Қосиінді пресстің жұмыс істеу принципі

Кіріспе
1 Технологиялық бөлім
2 Арнайы бөлім
3Технологиялық бөлім
4 Экономикалық бөлім
5. Қауіпсіздік және еңбек қорғау бөлімі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кеңістікті иінтіректі механизмдерді зерттеу нәтижесі олардың құрылымының варианттары шексіз көп екендігін және нақты үрдісті жүргізу мақсатында әр түрлі құрылымдағы рычагты механизмдерді құруға болатынын көрсетті. иінтіректі механизмдердің құрылымы күрделі болған сайын, осындай механизмдердің талдауы мен синтезі де аса күрделі болады. сондықтан, тәжірибе жүзінде негізінен екі бөлімді құрылымдық топтар түрінде қалыптасқан иінтіректі мезанизмдер қолданылады. Иінтіректі механизм негізін құрай алатын келесі құрылымдық топ төрт бөлімдік құрылымдық топтың екі түрі болып табылады. Төрт бөлімдік құрылымдық топтың негізіндегі механизмдер техникада аса қолданысқа ие болмайды. Бұған себеп ретінде, инженер-конструкторлардың тәжірибесіне кеңінен ене қоймаған төрт бөлімдік құрылымдық топтың механизмдерін зерттеу мен жобалау әдістерінің күрделілігі болып табылады.
1. Кузнечно-штамповочное оборудование: Учебник для машиностроительных вузов/А.Н. Банкетов, Ю.А. Бочаров, Н.С. Добринский и др.; под ред. А.Н. Банкетова, Е.Н. Ланского.-2-е изд. перераб. и қос. – М.: Машиностроение, 1982-576 с.
2. Живов Л.И., Овчинников А.Г. Кузнечно-штамповочное оборудование. Прессы. – 2-изд. перераб. и қос. – Киев: Вища школа, 1981.-375 с.
3. Кривошипные кузнечно-прессовые машины/ В.И. Власов, А.Я. Борзыкин, И.К. Кукин-
4. Кривошипные кузнечно-прессовые машины/ В.И. Власов, А.Я. Борзыкин, И.К. Кукин-Батырев и др. под ред. В.И. Власова. – М.: Машиностроение, 1982.-424 с.
5. РовинскийГ.Н., Злотников С.Л. Листоштамповочные механические прессы. - М.: Машиностроение, 1968. – 375 с.
6. Власов В.И. Системы включения кривошипных прессов. – М.: Машиностроение, 1969.–272 с.
7. Навроцкий Г.А. Кузнечно-штамповочные автоматы. –М.Машиностроение, 1965. -424 с.
8. Кузнечно-штамповочное оборудование: Альбом конструкций/ Е.Н. Ланский, В.Н. Горяйнов, В.В. Зимин и др.–М.: МГТУ «Станкин», 1996.-176 с.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
* Технологиялық бөлім
2 Арнайы бөлім
3 Технологиялық бөлім
4 Экономикалық бөлім
5. Қауіпсіздік және еңбек қорғау бөлімі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Кеңістікті иінтіректі механизмдерді зерттеу ... ... ... ... ... көп ... және ... үрдісті жүргізу мақсатында әр түрлі құрылымдағы рычагты механизмдерді құруға болатынын көрсетті. иінтіректі механизмдердің ... ... ... ... ... ... талдауы мен синтезі де аса күрделі болады. сондықтан, тәжірибе жүзінде негізінен екі ... ... ... ... ... иінтіректі мезанизмдер қолданылады. Иінтіректі механизм негізін құрай алатын келесі құрылымдық топ төрт бөлімдік құрылымдық топтың екі түрі ... ... Төрт ... құрылымдық топтың негізіндегі механизмдер техникада аса қолданысқа ие ... ... ... ... ... тәжірибесіне кеңінен ене қоймаған төрт бөлімдік құрылымдық топтың механизмдерін зерттеу мен жобалау әдістерінің ... ... ... ... мен ... ... қосиінді механизмнің функционалды мүмкіндіктерінің кеңейтілуі төрт бөлімді құрылымдық топтар негізіндегі ұсталық-қалыптау машиналарының жаңа ... ... ... ... асады. Техникалық прогресс еңбек өнімділігін арттырудың негізгі шарттарының бірі ретінде өндірістік үрдістерді одан әрі кеңінен дамытуды алға қойып отыр. Өнеркәсіптің ... өсуі оның ... ... ... ... және ... жоғары деңгейде қамтылуымен жүргізілуде. Осыған байланысты, жақсы техникалық дайындығы бар түрлі мамандықты жоғары кваливикациялы инженер кадрларға деген қажеттілік ... да өсе ... ... ... ... ... ... машиналардың қоғамдық өндiрiстiң қажеттiліктерiмен анықталады. Ортақ құрастырылым және машинаның конструктивтiк ресiмдеуi оның өндiрiсiнiң технологияларына ықпал етедi. Машиналар ... оның ... ... ... ... керек
Тақырыптың жан-жақтылығы. Қазақстанның экономикалық бағыты - әлемнің бәсекеге қабілетті 50 елдерінің қатарындағы индустриалды дамыған ел санына ... бұл ... ... ... ғылыми өндіріспен қызмет ету арасындағы ғылым, техника мен технология болып табылады. Ғылыми техника саласында келесідей бағыттар қабылданды: нанотехнология, ... ... ... ... ... ... және атом энергетикасы сонымен қатар тау-кен - металлургиялық жабдықтары, агроөндіріс кешенінің машина жасау және теміржол транспортының жабдықтарының ... аса зор мән ... ... ... мақсаты ол Республика азаматтарының тұрмыс жағдайын көтеру, ғылыми-техникалық дамуды үдету және ... ... даму ... қою болып табылады. Бұл мақсатты орындау үшін өндірісті қайта құралдандыруды қарқындарды, жоғары өнімді машиналар мен құралдарды жобалау және ... ... ... ... ... жұмыстары маңызды орындалады. Осыған байланысты жаңа әсерлі технологиялық процесстерді жобалау, меңгеру және енгізу, ... ... ... ... процесстерді механикаландыру және автоматтандыру жұмыстарына ерекше назар аудару керек.
1 Технологиялық ... ... - ... ... Қосиінді - бұлғақты пресс
Бұл сурет ұсталы - пресс жабдығына келеі және механикалық прессте қолданылуы ... ... - ... ... эксцентрикті жетек білішімен байланысты. Бұлғақ сфералық топсалы тірек сырғағымен байланысты. Сырғақ тұғырда орналасқан, бағыттаушы сызықпен және үдемелі - ... ... ... ... перпендикулярлы жазықтық қосиінді - бұлғақты ... Бұл ... ... жұп ... шелді реттеуді қамтамасыз етеді, сырғақ бұлғақпен байланысты болады және ... ... ...
1.1 ... - Бұл ... ... - пресс жабдығына байланысты.
Қосиінді бұлғақты пресс сфералық жұбы бар эксцентрикті бұлғақпен байланысты, кіші бастиекке сфералық жұп, ... ... және ... ... ... ... ... ол шелді реттеудің сенімділігінің аздығы, сырғақтың қозғалмалы бұлғақпен қосылуы. Бұл сурет сенімділікті арттыруға бағытталған Қосиінді - ... ... ... ... білігімен байланысты.
Қосиінді бұлғақты пресстің құрылымы 1.1 - ... ... ... ... ... ... тұғырда орналасқаны айналуға болады және эксцентрикті біліктің жетегімен 1, салыстырмалы айналмалы бұлғақ орнатылған 2, тұғырда орналасқан сырғақтың ... ... ... 3. ... ... ... ... байланысты, 4 және 5 қақпақ. Тірек сырғақта ... ... 6 ... ... салыстырмалы бағыттаушы, қосиінді - бұлғақты механизмнің перпендикулярлы жазықтығы.
Қосиінді - ... ... ... келесідей жұмыс атқарады: айналу қозғалысы 1, бұлғаққа береді 2, сырғақтың ілгері - кейінді қозғалысын ... ... ... ... қосымша жылжыту: айналу бұлғағы жазықтықтағы сызыққа байланысты, қосиінді - бұлғақты механизмнің перпендикулярлы ... және ... ... ... перпендикулярлы бағытта, сондай - ақ қосиінді - бұлғақты механизмнің орталық ығыстыруы сфералық топсаның ... ... ... жұп ... жұмыс шартын жақсартады.
1.1.2 Қарапайым қосиінді баспақтар
Қарапайым əрекетті қосиінді баспақтардың тобы технологиялық қолданылуы бойынша көптеген машиналар типінен тұрады. Басты ... мен ... ... ... жəне ... ... өзара ерекшелене отырып, қарапайым əрекетті баспақтарда, осы немесе басқа модификациялы бір басты орындаушы ... бар ... ... ... ... баспақтарға, қысуға, итеріп шығаруға жəне автоматты беруге арналған құрылғыларын қолдану мүмкіндігіне қарамастан бірсырғақты қосиінді баспақатрды жатқызуға ... ... ... ... күрделендіру, яғни қосымша құрылғыларды қондыру кезінде, оның жұмыс істеу ... ... жəне ол ... екі ... ... ретінде, кейде автомат немесе жартылай автомат ретінде жұмыс жасайды. Қарапайым əрекетті əмбебап қаңылтыр қалыптау баспақтары шабу, терен емес ... ию ... жəне ... ... қалыптау жұмыстарын орындауға арналған. Қарапайым əрекетті əмбебап қаңылтыр қалыптау баспақтарына мыналар жатады: бір тіректі қосиінді баспақтар; ашық типті екі ... ... ... ... типті екі тіректі қосиінді баспақтар.
1.1.3 Бір тіректі қосиінді баспақтар
Бір ... ... ... ... ... ... ... арналған ашық типті баспақтарға жатады, оларды МЕСТ 9408-77 ... ... ... ... ... ... ... жəне параметрлермен жасайды. Көптеген баспақтардың тұғыры - бір тірекпен, шойыннан құйылған. Сонғы кездері ... ... ... тұғыры бар баспақ моделдері пайда болды (1.2 сурет). Қосиінді білік, екі сырғанау тіректерінде баспақ ... ... ... ... ... ... реттелетіндей етіп, қосиіндегі эксцентрикті төлкені бұру арқылы ... МЕСТ 9408-77 ... ... ... ... ... бар баспақтардан басқалары) дайындаманы автоматты түрде беру механизмін жəне қысу ... ... ... ... ... Ашық ... екі ... қосиінді баспақтар мыналардан тұрады
Ашық типті екі тіректі қосиінді баспақтар мыналардан тұрады а) енкейтілетін жəне енкейтілмейтін бір ... ... б) ... жəне ... екі ... ... ... екі тіректі бір қосиінді баспақтардың негізгі параметрлері мен өлшемдері (1.3 сурет) МЕСТ 9408-77 бойынша ... ... күші 25 кН - нан 2,5 МН ... Бұл ... баспақтардың тұғырлары -- С- тəрізді, екі тіректі, шойыннан үстелмен бірге құйылған. Баспақтың қатаңдығын арттыру үшін ... ... ... ... ... ... Баспақ тұғырын енкейтуді көтеру механизмі арқылы қолмен жүргізеді, арнайы болттармен тартады. Əдетте қатаң бекітуге тұғырдың үш жағдайы сəйкескеледі: тік 15° ... жəне ... ... ... ... ... баспақтарда қосиінді жетекші білікті бірқосиінді білік түрінде, жүрісі реттелетін баспақтарда, екі сырғанау тіректерінде мандайалды бойымен орналасқан эксцентрикті білік түрінде орындайды. Ашық ... ... ... ... олардың артықшылығы мен кемшілігін атап айтуға болады. Мысалға, біртіректі баспақтарда қосиінді біліктердің көлденең орналасуы беріліс механизмінің жетегі үшін қуат таңдауды ... ал екі ... бұл ... ... Бір жағынан, үстелді ауыстыру арқылы жабық биіктікті өзгерту, бір ... ... ... ... мүмкіндігін арттырады жəне ірігабаритті қалыптаудың жекелеген бөліктерін өңдеуде қолдануға мүмкіндік береді. Енкейтілетін тұғыр баспақтың құрылымын біршама қиындатқанымен, ... ... ... ... еңіс ... ... ... дайын қалыптар мен қалдықтарды алуды жеңілдетеді. Өндірісте бірқосиінді баспақтармен бірге ашық типті екі ... ... ... ... 9222 -- 74). ... ... ерекшелігі үлкейтілген өлшемді столы мен сырғақтың болуы, яғни ... ... ... ... ... ... екі тіректі баспақтар бір, екі жəне төртқосиінді баспақтарды қоса кеңейтілген топтар болып табылады.
1.2 Сурет-Болат қаңылтырдан ... ... ... ... ... бар баспақ екі тіректі баспақ
Бұл топтағы баспақтардың басты ерекшелігі жабық ... ... ... баспақтар) немесе аркалы (ескірген баспақтар) типті қалыптау кеңістігіне шектеулі мүмкіндігі бар. Жабық типті тұғырлардың ... ... ... жəне ... ... деформациясы дəлірек қалыптауды ғана емес сонымен бірге құралдың тұрақтылығын жоғарылатуға ықпал етеді. Ашық типті қосиінді екі тіректі баспақтарды екі ... ... ... ... ... саны жəне жүрістің орташа шамасымен -- тез жүрісті ... ... ... саны жəне ... ... -- баяу ... ... типөлшемді тұғырлардың құрылымы қысу жастықтарын қондыру мүмкіндігін қарастырады. Бірқосиінді жабық баспақтардың негізгі параметрлері жəне өлшемдері МЕСТ 10026 -- 75 ... күші 1,6- 25 МН ... Екі ... ... қаңылтырдан ірі тетіктерді жасау кезінде, қалыптау жұмыстарына арналған. Олар бір қосиінді ... ... ... ... ... ... күші 1 ден 31,5 МН ... екі қосиінді жабық баспақтардың негізгі параметрлері мен өлшемдері МЕСТ 7766 - 73 ережеленген. ... Қысу ... ... ... ... баспағын қолданнып қаңылтырдан тұтас тетіктерді кермелеген кезде, деформациялау үрдісінде металды қысуды қамтамсыз ету қажет, кері ... ... ... ... ... ... болады.
1.4 сурет. - Қарапайым əрекетті баспақтың жұмыс ... ... ... ... жəне оған орнатылған кермелеу баспағының жұмысы 1.4 суретте көрсетілген. Кермелеу ұяқалыбы 8 ... ... 7 ... ... 6 ... жетекті қосиіні 1 мен бұлғағы əдеттегі қосиінді - сырғақты механизмді құрайтын, бас орындаушы механизімнің сырғағына 3 ... ... 12 ... қалыптың тұрқысына 11, жұмыс уақытында қозғалмайтын кермелеу сотаны 10 қатаң ... ... ... ... қозғалмайтын цилиндр 15, екі қозғалатын поршн 17 жəне ... 16 бар, ... ... ... ... ... тірек тақталары 14 мен итергіштер 13 арқылы, кермелеудің алғашқы моментінде сотанның жоғарғы ернеу ... ... қысу ... 9 ... ... ... ... қосқан кезде сырғақ төмен қарай түседі жəне ... ... ... ... ... ... ... олар төмен түсе отырып ауаны сығады. Цилиндрдегі қысым артады, артық ауа қайтадан жинағышқа 20 (ресивер) ... ... жəне ... ... ... болса сақтандырғыш клапан 18 ашылады. Желіден ауаны беру тұрақты қысымды ... ... ... ... ... ... 22 ... Сонымен сырғақтың толық жұмыс жүрісінде қысу күшінің тұрақтылығын қамтамасыз етеді. Сұлбада ауаның ресиверден кері қайтуын ескертуге арналған кері қайту ... 23 ... ... 24 ... ... қажет, вентилдер 21 -- конденсатты шығаруға жəне ауа өткізгішті жабуға арналған, манометр 19 -- ауа ... ... ... ең ... ... келгенде жəне кермелеу үрдісі аяқталғанда, қысу сақинасы ... ... ... ауа ... ... ... ұяқалыптан итеріп шығару, итеріп шығарғыш 7 жəне тақтайша 5 ... іске ... яғни ... ... ... кері ... уақытындағы қозғалыс реттегіш тірекпен 4 шектелген. Қазіргі кездегі көпқосиінді қаңылтыр қалыптау баспақтарында пневмо жастықтардан басқа, ... ... ... бар ... жəне т.б. ... Екі ... кермелеу баспақтары
Екі əрекетті кермелеу баспақтар. Мысал ретінде К5530 модельді кермелеу баспағының жұмыс істеу принципін қарастырайық. Баспақтың басты өлшем параметрлері: ішкі ... ... күші Рн. в = 1 МН, ... Рн.н = 630 кН, ... сырғақтың толық жүрісінің мəні Smax в= 400 мм жəне Smax н= 265 мм. ... ... ... үшін ішкі ... ... оған ... құралмен бірге қарапайым аксиалды қосиінді сырғақты механизм көмегімен жүргізеді. ІІ класты жазық сегіз буынды ... ... ... ... қозғалысқа келтірілетін қысу сақинасы бар сыртқы (қысу) сырғақ, басқы сырғақ сияқты сол бағытта ... ... ... ... ... жəне бір ... ... механизмнің жетекші буыны болып табылатын басты біліктің шеткі иіні ОΚ табылады, ол KL ... ... LMM ... ... келтіреді. Сырғанаушының қозғалысы NO1C екі иықты рычагтармен тербелетін, MN тягалар ... екі ... ... ... екі иықты рычагтар арқылы О1СD буыны сыртқы ... ... ... бере ... жазылады немесе бүгіледі. Ішкі сырғақтың қозғалу графигі синусоидалды қисық болып келеді. Төмен қарай ... бас ... 180° тан 0 ... ... кезде орындалады. Бірақта сырғақтың түзу жүрісін, сыртқы сырғақ төмен түсіп ... ... ... ... ... сонымен бірге дайындаманы ұстап тұрады жəне жиырылу болдырмайды. Сыртқы сырғақтың қажетті ... ... ... ... жəне ... ... ОК бастапқы күйінен, бас қосиінге қатысты біршама бұрышқа, осы жағдайда 150° тен, ығыстырылуымен қамтамасыз етіледі. Нəтижесінде бас ... α = 95° ... ... ... ... шеткі төменгі жағдайда тоқтайды: осы сəттен бастап ішкі сырғақтың жүрісі кермелеуге қолданылуы мүмкін. Іс жұзінде ... ... ... кіші ... ... ... α р = 75...80° сəйкес келетін. Сыртқы сырғақтың кідіруі (выстаивание), ішкі сырғақ ... ... бос ... ... ... кейін біраз уақыт болады, жетекті қосиіннің α=345° бұрышқа бұрылғанға дейін де, жəне 110° жуық ... ... ... кейін сыртқы сырғақтың кері қайту кідірісі жоғарғы қалыптан (кермелеу ұяқалыптан) бұйымды алуды ... ... ... ... ... шығаруды қамтамасыз ету үшін қажет. Сырғақтардың кері жүрісі əртүрлі жылдамдықтармен орындалады. Сыртқы сырғақ, ішкі сырғаққа қарағанда жылдам қозғалады жəне
шеткі ... ... ... ... ... қосиіннің бұрылу бұрышымен сипатталатын фаза ығысуы, онда сыртқы сырғақ шеткі жоғарғы күйге келеді, озу деп аталады. Əдетте озу ... ... ... ... жетекті қосиіннің шеткі жоғарғы күйге 10...15° (α ≈ 195... 190°) бұрыш жетпей болады. Бұл кезде сыртқы ... ... ... ... өтіп ... аралыққа төмен түседі.
Екі əрекетті кермелеу баспақтарының қысу механизмінің жетегі үшін типтік кинематикалық тізбектін саны ... ... ... ... төрт ... үш ... механизм табылады. Бұндай механизмнің сыртқы сырғағының кідіруі болмайды. Сондықтан а сұлбасы ішкі ... ... ... емес ... ... ... қолданылады. Сыртқы сырғақтың нақты міндеті - дайындаманы шабу (вырубка).
Қосиінді буынды-рычакты механизмдердің б жəне в сұлбаларындағы сыртқы ... ... ... ыйын ... ... ... шеткі төменгі күде болады. Қалған уақыт аралығында сырғақ шеткі төменгі күйден ... ... Қысу ... ... ... көп ... сайын, сыртқы сырғақтың қозғалысы абсолютті күйге көп жақындай түседі. Сондықтан да қосиінді буынды-рычакты механизмдердің екі типі де - ... ... жəне ... ... -- ... ... бірдей, біршама ерекшеленетін сыртқы сырғақ қозғалысы заңын қалыптастырады. Он түзілімді (десятизвенного) механизмнің сырғағы уақыт жағынан, сырғақ шеткі ... ... аз ... ... кезінде, біршама көп кідіреді. Сегіз түзілімді сұлба, сыртқы сырғақтың күйін қажетті жағдайда ұстап, негізгі құрылымдық артықшылықтарға ие - ... - жəне ... ... жетекті қосіні баспақ тұғырының фронттына перпендикуляр орналасқан жабық типті бір қосиінді баспақтарда көп қолданыс тапқан.
ГИД ... ... ... ... ... ... Олар құрылымы жағынан бірдей - бұл, бас ... ... ... ... жетегі бар сегіз түзілімді механизм. Сондықтанда қысу механизмін баспақ сырғағының ішінде жинау жəне ... ... ... түрінде жасау қажет. Сұлбалар арасындағы айырмашылық аралық рычактардың тербеліс өстерінің орналасуымен байланысты. Арнайы қолданылатын кішігірім кермелеу баспақтарына, мұнда қысу механизмінің ... ... ... ... ... жұдырықшалы жұбы бар сұлбаны қолдануға болады. Жұдырықшалы буынды-рычакты механизмі бар баспақты қолдану тəжірибесі көрсеткендей, пішінді жұдырықшалардың көмегімен сыртқы сырғақтың жетегі ... ... ... ... ... ... тез ... қыспақтың біркелкі қысымын қамтамасыз етеалмайды. Жұмыстық жүріс кезінде рычакты жетегі бар қысу ... ... ... ... ... үш ... байланысты мүмкін болады. Бастапқы жағдайда қысу сырғағына бекітілген сақинаның төменгі жазықтығы жəне төменгі қалыптың жоғарғы жазықтығы арасында ... ... ... ... үрдісі кезінде жазық фланец қалындығы артады дайындама сақинамен ... ... ... ... қысу күші ... болады. Саңылау аз болған сайын ол коп болады. Саңылау өте аз боған жағдайда кермеленетін бұйымның түбі ... ... ... өте көп ... ... ... ... болады. Əр бұйым үшін саңылаудың тиімді шамасы, қысу ... ... ... ... арқылы дұрыстаумен бекітіледі.
Қалыпталатын материалдың қалындығы бойынша оң ауытқуларды компенсациялау үшін, жəне де ... ... ... ... қысу ... ... арқылы жүргізіледі. Функционалды қолдануына байланысты амортизаторлар сақтандырғыш құрылғыларға жатады, өйткені олар сыртқы сырғақтың подвеска иынына əсер ететін ... ... ... ... ... ... артық. Бұл құрылғыларды жүктеудің эталоны ретінде серіппенің ... күші ... ... ... ... қысымы (пневмокамералар немесе пневмоцилиндрлер) қолданылады. Амортизаторды есептеу, сыртқы сырғақтағы номиналды күштің 1,1..1,2 тен ... ... ... ... жəне ... ... бойынша екі əрекетті баспақтар,
қарапайым əрекетті қаңылтыр қалыптау баспақтарына ұқсас жəне машиналардың екі тобынан тұрады:
1) ашық ... ... екі ... ... ... ... ... екі тіректі баспақтар.
Бірінші топ үш қосиінді баспақтардан жəне де сыртқы сырғақтың ... ... бар ... ... ... Қазіргі кездегі екі əрекетті баспақтардың көбі жабық типті қосиінді екі тіректі баспақтарға ... ... ... ... ... жəне ... ... сырғақ подвескасының нүкте санымен ерекшеленеді: бір-, екі- жəне төртқосиінді баспақтар. ... ... ... ... ... ... мен ... МЕСТ 7639 -- 75 ережеленген, Рн.в номиналды күш ішкі ... 630 ... МН ... ... сырғақтағы Рн.н номиналды күш Рн.в - нің 62...64% құрайды. Шетелдк фирмалардың баспақтарында ішкі жəне сыртқы сырғақтағы номиналды куш қатынасы ... осы ... ... болады. Бірақта кейбір фирмалар үлкен əмбебаптық мақсатында, Рн.в/Рн.н= I қатынаспен баспақтарды шығарады. Екі қосиінді баспақтардың негізгі параметрлері мен өлшемдері МЕСТ 8247 -- 70, ал ... МЕСТ 16268 -- 70 ... Үш ... кермелеу баспақтары
Үш əрекетті баспақтар ірі габаритті күрделі бұйымдарды, кері ... ... ... ... бар ... ... арналған. Сондықтан да, орындаушы мəрімі жоғарғы сырғақтардың қозғалысына ... ... ... ... ... механизм қажет болды. Екі əрекетті баспақтардан айырмашылығы үш ... ... ... ... ... қозғалысы қосиінді-сырғақты механизммен емес, қосиінді-буынды механизммен жүргізіледі. Бұл біріншіден ерекше кинематикалық қасиетті жасау үшін ... ... ... ... ... ... биіктігімен. Екіншіден, қосиінді-буынды механизм, сырғақты шеткі төменгі жағдайда тоқтатқан кезде ... ... ... ... тез ... ... ... жағдайда тоқтатуды қажет етпейтін, төменгі кермелеу сырғағының жетегі қосиінді-сырғақты механизммен орындалады.
Баспақ жұмысының циклдығы келесі түрде орындалады. Баспақты, бас жетектін ... іске қосу ... ... ... ... ... ... ОЗУ қозғалысы жəне қысу сырғағының тоқтатылуы болады. Содан кейін жоғарғы кермелеу сырғағының төмен қарай жүрісі басталады. Сырғақ шеткі ... ... ... ... ... ... электропневматикалық басқару жүйесінің соңғы сөндіргішіне (выклю- чатель) əсер етіп жалғастырғышты өшіреді, жоғарғы сырғақ тоқтайды. Біршама ертерек автоматты түрде, жоғарғы кермелеу ... ... ... ... ... ... ... сырғақ жетегінің жалғастырғышы қосылады. Төмен қарай кері жүріс кезінде төменгі сырғақ бас жетекті қосады. Жоғарғы кермелеу сырғағы біраз кідірістен ... ... ... кері жүрісті бастайды. Қысу сырғағының кідірісі біршама ұзақ болады, ол кермелеу сотаннан бұйымды алуды қамтамасыз ету үшін қажет. барлық үш ... ... ... ... ... бас жəне ... жетектін жалғастырғыштары ажыратылады да баспақ тоқтайды. Жаңа жұмыстық жүріс үшін ... ... қосу ... ... цикл ... ... Таза ... араналған үш əрекетті баспақтар
Машиналар мен құралдардың көптеген қаңылтыр тетіктерін, сыртқы контурының дəлдігі жəне тесіктердің ... ... ... ... баспақтарда қарапайым шабуды қолдану мен алуға болады, артынша тазартуды, жоңғылау не профильді ажарлау немесе ... ... -- жаңа ... ... Таза шабу кезінде жоғары сапалы кесуді дайындаманы ... қысу жəне оны ... ... ... ... ... Таза шабудың үрдісінің циклдығын анықтайтын құралдың дайындамаға əсерету бірізділігі келесідей. Үрдіс басында кесу сызығына тең қашықтықта, оған ... ... ... бекітілген қысу қабырғасы(сына) дайындамаға сығымдалады; тірегіштін сотанконтры (итеріп шығарғыш) ұяқалыптың кесу қырларының денгейінде дайындаманы ұстай ... ... ... шабу ... жұмыстық жүрісі орындалады - яғни шабу. Бұл кезде шабылған тетік ... кесу ... ... ... түседі. Шабу сотаны мен қысу қабырғасы бар тақта шеткі жағдайға қайтқаннан кейін ... ... ... яғни ... тетікті итеріп шығарады. Солсəтте ауа түтігі қосылып ауа ... ... ... ... ... ал ... материал жолақ немесе таспа беру механизмімен жұмыстық қалыпқа беріледі. ... ... ... ... ... қысу ... ... тұруын қамтамасыз етпейтіндіктен, мұндай жетекті таза шабу баспағында қолдану қысу ... күш ... ... ете алмайды, ол кесу сапасын төмендетеді.
Сондықтан таза шабуға арналған ... ... ... ... етіп орындайды, ондағы қысымның тұрақтылығы пневмогидравликалық аккумуляторға цилиндр қуысынан сұыйқтықты сығу арқылы қамтамасыз етіледі. Осындай жетек ... ... үшін де ... жетектің артықшылығы -- қысу күшін жəне сотанконтрдағы кедергіні реттееудің ... ... Таза ... ... ... ... үшін ... үрдісінің жылдамдық шарттарын қатаң түрде сақтау қажет. Біріншіден, құралдың қозғалу жылдамдығы, ... ... мен ... ... ... ... ... шабудың тиімді механикалық режиміне сəйкес келуі тиіс. ... ... ... ПС ... ... іске ... ол ... қосиіннің айналу жиілігін сатысыз яғни сырғақтың жүріс санын реттеуге мүмкіндік береді. Таза шабуға арналған үш əрекетті қосиінді баспақтардың ... ... ... ретінде сырғақтағы толық номиналды Рн күшті қабылдаймыз.
Əлемдік тəжірибеде таза шабуға арналған үш əрекетті қосиінді ... күші 250/400 кН - нан 5/8 МН ... ... жүріс саны минутына 35...90 - нан 14...18 дейінгі етіп шығарады. Таза шабуға арналған үш əрекетті ... ... өте ... ... жəне ... ... жұмыс істеу керек. Ол үшін баспақтар жоғары дəлдікті қадамды беріліске ие жəне автоматты режимде жұмыс істейді.
1.2 Қосиінді ыссы ... ... ... ыссы ... ... (ҚЫҚБ) түржиынды металдан ыссы көлемді қалыптаудың əртүрлі технологиялық үрдістерін орындауға арналған: ашық жəне жабық қалыптау, ыссы ... т.б. ... ... жəне ... ... байылнысты параметрлеріне қарай ҚЫҚБ қарапайым əрекетті əмбебап ... ыссы ... ... баспақтар, екі əрекетті баспақтар жəне төмен соғылмаларды қалыптауға арналған баспақтар деп бөледі.
Қарапайым əрекетті əмбебап баспақтардың негізгі параметрлері мен ... МЕСТ 6809 -- 80 ... ... күші 6,3 тен 63 МН ... ... ... Smax =200 ... 460 мм, минут ішіндегі ... саны 90 нан 40 ... ... кезде, баспақ жасау зауыттары күші 120 МН дейінгі ҚЫҚБ шығаратының айта кету керек [1].
Қосиінді ыссы қалыптау баспақтарының ерекшеліктері мынада:
а) ... ... жəне жеке ... қатаң құрылымы;
б) сырғақтың күшейтілген бағыттаушылары;
в) сырғақ жүріс санының артуы.
Соңғы жылдар ішінде баспақ жасауда тұғыр құрылымының екі типі қолданылуда:
1) Рн < 25 МН ... -- ... ... ... ... құрылым;
2) Рн > 25 МН баспақтарда -- екі бөліктен құйылыппісірілген: құйылған негізден жəне ... ... ... ... ... ... ... пісіру жігі арқылы қатаң қосылған. Қаңқаның тұйықталуы тарту бұрандамаларымен қамтамасыз ... ... ... ... үшін соңғысын құю немесе пісіру кезінде массивті жасайды.
1.5 ... - Ашық ... бар тік екі ... ... бір ... баспақ
ҚЫҚБ қолданудан, екінші типті тұғыр құрылымы технологиялық шарттар бойынша қажетті қатаңдыққа кепілдік беретінін көрдік. Қазіргі кездегі ҚЫҚБ ... ... ... ... қосиінді- кулисалы немесе қосиінді-сыналы механизмдер сұлбасы бойынша орындайды. Механизмнің бірінші сұлбасы отандық жəне шетелдік баспақ моделдерінде кен қолданыс ... ... ... ... ... ... ... білікпен; ұзындығы реттелмейтін қысқа бұлғақпен 1 жəне екі бағытты массивті сырғақпен 2 (1.6 сурет) -- тұғырдың ... ... ... ... жəне ... ... бөлігіндегі қосымша бағыттаушылардағы тұмсықтəрізді құйылманың жылжымасы. Жылжымалар арқылы қосымша бағыттау эксцентрикті жүктеу кезінде сырғақтың қисаюын азайтуға ықпал етеді, ... ... де ... ... ... ҚЫҚБ ... ... жоғары, сондықтанда, олардың құны ұқсас соғылмаларды өндіруге жарамды буауалы қалыптау тоқпақтарының ... ... есе ... ... ... ... ... шығындары
қалыптау тоқпақтарына қарағанда кішкене төмен, бірақ оң экономикалық əсерге жатқызуға келмейді. Жабық қалыптарда қалыптау жəне ыссы баспалаудың ілгерлемелі технологиялық үрдістерін ... ... ҚЫҚБ ... ... Осы ... ... ... материалды қолдану жақсарады: тоқпақтарда қалыптау кезінде металды пайдалану коэффициенті 40...50% дан 60...70% дейін ... бұл ... ... құнын біршама төмендетеді. Сырғақтың енкею жəне құралдың жұмыстық бөлігінің ығысуын болдырмайтын ... ... ... ҚЫҚБ - да озық ... енгізуге ықпал ететін екінші фактор болып жоғарғы жəне төменгі итеріп шығарғыштың болуы табылады. Номинальды күші 16 МН ... ... ... ... ... жетектің əртүрлі сұлбалары бойынша орындалатын итеріп шығарғыштарды қолданады. 1.7 суреттегі ... ... ... ... ... ... түрде жұмыс істейді. Жұмыстық жүріс аяқталған соң, ... 14 ... ... ... ... бұлғақ 5 тік жағдайдан солға қарай ауытқиды. Осы ауытқуға байланысты тіреу 6 мен ... 7 ... ... ... ... αт ... бұрышы кезінде тіреу стержнды 7 ығыстыра бастайды. Соңғысы иінтірекке 8 əсер ете отырып, жоғарғы ... ... 10 ... ... ... жəне ... ... қуысынан соғылманы шығарады. Иінтіректі жүйенің кері қайтуы ... 9 ... ... яғни итеріп шығарғыш келесі жұмыстық жүріс кезінде деформацияланатын металмен кері қысылады. Төменгі итеріп шығарғыштың жетегі, эксцентрикті ... ... ... 3 ... 1 аунақшасына 2 əсерету арқылы іске келтіріледі. Иінтірек 1 ... ... ... ... 4 жəне ол ... ... да 12 ... Тартқыштың 12 жұдырықшалы тақтасы, төменгі итеріп шығарғышты 13 көтеретін тартқышты 11 басады. Жұдырықшаның 3 жұмыстық профилі, сырғақты біраз шамаға ... ... ... ... ... ... ығыстырылған. Иінтірек жүйесі кері қайту үшін сұлбада керіқысу ... ... ... ҚЫҚБ ... - ... ... күші 16 МН көп баспақтарда төменгі итеріп шығарғыштың механикалық жетегі, ... ... ... ... қиындығы мен механизмнің толық технологиялық еместігіне байланысты қолайсыз болып келеді. ... ... бар ... ... ... ... келеді. Ыссы қалыптау баспақтарының бас жетегі тұғырдың арнайы кронштейніне орнатылған жеке электрқозғалтқыштан, қабылдаушы біліктің тегершігіне сынабелдікті беріліс ... жəне ... ... ... ... жүзеге іске қосылады. Іске қосу жалғастырғышы - дискілі, электрпнвматикалық басқарылатын үйкелісті - баяу ... ... ... ... ... жəне де ... сияқты жетекті эксцентрикті білікте орнатылған. Қолданыстағы баспақтардың моделдері таспалы тежегіштпен жабдықталған, бірақ көбінесе баспақтарды дискілі тежегішпен жабдықтау тенденциясы туындайды. ... ... ... ... ... ... жоғарғы маңдайшаға орнатылған пневматикалық теңгергішпен теңестірілген.
Өндірістік тəжірибие көрсеткендей, ҚЫҚБ ... ... ... ... ... майлауға байланысты: майлау жүйесіндегі кішігірім ақаулар баспақтың жиі сыналасуына ... ҚЫҚБ ... ... ... ... ... жəне баптау жүрістерімен жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Əмбебап ҚЫҚБ басқа, стержн типті соғылмаларды ыссы баспалаудың технологиялық үрдістерін орындауға ... ... ... ... ... ... ерекшелігі машинаның кейбір параметрлерінің сипаттамаларын анықтады: басты сырғақ жүрісінің арттыуы, басты сырғақ ... ... ... бас ... электрқозғалтқышының қуаты артуы, төменгі итеріп шығарғыш жүрісінің, қалыптау аралығы габариттерінің жəне ... ... ... артуы.
Алғашқы үш параметрлердің өзгеруі, баспалау кезіндегі деформациялау жұмысының біршама артуымен ... ... ... ... ... шығару үшін, төменгі итеріп шығарғыштың үлкен жүрісі қажет. Соңғы фактор автоматтандыру жүйелерін орнатумен туындады. Қалғанында бұл баспақтардың ... ... ... құрылымынан ерекшеленбейді, жəне олар кез- келген ыссы қалыптауға ... ... ... мүмкіндіктерінің артқанын ескерумен (орта есеппен 11...12%). Негізгі өске перпендикуляр жазықтықта орналасқан күрделі құрама пішінді ұзартқышы (отростками) бар ... ... ашық ... ... ҚЫҚБ ... ... ... кететін метал шығыны өте үлкен. Мұндай соғылмаларды, ұяқалыбы ажырамалы қалыптарда ыссы ... ... ... ... үнемдеуге болады. Онда ҚЫҚБ қосымша қысу сырғағы болуы қажет, оның көмегі арқылы ұзартынды ... ... ... ... кермелеу баспақтарының қысу механизмінің сұлбасы бұл мақсатқа жарамсыз: олар үлкен габаритті ... ... ... ... ... ... ауыр ... баспақтар зауытында ықшамдалған арнайы сұлбаны жасады. 1.4 суреттен көрініп ... ... ... бас ... айналдырған кезде бас сырғақ 2 қосиіннен 11
1.7 сурет. - Итеріп шығарғыш төмен ... ... 4 8 ... 7 ... қозғалыс екі иынды иінтірекке беріледі, оның екінші 6иыны 3 жəне 5 ... ... ... ... ... қысу (сыртқы) сырғағы да 1 төмен қарай қозғалады. Қысу механизмінің геометриясы, қысу сырғағы 1 ... ... ... ... жасап, басты сырғақтың 2 жүрісімен дайындаманы баспалау үрдісі басталмастан бұрын, ұяқалыпты бірінші ... ... етіп ... Екі ... ... ... сияқты қысу сырғағының кері қайтуы, бас сырғақтың жоғары қарай жүрісімен салыстырғанда, кешігеді.
Сұлбады тұпнұсқа болып, бас ... ... ... 10 шығынқылығындағы үлкен бастиектің 9 буын 5 иінінің аспасы табылады. Екі ... ... ... ... ұяқалыбы бар ҚЫҚБ екі номиналды күшпен сипатталады: сығымдау жəне қысу,
мысалы
Рн.в / Pн.п =5/5 МН.
Қалыптардың шыдамдылығы, дайындаманың ... ... ... уақытымен тығыз байланысты, ҚЫҚБ жүріс санын уақыт бірлігінде арттыруға ұмтылу толық ақталған. Бірақта, ... ... ... орташа қосиінді- сырғақты механизмі бар ҚЫҚБ сипаттамасын ... ... ... МЕСТ 6809 -- 70 ... ... ... жүктеулердің бірден артуына əкеледі [2]. Егер де баспақтың жүріс санының артуы, сырғақ жүріс шамасының төмендеуімен үйлессе, онда динамикалық жүктеулер шамасы ... ... жəне ... ... ұзақ ... төмендемейді. Сырғақтың жүрісі азайтылған, мұндай ҚЫҚБ иінтірек, бұлғақ сияқты жəне т.б. төмен соғылмаларды қалыптауға жарамды, яғни ... ... ... ... ... ... ... баспақтардың энергетикасы мен ПƏК-і
2.1.1 Энергетикалық шығындардың балансы
Баспақтың ... ... ... ... үшін цикл ... энергия шығыны біркелкі болмайды. Бұл тегершікті жетекті қолданумен түсіндіріледі, яғни асинхронды электр қозғалтқышты ... ... ... ... токты электр қозғалтқыш. Баспақтың электр қозғалтқыш арқылы берілетін қуат қисығының өзгеркінің жалпы жағдайда энергия шығынының көп ... жəне ұзақ ... ... аз ... ... ... екі ... нүктесі болады. Осы жоғарғы нүктелерге сəйкес келетін энергия шығыны пайдалы ... жою ... ... қосу уақытына дəл келеді.
Осы кезеңдерде энергияны электр қозғалтқыш қана емес, өзінің бастапқы бұрыштық жылдамдығын төмендететін тегершік те ... Ал ... ... уақытында энергия шығыны біліктер мен жетектің басқа да тетіктерінің ... ... жəне ... ... ... тетіктерінің орын ауыстыру кедергісін жоюға, сондай-ақ тегершік ... ... ... ... жұмысты tр орындау кезіндегі жүктеу уақытына сəйкес келетін ... ... ... бұрыш αр аталады. Энергетикалық циклдың қалған уақыты бос жүріс tх уақытына сəйкес келеді. Егер тегершіктің бірқалыпсыз айналысын ... онда ... ... ... уақытын пропорционалды деп есептеуге болады, соған байланысты tх уақыты 2PI-αр бұрылу бұрышына сəйкес келеді.
Жалпы жағдайда ... цикл ... ... ... бір ... ... тең ... циклдың уақытымен сəйкес келмеуі мүмкін. Егер баспақ бір ізді жүріс режимінде жұмыс ... ... яғни ... ... ... бірі ... онда ... жəне энергетикалық циклдар болады жəне αх=2PI-αр. Баспақтар сырғақтың əр ... ... ... ажыратылып, тежеуіш қосылып қосиін механизм аз уақыт тыныштық күйде болатын, бір жүрісті режимде жұмыс ... ... ... жүріс тежеуіш ажыратылып, жалғастырғыш қосылумен басталады, жүріс орындалғаннан кейін, қайтадан үзіліс болады. Бос ... ... ... ... заряд алады. Бір жүріс кезінде жалғастырғышты қосуға қосымша энергия шығындалады. Бір жүріс кезінде ... ... ... ... ... ... ... бағаланады.
3 ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ
+ Қосиінді машиналардың классификациясы
3.1.1 Орындаушы ... ... ... ... - ... ... құрал - қалыпты қозғалтады. Орындаушы механизмнің жетектегі буыны ... ... ал ... ... ... (кей ... жұдырықша) болып табылады. Қосиіннің айналмалы қозғалысын сырғақтың қайтымды - ... ... ... орындаушы механизм айналмалы немесе ілгерілемелі кинематикалық жұптармен байланысқан бірнеше буыннан тұрады. Қосиінді баспақтарда жазық ... ... аса ... көп ... ... - ... ... қолданады.Сырғақтың бір қайтымды - ілгерілемелі қозғалыс уақыты ... ... ... ... ... ... цикл ... екі рет нөлге теңеседі, шеткі жағдайлар кезінде, соған байланысты қозғалыс кезінде ... ... ... ... талаптар сырғақтың осы немесе басқа орынауыстыру сипатын шарттайды, жəне соған байланысты қосиінді - ... ... ... ... ... етеді. Сырғақ қозғалысының кинематикалық параметрлерін мақсатты түрде өзгерту орындаушы механизмі түйіндерінің өлшемдері мен ... ... ... ... ... ... факторларды ескеру қажет: инерция күштерінің шамасын, ықшамдылығын, технологиялығын т.с.с. Қосиінді баспақтарда əртүрлі күрделі ... - ... ... ... Технологиялық талаптарға сай төрт тобын атауға болады (1.8 сурет).
Бірінші ... ... ... ... олар ... параметрлергеерекше талаптар қойылмайтын кезде қолданылады. Механизмдердің артықшылығы - ықшамдылығы, қарапайымдылығы жəне т.б. ... жəне ... ... ... - ... ... көп қолданыс тапты. Қосиінді - күйектелі (қаңылтыр қайшылар) жəне күшсалы механизм (радиалды - ... ... ... ... ... ... ... аз таралған. Егер сырғақ жүрісінің аз ғана аумағында өте ... ... ... ... ... 2 ... механизмдерді қолдану рационалды болып келеді, бұл механизмдерде ... ... ... аз жəне жетекші буынға аз момент қажет. Орынауыстыру жылдамдығының аз ... ... ... сығымдау, безеулеу (чеканка) жағдайларын жақсартады, қалып шыдамдылығының артуына жəне ... ... ... төмендеуіне ықпал етеді. 1 жəне 2 механизмдерді безеулеу мен суықтай сығындау баспақтарында ... 3 ... ... ... ... 4 - ... автоматтарда қолданады. Күрделі тетіктерді қалыптаған кезде жəне басқада операцияларда деформация жүрістін ... ... ... ... жəне де ... бір ... шарттармен орындалуы тиіс. Өнімділікті арттыру үшін сырғақтың қайтымды жүрісінің жылдамдығы жұмыстық жүріс жылдамдығынан жоғары болуы керек. ... ... - ... ... ... тура жəне ... жүрістердің уақыты бірдей болып келеді. Жүрістің жалпы ұзындығын ұлғайту жəне сырғақ ... ... ... өзгерту үшін, қайтымды жүрістің уақытын қысқарту үшін топтарға біріктірілген күрделі механизмдерді ... III, 1 ... ... ... жəне ... ... ... 2 III, 2 механизм сырғақ жүрісінің үлкен ұзындығын (қосиіннің 3-4 дейінгі радиусы) жəне қайтымды жүрістің ... ... ... ... екі жетекші қосиінімен сипатталады. Бұл ерекшеліктер механизмнін терең қуыс бұйымдарды кермелеу үшін арнайы баспақтарда қолданылатындығын анықтады. III, 3 механизм III, 2 ... ... ... ... ... төрттүзілімді жетекті болып келетін түзілімнің қосиін айналысы біркелкі жүргізілмейді, соған байланысты ... кері ... ... ... ал түзу жүріс ұзақ уақыт жүргізіледі. Мұндай механизм кермелеу баспақтарында қолданылады. III, 4 механизмді ... ... үшін ... - автоматтарда қолданған. Бұл механизм III, 2 механизмге ... ... ... ... ... ... жұдырықшаны қолдану сырғақтың жылдамдық сипаттамсына əсер етеді. IV ... цикл ... ... ... ұзақ ... ... ... механизмдер жатады. Бұл механизмдерді екі немесе үш əрекетті ... ... ... жəне де ... соғу ... қолданады.
1.8 сурет. Қосиінді баспақтардың орындаушы механизмдерінін сұлбалары
Жұдырықшалы жəне жұдырықша - иінтіректі IV, 1 жəне IV, 2 ... əсер ... күш аз ... ... ... Күш 1МН ... болса алты түзілімді механизмді қолданады, ол сырғақтын бірқалыптылығын жəне ұзақ ... тұру ... ете ... ... бірқалыптылықты жəне тұру ұзақтығын сегіз түзілімді IV, 4 жəне IV, 5 ... ... ... IV, 4 ... ... ... ... бар, ол механизм габариттерін арттырады.
3.1.2 Қосиінді баспақтың ... мен ... ... ... ... ... ... болады - орындаушы механизмнің кинематикалық тізбегінің құрылымына, жетек орналасуына, цикл ішінде жұмыс жасайтын жəне қажетті деформациялау ... ... ... ... ... Машиналарды технологиялық белгілеріне қарай классификациялау жалпымен қабылданған болып табылады, өйткені орындалатын технологиялық процестің ерекшелігі ... ... ... да қарастырады. Қалыптау үшін машиналардың үш тобын көрсету қажет - қаңылтыр, көлемді жəне ... ... ... қалыптауға арналған баспақтар көлемді қалыптауға арналған баспақтармен салыстырғанда ... ал ... ... жəне ... шамасы айтарлықтай үлкен болуы тиіс. Көлемді қалыптау үшін деформациялау кедергісінің үлкен ... жəне ... дене мен ... ... кіші ... ... ... байланысты мұнда қалыптау кеңістігінің жүрісі мен өлшемдері кіші. Ыссы қалыптау кезінде ... ... ... ... ... ... да баспақтар жылдам жүрісті болуы тиіс. Қажетті дəлдікті жəне ең төменгі энергия шығынын қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... болуы тиіс.
Баспақтардың əр тобынан екі топты бөлуге болады: жалпы қолданылатын баспақтар жəне автоматтар. Қазіргі ... ... ... күрделі: ондаған түзілімнен жəне бірнеше жүздеген тетіктерден тұрады. Əр машинаның қарапайым түзілімдерімен бірге - ... ... ... жəне ... ... ... баспақты басқару, баптау, бақылау жəне күтуші адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге арналған, сондай-ақ баспақтың технологиялық ... ... ... басқа да жауапты түзілімдердің тетіктерінің жұмысын жақсартатын қосалқы түзілімдер бар. Автоматтарда аталған баспақ түзілімдерінен басқа автоматтандыру түзілімдері ... олар ... ... ... ... ... тасмалдауды, орнатуды жəне машинаны келесі циклды орындауға дайындауды қамтамасыз етуі тиіс. Барлық ... ... ... ... баспақ немесе автомат типінің элементі бола бермейтінін айта кеткен дұрыс. Баспақтардың номиналды күшіне, қолданылуына жəне құрылымына байланысты ... ... ... ... осы ... ... ... мүмкін, өйткені ол жұмыс істеу шартын жақсартпайды, сенімділікті арттырмайды жəне ... ... ... ... ... нəтижесінде баспақтарды жетілдіру оның құрылымының күрделенуіне, қымбаттауына əкеледі.
4.1 Бұлғақтар
4.1.1 Бұлғақтардың құрылымы ... ... ... бөлігі болып табылады, ол арқылы сырғақтағы күш иінді білікке беріледі. Қосиінді-сырғақты механизмдер (ҚСМ) мен бұлғақтардың ... ... ... ҚСМ ... түріне қарай жоғарғы жетекті механизм жəне төменгі жетекті механизм деп бөлуге болады. Жоғарғы жетекті механизмдерде бұлғақ ... ... де, ... ... ... ... ... сығылады (1.9 сурет). Төменгі жетекті механизмдерде бұлғақ сырғақты тартады да, ... ... ... ... қатар созылады (1.10 а сурет). Жоғарғы жетекті механизмдерде де бұлғақты тарту варианттары болады (қаңылтыр ... ... ... ... ... бар қайшылар). Бұлғақтың басты элементтері болып қосиінді басы ... ... ... жəне кіші ... басы ... ... жəне ... болып бөлінеді. Ажырамалы бұлғақтар - бұлғақ денесінен жəне қақпақтан тұрады (1.9 сурет), ажырамайтындар - ... 1.10,а жəне б ... Күші 1 МН ... ... ... бұлғақтарында, бұлғақ денесідеқұрамды бөлігі болып жасалады (1.10,в жəне 1.11,а сурет - бұлғақ пен бұрама). Бұл бұрама қалыптау ... ... ... ... ... ... түзу өсті ... (1.10,б - сурет). Қанылтыр метал кескіш қашыларда ... - ... өсті ... ... - ... ... байланысуы мен бұлғақты жүктеу
Бөлу операцияларын орындайтын баспақтар үшін ажырамайтын бұлғақтарды цилиндр түріне орындайды, ... ... жону ... мына ... ... = 3P /(2bh), (9.1)
мұндағы: τ -- қима ... ... ... Р -- ... ... əсер ... ... күш; b -- қима ені; h -- қима ... ... - ... ... (бугели):
а - қаңылтыр кесуге арналған төменгі жетекті қисық пышақты қайшылар үшін; б - ... ... ... ... ... ... в - автомат немесе КСМ; г - шабу баспақтары үшін (дөнгелек ... ... - ... ... - ... 2 -- ... қоладан жасалатын қосиінді - сырғақты механизмнің үйкелетін жұптарын дұрыс таңдау өте ... ... ... Бұл ... ... кездейсоқ тандау мен толық майламау, қажама пайда болумен жауапты түйіннің істен ... ... ... ... Аса ... ... үшін ... (БрА11Ж6Н6), үлкен меншікті күштерге төтеп беру қабілеті ғана емес сонымен қатар жақсы өңделгіштігі (БрО10Ф1) мен ... ... ... ... болып келеді. Нақты шарттарға байланысты осы немесе басқа маркаларды қолданады. БрА9Ж3 типті қоланы ... ... ... мойындарын міндетті түрде шынықтыруды талап етеді.
Сонымен қатар үйкелісетін жұптардың (шетмойын) өлшемдерін таңдау қажет. Қазіргі кезге дейін мұндай таңдаудың ... ... ... ... бір бөлігі) цапфа диаметрін оның ұзындығына түрлендіру қатынасымен анықталатын орташа меншікті күш болды.
Жалпы машина ... q = const жəне v = const ... ... олардын екінші критериі болып туындылары табылады [qv], мұндағы: q -- шетмойындағы меншікті күш (орташа), v - шетмойын элементтерінің ... орын ... ... жылдамдығы. Қосиінді ұсталық-қалыптау машиналарында мұндай шетмойындар қысқа уақытты ауыспалы жүктелумен жұмыс жасайды, жəне көп ... бір ... ... ... qv ... ... үйкелістің максималды қуатын сипаттайды. Мойынтіректе түрақтанған температура жылулық баланспен анықталады, яғни жылу бөлумен жəне де жылу ... ... ... ... ... эквивалентті шамалардың туындыларын qЭvЭ қабылдау ұсынылады.
4.1.2 Қалыптау аралығынның шамасын өзгерту механизмдерінің құрылымы мен сырғақ ... аз ... ... ... қалыптау аралығын бұраманы бұрау арқылы өзгертеді. Алдымен ... ... ... қалыптау аралығын реттейді, содан кейін бұраманы қатайтады. Ірі баспақтарда жəне де екі-, ... ... ... ... арнайы электр қозғалтқыштан айналыс алатын бұрамалар арқылы өзгертеді (1.11 сурет).
1.12 сурет - Бірқосиінді баспақтардың ... ... ... - ... 2 - ... ... 3 - бұлғақ; 4 - ... 5 - ... ... 6 - ... 7 - ... а -- бір ... б, в -- екі тіректі;
Ыссы қалыптау қосиінді баспақтарының қалыптау аралығын столдың сыналарын жылжыту арқылы реттейді, ал ... - ... ... - ... ... ... ... жастықты қозғалтумен немесе эксцентрикті орындалған жоғарғы шарнирді ... ... ... ... ... ... біліктері, иінді білік немесе қарапайым сатылы осьтер мен шестерна эксцентрикті жетектердің ... ... ... ... ... ... ... траверсіне бекітілген бір (1.3 а сурет) немесе екі (1.13 д, е сурет) қозғалмайтын ... ... ... ... ... байланысқан эксцентриктер айналады. Жасалуы мен қолданылуының қарапайымдылығына байланысты шестерна эксцентрикті ... кең ... ... Екі ... ... орстердің орнына біліктерді қолданады.онда эскцентриктер бекітіледі (біліктер сыртқы сырғақтың жетегіне қозғалыс ... ... ... біліктер жетегінің тісті дөңгелектері консольді (1.13 сурет а, б) жəне тірек аралық (1.13 в сурет) орналасатын ... онда ... ... ... тісті дөңгелектері үнемі травестің ішінде орналасады жəне тірек аралық болып табылады (1.13 г, д, е ... ... үшін де ... бір ... (1.13 в ... жəне екі ... (1.13 а, б, г, д, е сурет) ... ... ... ... бір, екі ... үш ... ... бар (бір немесе үш бұлғақты жəне сəйкесінше біліктің иін саны). Шестерна эксцентриктерде бір немесе екі байланыс ... ... Төрт ... ... алу үшін екі ... ... төрт бір ... немесе екі, төрт шестерна эксцентрикті қолданады. а - екі жақты ... ... бар бір ... ... б - екі жақты тісті жетегі бар бір ... ... в - бір ... тірек аралық жетегі бар бір қосиінді білік; г - екі жақты шестерна эксцентрикті білік; д - ... ... екі ... ... ... ... бірге орындалған бұлғақтың мойны; е - ... ... екі ... осьте айналатын жеке орындалған жəне тісті дөңгелектермен қатаң байланысқан ... ... ... - Бір ... екі тіректі баспақтың қосиінді-сырғақты механизмінің модификациясы
Иінді біліктерді буын мойындары арасында бекітілген бұлғақ мойындарымен (1.14, а- сурет), жəне бұлғақ ... ... ... кезде эксцентрикті біліктер (сурет 1.14, б) тəріздес орындайды. Соңдай ақ, қосиінді біліктер де ... ... ... мойыны білікті жону арқылы алынады, оның диаметірі тірек мойынының диаметірімен бірдей. Біртіректі баспақтарда қолданылатың бұл біліктердің тіректері бұлғақтың ... ғана ... (1.14 ... ). ... ... ... қалыптауға арналған автоматтардың құрылымдарында мойыны жоқ иінді біліктерді қолданады (1.15 II сурет), бұларда бұлғақ мойынының шеңбері тірек ... ... қиып ... (егер біліктің жанынан қарасақ).
Қосиінді машиналардың f(d0) иінді біліктерінің өлшемдері көп жағдайларда қосиінді машиналардың өлшемдерінде ... ... да, ... осы ... ... аса ... бөлу ... Машина жобалаудың негізгі теориясы болып осы машиналардың жəне олардың жеке механизмдеріне құрылымдық талдау жүргізу табылады. Мұндай талдау кезінде сəйкес ... бір ... ғана ... ... ... ... ... Түзілімнің, механизмнің, бөлшектің функционалды тағайындалуын жəне олардағы физикалық үрдістерді қарастыру негізінде, механизмді бағалайтын негізгі ... ... жəне ... кесте құрылады.
Күш бойынша, қосиіннің бұрылу бұрышы бойынша, уақыт бойынша; сырғақ жүрісінің саны, ... ... ... ... бірлік жүріс жұмыс; біліктің мойынтірек түрі - сырғанау немесе тербеліс; иінді білік мойынының беріліс ... ... ... ... ... басқа оның ішінде білік немесе ось материалы, ... ... ... механикалық өңдеудің ерекшеліктері (беттің кедір-бұдырының көлемі), сонымен қатар эксплуатациялау сипаттамасы: бұйым позициясының саны, ... ... ... ... ... қатысты жүктемелі күш көрсетілуі тиіс.
Қосиінді баспақтарда иінді біліктің тіректері, сонымен қатар бұлғақтың шетмойны сырғанау мойынтіректері түрінде жасалады. Сырғанау мойынтіректері диаметрі ... ... ... ... ... Олар ... шамасына қарай өзгеретін күштерді жəне үлкен соққылы күштерді ... ... ... үдкен шамалар жəне салыстырмалы үлкен жылдамдықты сырғанау).
1.14 сурет - Біртұғырлы баспақтың қосиінді білігі
1 - ... ... 2 - ... ... 3 - бұлғақ
Сырғанау мойынтіректерінің қатаңдықтары сəйкесінше шайқау мойынтіректердің ... ... ... ... ... ... үйкеліс режимінде жұмыс жасайды, ал сұйық майлағанда жартылай ... ... ... ... ... Қосиінді баспақтарда үйкелу кезіндегі жағалымды 1МН күшке дейін азайтуда шайқау мойынтіректерін қолдана бастайды.
1.15 сурет - ... ... ... бар ... ... (I) жəне ... (II) бір қосиінді білік .
Бұлғақтың есептелуі
Қазіргі бұлғақтарды мына болаттардан жасайды 40, 45, 45Г2, ал ... ... рz -- ... ... және ... беріктік шегі мен аққыштық шегі жоғары болаттардан жасайды.
Бұлғақтың құрылымы әртүрлі. Шатунға жаңа нысан берсекте, таңбасы өзгермелі жүктеме берсек ол аз ... ... да ... ... Көп тараған бұлғақтың суреті 1 - ... ... күші азаю үшін ... ... ... ... қоладан жасалған Бр. АЖ9-4 қаттылық НВ 110 немесе қалайы-мырыш Бр. ОЦ10-2 қаттылық НВ 80 -- 90, қола Бр. ... ... НВ 65 -- 75, ... НВ 90 -- 120 қола ... сырығы көбінесе қоставрдың қимасын жасайды, сырғақтың беріктік бетінен бытыра жасайды, қалыптандырады, шыңдалады, жібереді кейде әрлейді.
Бұлғақтың ... ... ... ... етіп жасайды, 3-сурет.
Төменгі жарты бастиекті жоғарғы бұрандамаға немесе тірекке ... бір ... 2/4 ...
Рис. 38. Автотрактор қозғалтқышының бұлғағы
35Х, 40Х, 35ХМА, 37ХНЗА, 45Х, 4ХН. ... ... ... ... мына ... ... ... 20ХНЗА, 40ХНМА.
Бұлғақтың төменгі бастиегіне ішпек қолданады, антифрикционды материала жасалған. Қазіргі таңда отандық машиналарда антифрикционды материалдың ... ... ... (5 -- 6% ... 5 -- 6% ... ... -- қорғасын) баббит, АСМ, Бр.СЗ0.
Жүрдекті дизельде антифрикционды материалдың орнына қорғасыды қола қолданады Бр.СЗ0 (30% ... ... НВ 30 ... АСМ. ... ... ... ... 0,3/0,7 мм.
Рис. 39. Автотрактор бұлғағының жоғарғы бастиегінің түрлері
Бұлғақтың жоғарғы бастиегінің үзілу күшінің инерциясы Pj = -mRω2(I + λ) және ... күші Рсж= Рг + Рj ... = pzF + ... Rὠ2(I + +λ)] , (56)
Мұндағы ... - ... ... массасы (піспек сақиналы және саусақты); R -- қосиін радиусы.
Температалық керіліс (мм)
∆= dt°ш (ɷ) ∆t = dt°ш = (αвт - αш), ... d -- ... ... ішкі ... t°ш ≈ 100 -- 120°С -- ... пен төлкенің қызу температурасы; αвт = 1,8·10 -- 5 -- ... ... ... ... ... 1/град; αш = 1,0·10 -- 5 -- ... ... ... сызығының коэффициенті, 1/град.
Суммарлы керілістен жоғарғы бастиекке дейін қысым пайда болуы (МПа)
Мұндағы D -- ... ... ... u = 0,3 -- ... ... dвт -- бұлғақтың ішкі диаметрі; d -- бастиектің ішкі ... ... ... ... ... -- ... ажырату және көлбеу бұрышының горизонталдығы >0°; б -- жазық горизонталды ажырату және бұрандаманың бекіту қақпағы; в -- ... ... ... қақпағын ажырату; д -- бұлғақтың ... ... ... ... бір ... ... орналасуы; е -- бұлғақтың төменгі бастиегі V-құрылу қозғалтқышы негізімен және бұлғақтың тіркелуімен
бастиек; Евт, Еш -- ... мен ... ... ... ... ... = 1,15 · 10[5] МПа ...
Eш = 2,1 · 10[5] МПа (болат). Кернеу (МПа), сыртқы бастиек беті.
σ[']п = 2pd[2] / ( D[2] - d[2]), ... бет ... ... = p( D2 + d2) / (( D2 - d2), (60)
σ'п және σ'вп достигают 100 † 150 МПа ... ... ... ... ... ... (сығылуға)
Pj = - mRὠ2 (1 + λ) күшті есепке алмай-ак картердегі газ ... және ... ... ... ... ... ... бірқалыпты үлестірмелі жарты шеңбер қабылдайды
p' = Pi пор.гр. / (2rср)
мұндағы rср = (Dгол + d) / ... ... ... кіші ... ... есептейді. Принимают, что брус защемлен в местах перехода проушины в стержень, который не деформируется.
июші момент ( H · м) және ... күш (Н) ... = М0 + N0rcp(1 - cosφ) - 0,5Р j ... (1 - cosφ)
N1 = N0 cosφ + 0,5Р j ... (1 - cosφ)
φ = 90° бітеп тастау бұрышына дейін φзад , максималды мағына ≈ ... зад = М0 + N0rcp(1 - cosφ зад) - 0,5Р j ... (sinφ зад - cosφ ... зад = N0 cosφ зад) + 0,5Р j пор.гр. (sinφ зад - cosφ ... және күш ... = Р j ... (0,00033 φ зад - ... = Р j ... (0,572 - 0,0008 φ ... жерде φ зад градусқа салады.
Момент пен орташа күшті ... ... ... ... бастиек қимасының кернеуін сыртқы қабат созуға жібереді
Ішкі қабат:
мұндағы аш -- бұлғақ ... ... h -- ... қабырғасының қалыңдығы; К -- коэффициент:
К = Еш Fш / (Еш Fш + Евт ... Еш ,Евт, -- ... пен ... ... ... модулі;
Fвт, Fш -- бұлғақтың бастиегі мен ... қима ... ... ... қабаттың бітеліп қалған жерінде болады. Кему кернеуі φ зад 90° ... ... ... = σвп = КР j ... / (2aшh)
Бұлғақ бастиегінің жоғарғы сығу күшінің кернеуін анықтаған кезде, тарату күші төменгі ... ... ... әсер ... (Н):
P' = 2Prcosα / (PI rср)
Июші момент және орташа күш сыртқы бөлімге ... және М0 ... 4 ... ... ... ... сығу күші ... бастиектен сырыққа өткенде болады. Минималды беріктік қорының сыртқы қабаты көбінесе бастиектен сырыққа өткенде пайда болады.
Максималды және ... ... ... = σ[']п + σpм ; σmin = ... қоры
мұндағы s-1p -- созу кезіндегі симметриялық циклдың төзімділік шегі; көміртекті болаттар үшін s-1p =180/250 МПа, ... ... үшін s-1p = 340/380 МПа; sp.н -- ... ... созу ... кернеуі σ'п -- баспақпен төлке керілгендегі бұлғақты бастиектің сыртқы бетінің кернеуі; sсж.н -- ... ... ... ... εnσ = 0,7/1,0 -- ... қажу ... таза әсер ететін коэффициенті; εnσ = 1 сәйкестік әрлеудің устіңгі қабатын есептеген кезде εnσ = 0,9 таза ... ... ... as = 0,2 -- ... ... ... сипаттамасы.
Поршенді бастиектің беріктік қоры ns = = 2,5/5,0.
Бұлғақ ... ... ... ... ... керіледі және газ қысымының сығылу күшімен.
Күш (Н), бұлғақ сырығының сығуы,
Pг = pzFпор + Pj
мұндағы Fпор -- ... ... рz -- ... ... газ ... күші (Н), ... сырығының сығуы,
М0 және N0
Pj = - (mпор.гр + mш)Rὠ2(I + λ)
мұндағы mпор гр. -- піспек массасы, саусақ, ... ... кг; тш -- ... ... ... есептік қима үшін, кг.
Есептегенде шартты кернеуді анықтап алады, жазықтық ... ... ... ... ... ... шайқалуға,
мұндағы sв -- бұлғақтық төзімділік материалы; lш , l1 -- бұлғақты ... ... (рис. 38); Jx, JУ -- қима ... есептің инерция моменті х и у осьімен; fш.ср -- ... ... ... ... σсж / (PI2Eш) = 0,0002 † ... sx және sy ... 160/400 МПа; ... үшін, легірленген болаттардан жасалған, -- 200/400 МПа.
Созулы кернеуі
σсж = Рj / Pound ... ... sx , sy и sср ... ... және таңбасына, амплитуда және орташа кернеу циклы былай болады
Кернеу анықталғанда sа және sср ...... ... ... ... беріктік қоры пх және пу осы формуламен анықтайды
n = σ-1p/( σa/εn + ασσcp)
Автомобиль қозғалтқышы бұлғағының ... қоры n = 2/2,5, ... үшін n = ... ... ... ... бойлық иілуде кернеу аз, сондықтан кернеу күші сығу бұлғағына түседі,
σсж = Рг / Poundср
Бұл жағдайда суммарлымен салыстырғанда 10 -- 15% аз, (75) және (76) ... ... ... ... ... сол үшін ... ... сводится к расчету нижней отъемной крышки и болтов.
Инерция ... ... ... ... ... = ... + mш) (I + λ) + ... + mкр)] Rὠ2
мұндағы mпор.гр -- піспек ... ... тш -- ... бір бөлігінің массасы, ілгері кейінді қозғалыс жасайды; тш.вр -- бұлғақтың бір бөлігінің массасы, айналу қозғалысын береді; R -- ... ... ω -- ... біліктің бұрыштық жылдамдығы.
Күштің әсерінен болатын қысым P'j косинусойдалық заңға ... = 4 Р'j cosα / ... ... ... ... ... ... машиналардың қозғалтқышында ішпек бұлғағының мойынтірегі жұқа болады Jвк /Jкр
σ = Р'j ... F'kp ... Jвк -- ... ... ... Jкр -- қақпақтың момент инерциясы; с -- бұлғақ бұрандамасының ... ара ... Wσ -- ... иілу кедергісінің моменті: Wσ=bh2/6 (b -- мойынтіректік ұзындығы; h -- қақпақ мойынтірегінің қалыңдығы); F'кр -- ... ... ... F'kp = Fkp + Fвк. Fвк -- ... қимасының аумағы.
Бұлғақ қақпағының шекті кернеуі σ = 100/300 МПа.
Тығыздық түйіні қамтамасыз етеді Pпр > Р'j, ... Рпр -- ... күш; Р'j = Pj/z -- ... ... бір бұрандамағы келеді; z -- бұрандама саны.
Есептелу күші,
Ррас = Рпр + ... Рпр = 2/3 Р'j -- ... ... күш; ... -- инерция күшінің салмақ коэффициенті:
Х = Кш / (Кб + Кш)
Кш -- ... ... = I / (EшFш) ... -- бұлғақты бұрандаманың икемділігі:
Кб = I / (EбFб min)
l -- бұрандаманың ... ... Еш, Еб -- ... және ... ... ... модулі; Fб min, Fш -- бұранданың қимасы.
Бұранданың ішкі диаметрі
n = σr / ... + ... σa = (σmax - σmin)/2 -- ... ... σcp = (σmax + σmin)/2
-- ... ... ... Кσ -- кернеудің шоғырлану коэффициенті; метрикалық бұранда бұрандама үшін, мына болаттардан жасалады 20, 30, ... Кσ =3/4; ... ... жетілдірілген болаттардан 38Х, 40Х, 40ХН және т.б., Кσ = 5/6; eσ= 0,9 -- коэффициенті, технологиялық ... ... aσ = 0,2 -- ... ... сипаттамасына байланысты.
Бұрандаманы минималды және максималды кернеуі:
σmin = Pпp / Fб min ; σmax = Ppас / Fб ... ... ... қоры ... кем ... тиіс.
4 ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ
4.1 Кәсіпорын экономикасы
Қазіргі таңда күрделі экономикалық процестерді талдай білу, өндірістердің ең бір ... ... ... ... ... білу ... инженер мен міндетті жаңа техникалық немесе прогрессивтік технологиялық жобалау жұмыстарын өткізген кезде олардың ... ... ... ... тиімділігін анықтау мен есептеу әдістермен анықтауға арналған.
Машинаның жабдықтың үлгісін өндірісте пайдаланған кезде экономикалық тиімділігін есептеу керек.
Кәсіпорын - сұранысқа ... өнім ... ... ... және ... ... көрсету үшін материалдық және ақпараттық ресурстарды пайдаланатын жан-жақты ... ... Ол өз ... жеке ... ... ... ... басқа да міндетті төлемдерді төлегеннен кейін қалған пайда мөлшерін өзі бөледі, яғни кәсіпорын жеке дербес тауар өндіруші болып ... ... - бұл ... ... ... құрайтын ішкі буындардың: цехтар, учаскелер, бөлімдер, лабораториялар және басқа да ... ... мен ... Оның ... ... және ұйымдық құрылымы болады.
Кәсіпорынның ұйымдық құрылымы - бұл ... ... ... және ... ... ... мен ... бағыныштылығының құрамы. Кәсіпорынның басқару аппараты - басқарушылық ... ... және оны ... ... жауапкершілік жүктелген басшылар мен мамандар тобы. Өндірістің экономикалық тиімділігінің мәні қоғамның ... сай ең аз ... ... шығындармен барынша жоғары нәтижелерге жету ретінде экономистердің көпшілігімен түсіндіріледі. Сондықтан өндірістің экономикалық тиімділігін анықтау өндірістің нәтижесін, осы нәтижені қамтамасыз ... ... және ... ... ... тұтас шығындарымен салыстыруға негізделуі қажет.
Өндіріс тиімділігін аныктау үшін оның өлшемін, яғни мәнін ашып көрсететін бағалаудың ... ... ... ... ... ... ... өлшемінің мағынасы кәсіпорынның алдына қойылған даму мақсаттарына сәйкес алынатын нәтижелерді барынша көбейту немесе жұмсалған шығындарды мүмкіншілігіне қарай аз жұмсау қажеттілігінен ... ... ... ... өмір ... және ... өсуді камтамасыз ету, құрылымдықты қайта кұру, әлеуметтік стратегия және т.с.с. түрлері болуы мүмкін. Осы мақсаттардың алуан түрлілігіне қарамастан ең ... ... ... ... ұзақ ... даму болашағын ескере отырып, пайданың мол келемін табуға ұмтылу максаттары үстем болып табылады.
Жұмсалған капиталдан ең көп пайда алу ... ұзак ... даму ... қамтамасыз ететін нарықтык іс-әрекетінің маңызды экономикалық нәтижесі болып табылады. Пайда мен бір мезгілді шығындардың арақатынасы өндірістіц тиімділігін шын ... ... ... ... ... ... Бірақ нарық заңдарына сәйкес өндіріс тиімділігін еңбек өнімділігімен бірдей деп қарастыруға болмайды.
Ақырында экономикалық тиімділігін еңбек өнімділігінің өсу ... ... ... ... ... өнмділігінің деңгейі өндірістің экономикалық тиімділігінің өлшемі болып ... ... ... жоғары болған сайын өндіріс шығындары төмен, ал ... ... ... ... ... ... өнімділігі - нақты еңбск шығындарының көрсеткіші. Оны өндірілген өнім көлемін өнеркәсіптік-өндірістік персоналдың бір ... (бір ... ... бөлу ... ... Экономикалық тиімділікті күндік немесе айлық еңбек өнімділігі емес, сағаттық еңбек өнімділіп аркылы сипаттаған дұрыс, себебі еңбек уакытының пайдаланылуына ... ... әр ... болғандықтан, бұл уақытта оны дәлірек анықтауға мүмкіндік туады.
4. 2 С. М. Киров атындағы ... ... ... ... М. ... атындағы машина жасау зауытының тарихы 1932 жылы Украина мемлекетінің Запорож облысының Үлкен Токмак қаласынан бастау алады. Ауылшаруашылық материалдарының ... ауыл ... ... ... ... жасалуы бойынша шағын зауыт ұйымдастырылды.
1934 жылдан бастап зауыт ауылшаруашылық ... ... кең ... кәсіпорынға айналды, 1934 жылы желтоқсан айында оған С. М. Киров атауы берілді.
Ұлы Отан ... ... 1941 жылы ... әскери өнiм дайындау үшін жедел түрде қайта бағдарланды, атап айтқанда миномет, снаряд және ... ... ... Токмак қаласына соғыс қимылдары жақындауына байланысты зауыт Махачкала(Дағыстан) қаласына эвакуацияланды, Каспий теңізінің жағасындағы ... ... ... ... қару-жарақтарын дайындау үшін тағы да жедел түрде қайта бағдарланды.1942 жылы желтоқсан айында Махачкала қаласынан Алматы қаласына эвакуацияланды.
Сонымен қатар ... ... ... ... үшiн ... мен бұйымдар түйiндері және түйіндерін шығарды.
Соңғы кезде зауыт ... жолы үшiн ... ... ... ... ... ... өндiру салалары үшiн де.
Қазіргі уақытта зауыт Қазақстан Республикасының өнеркәсiбi үшiн шығара және игере бастады.
4. 3 ... ... ... ... ... ... көптеген жаңғыртулар жүргізілуде, әрине бұл өзгерістер өнімділікке және өнім сапасына оң әсерін тигізді. Сонымен қатар барлық өнімдер сапасы мемлекеттік стандарттарға сай ... және осы ... ... мен ... ... ... да өз септігін тигізді. Қазіргі кезде қолданылатын жабдықтар: МР-71, ЕМ288, DS-3, 8A344, 1К62, 1К20Ф3С1, 3М151Н280, 2А125, 5С27П, 5Б525, 5350А, 3Б151, 3А228, ... - шы ... ... ... ... ... өндірген:
* гидравликалық жүйелердің агрегаты;
* гидрожабдықтарға арналған гидроүлестірулер;
* гидроцилиндрлер;
* пневмосорғылар;
* гидравликалық жүйелер және сорғылар;
* автокөтергіш техникаға арналған гидроцилиндрлер;
* мұнай-газ ... ... ... ... ... ... ... тг.
МР-71
Ресей
15 жыл
1600000
DS-3
Ресей
5 жыл
20000
1К62
Словакия
17 жыл
6000000
2А125
Ресей
15 жыл
50000
5С27П
Ресей
16 жыл
4500000
5Б525
Ресей
17 жыл
4700000
5350А
Ресей
17 жыл
5500000
3Б151
Ресей
16 жыл
6000000
4. 4 Негізгі қорлардың амортизациясы бойынша есебі
Амортизация - негізгі қорлар құнының бір ... ... ... ... шығындарға қосу арқылы негізгі қорлардың тозуын ақшалай ... ... ... - ... ... ... және ... тозуларын ақшалай көрсету. Аммортизациялық қор келесі формуламен есептеледі.
Амортизация үрдісі - бұл ... ... ... ... кезеңі ішінде өз құнын өндірілетін өнімге біртіндеп ауыстыруы және осы құнды пайдаланылған негізгі қорлардың орнын толықтыру үшін қолдану деп ... ... Өнім ... ... негізгі қорлар құны өндіріс сферасынан өтіп, айналым сферасына түседі. Өнім өткізілгеннен кейін негізгі қордың ауыстырылған ... ... ... ... бір ... ... ... түседі. Амортизациялық қор тозған негізгі қорлардың орнына жаңа негізгі қорларды сатып алу үшін пайдаланылады.
Амортизация ... мына ... ... =(Кб ∙ На ∙ ti ) / (Fж ∙ kз ∙ kв ... ∙ 0,15 ∙ ... ∙ 0,56 ∙ 1,2 ∙100)= ... Fж - ... жұмысының тиімді қоры, сағат;
Кб - жабдықтардың баланстық құны, теңге;
На - амортизация нормасы, На = ... - ... ... ... - ... ... ... нәтижелерін 2-кестеде келтіреміз.
Ar=Б·Бп/100
Кесте 2
Амортизациялық аударымдарды есептеу
Жабдық
ti, сағ
Кб, млн тг
На
Fж, сағ


Аа
1
2
3
4
5
6
7
8
Базалық процесс
МР-71
4060
38
0,15
4060
0,56
1,2
84,8
ЕМ288
8120
10
0,15
4060
0,68
1,2
36,8
DS-3
7780
12
0,15
3890
0,69
1,2
52,2
8A344
12180
16
0,15
4060
0,49
1,2
122,4
1К62
8120
10
0,15
4060
0,48
1,2
52,1
1К20Ф3С1
7780
11
0,15
3890
0,49
1,2
67,3
3М151Н280
20300
16
0,15
4060
0,76
1,2
131,6
2А125
4060
10
0,15
4060
0,84
1,2
14,9
5С27П
12180
25
0,15
4060
0,61
1,2
153,7
5Б525
12180
25
0,15
4060
0,62
1,2
151,2
5350А
8120
11
0,15
4060
0,47
1,2
58,5
3Б151
12180
12
0,15
4060
0,33
1,2
136,4
3А228
8120
14
0,15
4060
0,42
1,2
83,3
5725М
4060
11
0,15
4060
0,67
1,2
20,5
Жобалық процесс
МР-71
4060
38
0,15
4060
0,40
1,2
118,8
16К20Ф3
8120
11
0,15
3890
0,93
1,2
37,0
3К152ВФ20
11670
15
0,15
3890
0,90
1,2
75,0
2А125
4060
10
0,15
4060
0,50
1,2
25,0
5С27П
8120
25
0,15
4060
0,83
1,2
75,3
5Б525
8120
25
0,15
4060
0,33
1,2
189,4
5Б725
4060
10
0,15
4060
0,96
1,2
13,0
5350А
7780
11
0,15
4060
0,60
1,2
43,9
4. 5 Жалақы қоры
Жалақы -- ... ... саны мен ... сәйкес төленетін сыйлық (табыс). Еңбекақы -- қаржыландыру көзіне қарамастан , ақшалай немесе заттай түрде еңбекке ... ... ... ... ... әр ... ... қосымша төлемдер, үстеме ақылар мен әлеуметтік жеңілдіктер. Бұлардың қатарына арнаулы заңға сәйкес қызметкерлерге жұмыс істемеген ... (жыл ... ... ... мерекелік күндер, т.б.) үшін берілетін ақша сомасы да жатады. Е-ны нормалау негізгі екі әдіс: орталықтық және келісімшарттық реттеу арқылы жүзеге ... ... ақы ... ... ... ... Е. тарифтерін, қызметкерлердің барлық категорияларына Е. төлеуге арналған бірегей тарифтік ... ... ... ... ... кәсіби біліктілігі бойынша сараланған разрядаралық кесімді коэффициенттерді, т.б. ... ... ... Яғни Е-ны ... ... ... ... тәсілі болып саналады. Сондай-ақ, Е-ны келісімшарт арқылы нормалау әдісі де қолданылады. Нарықтық қарым-қатынастардың, еңбек нарығының ... ... Е. ... ... және ... ... ... және жеке еңбек келісімшарттары, шарттамалар) үлес салмағы артып ... ... ... шығындар төмендегі формуламен анықталады:
ЕАҚ = аi ∙ ti ∙ Kg ∙ Kc ∙ Кқ =445∙4060∙ 1,15 ∙ 1,35 ∙ ... ai - i-ші ... ... ... ... ... - ... операция ұзақтығы, сағат;
Kg - негізгі еңбек ақыға үстемелер коэффициенті, Kg=1,15;
Kc - әлеуметтік аударымдар коэффициенті, ... - ... ... ақы ... ... ... 3-кестеде келтіреміз.
Кесте 3
Базалық және жобалық варианттардағы еңбек ақы шығыны
Жабдық
ti, сағат
ai, тг/сағ
Kg
Kc
Кқ
Еңбек ақы шығыны, тг
1
2
3
4
5
6
7
Базалық процесс
МР-71
4060
445
1,15
1,35
1,18
330978,41
ЕМ288
8120
445
1,15
1,35
1,18
661956,81
DS-3
7780
445
1,15
1,35
1,18
634239,41
8A344
12180
445
1,15
1,35
1,18
992935,22
1К62
8120
445
1,15
1,35
1,18
661956,81
1К20Ф3С1
7780
445
1,15
1,35
1,18
634239,41
3М151Н280
20300
445
1,15
1,35
1,18
1654892,03
2А125
4060
445
1,15
1,35
1,18
330978,41
5С27П
12180
445
1,15
1,35
1,18
992935,22
5Б525
12180
445
1,15
1,35
1,18
992935,22
5350А
8120
445
1,15
1,35
1,18
661956,81
3Б151
12180
445
1,15
1,35
1,18
992935,22
3А228
8120
445
1,15
1,35
1,18
661956,81
5725М
4060
445
1,15
1,35
1,18
330978,41
Барлығы
10 535 874,2
Жобалық ... 564 ... ... ... ... ... және өнімді шығаруға қолданылатын белгілі бір кезеңдегі қорлардың ақшалай көлемін ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлердің, жеке өндірушілердің және басқа да шаруашылық етуші субъектілердің ақша түрінде берілген шығындарын, айналымын және ... ... ... Шығындар өндірісте жұмсалатын ресурстар (табиғи, еңбек, құрал-жабдықтар, техника, ақпараттық және т.б.) жиынтығынан тұрады.
Өндіріс шығындары өндіріске қажетті факторлардың ... ... Осы ... қажетті факторларды зерттеу дайындалған өнімді сатудан түскен пайда көлемінің шығындарды ... мен ... ... ... ... ... етуі қажет. Пайда кәсіпкерлік қызметтің дамуының кепілі болып табылады. Бірақ, аталған мақсаттарға қол ... ... ... ... тәуелді болады. Сол себепті өндіріс шығындары экономикалық талдаудың маңызды бөлігі болып табылады.
Материалға жұмсалатын шығынды мына формуламен ... = (Pmi ∙Цmi - Poi ... 6,9 ∙Цmi - Poi ... Рmi - ... ... ... - 1 кг материалдың бағасы, теңге;
Рoi - қалдықтар салмағы, кг;
Цoi - 1 кг ... ... ... - ... түрінің саны;
N - бөлшектер партиясы, дана.
Есептеулер нәтижесін 4-ші және 5-кестелерде келтіреміз.
Энергияға жұмсалатын шығындарды келесі ... ... = ti ∙ Ni ∙ Km ∙ Kn ∙ Э= 4060 ∙ 15 ∙ 0,90 ∙ 0,95 ∙ ... ti - i-ші операциядағы даналық уақыт;
Ni - қондырылған (тұтынатын) қуат немесе ... ... = 0,9 - ... ... ... = 0,95 - ... шығындар коэффициенті;
Э = 25 тг/кВт∙сағ - электр энергиясының тарифі.
Есептеу ... ... ... ... ... материалдар шығыны
Бөлшек
Жылдық шығару көлемі
Дайындама салмағы, кг
Бөлшек салмағы, кг
Бір жылдағы жаңқа ... ... ... ... құны, теңге
Жаңқа құны, теңге
1 кг жаңқа құны, теңге
1
7000
6,9
2,7
29400
250 000
12 075 000
58 800
2
2
10000
12,6
4,9
77000
250 000
31 500 000
154 000
2
3
7000
9,5
3,8
39900
250 000
16 625 000
79 ... ... 750 ... ... 000
5 325 000
16 800
2
Барлығы
176700
80 275 000
336 600
Кесте 5
Жобалық варианттағы материалдар ... ... ... салмағы, кг
Бөлшек салмағы, кг
Бір жылдағы жаңқа салмағы, кг
Материал бағасы, теңге/т
Материал ... ... ... ... кг ... ... теңге
1
7000
6,9
2,7
29 400
250 000
12 075 000
58 800
2
2
10000
12,6
4,9
32 000
250 000
20 250 000
64 000
2
3
7000
9,5
3,8
39 900
250 000
16 625 000
79 800
2
4
10000
5,9
3,7
22 000
250 000
14 750 ... ... ... ... 325 ... ... ... 025 000
246 600
Кесте 6
Базалық және жобалық варианттардағы энергия шығындары
Жабдық
ti, сағат
Ni, кВт
Km
Kn
Энергия ... ... ... ... 215 ... ... 329 ... 7 Өндірістік жоспар көрсеткіштерін есептеу
Өнімнің өзіндік құнының базалық және жобалық варианттарындағы ... ... ғана ... ... ... ... ... құнының 4%-ы шамасында есептеледі.
Өндірістік жоспардың анықталған көрсеткіштерін 7-кестеге жинақтап, базалық және ... ... ... технологиялық өзіндік құнды есептеуді жүргіземіз
Кесте 7
Технологиялық өзіндік құнды есептеу
Технологиялық өзіндік ... ... ... / -
базалық
жобалық
Материал шығындары
мың теңге
79938,4
67708,0
- 12230,4
Энергия шығындары
мың теңге
0,00
2885,3
+ 2885,3
Еңбек ақы шығындары
мың теңге
10535,9
4564,4
- 5971,5
Жабдықтарды ағымды ... ... ... ... ... ... 588,3
Технологиялық өзіндік құн
мың теңге
91686,6
75758,2
- 15928,4
Кесте 8
Өнімнің өзіндік құнының калькуляциясы
Шығындар статьясының ... ... ... / - ... ... ... материалдар
79938400,0
67708000,0
- 12230400,0
Энергия және технологиялық қажеттілікке арналған отын
0,00
288528,6,4
+ 2885286,4
Өндірістік жұмысшылардың негізгі және қосымша еңбек ақысы
10535874,2
456440,4,2
- 5971470,0
Еңбек ақыдан әлеуметтік қажеттілікке ... ... ... көрсету және пайдалану шығындары
46629,1
23096,6
- 235325
Учаске бойынша өзіндік құн
93260230,6
76367532,3
- 16892698,3
Сонда жоба бойынша ... құн ... тең ... Cж= 4421,1 ... ... вариант бойынша өзіндік құнды анықтаймыз:
Cб = 4421,1 + 4421,1 ∙ 0,05 ≈ 4642,2 ... ... ... (пайда, табыс)
Пайда - тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді сатудан түскен ... осы ... ... мен ... ... ... ... жұмсалған шығыннан асып түсуі. Пайда - кәсіпорын мен кәсіпкерлердің шаруашылық қызметі қаржылық нәтижелерінің аса ... ... ... Ол шаруашылық қызметтің өнімін сатудан түскен ақшалай түсім мен өндіріс факторларының осы ... ... ... ... ... Пайданың алынуын немесе оның алынбауын екі нәрсе алдын-ала айқындайды, олар: өнімді ... мен ... ... ... және қызметтер көрсетуге) жұмсалған жалпы шығын және негізгі қызметтен тыс жұмсалған шығын. Әдетте, табыс негізгі қызметтен ... ... пен ... қызметтен тыс қызмет түрінен алынған табыс болып бөлінеді. Кәсіпорынның негізгі қызметінен алынған табыс өнімді өткізуден (жұмыстарды орындаудан, қызмет ... ... ... ... ... ... жалгерлік ақыдан түскен табыстарды, т.б. қамтиды. Негізгі қызметке жатпайтын қызметтен ... ... ... ... ... ... ... табыс, бағалы қағаздарды қайта бағалаудан немесе ұзақ мерзімді активтердың баланстық құнын көбейтуден алынған табыс, т.б. қамтылады. ... ... - ... ... ... ... ... өсуі, не болмаса пассивтердің азаюы түріндегі есепті кезеңдегі экономикалық пайданың үлғаюы болып ... бүл ... ... ... ... ... жағдайдағы капиталдың өсуіне әкеледі.
Экономикалық көрсеткіштерін есептеу үшін ең алдымен күрделі қаржының мөлшерін ... алу ... ... ... ... былайша есептеледі:
Кқ=НӨҚ+АҚн=252006400+1137227000=263378670 теңге
мұнда НӨҚ-негізгі өндірістік қор, теңгемен;
АҚн-айналым қаражатының нормативі, теңгемен.
Пайданың мөлшерін анықтау үшін мына ... ... ... ... ... ... мөлшері, теңгемен;
Өтқ-толық өзіндік құн, теңгемен.
Өндіріліп отырған өнімнің бағасы:
Б=Өтқ+П=230467962+46099716=276567678 теңге
Қазіргі уақытта бұйымдарды ақшаға айналдырған кезде мынандай салықтар салынады-қосылған құнға салық сату ... 16 ... ... ... мол ... 10 ... шамасында. Сондықтан өндіріліп отырған бұйымдардың, тауарлардың толық бағасы:
Бт=Б+16%Б=1,16Б=1,16·276567678=320818506 теңге
Сұранысы мол тауарлардың бағасы:
Бс=1,26·Б=348475274 теңге
Есептік өндірістік пайдалылық (Re) төмендегі формуламен анықталады:
Re=П·100/(НӨҚ+АҚн)= ... ... ... ...
9 - ... ... ... көрсеткіштері
Көрсеткіштер
Көрсеткіштердің мағыналары, тг.
Еңбек ақы шығыны
10 535 874,2
Материалдар шығыны
513300
Энергия шығыны
5 215 179
Жабдықтарды ағымды жөндеу ... ... ... және ... ... ... ... Республикасы еңбек қорғаудың негізгі заңдық актілері
Қазақстан Республикасы еңбек заңдылықтары Конституцияға негізделіп, ҚР нормативті актілерінен, заңдарынан жəне ... ... ... ... ... ... ... 2 бабында еңбек барысындағы адамдардың қарым-қатынасы келесі түрде келтірілген: Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасы Қазақстан Республикасы Конституциясына негізделеді жəне Еңбек ... ... ... ... мен өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады. Осы Кодексте көзделген жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Республикасы басқа заңдарына еңбек қатынастарын, əлеуметтікəріптестік пен ... ... ... ... ... ... тиым ... Егер Қазақстан Республикасы ратификацияланған халықаралық шартта осы Кодекстегіден өзгеше ережелер белгіленген ... онда ... ... ... қолданылады. Қазақстан Республикасы ратификацияланған халықаралық шартта оны қолдану үшін заң ... ... ... жағдайларды қоспағанда, халықаралық шарттар еңбек қатынастарына тікелей қолданылады. ҚР-ның еңбек заңдылықтары принциптері ... ... 4 ... ...
- адам мен ... ... саласындағы құқықтарының шектелуіне жол бермеу;
- еңбек бостандығы;
- ... ... ... жəне ... еңбегінің ең нашар түрлеріне тиым салу;
- қауіпсіздік жəне гигиена талаптарына сай ... ... ... ... ... ... өндірістік қызмет нəтижелеріне қатысты алғанда қызметкерлердің өмірі мен денсаулығының басымдылығы;
- еңбек үшін жалақының ең ... ... кем ... ... ... ... ... ету;
- тынығу құқығын қамтамасыз ету;
- ... ... мен ... ... ... мен ... ... өздерінің құқықтары мен мүдделерін қорғау үшін бірігу ... ... ... ... əріптестік;
- еңбек қауіпсіздігі жəне еңбекті қорғау мəселелерін мемлекеттік реттеу;
- ... ... ... ... еңбек заңнамасының сақталуына қоғамдық бақылауды жүзеге асыру құқығын қамтамасыз ету болып табылады.
ҚР еңбек заңдылықтарын сақтаудағы ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету. Жұмысшы мен жұмыс беруші арасындағы қарым-қатынастар ҚР ... ... ... қарастырылып, негізгі құқықтары мен міндеттері көрсетілген. Еңбек кодексіне сəйкес жұмыс беруші жеке немесе заңды ... ... ... ... ... ... - жеке ... жұмыс берушімен еңбек қатынастарына тұрып, еңбек келісімшартына сəйкес жұмыс атқарады. Жұмысшы мен ... ... ... ... ... тəртіп шығарылуымен түсіндіріледі. Жұмысқа қабылданған кезде жұмыс ... ... ... ішкі ... тəртіп ережелерімен, жұмыс берушінің, қызметкерлердің жұмысына (еңбек функциясына) қатынасы бар өзге де актілермен, ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... жұмысқа біліктілігінің сəйкестігін тексеру мақсатымен сынақ мерзімі туралы талап белгіленуі мүмкін. Бұл талап ... ... ... ... ... ... ... қабылданды деп есептелінеді. Еңбек Кодексінің 82 бабына сəйкес жұмыс уақытының ұзақтығы қалыпты, ұзақтығы қысқартылған жəне толық емес болуы ... ... ... ... ... ... 40 ... аспауға тиіс.
5.2 Нұсқаулықтар
Әр кәсіпорында тұрақты немесе уақытша ... ... алу және ... аурулар пайда болу қаупі бар болса, нұсқау беру жүйесін қалыптастыру керек.
Жұмысқа қайта кірген жұмысшылар жалпыға бірдей нұсқаулықпен, өнеркәсіптік санитария және ... ... ... ... соң ғана ... жіберіледі.
Жұмыс орнындағы техника қауіпсіздігі ережесі нұсқаулығының бастапқы өтуі жұмыс жағдайының өзгеруіне және басқа ... ... ... ... ... 6 ... жиі болмауы тиіс, жоспарланбаған түрі еңбек қорғау ... ... ... ... ... ... ... бейімделу, сонымен қатар жұмысшылардың қауіпсіздік талаптарын сақтамауынан жүргізіледі.
Қайта жүргізілген нұсқаулықтар ҚР СНжЕ 1.03-05-2001 сәйкес техника ... ... ... және өндіріс сипатымен нақты іс-әрекет нормативтері жағдайына қарай ереже бойынша іске асырылады.
Жұмысшыларға объектінің жалпы жағдайымен, ішкі ... ... ... ... ... ... ... шеккендерге алғашқы көмек көрсетудің әдістері жүргізіледі. Өнеркәсіп аумағында және ... ... ... ... ... ... шаралары, қол саймандары жұмыстарында, станок пен механизммен жұмыс істегенде, электр қауіпсіздігі шарасында, тұрмыстық құрылу талаптары, ... аяқ киім мен ... ... ... ... ... өртке қарсы іс-әрекеттер, еңбек қорғау инспекторларының рөлі және ... ... ... ... ... жайлы айту өте маңызды.
5.3 Кәсіпорын жарақаттарын тексеру
Ресейде ең бірінші рет 1903 жылы жазатайым жағдайлар, оның ... ... ... ... 1913 жылы XII Пирогов съезінде арнайы ауруханаларын, ал медицина университеттерінде жарақаттану кафедрасын ашуға ұсыныс жасалды. 1912 жылы Мәскеуде емдеу-протез ... (1940 ... ... ... ... және ортопедия институты) құрылды. 1927 жылы Наркомздрав РСФСР емдеу мекемелері өнеркәсіп ... және оны ... ... ... 1952 жылы ДС КСРО ... ... ... үш түрін ажыратты: кәсіпорындық, кәсіпорындық емес және қасақана. 1970 жылы КСРО ... ... ... ауруларды, жарақаттарды және өлім себептерін, XVII класқа жарақаттарды енгізді. Жарақаттың бастапқы өлім ... ... ... Е ... айдарында қолданылады.
Жарақат (Trauma жарақат, зақымдану) - ... ... ... ... әсер ... ... тіндердің анатомиялық бұзылуы немесе мүшелердің функцияларының бұзылуы.
Зақымдануына қарай жарақаттарды механикалық, химиялық, термикалық, акустикалық, ... т.б. ... ... Дене ... ... ... қауіптілігімен жіктеледі.
Өмірге қауіпті бөліміне 1 - бас сүйектің, омыртқаның, іштің, кеуденің зақымдануы; 2 - ашық және ... ... ... және бас ... ... 3 - бас мишықтың ауыр соққысы; 4 - бас ... ... қан ... ... қауіпті жағдайы; 5 - мойын омыртқаның зақымдануы жатады.
Дене жарақатының ауыр қауіпті зақымдануының ... ... ... ... бір ... функциясының бұзылуы, психикалық аурулар, денсаулықтың 3 аптадан асқан (21 күннен астам) ұзақтығымен немесе еңбекке қабілеттіліктің 10 - 33% ... дене ... ... аз ... (ұзақтығы 6 күннен астам, бірақ та 3 ... ... ... ... ... ... 10% құрайды. Өнеркәсіппен байланысты қайғылы жағдайларды тіркеу және тізімдеу, хаттау тәртібі ҚР үкіметінің 3.03.2001ж. №326 бұйрығымен ... ... ... ... ... ... немесе көрген адам көп кешіктірмей жұмыс ұсынушыға немесе жұмыс ұйымдастырушыға хабарлау керек.
Қайғылы жағдайларды тексеруге кәсіби дайындықтан өткен жеке адамдар, оқу ... ... ... ... ... жеке ... жоғарғы оқу орнынан кейінгі кәсіби жұмыс ұсынушының жұмыстарын орындауымен және кәсіби тәжірибеден өткендер, жұмыс орындауға міндеттелген әскери қызметтегілер, сот үкімі ... ... ... ... жасақтағы апатты-құтқарушылар бөлімінің жеке құрамы, әскери жасақтағы күзет, стихиялық апат салдарынан адам өмірі мен мүлкін ... ... топ ... ... ... ... зақымдануы оның еңбек іс-әрекет байланысы уақытша бірер күнге және одан да көп ... ... ... ... өндірістегі қайғылы жағдай ретінде қаралады.
Жұмыс беруші зардап шеккен адамға ... ... ... ... ... және оны ... ... мекемелеріне жеткізуге, сонымен қатар апат болған жерді тексеру басталғанға дейін сол қалпында сақтауға міндетті. Жұмыс ұсынушы қайғылы жағдай ... ... ... ... жайлы: 1) аймақтық мемлекеттік еңбек органының өкілетті бөлімдеріне, кәсіпорын объектісіндегі қауіпті жағдайдың орын ... ... ... жағдайлар органдарына, 2) кәсіпорын жұмысшылары өкілдеріне (профсоюз), 3) ... ... ... ... болса, 4) жергілікті Мемсанэпидем қызметі органын кәсіби аурулар ... ... болу ... тез ... ... ... ... қатысты қайғылы жағдайларды тексерушінің тіркеу және хаттау жасау тәртібі ҚР 3.03.2001 ж. №326 үкіметі қаулысының талабына ... ... және өлу шегі бар ... ... ... екі және одан да көп ... ... өткір кәсіби аурулар болғанда жұмыс ұсынушы апат болған аймақ бойынша заң орындарына, өнеркәсіптік және ... ... ... тез ... ... ... тексеруді комиссия мүшелері 24 сағат ішіндегі кәсіпорын басшыларының құрамға кіру уақытынан бастап: төраға-кәсіпорын басшылары немесе орынбасарлары, мүшелері, ... ... ... ... ... органдарының уәкілдері немесе зардап шегушінің сенімді адамдарымен іске асырылады.
Жарақаттану статистикалық, топтық, монографиялық, топографиялық және экономикалық әдістермен талданады.
5.4 Еңбек ... ... ... және ... ... ... аса ... аударатын адам өмірін сақтау және өндірістегі адамның денсаулығына, еңбек қорғау, еңбек туралы заңдылықтарын бұзғанына қарай факт ... ... ... ... ... ... ... төрт түрлі бола алады: тәртіптік, әкімшіліктік, материалды және азаматтық.
Тәртіптік жауапкершілік жұмысшылардың әкімшілік алдында олармен тәртіпті еңбегінің ... үшін ... ... 72 ... сәйкес еңбек тәртібін бұзғаны үшін, яғни жұмысшының өзінің кесірінен атқаратын еңбек міндеттемелерін орындамағаны үшін жұмыс беруші ... ... ... ... ... ... жасауға; сөгіс беруге, қатаң сөгіс жасауға; кодекстің 54, 56 баптарға сәйкес еңбек келісімін бұзуға құқығы болады.
Әкімшілік жауапкершілікті түрлі әкімшілік ... ... ... ... - ... айып, т.б. Ескертулер мен айыптар еңбек қорғау аймағында мемлекеттік бақылаулар ... ... ... ... ... қорғау ережелерін және нормаларын бұзғаны үшін айып тек қана әкімшілікті - басқару тұлғаларға ... бола ... ... ... ... адам денсаулығына зиян келтірген кездерде ғана емес, еңбек қорғау жөнінде еңбек атқарушылардың басқа құқықтары бұзылған кезде ... ... ... ... ... үшін ҚР 30.01.01 ... Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодекстің 89 бабына сәйкес әкімшілік жауапкершілік қарастырады.
89-бап. Еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен ... ... ... бұзу.
1. Жұмыс берушінің немесе лауазымды адамның Қазақстан Республикасы ... ... ... және ... қорғау ережелерін бұзу, лауазымды адамдарға, жеке кәсіпкерлерге, шағын немесе орта кәсіпкерлік ... ... ... емес ұйымдар болып табылатын заңды тұлғаларға - айлық есептік көрсеткіштің жиырмадан қырыққа дейінгі мөлшерінде, ірі кәсіпкерлік субъектілері ... ... ... ... дейінгі мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза ... ... бір жыл ... ... жасалған әрекеттер, - лауазымды адамдарға, жеке кәсіпкерлерге, шағын немесе орта кәсіпкерлік субъектілері немесе коммерциялық емес ұйымдар болып табылатын ... ... - ... ... ... емес ... болып табылатын заңды тұлғаларға - айлық есептік көрсеткіштің қырықтан алпысқа дейінгі мөлшерінде, ірі ... ... ... ... ... ... ... жүз елуге дейінгі мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
3. Лауазымды адамның Қазақстан ... ... ... жүзеге асырмауы, егер бұл жұмыскерлердің денсаулығына жеңіл зиян ... ... әкеп ... ... оның ... мен денсаулығына көріну қауіп төндірсе, айлық есептік көрсеткіштің жиырмадан елуге ... ... ... ... әкеп ... ... ... Әкімшілік құқық Кодекстің 550 бап бойынша мемлекеттік еңбек инспекциясы органдарының міндеті ... ... ... ... инспекциясы органдары.
1. Мемлекеттік еңбек инспекциясы органдары осы Кодекстің 87, 87-1, 89-94, 175 (екінші бөлігінде, жұмыс берушілер ... ... ... ... 396 ... бөлігінде), 399-баптарында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды.
2. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарауға және әкімшілік жазалар қолдануға облыстар, ... және ... ... ... ... ... - жеке ... айлық есептік көрсеткіштің онға дейінгі мөлшерінде, лауазымды адамдарға - жиырма беске дейінгі ... ... ... мен ... және Алматы қалалары бойынша бас мемлекеттік еңбек инспекторы - жеке тұлғаларға айлық ... ... он ... ... ... лауазымды адамдарға - қырыққа дейінгі мөлшерде, заңды тұлғаларға - үш жүз елуге ... ... ... ... Республикасы еңбек жөніндегі орталық атқарушы органының бас мемлекеттік еңбек ... - жеке ... ... есептік көрсеткіштің он беске дейінгі мөлшерінде, лауазымды адамдарға - қырыққа ... ... ... ... - төрт ... ... ... айыппұл салуға;
Қазақстан Республикасы бас мемлекеттік еңбек инспекторы жеке тұлғаларға - айлық есептік көрсеткіштің ... ... ... ... ... - ... ... заңды тұлғаларға бес жүзге дейінгі мөлшерде айыппұл салуға құқылы.
3. Алматы қаласының өңірлік ... ... ... ... осы ... ... ... көрсетілген әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығының қызметін реттеу жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган ... ... ... ... ... әлде ... ауыр ... әкелген үшін адамды қылмыстық жауапкершілікке тартқызады. ҚР Қылмыстық Кодекстің 16.07.97 №167-І 152 бап ... жаза ... ... ... қорғау ережелерін бұзу.
1. Қауіпсіздік техникасын, өндірістік санитария ережелерін немесе еңбекті қорғаудың өзге де ережелерін осы ... ... ... ... ... ету ... ... жүктелген адамның бұзуы абайсызда денсаулыққа ауыр немесе орташа ауыртпалықтағы зиян ... әкеп ... - екі ... бес жүз айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде немесе сотталған адамның екі айдан бес айға дейінгі кезеңдегі ... ... өзге ... ... айыппұл салуға, не екі жылға дейінгі мерзімге түзеу жұмыстарына, не үш жылға дейінгі мерзімге ... бір ... ... не ... бір қызметпен айналысу құқығынан айырып, нақ сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
2. ... адам ... әкеп ... дәл сол ... - үш ... ... мерзімге белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айырып немесе онсыз бес жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан ... ... ... Кодекстің 335 бап бойынша мемлекеттік еңбек инспекторының ... ... ... ... ... ... жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органға, жоғары тұрған мемлекеттік инспекторға және (немесе) сотқа шағымдануға құқылы. Шағымдану мемлекеттік инспекторлары берген актілердің ... ... ... ... ... ... ... орындауға кедергі келтірген тұлғалар Қазақстан Республикасы заңдарына сәйкес ... ... ... ... ... жұмыскердің өмірі мен денсаулығына келтірілген зиянды өтеу Қазақстан Республикасы азаматтық Кодексі ... ... ... ҚР АК 01.07.99 ж. 939-946 бап.
5.5 Электр қауіпсіздігінің жалпы мəселелері
жəне адам ... ... ... ... электр тогымен жарақаттануының негізгі себептеріне мыналар жатады:
· кернеуден айырмай электр желілерін жəне ... ... ... жəне жөндеу;
· ток жүретін құрылғылардың ашық бөліктеріне тиіп кету мүмкіндігі;
· кернеуде тұрған жалаңаш сымдарға жəне оның үзілген шеттеріне ... ... ... ... ережелерімен белгіленген кернеуден жоғары болатын шамшырақтарды қолдану;
· жеке қорғау құралдарының түзу еместігін немесе электр қондырғыларында ... ... ... ... бас ... ... ... ережелерін қызметкерлердің жеткіліксіз оқып білуі.
Электрлік жарақаттанумен күресудің негізгі мақсаты - электр жабдықтарын, электр қондырғыларын жəне ... ... ... ... ... ... тəртіпті қамтамасыз ету, қауіпсіздік техникасы жөніндегі ережелерді, нормаларды жəне нұсқауларды бұлжытпай орындау болып ... ... ... жəне ... ... ... қондырғыларын күту жөніндегі жұмыстарды арнайы оқудан өткен жəне электр қондырғыларында жұмыс жасауға куəлігі бар тұлғалар ғана жүргізеді. Адам ағзасына электр ... ... ... ... ... - ... ажырауы жəне сүйектердің зақымдануы, жылулық - күю, химиялық - электролиз, ... - тірі ... тəн жəне ... ... тіршілік қауіпсіздігінің электр процестерінен бұзылуы. Механикалық зақымданулар адамның кездейсоқ 1000 В артық ... екі ток ... ... арасына түсуі кезінде болады. Күюлер электр тогының əсерімен жəне электр доғасының пайда болуымен байланысты. Терінің металдануы - бұл ... ... ... ұсақ ... ... ... соққысы - барлық ағза арқылы электр тогы өткенде байқалады. Адамдардың электр тогымен зақымдану қауіпсіздігін азайту үшін ... ... ... ... ... жерлерде жəне ашық ауада пайдаланылатын электр жабдықтарының жəне қондырғыларының металл бөліктері жерлендірілуі тиіс. Электр тогымен зақымдану мынадай ... ... ... ... бар ток ... бөліктерге адамның кездейсоқ жанасуы;
· кернеуі бар электр жабдығының ток өткізбейтін металл бөліктеріне адамның кездейсоқ ... ... ... ... кезінде токтың жайылу белдеміне адамның кездейсоқ түсуі;
· элкетр доғасының, атмосфералық жəне ... ... ... ... ... ... адам ... əсері жылулық, механикалық, химиялық жəне биологиялық болуы мүмкін. Электр ... ... ... екі ... бөледі: электрлік соққы жəне электрлік жарақат. Электр күйігі үш дəрежелі ... ... ... ... үлбіреуіктердің пайда болуы; 3-көмірлену жəне терінің жансыздануы. Электр тогы бұлшық еттердің тартылып қалуын жəне олардың салдануын қоздырып, ... ... ... əсер ... ... электр тогымен зақымдануының сипаты мен салдары токтың күшіне, токтың түріне жəне жиілігіне, оның өту ... ... адам ... ... ... ... ... болады. Адам денесі арқылы өтетін ток күші 0,010 А ... ... ал 0,05 А ... оның ... өлім де ... мүмкін.
Элекр қауіпсіздігі электр қондырғыларының құрылмасымен, техникалық тəсілдермен жəне қорғау құралдармен, ұйымдастыру- шылық жəне техникалық шаралармен қамтамасыз етіледі. Электр қондырғыларының ... - ... ... ... сəйкес болуы жəне қызмет істеушілерді ток жүргізетін жəне ... ... ... қорғауды қамтамасыз етуі тиісті, ал жабдықты - бөтен ... ... жəне ... ... ... ... Электр қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін мынадай техникалық тəсілдерді жəне ... ... ... ... жерлендіру, нөлдеу, қорғаныстық ажырату, потенциалды деңгейлестіру, аз кернеу, ток жүргізетін бөліктерді оқшаулау, торапты ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік белгілері, сақтық плакаттары, электрден қорғау құралдары.
Қорғаныстық жерлендіру - деп жермен ниетті электрлік қосылуды ... ... ... ... ... ... ток ... металл бөліктері кернеулі болуы мүмкін. Қорғаныстық жерлендірудің жұмыс принципі корпусқа тұйықтанудан болған адам арқылы өтетін жанасу кернеуі мен ток ... ... ... ... төмендетуден тұрады. Корпусты жерлендіргенде жерге тұйықтану болады да, жерленген корпусқа жанасу параллель тармақты пайда болдыртады, оның бойымен ... ... ... адамның денесі арқылы өтеді. Параллель
тармақтардағы ток күші тармақтардың ... кері ... ... ... адам арқылы өткен ток қауіпті емес. Қорғаныстық жерлендіруді қолдану ауқымы - оқшауламаланған бейтараптамасы бар ... 1 кВ ... жəне кез ... бейтараптама режимі бар кернеуі 1 кВ жоғары үш фазалық ... ... ... бар кернеуі 1 кВ дейінгі электр қондырғысындағы электр жабдығында жерлендіру үшін қолданылатын ... ... ... 4 Омнан артық болмауы қажет. Генераторлардың жəне трансформаторлардың қуаты 100 кВ жəне одан аз болған кезде жерлендіру құрылғыларының кедергісі 10 ... ... ... ... ... қондырғыларындағы кернеуі 1 кВ жоғары жабық жерленген бейтараптамасы бар жерлендіру құрылғысының кедергісі 0,5 Ом-нан, ал оқшауламаланған ... бар ... ... 10 ... ... ... тиіс. Нөлдік қорғаныстық сымға ток өткізбейтінін кернеуі бар ... ... ... нөлдеу деп атаймыз. Нөлдеудің мақсаты: тұйықталу салдарынан кернеулі болып қалған корпусқа жəне электр қондырғысының басқа ток ... ... ... ... ... ағып ... ... кедергілерін есептейтін формулаларға жердің меншікті кедергісі кіреді. Ол жердің көлемін 1м3 деп аламыз. Меншікті кедергіні Ом.м немесе Ом.см-мен өлшейді. ... ол ... мəні кіші ... ... ... ... соғұрлым жағымды болады. Түрлі жердің 10-20% ылғалдылықтағы меншікті кедергілерінің ... ... ... ... ... ... - оның күйі, ылғалдылығы, температурасына, т.б. байланысты өзгеруі мүмкін, сол ... ... ... кедергісі əртүрлі жыл мезгілінде, құрғауына, сулануына немесе жердің қатуына байланысты ... ... ... ... сонымен қатар өлшеу кезеңіндегі жердің күйіне байланысты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Осы дипломдық жұмыста берілген техникалық тапсырманың негізгі шарттарын толықтай дерлік ашып көрсеттім. Бұл ... ... ... ... ... ... қарастырдым және бұлғаққа түскен күшті анықтадым. Дипломдық жұмыс инженерлік мамандықтын қорытынды жұмысы болғандықтан, оның тинақтылығы болашақ инженер атқаратын қызметінің тиянақты ... ... ... ... техникалық-экономикалық тұрғыдан тиімділігі 2 жыл.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Кузнечно-штамповочное оборудование: Учебник для ... ... А.Н. ... Ю.А. Бочаров, Н.С. Добринский и др.; под ред. А.Н. Банкетова, Е.Н. Ланского.-2-е изд. перераб. и қос. - М.: ... 1982-576 ... ... Л.И., Овчинников А.Г. Кузнечно-штамповочное оборудование. Прессы. - 2-изд. перераб. и қос. - Киев: Вища ... ... ... ... ... ... В.И. ... А.Я. Борзыкин, И.К. Кукин-
4. Кривошипные кузнечно-прессовые машины/ В.И. Власов, А.Я. Борзыкин, И.К. Кукин - Батырев и др. под ред. В.И. ... - М.: ... ... ... РовинскийГ.Н., Злотников С.Л. Листоштамповочные механические прессы. - М.: Машиностроение, 1968. - 375 ... ... В.И. ... ... ... ... - М.: ... 1969. - 272 с.
7. Навроцкий Г.А. Кузнечно-штамповочные автоматы. - М. ... 1965. -424 ... ... оборудование: Альбом конструкций/ Е.Н. Ланский, В.Н. Горяйнов, В.В. Зимин и др. - М.: МГТУ , ... с.

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Android OS жұмыс істеу принципі және Android OS қосымша құру23 бет
Arduino микроконтроллерін пайдаланып күн трекерін жасау39 бет
DES (Data Encryption Standard) алгоритмін талдау21 бет
Java туралы жалпы түсiнiк11 бет
«Нанокеуектікремнийдің тунелді өткелінен құралған шалғай - барьерлік sno2/n-si күн элементін зерттеу»54 бет
Автокөліктің күрделі жөндеу әдісін таңдау және негіздеу43 бет
Автоматты басқару және ақпараттар теориясынан мәліметтер19 бет
Алматы облысы М.Бейсебаев атындағы агробизнес және менеджмент колледжінде «Тұрақты ток машиналарының құрылысы және жұмыс істеу принципі» тақырыбына оқыту әдістемесін жасау57 бет
Белдікті берілістер16 бет
Вирустың түрлері4 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь