалымы – Чарльз Дарвинмен дәлелденген болатын.
Ч. Дарвин былай деп жазған: “Біздің әлеміміз толығымен тіршілікке толы деп айта аламыз! Тұщы немесе жерасты көлдер болса да, ыстық минералды көздер не мұхиттың кең және терең кеңістіктер болса да, атмосфераның жоғарғы қабаты не мәңгі қарлар жамылғысының беті болса да, солардың бәрінде тірі ағзалар тіршілік етеді”. В. И. Вернадский ғылымға “повсюдность жизни” деп атаған.
Жер шарындағы ағзалардың таралу аймағы биосфера деп аталады. Биосфера атмосфераның 10 км-ге дейінгі биіктігін, жер қыртысының 3км-ге дейінгі тереңдігін және мұхиттардың бүкіл көлемін алып жатыр.
Биосфера органикалық заттардың әр түрлі күйлерде күн энергиясын
жинақтай алу қабілітіне ие.
Адам баласы, биосфера өнімімен және оның даму заңдылықтарымен пайдаланып, өндіру және өндіргіш күштің түрлі құралдарын тапты. Оған жұмыс істейтін мал, егістікті қорғайтын орман жолақтары, адам күшімен өнімді жоғарлату мақсатымен өзгерілген топырақ жамылғысы, мәдени өсімдіктер жатады. Осының бәрі – адамның материалды қажеттілігін өтеуге көмектесетін адам қолындағы биологиялық қару.
Жер бетіндегі тірі заттар саны қанша? В. И. Вернадскийдің орташа есептеуі бойынша тірі заттар массасы 2*10т құрайды.
Атап өту керек, литосфера мен гидросфераның салмағын тірі заттар салмағымен салыстыру әлі түк емес. Норвег геохимигі В. М. Гольдшмидт литосфераны 13,5 фунт салмағы бар тас ыдысымен салыстырып көрді; егер онымен ары қарай барлық Жер қабықшалармен салыстыратын болсақ, онда гидросфера сол ыдысқа құйылған 1 фунт су, атмосфера кішкентай тиіннің салмағы, ал барлық тірі заттар массасы қағаз марка салмағына тең болар еді. Б.Б. Полынов жанама материя салмағын тірі заттар салмағымен салыстыру мүмкін емес екенін көрсетті.
Одан дәлірек, В. И. Вернадский мен Б. Б. Полынов жасаған салыстыру: олар биосфераны құрайтын тірі заттарды, өзіне литосфера, атмосфера, гидросфера элементтерін қосатын және олардың құрамын қатты өзгертетін дауылмен салыстырылуы.
Құрлықтағы тірі заттар массасында өсімдіктер көп орын алады; олар жануарлар дүниесінің массасынан 1000 есе көп. Құрлықтағы тірі заттар массасының реті осындай: бірінші орында – орман, екіншіде – шөп өсімдіктері(орман массасынан 5-10 есе аз), үшінші орында – топырақтағы тірі ағзалар бесіншіде – жануарлыр тұр.
Жердегі зат алмасу, Жердің газ қабықшасын құрудағы, атмосферадағы ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Шаруашылыќ жєне ќ±рлыќтыњ органикалыќ д‰ниесі.

Боосфера.

Органикалыќ д‰ние адам µмірінде жєне µндірісте ‰лкен рµл атќарады.
Жердегі органикалыќ д‰ние єр т‰рлі (жануарлар д‰ниесі, µсімдіктер, микроаѓзолар) жєне ‰здіксіз. Жер бетінде ±заќ уаќыт бойы ќандай да бір тірі аѓзалар болмаѓан аймаќ жоќ. Осы т±жырым XIX ѓасырдыњ бірінші жартысында неміс ѓалымы – Александр Гумбольд, орыс ѓалымы – Карл Максимович Бэр жєне аѓылшын ѓалымы – Чарльз Дарвинмен дєлелденген болатын.
Ч. Дарвин былай деп жазѓан: “Біздіњ єлеміміз толыѓымен тіршілікке толы деп айта аламыз! Т±щы немесе жерасты кµлдер болса да, ыстыќ минералды кµздер не м±хиттыњ кењ жєне терењ кењістіктер болса да, атмосфераныњ жоѓарѓы ќабаты не мєњгі ќарлар жамылѓысыныњ беті болса да, солардыњ бєрінде тірі аѓзалар тіршілік етеді”. В. И. Вернадский ѓылымѓа “повсюдность жизни” деп атаѓан.
Жер шарындаѓы аѓзалардыњ таралу аймаѓы биосфера деп аталады. Биосфера атмосфераныњ 10 км-ге дейінгі биіктігін, жер ќыртысыныњ 3км-ге дейінгі терењдігін жєне м±хиттардыњ б‰кіл кµлемін алып жатыр.
Биосфера органикалыќ заттардыњ єр т‰рлі к‰йлерде к‰н энергиясын
жинаќтай алу ќабілітіне ие.
Адам баласы, биосфера µнімімен жєне оныњ даму зањдылыќтарымен пайдаланып, µндіру жєне µндіргіш к‰штіњ т‰рлі ќ±ралдарын тапты. Оѓан ж±мыс істейтін мал, егістікті ќорѓайтын орман жолаќтары, адам к‰шімен µнімді жоѓарлату маќсатымен µзгерілген топыраќ жамылѓысы, мєдени µсімдіктер жатады. Осыныњ бєрі – адамныњ материалды ќажеттілігін µтеуге кµмектесетін адам ќолындаѓы биологиялыќ ќару.
Жер бетіндегі тірі заттар саны ќанша? В. И. Вернадскийдіњ орташа есептеуі бойынша тірі заттар массасы 2*10т ќ±райды.
Атап µту керек, литосфера мен гидросфераныњ салмаѓын тірі заттар салмаѓымен салыстыру єлі т‰к емес. Норвег геохимигі В. М. Гольдшмидт литосфераны 13,5 фунт салмаѓы бар тас ыдысымен салыстырып кµрді; егер онымен ары ќарай барлыќ Жер ќабыќшалармен салыстыратын болсаќ, онда гидросфера сол ыдысќа ќ±йылѓан 1 фунт су, атмосфера кішкентай тиінніњ салмаѓы, ал барлыќ тірі заттар массасы ќаѓаз марка салмаѓына тењ болар еді. Б.Б. Полынов жанама материя салмаѓын тірі заттар салмаѓымен салыстыру м‰мкін емес екенін кµрсетті.
Одан дєлірек, В. И. Вернадский мен Б. Б. Полынов жасаѓан салыстыру: олар биосфераны ќ±райтын тірі заттарды, µзіне литосфера, атмосфера, гидросфера элементтерін ќосатын жєне олардыњ ќ±рамын ќатты µзгертетін дауылмен салыстырылуы.
Ќ±рлыќтаѓы тірі заттар массасында µсімдіктер кµп орын алады; олар жануарлар д‰ниесініњ массасынан 1000 есе кµп. Ќ±рлыќтаѓы тірі заттар массасыныњ реті осындай: бірінші орында – орман, екіншіде – шµп µсімдіктері(орман массасынан 5-10 есе аз), ‰шінші орында – топыраќтаѓы тірі аѓзалар бесіншіде – жануарлыр т±р.
Жердегі зат алмасу, Жердіњ газ ќабыќшасын ќ±рудаѓы, атмосферадаѓы оттегі мен кµмірќышќыл газын реттеудегі орманныњ биосферадаѓы рµлі µте зор.
Соњѓы онжылдыќта, µнеркєсіптіњ дамуына байланысты, атмосферадаѓы кµмірќышќыл газы кµбейе т‰сті.
Кµмірќышќыл газыныњ кµп бµлігі(1,84*10т) тењіз суында, одан азыраќ(2,2*10т) атмосферада жатыр. ¤неркєсіптер жылына 1-2*10т кµмірќышќыл газын бµледі. Ќазіргі тірі заттардыњ ќалыптасуына 1-2*10т, яѓни атмосферадаѓы бар болѓаннан кµбірек кµмірќышќыл газ ќажет болѓан. Кµмір жаќќаннан бµлінген ќымырќышќыл газ толыѓымен биосферадаѓы жасыл µсімдіктермен, соныњ ішінде, ормандармен сіњіріле алады. Орман ол Жердіњ “µкпесі”, олар кµмірќышќыл газын сіњіріп, оттегін бµледі.

Топыраќ жамылѓысы жєне шаруашылыќ.

Жер беті мен атмосфераныњ беттескен жерінде ж±ќа ќабыќша – топыраќ ќалыптасќан. Жердіњ табиѓи ќабыќшасы зональды, ол топыраќ т‰зуші, яѓни климаттыќ жаѓдайларѓа, µсімдік жамылѓысына, жануарлар д‰ниесіне жєне басќа да табиѓи жаѓдайларыныњ зональдылыѓына байланысты.
XIX ѓасырдыњ соњында В. В. Докучаев зональдыќ зањын ашты. Осы зањ негізінде былай т±жырымдауѓа болады: “Географиялыќ зонаныњ бір элементін атасањ, мен ќалѓандарын атай аламын”.
В. В. Докучаев топыраќ – ол б‰кіл табиѓаттыњ айнасы екенін кµрсетті.
В. В. Докучаев Ресейде бес зонаны кµрсетті. Олардыњ єрбіреуіне µзініњ агротехникасы мен ауылшаруашылыќ єдістер тєн.
Осы бес зонаныњ єрбіреуін жєне В. В. Докучаев ойынша оѓан ќолданылатын жер µњдеу єдістерін кµрсетейік:
1.Солт‰стік (бореальды) зона (тундра жєне орманды тундра).
Осындай топыраќты ќ±рѓатып, желдету (аэрациялау) керек. В. В. Докучаев оѓан ќолданылатын жер µњдеу єдісіне орай оны аэрация зонасы деп атады.
2. Орманды зона.
В. В. Докучаев осы зонаны, жерді µњдеу єдісіне орай минерализация зонасы деп атады. ¤йткені ондаѓы топыраќты калий, фосфор, азот бар тыњайтќыштармен байыту керек.
3. Ќарашірік зонасы.
В. В. Докучаев ќарашірікті “топыраќ ханы” деп атады. Оѓан ќолданылатын жер µњдеу єдісіне байланысыты оны физиация зонасы деа атады. ¤йткені осындаѓы ќарашіріктіњ ќ±рылымын жаќсарту ‰шін оѓан д±рыс физикалыќ єсер ету керек.
4. Ќызыл жєне с±р топыраќты зона.
В. В. Докучаев осы зонаны жасанды ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Тұран ойпатының климаты, ішкі сулары, органикалық дүниесі
Жануарлар дүниесі
Әлем-дүниесі
Топырақ жамылғысы және шаруашылық
Оңтүстік Американың өсімдіктер дүниесі
Үш құрлықтың түйіскен жері
Бейорганикалық және органикалық байланыстырғыштар
Минералды және органикалық тыңайтқыштар
"Органикалық химия."
Органикалық дүниенің даму тарихы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь