Ортақ меншік ұғымы мен түрлері

Мазмұны

Кіріспе 3

1. Ортақ меншік ұғымы мен түрлері 4
2. Ортақ меншіктің түрлері 6
3. Ортақ үлестік меншік 7
4. Ортақ бірлескен меншік 11
4.1 Ерлі.зайыптылардың ортақ меншігі 13
4.2 Меншік иесі болып табылмайтын иеленушінің құқығын қорғау 14
5. Залалдарды өтеу 15

Қорытынды 17
Кіріспе

Еліміздің тәуелсіз, демократиялық, құқықтық мемлекет болып жарияланғанына он бес жыл болды. Осы жылдар ішінде көп нәрсе өзгерді. Қазақстан Республикасының жаңа Азаматтық кодексі қабылданып, заңды күшіне енді.
Қазақстан Республикасының жаңа Азаматтық кодексі Қазақстан Республикасы Конституциясының және халықаралық құқықтың жалпы жұрт таныған принциптері мен нормаларына негізделген.
Елдің экономикасын көтерудегі, азаматтық, ұлтаралық, діни келісім мен татулықты сақтаудағы, нарықтық қатынастардағы адамның мүддесін қорғауда құқыққа, заңға деген сұраныс арта түсуде. Экономикасы жоғарғы деңгейде дамыған елдерде өзінің даму негізінде кәсіп иесінің секторы арқасында алды. Сондықтан экономикалық рынок кезеңінде бірінші міндет мүлікпен, немесе мүліксіз қатынастарды заңды түрде реттеу. Сондықтан ортақ мншік жөнінде кустық жұмыс жазып отырмын.
Азаматтық құқық қатынастарында басты туындайтын мәселе бұл меншік. Мен өзімнің курстық жұмысымда ортақ меншік құқығын қарастырамын.
Курстық жұмыс барысында ортақ меншікті жеке меншіктен және мемлекеттік меншіктен қандай айырмашылығы бар екенін қарастырдым. Ортақ меншіктің қоғамда алатын орны және т.б.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты мен міндеті – ортақ меншікті кім пайдалана алатының, оның қандай турлері бар екенің, оның қоғамда даму деңгейін көрсету болып табылады.
Бұл жұмысты жазу барысында негізгі жалпылау, сараптау, талдау, зерттеу, жинау әдіс- тәсілдерін қолдандым.
Менің негізгі көтерген мәселем – бұл ортақ меншік құқығын кім иелене, пайдалана, биілік ете алатыны жайлы.
Бұл курстық жұмыстың басқа жұмыстардан ерекшелігі ортақ меншік туралы толық мағлұмат алуға болады. Қазақстандағы ортақ меншіктің дамуы, оны қай салаларда қолдануға болатындығы туралы баяндалады. Ортақ меншіктің құқық қатынастары бірқатар заңдық ерекшеліктерге ие болады.
Курстық жұмыстағы көтерілген ортақ меншік мәселесі бойынша жоғарғы оқу орындарындағы студенттері Азаматтық құқық және міндеттемелік құқық не болмаса кәсіпкерлік құқық пәні бойынша теориялық мәлімет алуға болады. Сонымен бірге, практикалық жұмыста да қолдануға болады.
Берілген курстық жұмыс негізгі жеті бөлімнен тұрады. Олар: Кіріспе бөлім; Негізгі бөлім, ол өзінде бес бөлімнен құралған: бірінші бөлім – ортақ меншік ұғымы мен түрлері; екінші бөлім – ортақ меншіктің түрлері; үшінші бөлім – ортақ үлестік меншік; төртінші бөлім - ортақ бірлескен меншік, ол өзінде екі бөлімнен құралған: бірінші бөлім – ерлі зайыптылардың ортақ меншігі; екінші бөлім – меншік иесі болып табылмайтын иеленушінің құқығын қорғау; бесінші бөлім – залалды өтеу; Қорытынды.
Қолданылған әдебиет тізімі

1. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі (Жалпы және Ерекше бөлімі), Алматы, 2008ж.
2. .И.Төлеуғалиев, Қазақстан Республикасының Азаматтық құқық, оқулық, Алматы, жеті жарғы, 2007ж.
3. С Д. Баққұлов, оқулық; Алматы, 2004 ж
4. А.П. Сергеев учебник Гражданское право в 3-х томах М. Проспект 1998
5. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Төлеуғалиев Ғ.И. 1-том.-Алматы: “Жеті жарғы”, 2001.
6. “Неке және отбасы туралы” Заң
7. “Жеке кәсіпкерлік туралы” Заң
        
        Мазмұны
Кіріспе
3
1. Ортақ меншік ... мен ... ... меншіктің түрлері
6
3. Ортақ үлестік меншік
7
4. Ортақ бірлескен меншік
11
1. Ерлі-зайыптылардың ортақ меншігі
13
2. Меншік иесі болып табылмайтын ... ... ... ... ... ... демократиялық, құқықтық мемлекет болып
жарияланғанына он бес жыл ... Осы ... ... көп ... өзгерді.
Қазақстан Республикасының жаңа Азаматтық кодексі қабылданып, заңды күшіне
енді.
Қазақстан Республикасының жаңа ... ... ... ... және ... құқықтың жалпы жұрт таныған
принциптері мен нормаларына негізделген.
Елдің экономикасын көтерудегі, азаматтық, ұлтаралық, діни келісім мен
татулықты сақтаудағы, ... ... ... ... ... заңға деген сұраныс арта түсуде. Экономикасы жоғарғы деңгейде
дамыған елдерде өзінің даму негізінде кәсіп иесінің ... ... ... экономикалық рынок кезеңінде бірінші міндет мүлікпен, немесе
мүліксіз қатынастарды заңды ... ... ... ... ... жөнінде
кустық жұмыс жазып отырмын.
Азаматтық құқық қатынастарында басты туындайтын мәселе бұл меншік.
Мен өзімнің курстық ... ... ... ... ... жұмыс барысында ортақ меншікті жеке меншіктен ... ... ... ... бар ... ... ... қоғамда алатын орны және т.б.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты мен міндеті – ... ... ... ... оның қандай турлері бар екенің, оның ... ... ... ... ... ... жазу ... негізгі жалпылау, сараптау, талдау,
зерттеу, жинау әдіс- тәсілдерін қолдандым.
Менің негізгі көтерген мәселем – бұл ортақ ... ... кім ... ... ете ... жайлы.
Бұл курстық жұмыстың басқа жұмыстардан ерекшелігі ортақ ... ... ... ... ... Қазақстандағы ортақ меншіктің дамуы, оны қай
салаларда ... ... ... ... ... ... ... бірқатар заңдық ерекшеліктерге ие болады.
Курстық жұмыстағы көтерілген ортақ меншік мәселесі бойынша жоғарғы оқу
орындарындағы студенттері Азаматтық құқық және ... ... ... ... ... пәні ... ... мәлімет алуға болады.
Сонымен бірге, практикалық жұмыста да ... ... ... жұмыс негізгі жеті бөлімнен тұрады. Олар: Кіріспе
бөлім; Негізгі ... ол ... бес ... ... бірінші бөлім –
ортақ меншік ұғымы мен ... ... ... – ортақ меншіктің түрлері;
үшінші бөлім – ... ... ... ... ... - ортақ бірлескен
меншік, ол өзінде екі ... ... ... ... – ерлі зайыптылардың
ортақ меншігі; екінші бөлім – меншік иесі ... ... ... ... ... бөлім – залалды өтеу; Қорытынды.
1. Ортақ меншік ұғымы мен ... ... ... ... ... ... иесіне қатысты болуы мүмкін,
ал мұндай жағдайда ортақ меншік ... ... ... ... ... ... ... меншік иелеріне бөлінеді. Ортақ ... екі ... ... ... мүлік түскен кезде пайда болады, оны өзінің
мақсаты өзгертілмейінше бөлуге болмайды (бөлінбейтін ... ... ... ... ... ... Мысалы, шаруа (фермер) қожалығы мүшелерінің
бірі одан шыққан кезде, шаруашыпыктың өндіріс құрал-жабдықтары бөлінуге
жатпайды [1., 71 ... ... ... ... заң ... ... ... реттерде пайда болады[1., 66 бет].
Мұндай жағдайға жекелеген заттардан ... не ... ... болады (мысалы, оған кітапхана, сурет галереясы, және т.б.
жатады). Айталық, кітапханадағы ... ... бір ... ... ... тиесілі болуы мүмкін, мұның өзі шартпен ... заң ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерге ие
болады. Меншіктің құқықтық қатынасында ортақ меншік құқығы ... ... ... ... ... ... яғни ортақ меншіктің басқа
иелері мен үшінші ... ... ... ... ... болады.
Сондықтан да ортақ меншік жалпы меншік қатысушылары арасындағы
қатынас емес, ... ... ... ... ... яғни бұл ... ... нақтылы және де құқықтық қатынасқа қатысушыларының аясы
белгіленген. Мысалы, оған бір мүліктің бәріне ортақ болуы ... ... ... ... ... немесе үлесіне қарай ие болуы мүмкін. Бұл
жерде біріне бірі қарсы тұрған жақтар жок, қатысушыларды ... ... ... деп те айта ... ал ... ... келісім тек ортақ
мақсатқа бағытталған. Мәселен, мұрагерлік мүлікке бірнеше адам ... ... ... ... бір біріне деген қарым-
қатынасының ... ... ... ... ... Оның өзі меншік
құқығының құрылымына сәйкес болуы мүмкін. Былайша ... бір ... ... ... ... ... әртүрлі субъектілері бола алады.
Сондықтан да мемлекет, бір немесе бірнеше жеке тұлғалар сол мүліктің ... ... ... ... ... аз ... ... субъектілері жеке және заңды тұлғалар, оның ішінде
шетел азаматтары, сондай-ақ Қазақстан ... мен оның ... ... бола ... Ортақ меншік құқығы әртүрлі заңдық фактілер,
атап ... ... ... заңда көзделген өзге де реттер
негізінде де жүзеге асады ... ... ... ... ... 3-
тармағы). Ортақ меншік ерлі-зайыпты адамдардың сатып алған ... ... ... [4., 3 бет].
АК-тің 230-бабына сәйкес жай серіктестік ... ... өзге де ... ... ... ... ... нәшжесінде жасалған немесе сатып алынған мүлік олардың ортак,
үлесті меншігі болып ... ... ... ... бірнеше тұлғалардың мүлікті бір объект
ретінде иеленіп, пайдалану мен ... ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
Ортақ меншік құқығын субъективті мағынада екі немесе одан да ... ... ... ... ... ... мүлікті
белгіленген тәртіп пен заң шегінде иелену, пайдалану және ... ... ... ... ортақ меншіктің басқа иелері өзара жасалған
шарттарымен қамтамасыз ету деп түсіну керек.
Ортақ ... ... ... ... мен мағынасы ең алдымен
бірнеше тұлғалардың өздерінің тұтыну қажеттілігін қанағаттандыру ... бір ... ... ... ... ... ... бірлесіп
пайдалануынан көрінеді. Ортақ меншік ... ... ... ... мүлікті мейлінше тиімді пайдалануына жәрдемдеседі.
2. Ортақ меншіктің түрлері
Ортақ ... ... ... белгіленбеген) және үлестік меншік
болады [1., 66 ... ... ... ... ... ... ... меншіктің үлесі
тиесілі. Мұндай үлес тең, және тең емес ... ... ... та ... ... ... пайдалану және билік етуге байланысты мәселелердің
шешіміне әсер етпейді. Сондықтан да олар ортақ келісім ... ... ... ... ... ... ... табылады, бұған мүлікке
ортақ меншік құру заңда көзделген реттер қосылмайды. ... ... ... ... ... шаруа (фермер) қожалығының ортақ меншігі;
3) жекешелендірілген тұрғып үйге ортақ меншік ... ... ... ... ... ... басқа да түрлері көзделуі ... 69 ... ... көбінде үлестік меншік түрінде көрінеді. Бірлескен
ортақ меншікте оған ... ... ... ... ... жалпы
мүліктегі көлемі алдын-ала айқындалмауына байланысты оны да тең ... ... ... ... ... кезінде бірлесіп
тапқан мүліктеріне де қатысты (“Неке және ... ... ... 32-бабы).
Сонымен бірге "Неке және отбасы ... заңы ... ... кездерінде
бірлесіп тапкан дүние-мүліктерін жұбайлардың келісімі ... ... де ... ... ... неке ... олар мүлікті бірлесіп
немесе жекелей пайдалануыпа болады [ 6., 14 бет].
Келісімге келе ... ... ... ... иесі ... жүгінуіне
құқылы.
3. Ортақ үлестік меншік
Меншіктің үлестік түрі деп мүлік объектісін қатысушылар ... ... ... ... меншіктің ерекшелігі оның пайда болу кезінде ортак, мүліктегі
меншік иелерінің үлесі болатындығымен айқындалады. Бөлудің ... ... ... келісімдері және заң құжаттарымен ... ... ... ... үлес ... ... ... ұшырайды,
мұның өзі олардың ортаға салған үлестеріне байланысты ... ... үлес ... ... ... ... заң ... онда олардың үлестері тең дәрежеде бөлінеді.
Заңда меншік иелерінің бірінің ... ... ... мәселесі
айқындалған. Мүліктегі үлес көлемін айқындауда ортақ мүлікті ... ... ... оны ... ... ... ашып алу керек.
Ортак, мүлікті пайдаланудың ... ... ... ... оны
жақсартуды өз есебінен жүзеге асырған үлесті меншікке қатысушынын ортақ
мүліктегі өз үлесін ұлғайтуға құқығы ... ... ... алып жақсарту, егер ... ... ... ... ... оны ... қаатысушының
меншігіне түседі [1., 67 бет].
Ортақ мүлікті ... ... және ... ету ... жүзеге асырылады [1., 67 бет].
Үлесті меншіктегі ... ... және ... оның ... келісуімен, ал келісімге келмеген жағдайда—сот белгілейгін
тәртіппен жүзеге асырылады [1., 67 бет]. Ортақ меншік құкығын жүзеге ... ... ... және ... ету ... мән беру ... ... иелері ортақ мүлікті иелену және пайдалану жөнінде ортақ бір пікірге
келе ... онда ... ... ... Егер ... ... ... болса, оны тараптардын. өздері шешеді.
Ортақ үлестік меншікке қатысушылардың әркайсысы ортак мүліктең өзінің
үлесін заттай күйінде ... ... ... ... құқылы. Егер үлесті заттай
бөліп беруге заңқұжаттарында жол ... ... ол ... ... ... тыс залал келтіруіне байланысты мүмкін болмаса, бөлініп
шығушы ... иесі ... ... ... қатысушыларынан өз үлесінің
күнын төлетіп алуға құқылы (АК-тің 218-бабынын, 3-тармағы). Ресейдің сот
тәжірибесінде ... ... ... мақсатты пайдаланбауы, оның
техникалык жағдайын нашарлатып ... ... ... не ... ... ... жіберу (мысалы, суреттер, мәнет,
кітапхана, және т.б.) тәрізді жағдайлар жатады [1., 66 ... ... ... ... ... ... ... немесе бірнешеуіне заттай беруде киындықтар кездеседі. Біз бұл
арада тағы да ... сот ... ... ... ... ... ... меншік иесінің талабы бойынша қалған
қатысушылар оған ... ... ... ... кейін өлгі меншік иесі
ортак мүліктегі үлес ... ... ... ... ғана ... ... айтарлықтай болмаса өрі оны іс жүзінде бөлу мүмкіндігі жоқ
болса, сот осы ... ... ... ... ... ... оған өтем ... міндеттей алады.
Сот таласқа түскен мөселеге жан-жақты зерттеу жасап, тараптардың
ұсынған дәлелдемелерімен санасады, мәселен, мүлікті пайдалану ... ... оның ... ... ... қандай, неше баласы бар, отбасында
жұмысқа қабілеттілері бар ма, жоқ па, ... ... ... ... ... ... да қолдануға болады (мысалы,
автомашина, музыкалық құралдар т.б.). ... ... ... (фермерге)
оны қолданбайды. Кейбір жекелеген жағдайларда, сот ... ... ... үлес ... ... ... ... ғана бөлінбейтін
затты беруі мүмкін. Бұл орайда қалған қатысушылардың үлес көлемдеріне мән
берілмейді.
Үлес меншігіндегі ... ... ... ... және де
Азаматтық кодекстің 218-бабы 4-тармағында көрсетілген жағдайларға қарап,
қатысушы бұл мүлікті ... ... ... ... ... Мұндай
жағдайда мүлікті пайдаланудың қалыптасқан нақты тәртібі ескеріледі, әрі ... ... ... ... сай ... мүмкін.
Шарттың немесе сот шешімі негізінде қозғалмайтын мүліктің бір бөлігін
тұлғаның калай иеленетіндігі белгіленеді. ... бұл ... оның ... ... ... ... болып отыр. Мұндайжағдайдажалпы меншікті бөлуге
болмайды (мысалы, қозғалмайтын мүліктін бір бөлігі ... одан ... ... ... олар мүліктің қал-ған белігін иелену мен
пайдалану ... ... ... бұл ... ... ... белгіленеді).
Азаматтық кодекстің 214-бабына сәйкес үлесті меншіктегі мүлікті
пайдаланудан алыпатын жемістер, ... мен ... ... ... ... ... Үлесті меншіктін қатысушылары арасында жемістің,
өнім мен ... одан ... ... ... ... ... ... меншіктегі мүліктердің мазмұны бойынша шығынды қатысушылардың
бәрі сәйкестеңдіріле теңдей көтереді. Дәл осындай ... ... ... ... да ... ... ... сондай-ақ ортақ мүлікті күтіп
ұстау мен сактауға байланысты шығындарға қатысуға ... ... ... ... және де ол ... келісімімен өзгертіледі. Бірақ
бұл норма қатысушынын бірінің ортақ мүлікке кеткен шығынды төлеуіне кедергі
жаса-майды [1., 68 бет].
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері болады. Заң үлестік меншіктің әрбір қатысушысы өзіне
тиесілі үлесті ... ... ... ... ... беруге, мұрагерлікке
қалдыруға, өз үлесіне билік ететіңдігін қарастырған. Немесе ... ... ... ... ... ... ... ие бола
отырып, белгіленген шарттарды сақтап, оған ... ... ... Оған
басқа меншік иелерінің келісімі қажет емес. ... ... ... өз үлесін сатуға құқылы. Заң осы мүмкіндікті ескере отырып,
басқа меншік иелерінің ... ... ... олар үшін ... ... ... ... әрқашан қолдау көрсете бермейді. Азаматтық
кодекстің 216-бабы ортақ меншік қатысушыларына ... ... ... ... ... меншік құқығындағы үлесті бөгде адамдарға сату
кезінде сатылатын үлесті оның сатылатын бағасы бойынша және ... ... ... ... тең, жағдайларда үлесті меншіктің қалған
қатысушыларының сатып ... ... ... ... ... ... ... және оны сатудын, басқа да шарттарын
ескере ... ... ... ... ... өз ... ... адамға
сату ниеті туралы жазбаша түрде хабарлауға міндетті. Егер үлесті меншіктің
басқа қатысушылары сатып алудан бас ... ... ... мүлікке
меншік құқығындағы сатылатын үлесті бір ай ішінде, ал басқа мүлік жөнінен —
хабар алған күннен бастап он күн ... ... ... ... өз ... ... ... сатуға құқылы [2., 139 бет].
Үлес сатып алудың басым құқығы бұзыла отырып, сатылған жағдайда,
үлесті меншіктің ... ... үш ... ... ... өзіне сатып
алушының құқыктары мен міндеттерін аударуды талап етуге ... [1., ... ... 216-бабында үлесті жария саудамен сату жайы
қарастырылған. ... ... ... ... ... сату меншік
үлестерінің басқа қатысушыларының келісімінсіз тек Азаматтық кодекстің 222-
бабы 2-тармағы мен басқа да заң ... ... ... ... кодекске үлесті айырбас шарты бойынша басқа біреуге беру
кезінде де үлесті сатудың басым құқығы нормасы жаңалык болып енді ... ... Бұл ... ортақ меншікке қатысушы тең бағалы
мүлікті ұсыну жөніндегі айырбас шартында көрсетілген барлық ... ... өз ... билік етудің арнайы белгіленген жүйесі бар.
“Тұрғын үй қатынастары туралы” Заңның 31-бабына сәйкес жалпы меншіктегі
түрғып үй ... ... ... көзделмесе, үлес көлемі тұрғын үйдің пайдалы
аумағына байланысты айқындалады. Үйдің тұтастай аумағына ... ... сол ... бөлінбейді. Үйге меншік құқығының басқа адамға өтуі сол
үлесті алғанға тиесілі үлесі өтеді, меншік иесі ... ... ... ... ... ... жоқ [8., 15 бет].
Үйге, ғимаратка ортақ ... ... ... оған қатысушылар
арасында әлгі үй, ғимарат ... ... ... ... әрқайсысы
үйдің өзіне тиесілі бөлігін қалауынша пайдаланып күтеді. Үйдің жалпы
бөліктерін ұстауға ... ... егер ... өзгеше көзделмесе, меншік
иесі үлестеріне сәйкестеңдіріле ... Көп ... үйде ... ... әрекеті керек. Ондай үйді әдетте тұрғындар-дың өздері пайдаланады.
Азаматтық кодекстің 217-бабына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... көзделмесе, шарт жасасқан кезден бастап шарт
бойынша сатып алушыға ауысады. Шарт бойынша ... ... ... ... заң құжаттарында немесе шартта өзгеше көзделмесе, зат берілген кезден
бастап пайда болады . Азаматтық кодекстің 217-бабы ... ... ... үлес шарт ... кезден бастап сатып алушыға ауысады.
Тараптар ... ... да ... ... ... ... ол мүлікті берген
немесе ақша төлеген кезден де басталуы ... ... ... ... ... ... біреуге беруде келісімдерді тіркеу жөніндегі жалпы
ереже қолданылады [1., 74 бет].
4. ... ... ... ... ... – ортақ меншіктің бір түрі ... ... ... ... мүліктегі алдын ала айқындалмаған үлестеріне иелік
етеді. Демек, үлестер, егер ... ... ... тең деп ... мүліктерді белу қатысушының бірі одан шыққанда немесе ортак меншік
тоқтатылғанда ғана жүзеге асады.
Заңда ... ... ... ... ... қаралған:
1) ерлі-зайыптылардын ортақ меншігі;
2) шаруа кожалығының (фермер) ортақ меншігі;
3) жекешелендірілген тұрғын үйге ортақ ... жаңа ... ... ... ... орай ... ... аясы кеңеюі мүмкіндігі ескертілген [1., 66 бет]. ... ... ... ... ... ортак бірлескен меншік
ережелеріне деп келетін ортак бірлескен меншіктің өзге де түрлері кездесуі
мүмкін.
Азаматтық ... ... ... ... ... ... ... тараптардың оны басқа құқықтык тәртіпте ауыстыруға
келісуіне болады[1., 69 бет].
Бірлескен меншіктін, қатысушылары, егер олардың арасындағы ... ... ... меншікті бірлесіп иеленеді және пайдаланады.
Мүлікке билік ету жөніндегі мәмілені ... ... ... ... ... ... ... ету барлық қатысушылардың
катысуы бойынша жүзеге асырылады. Мысалы, азамат дербес ... ... үшін ... ортақ мүлкін пайдаланады, ал оның өзі
жүбайлардың бірінің екіншісінекелісімберу арқылы жүзеге ... ... ... ... ... неке туралы шартта өзгеше көзделмесе ғана екендігі
түсінікті (“Жеке кәсіпкерлік туралы” ... ... ... [7., ... ... ... келісімінен өзгеше туындамайтын болса,
бірлескен ... ... ... ... ... ... ету ... жасасуға құқылы. Бірлескен меншікке қатысушылардың біреуі ортақ
мүлікке билік етуге байланысты ... ... ... ... ... мәміле жасаған қатысушыны қажетті өкілеттігі болмады деген себеппен
мәміледегі екінші тарап бұл жөнінде білгені немесе ... ... ... ... ретте ғана жарамсыз деп танылуы мүмкін. Нотариаттың
куәландыруын немесе мемлекеттік тіркеуді керек ететін мәмілелер ... ... ... ... ... ... жасауға келісімі
нотариалдық тәртіппен расталуға тиіс.
Егер Азаматтық кодексте немесе өзге де заң ... ... ... түрлері үшін өзгеше белгілен-бесе, жоғарыда келтірілген
ережелер иелену, пайдалану және бвгаік етуге қолданылады[1., 69 бет].
Ортақ ... ... үлес ... деп есептеледі, оған ортақ
меншіктің ... ... ... ... ... алдын ала айқындалмайды.
Сондықтан да ортак меншікті бірлескен меншікке қатысушылар арасында бөлу,
сондай-ақ олардын ... ... ... ... ... әрқайсысын
ортақ мүлікке құқығыпдағы үлесі алдын ала анықталған жағдайда ғана ... ... ... ... бөлу және одан ... ... шығару кезінде,
егер заң немесе қатысушылардың келісімінде өзгеше көзделмесе, ... тең деп ... ... ... бөлу және одан ... ... ... тәртібі меншік үлесі жөніндегі ережемен белгіленеді, өйткені
заңмен бірлескен меншіктің жекелеген түрлері үшін өзгеше белгіленбеген және
бірлескен ... ... ... ... туындамайды.
4.1 Ерлі-зайыптылардың ортақ меншігі
Ерлі-зайыптылардың ортақ меншігі ерекше мәртебеге ие. Азаматтық
кодекстің ... ... ... ... ... ... сол арқылы құқық бұзушылық әрекетке жол бермейді.
Құқық бұзушылықпен болған салдарды ... ... ... ... әрекетті
алдағы уақытта болдырмау талабымен қоса бір мезгілде берілуі мүмкін [1., ... ... ... ... ... ... өзгерту қажет, яғни
бұзушылықтын, салдарын түзеу талаптарын шектеп, негаторлық қорғау ... ... ... ... ол үшін ... қорғауға тек меншік иесінің
құқығын бұзғанда емес, оны бұзу ... ... да ... ... ... қою шын мәнінде кемшілікті түзеуде тек құқык ... ... ... ... ... ол ... ету құқығын да қамтуға
тиіс.
Қазіргі орыс ... ... ... ... ... ... тану ... талап қоюды да жатқызады. Бірақ та Қазақ КСР
азаматтық заңы да (1964 ж.), ... ... ... ... заң да ... ... тану жөніндегі дербес талап қоюдың ешбірін де қарастырмаған
[2., 140 бет].
Меншік құқығын тану жөніндегі мүмкін болатын талаптар ... ... ... қою тәрізді, әдеттегі заттық-құқықтық талап қою
құрамында қаралады.
4.2 ... иесі ... ... иеленушінің құқығын қорғау
Кеңестік азаматтық заңы тек титулдық иеленуді ғана таныды.
АК-тің 265-бабында бекітілген әрі АК-тің 259—264-баптарында ... ... иесі ... ... ... да ... бірақ шаруашылық
жүргізу, оралымды басқару, жерді тұрақты ... не ... ... заң
актілеріне де немесе шартпен қаралған ретте аталған тұлға ... ... ие ... [ 1., 80 бет].
АК-тің 265-бабының мазмұнынан тұлғаның ... иесі ... ... ... ету ... негаторлық талап қою құқығы берілгенін көреміз,
әдетте ондай тұлға бөтеңнің ... заң ... шарт ... ... ... титудды иеленуші болып аталады. Бұл көбіне көп ... ... және т.б. ... ... ҚР-ның азаматтық заңдары бойынша
титулы жоқ иеленуге АК-тің нормасы ... яғни ол ... ... иесі ... ... ... ... қорғау иеленушінің
мүддесі үшін ғана емес, ең алдымен меншік иесінің өзінің мүддесіне керек.
Басқа біреуге өз затын ... ... ... иесі ... ... ... ... сенімді болатынына, сондай-ак өзінің дербес иелігіндегі
заттын, да ... шүбә ... ... ... ... болмауы заттың айналымға түсуіне мүмкіндік бермей, көптеген
мәмілелер, сонымен катар мүлікті жалдау шарттарын ... ... ... Егер ... иесі өз ... басқа біреуге бергенде онын, кайту-
қайтпауына тәуекел етер еді, өйткені, оның контрагенті ... ... ... оны ... ... ... ... талап ете алмайды.
Иеленуші де мұндай жағдайда қиындыққа душар болар еді, ... ... ... жоғалып кеткен мүлікті өзге біреуден қайтарып алып, ... ... ... ... алмайды.
Меншік иесімен жасалған шарт бойыпша немесе заңмен ... ... ... ... меншік құқығынан туындайды. Бұл жағдай меншік
құқығын қорғау үшін ... ... ... ... ... ... құқығын қорғау үшін қолдануға мүмкіндік береді.
Виндикациялык және негаторлық талап қою бойынша жауапкер ретінде
міндеттемелік ... ... ... иесі ... ... ... болады. Сонымен бірге меншік иесінің өзіне виндикациялык немесе
негаторлық талап кою ... да ... ... 265-бабында титулды
иеленуші өзінін иелігін қорғауға қүқьіғы бар деп атап көрсетілген. Титулды
иеленушіге ... ... ... ... ету ... ... қатысты
тағайындалған ереже бойынша жүзеге асады. Мысалы, адал ... ... ... ... иелігінен жоғалту немесе ұрлату арқылы ... ... [2., 165 ... ... ... өтеу сот ... ... нысаны болып табылады. Азаматтық
құқұқта қолданылатын “залалдар” (АК-тің 9-бабының 4-тармағы) экономика
ғылымындағы тап ... ... ... ... В.И. ... ... ... категория ретінде құқық бұзушылық
нәтижесінде көрінуі міндетті емес.
“Залалдар” ұғымын “зиян” және ... ... ... білу
керек.
Заң әдебиетінде залалды келген нұқсанның ақшалай бағалануы ... да ... ... бұл ... заңсыз ерекше бір тұлғаның
екіншісінің мүлкіне келтірілген нұқсаны жөнінде ... ... ... ... ... ... бола бермеуі мүмкін, сондықтан да
бұл ұғым ... ... ... кең ... Бұл ... О.С. ... ... яғни оның пікірінше зиян ұғымына қатысты залал ... ... ... және әлеуметтік мағынада кодданылады дейді.
Азаматтық кодекс “залал” және “нүқсан” ұғымдарының ара жігін ашып
береді, нақты ... ... ... бір ... ... ... ... 9-
бабының 4-тармағы). Егер “зиян” ... ... ... ол ... ... [1., 6 ... заң залалды толық өтеу принципін тәртіптейді. АК-тің 9-
бабының 4-тармағына сәйкес құқығы бұзылған тұлға, егер заң ... ... ... ... ... ... толық етеуді талап ете
алады.
Залал дегеніміз құқығы бұзылған тұлғаның жасаған немесе жасауға
тиісті шығыстары, оның ... ... ... ... (нақты нұқсан),
сондай-ақ сол адамның құқығы бұзылмаған болса, дағдылы айналым ... ... ... бірақ алынбай қалған табыстары (айырылып қалған пайда)
болып табылады.
Залалды ... етеу ... ... жәбірленуші жактың, сонымен
қатар меншік иесі мен титулды иеленушінің ... ... ... Одағы кезінде бұл қағазда сөз жүзінде айтылып түрса да, толық
көлемде қолданылған жоқ, ... бұл ... ... ... ... болды.
Жаңа заң бойынша залалды етеудің мәні меншік ... ... ... ... ... ... мұның өзі оның бұзылған
құқығын қалпына келтіруді қамтамасыз етеді. Залалды ... ... ... иесінің тиісті мүлкінен артық ештеңе алуына жол берілмейді. Мұндай
проблема залалдар мөлшерін ... ... ... мен ... қолдана
отырып шешіледі. Өкінішке орай казіргі қолданыпып ... ... ... ... дейін есептеу жасалмаған. Ондай кемшіліктер сот
тәжірибесі арқылы түзетілуі ... ... ... мен өзге де ... құқыктарды қорғауды қамтыған
15-тарауында (бұрынғы ... ... ... ... ... ... ... екі ереже енгізілген, олар:
1) заңда қаралған негіздер бойынша оның құкығын тоқтату кезінде (АК-
тін, 266-бабы);
2) ... ... және ... тұлғалардың құқығын бұзатын билік
органында, басқарудың және лауазымды адамдардың нормативтік немесе жеке
құжаттарын ... ... [1., 66 ... та аталған нормалар мен қаралған құқықтық құралдар заттық-
құқыктық категорияға толық түрде қатысты бола алмайды. ... ... ... ... заң ... ... нәтижесінде әлдекімнің
меншік құқығы тоқтатылса, ... ... ... ... залалды өтеу
жолымен, яғни міндеттемелік-құқықтық талап қою көмегімен жүзеге асырылады.
Сондай-ақ міндеттемелік-құқықтык талап қою арқылы ... ... және ... ... ... құжаттары нәтижесінде
келтірілген залалдар өтелетін болады [1., 81 бет]
Жалпы ... ... ... құқыктың залал ұғымына көзқарасы
(нақты нұқсан, айырылып калған пайда), тәртібі мен оны етеу мөлшері жағынан
роман-герман жүйесіне тән келеді. Сонымен ... ... ... ... ерекшеліктері бар. Мәселен, залалдың маңызды ерекшелігі оның өтеу
сипатын еншілеуі дер едік, өйткені, оған ... ... ... ... ( ... АҚШ-тың Бірыңғай сауда кодексінің 1-106 бабы былай
дейді: “құқықтық қорғаудың құралын еркін қолдану”).
Меншік құқығының ... үшін ... өтем ... ... құқықтан Еуропа континенталдық елдерінің құқығының айырмашылығы
— меншік құқығын қорғаудың негізгі өдісі қорғаудың ерекшеленетін ... ... ... ... ... түсу үшін ... ... 97-бабын келтіруге болады, залалды әтеу туралы талап
ету орындау затты бәз қалпында қайтару ... ... ... ғана ... ... ... осы айтылғандарына сәйкес меншік құқығы мен басқа
да заттық құқықтарды қорғауда маңызды аспект бой ... ... ... ... ... құқықтарды қорғаудың проблемаларын салыстырмалы түрде
зерттеу жүргізгенде автор мынадай қорытындыға келді, яғни ... ... ... мүмкіндік көлемі, құқық бұзылғанша болған жағдайды қалпына
келтіру, залалдарды өтеу қолданылатын қорғау құралдарына байланысты ... ... ... ... аса ... ... бірі
заттық құқықтарды қорғаудың мейлінше оңтайлы ... ... ... табылады. Бұл орайда өркениетті елдердің тәжірибесіне сүйенген жөн,
сонда кейін ҚР-нда меншікті ... ... ... ықпал жасалмақ.
Қорытынды
Азаматтар мен заңды тұлғалар өздерінің ортақ меншік құқықтарына өз
еркімен және өз ... ... ... ие ... және оларды жүзеге
асырады. Олар шарт ... ... ... мен ... ... ... ... қайшы келмейтін кез келген жағдайларын белгілеуде
ерікті. Демек, ортақ меншік құқықтық ... ... ... және ... сай ... жағдайларды таңдауына мол ... ... ... меншік қатысушылары арасындағы қатынас ... ... ... ... ... яғни бұл жерде олардың
қатынастары ... және де ... ... ... ... Сондықтан да ортақ меншік жалпы меншік қатысушылары ... ... ... ... қатынас болып табылады, яғни бұл жерде
олардың қатынастары нақтылы және де құқықтық қатынасқа қатысушыларының аясы
белгіленген.
Ортақ меншік ... ... ... ... ... бір ... ... пайдалану мен билік етуін бекітетін, реттейтін және
қорғайтын құқық нормаларыньң жиынтығы.
Меншік құқығы мен басқа ... ... ... ... түрде зерттеу жүргізгенде автор мынадай қорытындыға келді,
яғни ... ... ... ... мүмкіндік көлемі, құқық бұзылғанша болған
жағдайды қалпына ... ... өтеу ... қорғау құралдарына
байланысты болады. Демек, Қазақстанның цивилистік ғылымының аса маңызды
міндеттерінің бірі заттық құқықтарды ... ... ... ... ... ... табылады. Бұл орайда өркениетті елдердің
тәжірибесіне сүйенген жөн, ... ... ... меншікті бекіте түсуге нақты
ықпал жасалмақ.
Ортақ ... ... ... ... мен ... ең ... ... өздерінің тұтыну қажеттілігін қанағаттандыру үшін
белгілі бір объектіні жария ... ... ... иеленіп, бірлесіп
пайдалануынан ... ... ... шаруашылық жүргізу тәжірибесінде,
сондай-ақ өмірде мүлікті мейлінше тиімді пайдалануына жәрдемдеседі.
Бірлескен ... үлес ... деп ... оған ... ... түрінде меншік иелерінің үлесі алдын ала айқындалмайды.
Сондықтан да ортак меншікті бірлескен меншікке қатысушылар арасында ... ... ... үлесін бәліп шығару қатысушылардың әрқайсысын
ортақ мүлікке ... ... ... ала ... жағдайда ғана жүзеге
асырылуы мүмкін. Ортак мүлікті бөлу және одан ... ... ... ... заң ... қатысушылардың келісімінде өзгеше көзделмесе, ... тең деп ... ... ... бөлу және одан ... бөліп шығару
негіздерінің тәртібі меншік үлесі жөніндегі ережемен белгіленеді, өйткені
заңмен бірлескен меншіктің жекелеген түрлері үшін өзгеше ... ... ... ... қатынастарының мәнінен туындамайды.
Қолданылған әдебиет тізімі
1. Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... ... 2008ж.
2. .И.Төлеуғалиев, Қазақстан Республикасының Азаматтық құқық, оқулық,
Алматы, жеті ... ... С Д. ... ... ... 2004 ... А.П. Сергеев учебник Гражданское право в 3-х томах М. ... ... ... ... ... құқығы. Төлеуғалиев Ғ.И. 1-том.-
Алматы: “Жеті жарғы”, 2001.
6. “Неке және отбасы туралы” Заң
7. “Жеке ... ... ... ... үй ... ... Заң

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ортақ меншік ұғымы13 бет
Меншік құқығының түсінігі95 бет
Меншік ұғымы, түрлері7 бет
Меншік ұғымы, түрлері және Қазақстан Республикасының меншік қатынастарының дамуы28 бет
Меншік ұғымы,түрлері және меншік қатынастарының дамуы. Экономикалық жүйелер ,ұғымы,типтері және салыстырмалы сипаттамасы. Сұраныс және ұсыныс икемділігі оның түрлері. Ақша жүйесінің даму кезеңдері. Бәсеке модельдері,жетілген және жетілмеген бәсеке сипаттамасы17 бет
Меншік ұғымы,түрлері мен формалары, ҚР-ғы меншіктік қатынастардың дамуы5 бет
Меншік ұғымы. Экономикалық жүйе. Сұраныс және ұсыныс икемділігі. Ақша жүйесінің даму кезеңдері. Бәсеке және оның модельдері16 бет
Авторлық құқықты реттеу15 бет
Заңды тұлға ұғымы41 бет
Рим құқығы19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь