Ауыспалы егіс жүйесін ұйымдастыру

I. Кіріспе
1. Ауыспалы егіс туралы жалпы түсінік
II. Негізгі бөлім
1. Ауыспалы егістіктердің территориясын ұйымдастыру
2. Ауыспалы егістегі алғы дақылдар.
3.Ауыспалы егістердің кестесін құру қағидаттары (принциптері)
III. Қорытынды
Пайдалылған әдебиеттер тізімі
Ауыспалы егіс – топырақ құнарын сақтау және арттыру, тұрақты мол өнім алу мақсатында дақылдарды және танаптарды алмастырып отыру жүйесі. Ауыспалы егістің б.з.б. қолданылуы туралы мәліметтер Рим шежірелері (Катон, Варрон, Вергилий, т.б.) арқылы жеткен. Қазақстанда қара топырақты, ылғалдылығы жеткілікті аймақтарда 5 танапты және 8 танапты Ауыспалы егістің кеңінен қолданылады. Ауыспалы егістің жүйесі ауыл шаруашылығында өндірілетін өнім түріне қарай егістік, мал азықтық және арнайы болып үш түрге бөлінеді.
1. Ж.С.Мұстафаев, Ә.Т.Қозыкеева., «Ландшафттар және табиғи-техногендік кешендер», Алматы- 2013
2. Есмұрзаева А.Қ «Ландшафттану және табиғи-техногендік кешендер» Алматы, 2010
3. Қ.Ш.Жаңабаев , Ә.Ә.Әуезов «Егіншілік» оқулық.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
ОӨЖ
Ауыспалы егіс ... ... : ... ... : Нұрғалиева М.
Тобы: АГ-213
Семей 2015 ж
Жоспар
I. Кіріспе
1. Ауыспалы егіс туралы жалпы ... ... ... ... егістіктердің территориясын ұйымдастыру
2. ... ... алғы ... ... ... ... құру қағидаттары (принциптері)
III. Қорытынды
Пайдалылған әдебиеттер тізімі ... егіс ... ... егіс - ... ... ... және арттыру, тұрақты мол өнім алу мақсатында дақылдарды және танаптарды алмастырып отыру жүйесі. Ауыспалы егістің б.з.б. қолданылуы ... ... Рим ... (Катон, Варрон, Вергилий, т.б.) арқылы жеткен. Қазақстанда қара топырақты, ылғалдылығы жеткілікті аймақтарда 5 танапты және 8 танапты Ауыспалы ... ... ... Ауыспалы егістің жүйесі ауыл шаруашылығында өндірілетін өнім түріне қарай егістік, мал азықтық және арнайы болып үш ... ... ... ... ... жүйесі бойынша ылғалдылығы мол жерлерде егістік дақылдарды: ... ... ... жүгері, қызылша, күнбағыс, картоп, т.б.) себердің алдында танапқа 2 - 3 жыл жоңышқа егіледі. Ал ... ... сірі жер ... бос ... Мал ... ... егіс ... бойынша көп жылдық жоңышқа өсіруден кейін оның орнына отамалы дақылдар (бір жылдық, көп жылдық шөптер, сүрлемдік жүгері) өсіріледі. ... ... егіс ... ... ... ... ... т.б. жыл сайын орын ауыстырып егеді. ... ... егіс ... ... үшін жер ... жоғары, ылғал, температура жеткілікті болуы керек. Ауыспалы егіс мол өнімді дақылдар егіп, халықты азық-түлікпен, малды ... және ... жыл бойы ... ... ... ... береді. Дақылдар алмастырылып егілгенде, өнім көрсеткіштері жақсарады, жердің құнарлылығы артады, топырақ эрозиясы төмендейді, егістіктің ластануы, ... мен ауру ... ... ... егістіктердің территориясын ұйымдастыру Ауыспалы егістіктердің территориясын ұйымдастырғанда төмендегі ... ... ... -Ауыспалы егістік танаптарын; -Жұмысшы учаскелерді ; -Орман жолақтарын; - ... - ... - Дала су ... ... мен сүрі ... ... ... бірінен соң бірінің орналасуын ауыспалы егістің кестесі (схемасы) деп атайды. Мысалы, Қазақстандағы ең кең тараған ... ... ... 1 -- сүрі жер, 2 -- ... ... 3 -- ... ... 4 -- арпа. Дақылдар мен сүрі жердің ауыспалы егістің барлық танаптары арқылы өтуі ... ... ... ... ... бір ... үзақ уақыт өсіруді ауысымсыз, ал шаруашылықтағы негізгі дақылды дара ... деп ... ... ... ... бір ... бірнеше жыл бойы қатарынан егеді, сосын оны басқа дақылмен ауыстырады. Мүндай егістіктерді қайталама егістік деп атайды. Ауыспалы ... әр ... ... бір ... ... кейде бір танапта биологиясы және өсіру технологиясы үқсас бірнеше дақылды орналастырады. Ауыспалы егістің ... ... ... деп ... ... ... алғы ... басталып, келесі жақсы алғы егістің алдында аяқталатын бөлігі ауыспалы егістің буыны деп аталады.
Ауыспалы егіс ... ... ... мен сүрі ... ... ... ... өтетін кезеңді айналым (ротация) деп атайды. Оның ұзақтығы әдетте ... ... ... ... тең. Ауыспалы егістің тыс танабы деп дақылдардың кезектесуінен уақытша шығарылып және бірнеше жыл бойы бір дақыл ретінде ... ... ... Тыс ... ... ... шөптер, жүгері өсіріледі.
Алғы дақыл деп осы танапта өткен жылы болған дақылды ... сүрі ... ... яғни ... ... ... дақыл немесе сүрі жер өзінен кейінгі дақыл үшін алғы дақыл болып табылады.
Ауыспалы егістің, дақыл мен сүрі жерді ретімен ауысуына, олардың ... ... ... ... ... беретін қасиетін оның икемділігі (бейімделгіштігі) деп атайды. Айналымы үзақ және биологиясы үқсас дақылдардан тұратын ауыспалы егістіңикемділігі жоғары.
Дақылдардың кезектесу ... ... ... ... ... себептерге байланысты.
Бір дақылды тұрақты немесе ұзақ уақыт бойы бір жерге ... ... онда ... ... және ... ... топырақ тозады да, өнімнің азаюына әкеп соқтырады. Ауыспалы егісте дақылдарды кезектестіру, биологиялық себептердің кері әсерін төмендетеді немесе ... ... ... ... ... ... ... ол тоғышар арамшөп сүңғыладан күшті зақымданады; бидайды кезектестірмей сепсе, онда ол тамыр шіріндісі ауруына шалдығады.
Бірнеше дақылдарды (дәнді, отамалы дақылдар, ... екпе ... ... ... себудің, орып алудың мерзімдері әр түрлі болғандықтан, еңбекті, техни-каны, жүмысшы күшін біркелкі пайдалануға, мал шаруашылығын азықпен қамтамасыз етуге мүмкіндік жасайды.
Ауыспалы ... алғы ... ... ... мен ... алғы ... үлкен әсер етеді. Қазақстанның қүрғаңшылық жағдайында, ең ... алғы ... сүрі жер ... жатады. Ол то-пырақта ылғалдың, өсімдікке сіңімді түрдегі қоректік заттардың ... ... ... ... жақсаруын және арамшөптен тазалануын қамтамасыз етеді. Қазақстандағы таза, екпе, ықтырмалы, ... ... ... т.б. сүрі ... кең ... ... (қант қызылшасы, жүгері, картоп, көкөніс, т.б.) алғы дақыл ретінде танаптарда арамшөптермен күресті жақсы жүргізуге мүмкіндік береді: жаз бойы ... ... ... ... ... ... енгізіледі.
Бұршақ тұқымдас дақылдар топырақтағы азотты көбейтеді. Жемшөпке себілген дақылдарды жазда шабу арамшөптерді ... ... ... топырақты органикалық заттармен байытады, оның құрылымын жақсартады, су және жел эрозиясынан қорғайды, өсіп-өнген патогенді ... ... ... ... ... ... көпжылдық дәнді екпе шөптерді, ал оның ішінде құрғақшылыққа ең ... ... ... Көп ... екпе шөп ... бидайдың астық өнімі, ықтырмалы сүрі танап-қа қарағанда гектарына 2,3 ц төмен, ... сүрі ... ... ... ... ... гектарына 0,7 ц жо-ғары.
Қарақұмық тамырының жоғары ерітетін қабілетіне байланысты қиын еритін ңосылыстардан қоректік заттарды пайдаланып, басқа одан кейін өсірілетін даңылдарға ... ... ... ... ... ... тамыр жүйесі қүрылысындағы айырмашылықтары топырақ ылғалдығын пайдаланғанда байңалады. Қуатты тамыр жүйесі бар өсімдіктер -- жүгері, күнбағыс, қант ... ... ... төменгі терең ңабаттардан пайдаланады, ал көптеген басқа есімдіктер ылғалды топырақтың беткі қабаттарынан жұмсайды.
Әр түрлі өсімдіктер ... ... ... ... ... ... жүмсайды. Қант, жүгері, күнбағыс, көп жылдың шөптер тары мен арпа сияқты өсімдіктерге ңарағанда суды көбірек жұмсайды және ... ... ... ... ... ... әр ... даңылдарды алмастырғанда қоректік зат-тарды және топырақ ылғалын тиімді пайдалануға мүмкіншілік ... ... ... ... ... ... ... оның құрылымы мен тығыздығын жақсартады.
Бір жылдың отамалы дақылдарды ... ... мен ... ... ... тым борпылдақ болуына, қара шіріктің азаюына, соңынан топырақ ... ... ... дала жене дала ... ... жел ... қауіптілігі байқалады. Бүл аймақта кеп жылдың шөптер және басқа дақылдар ... ... ... ... ... құрылымын жақсар-тады, суға тезімді агрегаттардың санын өебейтеді, су және жел эрозиясынан қорғайды.
Дөнді ... ... ... алғы ... ретінде әр түрлі бағаланады. Күздік бидай жаздық бидай мен арпа үшін кептеген отамалы ... үшін ... алғы ... болып саналады. Жемдік дәнді-дақылдарды, арпа, т.б. нашар алғы дақылға жатқызады және оларды ауыс-палы егістің соңынан орналастырады.
Ауыспалы егістердің кестесін құру қағидаттары ... ... ... алмасу тәртібін және алғы егістерін ендірістік тәжірибелері мен аймақтың ғылыми мекемелерінің үсыныстарын пайдаланып анықтайды. Бүған қойылатын негізгі талап -әрбір ... ... ... ... ... сыртқы ортаның қолайсыз әсерін азайту.
Ауыспалы егістің кестесін құрастырғанда топырақ-тың қүнарлылық қорларын есімдіктердің тиімді пайдалануын ескеру керек. Сол үшін мынадай ұстанымдарды ... ... ... ... ... үлкен белігін бөлген жөн.
2.Топырақтың құнарлылығына, танаптардың тазалығына және басқа тіршілік жағдайларына жоғары талап қоятын ең құнды ... ... алғы ... ... ... ... егісті ең жақсы алғы дақылдан бастау қажет.
4.Дәнді бұршақ ... ... ... ... ... ... дақылдарын пардан кейін орналастыруға болмайды.Бұл жағдайда олардың құнды алғы егіс болған артықшылығы басқа ... ... ... əр бір ауыспалы егіс агрономиялық жəне экономиялық жағынан тиімді болуы керек, сондықтан оған осы тұрғыдан баға берген жөн. Ауыспалы ... ... ... бағаланғанда ондағы басты дақылдың сыбағалы салмағының шаруашылықтың басты бағытына сай келуі, оның өте жақсы жəне ... алғы ... ... ... арамшөптер, өсімдіктің ауру қоздырғыштары мен зиянды жəндіктерінің жойылуы, топырақтың құнарлылығының артуы, физикалық, ... жəне ... ... мен ... ... жақсаруы ескеріледі
Қолданылған әдебиеттер
1. Ж.С.Мұстафаев, Ә.Т.Қозыкеева., , Алматы- 2013
2. Есмұрзаева А.Қ Алматы, 2010
3. ... , ... ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"агрономиялық терминдерді пайдалана отырып ауыспалы егістерді жіктеу"4 бет
Ауыспалы егіс14 бет
Ауыспалы егіс және қайталап егу және ауыспалы егістерді құрудың принциптері8 бет
Ауыспалы егіс тізбектерінің топырақ құрылымына және құнарлығына қарқындылық әсері13 бет
Ауыспалы егістікте органикалық заттардың балансын есептеу14 бет
Ауыспалы егісте тыңайтқыш қолдану жүйесі10 бет
Ауыспалы егісте өсірілген мақта қозасының өнімділігіне тыңайтқыштар қолдану жүйесінің әсері48 бет
Ауыспалы егістер5 бет
Ауыспалы егістерді жобалау, енгізу және орындау9 бет
Ауыспалы егістерді жоспарлау19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь