Аналық жыныс органдары

I. Кіріспе бөлім
II. Негізгі бөлім
1.Анабез
2.Жатыр түтігі
3.Жатыр
4.Қынап
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Аналық жыныс мүшелері 2 топқа (сыртқы және ішкі) бөлінеді. Сыртқы аналық мушелерге - үлкен, кіші жыныстық жапсарлар және шүртекей (клитор) жатады. Жыныстық жапсарлар май ұлпасы мол терілі қатпарлардан тұрады. Ал ішкі аналық жыныс мушелеріне - екі аналық без, жатыр, екі жатыр түтігі және қынап жатады. Ішкі аналық жыныс мүшелерінің бәрі де жамбас шоңқимасы — кіші жамбас қуысында орналасады. Аналық бездердің (яичники) пішіні сопақша, ұзындығы 3-4 см. Салмағы 5-8 г. Аналық бездер де аралас бездерге жатады, яғни жұмыртқа жасушаларын және гормондар (экстрогендер, т. б.) бөледі. Аналық бездер көптеген безді көпіршіктерден - фолликулалардан тұрады. Олардан бірте-бірте жұмыртқа жасушалары жетіледі.
1. Дайырбекова М.М.,профессор.Адам анатомиясы.Оқулық.Қазақ тілінде.Алматы.-«Медицина баспасы», 2002.-288 бет.
2. Ермаханы Ж.К. Тәнтану 146-165 бет
3. Рақышев А.Р. Адам анатомиясы.
        
        М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті
Жаратылыстану-география факультеті
Биология және экология кафедрасы ... ... ... ... 01205 ... ... Масенов М.Қ
Тексерген: ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... бөлім
II. Негізгі бөлім
1.Анабез
2.Жатыр түтігі
3.Жатыр
4.Қынап
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Аналық жыныс мүшелері 2 ... ... және ... ... ... ... ... - үлкен, кіші жыныстық жапсарлар және шүртекей (клитор) жатады. Жыныстық жапсарлар май ұлпасы мол терілі қатпарлардан ... Ал ішкі ... ... ... - екі ... без, ... екі жатыр түтігі және қынап жатады. Ішкі аналық жыныс мүшелерінің бәрі де жамбас шоңқимасы -- кіші ... ... ... ... ... ... пішіні сопақша, ұзындығы 3-4 см. Салмағы 5-8 г. ... ... де ... ... ... яғни ... жасушаларын және гормондар (экстрогендер, т. б.) бөледі. Аналық бездер көптеген безді ... - ... ... ... бірте-бірте жұмыртқа жасушалары жетіледі. Аналық бездердің үстіңгі ... ... ... сыртқы шашақты шеті көмкеріп тұрады. Бойжеткендерде (екінші реттік жыныстық жетілу кезінде) әрбір ай ... ... ... ... безді көпіршіктің біреуі жетіледі. Оның ішінде жұмыртқа жасушасы болады, ол алдымен ... ... одан соң ... ... түседі. Бездік көпіршік жарылып, ішінен жұмыртқа жасушасының сыртқа шығуын, анабездің ... ... деп ... Бұл үдеріспен етеккірдің (менструация) келуі тығыз байланысты. Етеккір екінші реттік жыныстық жетілуден бастап, шамамен 50 жасқа ... ... ... жұмыртқа жасушасының жетілуі де, етеккір де токтайды. Жарылған безді көпіршіктің іші май тектес сары дене деп аталатын затпен толады. Сары дене ... ... ... ... ... жасушасы сперматозоидпен ұрықтанса, сары дене жүктілік кезінде сақталады. Ал ... ... ... сары дене ... ... де, ... ... әр 28 күнде қайталанып отырады. Жатыр түтігі де аналық без сияқты екеу (жұп) болады. Жұмыртқа жасушасы ... ... ... ... өтеді.
Негізгі бөлім
Анабез жұп ағза. Кіші жамбас ішінде, ... екі ... ала ... Олар ... жалпақ шандыр байламының артқы жағына ілініп тұрады. Сырт пішіні эллипс тәрізді. Бір жағынан жұмыр сіңір байламы-мен жатыр денесіне ... ... ... беті кіші ... бүйір қабырғасында, ал ішкі жағы жатыр түтігімен шектескен. Бұл бездің ұзындығы 2,5 см, ені 1,5 см, ... 1 ... ... өте ... яғни ... тіндерінің дамуымен бірге қанға жыныстық гормондарды бөліп ... Бұл ... ... әсер ... ... кызметін реттейді. Мұны ішкі секрециялық (эндокриндік) жұмысы десе, жұмыртқа тіндерінің бөлінуін сыртқы ... ... ... Анабез сыртқы (қыртысты), ішкі (милы) қабаттардан түзілген. Сыртқы қыртыс заты талшықты дәнекер тінінің ұршық тәрізді ... ... ... бұл ... ... ... пайда болады. Олардың саны жаңа туған қызда 30-40 мыңға ... ... ... даму ... біртіндеп саны кеми бастайды. Сондықтан әйел өмірінде 400-500 жұмыртқа тіндері ғана жетіледі.
Анабездің дәнекер тіндерден түзілген ішкі милы заты, қан ... мен ... өте ... ... ... жасушасының дамып жетілу процесі фолликулаларда өтеді. Алғашқы дамуына байланысты фолликуланың эпителий жасушалары көбейеді. Одан кейін ... ... ... ... да, бұлардың орнына сұйықтық пайда бола бастайды. Осылайша кемеліне жетіп, ұлғайып келген фолликуланы Грааф көпіршігі деп атайды. Оның сүйықтығы кернеген ... ... ... ... ... ... қуысына бөледі. Бұл процесс рефлекторлық түрде жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... бөлініп, құрсақ қуысына түседі. Осы кезде жатыр түтігінің ауыз жағындағы жалбыршақтарының серпінді кірпікшелерінің қимылы ... ... ... енеді. Жұмыртқа жасушасы жатыр түтігімен жүріп отырып, жатыр қуысына түседі. Егер жұмыртқа жасушасы аталық жасуша сперматозоидпен қосылып, ұрықтану ... ... ... ... ... сары дене ... болады. Мұны екіқабаттық дене деп атайды. Бұл ішкі секрециялық бездің ... ... ... ... гормонын бөліп отырады. Егер сары дене бала көтерудің бас кезінде ... әйел бала ... ... ... ... Бұл ... бөлінуінен жұмыртқа жасушасының әрі қарай (бала туғанша) пайда болуы тоқтатылып, бала ... ... ... жүруі мен сүт бездерінің дамуы күшейеді. Егер ұрықтару ... ... сары дене ... ... дене ... болады. Бұл жағдайда жатырға жиналған қан (етеккір) айына бір рет эстрадиол гормонының әсерінен шығарылып отырылады. Эстрадиол гормоны жыныс ағзаларының дамуына да, ... ... ... ... болуына да әсер етеді.
Қорыта айтқанда, анабез сыртқы және ішкі ... ... ... Сыртқы секрециялық жұмысына жұмыртқа жасушасының дамуы мен түзілуі жатса, ішкі секрециялық жұмысына қанға, лимфаға гормон сұйықтықтарының бөлінуі жатады.
Жатыр түтігі (Фаллопий ... ... екі ... басталып, көлденең созылып жатады. Оның бір жағы жіңішкере келіп, жатырға ашылса, екінші жағы құйғыш тәрізді кеңейе келіп, құрсақ қуысына ... Осы ... ... аузы жалбыршақтанып, өзінің кірпікше эпителийлерінің толқынды қимылы арқылы жатыр ... ... ... ... 10 -- 12 см, ені 0,5 см, ... сірі қабықшамен толығынан оралған. Жатыр түтігінің кабырғасы ішкі ағзалар тәрізді үш қабаттан ... ... ... ... ... жалпақ шандыр байламына жалғаса жатады. Ортаңғы ет қабаты ет талшықтарынан түзілген. Ішкі қабаты кірпікше ... ... ... ... ... Жатыр түтігіне енген жұмыртқа (аналық) жасушасы өз талшықгарының жиырылуымен және кірпікше эпителийдің толқынды қимылымен жатыр ішіне қарай жылжиды. ... ... ... ... ... тек осы ... түтігінде өтеді. Жатыр түтігі жалпы жатырға келетін қан тамырлары және жүйке талшықтарымен жабдықталған.
Жатыр алмұрт тәрізді бірыңғай салалы ет ... ... ... ... Кіші жамбас қуысында, қуық пен тік ішек аралығында орналасқан. Ұрықтанған жұмыртқа жасушасы жатырға жатыр ... ... ... ... ... ... өсіп дамиды. Жатырдың жоғарғы түп бөлігіне екі жатыр түтігі ашылады. Оның үшбұрышты денесі төмен қарай сүйірленіп, мойнына көшеді. Сол себептен ... ... ... ... жатыр денесінің жалғасы болып саналады. Жатыр мойнының төменгі ... ... түсе ... ... қынап бөлігі деп атайды. Жатыр қуысы фронтальды жағдайда жатқан үшбұрышты саңылау тәрізді. Жоғарғы жағынан бұл ... екі ... ... ашылса, төменгі жағында жатыр мойнының өзегіне жалғасады. Жатыр ішін астарлаған кілегейлі қабықша жазық, ал мойын бөлігі қыртысты келеді.
Жатыр қабырғасы негізінде үш ... ... ... ... ... сыртын айнала жауып жатқан сірі қабаты. Периметриум ... ... ... жатырды жамбас қабырғасымен байланыстырып, қимылды бекемдеп отырады.
Ортаңғы қабат - ... өте ... ... ... ет ... Әр ... ... жатқан бірыңғай салалы ет талшықтарынан ... ... ... - ... ... іш ... ... жатқан кілегейлі қабат. Бұл жай түтікше бездерге бай келген әрі беті кірпікше эпителиймен жабылған. ... ... ... түтікше бездерден басқа илегіш бездер де бар. Олар қою кілегей шығарып, мойын бөлігінде ... ... ... ... ... ... мен вирустар өтуінен қорғап тұрады. Екі қабат әйелде жатырдың салмағы, ... де ... ... ... жатыр салмағы 2 кг-ға дейін барады, жалпы сыйымдылығы 60 есе ұлғаяды. Босанғаннан кейін жатырдың көлемі жинақталып, бұрынғы ... ... ... көлемі қартайған сайын тығыздалып, кішірейе бастайды. Оның ішкі жамбас куысында бекіп, орналасуына ... ... екі ... байламы, екі жалпақ шандыр байламы болады. Сонымен бірге айна-ла жатқанн ағзалармен байламдар арқылы жамбас қабырғасына шат және ... ... ... өз ... жайғасады. Бұл байламдар жатыр көлемінің екіқабат кезіндегі ұлғаюына байланысты созылып, ... ... ... ... ... ... жұмыр байламы оның жоғарғы екі жағынан басталып, төмен қарай жүріп отырып, шат өзегінен өтіп, үлкен жыныс ерінінің ... ... шат ... ... Осы байлам бойымен жыныстық қан тамырлары мен жүйке талшықтары ... ... ... Жатырдың жалпақ байламы деп жатырдың алдыңғы және артқы бетін жауып, екі бүйірінен қабатталып келіп, жамбас қабырғасына ... ... ... Бұл ... ... ... жатыр түтігі, ал сырт жағында анабез ілініп жатады. Осы жалпақ байлам арқылы жамбас қуысы алдыңғы және артқы бөліктерге ... Тік ішек ... ... ... ... орап ... ... арт жақ қабырғасына тіркейді. Ал сегізкөз байламы да ... ... ... Осы ... ... ... ... өз орнына қозғалмалы орналасқан. Жамбас ішіндегі ағзалардың (куықтың, тік ішектің) ... ... ... ... ... көлемі өзгеріп отырады Соған байланысты алға, артқа, ... ... ... ... Бұл ... да ... өте кажетті жағдай. Жатыр жас ерекшеліктеріне және атқаратын жұмыстарына байланысты көлемі де, пішіні де өзгеріп отырады. Қыздың ... ... ... ... ... ... 14-15 жаста жалпы жыныстық жетілуіне байланысты өзінің көлеміне жетеді. Мосқал әйелдерде кері даму процесі жүретіндіктен оның ... ... ... ... ... қысқарады.
Қынап алдынан артына қарай қысыңкы келген ұзындығы 9-10 см ... ... Оның ... жағы ... ... төменгі жағы сыртқы жыныс ағзаларымен шектес. Қынаптың сыртқа ашылар ... ... деп ... Оның ... жағы жатыр мойынын айнала қалталынып жатады. Оларды қынаптың ... ... және ... ... ... ... ... түбі төменгі бөлігіне қарағанда кеңдеу. Оның алдыңғы жағында қуықтан бөліп тұратын май ... ... ... ішкі ... ... бірыңғай салалы ет тінінен, сыртқы дәнекер тінді қабаттардан түзілген. Ішкі кілегейлі ... өте ... ... ... ... ... ет ... әр түрлі бағытта жатқан ет тал-шықтарынан түзілген. Олардың ішкі жағында сақиналы талшықтар, сырт жағында ұзына бой талшықтар жатқанын ... ... ... ... ... без ... тек әр жерінде лимфа түйіндері кездеседі. Кілегейлі қабықшаның беті көп қабатты қан ... ... ... ... эпителиймен жабылған.
Қынап қабырғасының серпінді болуы әйелдің босануын оңайлатады, босанған соң орнына қайтады. Босанған әйелдерде кілегей ... ... ... ... ... аузы кілегейлі қабаттың жалғасы есептелетін қынап пердесімен (қыздық перде) жабылып тұрады. Олардың пішіні дөң-гелек, айшық тәрізді, тұтас ... ... өте ... кездеседі.
Қорытынды
Аналық жыныс мүшелері 2 топқа (сыртқы және ішкі) бөлінеді. Сыртқы аналық мушелерге - үлкен, кіші жыныстық ... және ... ... ... ... ... май ... мол терілі қатпарлардан тұрады. Ал ішкі аналық жыныс мушелеріне - екі аналық без, жатыр, екі жатыр түтігі және қынап жатады. Ішкі ... ... ... бәрі де ... ... -- кіші ... ... орналасады. Аналық бездердің (яичники) пішіні сопақша, ұзындығы 3-4 см. Салмағы 5-8 г. Аналық бездер де аралас бездерге ... яғни ... ... және ... (экстрогендер, т. б.) бөледі. Аналық бездер көптеген безді көпіршіктерден - фолликулалардан тұрады. ... ... ... ... ... Аналық бездердің үстіңгі жағын жатыр түтігінің сыртқы шашақты шеті ... ... ... ... ... ... жетілу кезінде) әрбір ай сайын гипофиз гормондарының әсерінен безді көпіршіктің біреуі жетіледі. Оның ішінде жұмыртқа жасушасы болады, ол ... ... ... одан соң ... ... ... ... көпіршік жарылып, ішінен жұмыртқа жасушасының сыртқа шығуын, ... ... ... деп ... Бұл ... ... (менструация) келуі тығыз байланысты. Етеккір екінші реттік жыныстық жетілуден бастап, шамамен 50 жасқа дейін созылады.
Жатыр түтігінің ... 10 -- 12 см, ені 0,5 см, ... сірі ... ... ... Жатыр түтігінің кабырғасы ішкі ағзалар тәрізді үш қабаттан ... ... ... қабаты жатырдың жалпақ шандыр байламына жалғаса жатады. Ортаңғы ет ... ет ... ... Ішкі ... ... ... жабылған кілегейлі қабаттан тұрады.
Жатыр алмұрт тәрізді бірыңғай салалы ет ... ... ... ... Кіші ... қуысында, қуық пен тік ішек аралығында орналасқан. Ұрықтанған жұмыртқа жасушасы ... ... ... ... ... бастап босанғанға дейін өсіп дамиды. Жатырдың жоғарғы түп бөлігіне екі жатыр түтігі ашылады. Оның ... ... ... ... ... ... ... Сол себептен жатыр мойны жіңішкеріп келген жатыр денесінің жалғасы болып саналады. Жатыр мойнының төменгі ... ... түсе ... ... ... бөлігі деп атайды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Дайырбекова М.М.,профессор.Адам анатомиясы.Оқулық.Қазақ ... ... ... ... Ж.К. ... 146-165 ... Рақышев А.Р. Адам анатомиясы.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Малдардың жыныс органдарының анатомиясы14 бет
«Көлік шинасының резина үгіндісінің мұнай битумының сипаттамаларына әсерін зерттеу»26 бет
Ауыр еңбекпен және спортпен айналысатындардың тамақтану ерекшелігі3 бет
"Генетиканың даму тарихы."29 бет
«Үй қояндарының овуляциясы және фолликулалардың пісіп жетілуі»25 бет
Іле өзеніндегі тыран (abramis brama) балығының биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің гистологиялық ерекшеліктері29 бет
Ішкі секреция бездері жайлы6 бет
Алакөл жүиесіндегі қошқаркөл табан балығының морфо-биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің даму ерекшелігі35 бет
Аналықтардың бедеулігі4 бет
Аналықтардың бедеулігі. Аталықтардың белсіздігі. Туғанан кейінгі аурулар3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь