Эстетикалық әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері

1. Эстетика жайында жалпы түсінік
2. Эстетикалық әдеби ой.пікірлер
3. Эстетикалық шығармалардың дамуы
4. Пайдаланған әдебиеттер
Эстетика терминінің бертін келе енгеніне қарамастан, эстетикалық ой тарихы ең кем дегенде 2,5 мың жылды алып жатыр. Біздің эрамызға дейінгі бірінші мың жылдықтың өзінде-ақ Көне Қытай, Үнді, Грекия ойшылдары адамдардың нақты шындықтың көптеген құбылыстарын сезім арқылы қабылдау барысында белгілі бір көңіл-күйлерге таңдану, жеріну, қайғыға ортақтасу, ашулану, сүйсіну, елжіреу, әзілдеу, тебірену, толқу және т.с.с. бөленетіндігін әрі әлемге деген таза танымдық қатынастан оның өзіндік сезімдік тебіреніс сипатымен ерекшеленетіндігін байқаған. Осы тебіреніс толқулар неліктен пайда болады деген сұраққа жауап іздеу барысында көне дүние ғұламалары эстетикалық ойды дамытқан. Нәтижесінде, «сұлулық», «әсемдік» және оған қарама-қарсы «трагедиялық» және «комедиялық» туралы алғашқы түсініктер қалыптасты.
1. Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл
2. Ысқақұлы Д. Сын өнері. Алматы, 2001.
3. Нұртазин Т. Жазушы және өмір. Алматы, 1960
4. Әшімбаев С. Парасатқа құштарлық. Алматы, 1985.
5. Белинский В.Г. Таңдамалы шығармалар. Алматы, 1-ші кітап, 1948; 2-ші кітап, 1950.
6. Бердібаев Р. Қазақ совет әдебиетінің қалыптасуы. Алматы, 1971.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ №1
Тақырыбы: Эстетикалық әдеби ой-пікірлердің туу, даму ... мен ... ... ... ... 2015жыл
Эстетикалық әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері
Жоспар
* Эстетика жайында жалпы түсінік
* Эстетикалық әдеби ... ... ... ... ... ... ... жалпы түсінік
Эстетика терминінің бертін келе енгеніне қарамастан, эстетикалық ой тарихы ең кем дегенде 2,5 мың жылды алып ... ... ... ... бірінші мың жылдықтың өзінде-ақ Көне Қытай, Үнді, Грекия ойшылдары адамдардың нақты шындықтың ... ... ... ... қабылдау барысында белгілі бір көңіл-күйлерге таңдану, жеріну, қайғыға ... ... ... елжіреу, әзілдеу, тебірену, толқу және т.с.с. бөленетіндігін әрі әлемге деген таза танымдық қатынастан оның ... ... ... ... ... байқаған. Осы тебіреніс толқулар неліктен пайда болады деген сұраққа жауап іздеу барысында көне дүние ғұламалары эстетикалық ойды ... ... , және оған ... және ... ... ... ... Эстетикалық ойдың даму тарихына қысқаша экскурсия жасап, көз жүгіртіп өтсек, онда барлық философиялық ғылымдардың ... ... ... ... ... ... ... ежелгі грекиялық және римдік мәдениеттің құрамдас бөлігі ... ... ... ... негізгі ерекшеліктерінің бірі оның космологизмі. Космологизм деп ғарыштық үйлесімділік пен әсемдікті әлемнен де орын алады деген ... ... Көне ... ... ... денелерінің қозғалысында болсын, орналасуында болсын өзіндік жарастық, үйлесімдік, гармония бар. Сол ... адам өз ... де, яғни өз ... ... ... заттардан да табуға тырысады. Соның нәтижесінде адам әлемі микрокосм. Адамның өнері ... ... ... ... ... ... гректік ойшылдардың көбі, олардың барлығы деп айта алмаймыз, өнер табиғатын мимесиспен байланыстырған. ... ... ... ұғымын тұнғыг Пифагор мен оның мектебінде кездестіреміз. ... үшін ... ... ... сан тікелей гармонияға, ішкі үйлесімділікке, өлшемділікке сай. Өнер түрлері үшін де әсіресе музыка өзінің гармониялығымен адам ... ... ... ... ... ... ... қоймай. өнер адам жанын да, тәнін де ауру кесел, бәлекеттерден тазартады деп білген. Осы тұста антикалық эстетиканың келесі бір ... ... ... (грек. ) адам жаны мен тәнін тазарту, рухы және ағзалық сергектену дегенді ... ... ... ... ... ... ... Көне гректер катарсисті денсаулықтағы бұзылған үндестікті қалпына ... үшін ... ... әдістері деп қарастырған. Нақты медициналық мағынасымен қатар қатар катарсис эстетикалық ұғым ... ... сөз. ... ... ... ... өнердің қалай әсер ететіндігін көрсету үшін пайдаланылған. Онда катарсис, әсіресе, музыка, поэзия мен ... ... рухы мен ... тазарту жолындағы маңызын білдірген.
Аристотель де катарсисті өнердің эстетикалық пәрменді әсері деп танып, әсіресе трагедия ... ... ... пен ... ... ... қасиеттерінің нәтижесінде жанды бейқамдықтан, бойкүйездіктен арылтады деп қарады. термині ... ... ... байланысты этикада болсын, эстетикада болсын кең пайдаланылады.
термині грек тіліндегі екі сөздің ... ... ... ... ... ізгі ... яғни жан сұлулығы мен тән сұлулығының үндестігін білдіреді. Грек мәдениетіндегі калокагатия мұраты бекзаттық тәрбиенің негізін қалаған. Сондықтан да, бала ... ... ... гимнастикалық тәрбиемен қатар музыкалық тәрбиеге де көңіл бөлінген. Яғни, риторика ... ... ... ... ... және ... басты назар аударылған. Эстетикаға ұғымын енгізген Сократ дана болатын. Шынайы сұлулық ізгі сұлулық деген ... ... келе ... ... ... орталық принципіне айналып кетті. Сөз өнерінің ерекшеліктерін, қоғамдық рөлін, көркем шығарманы танудың ... ... ... мен ... ... ... мен оның ... өлең жүйелерін, тіл мен стиль, әдеби ағым мен ағыс мәселелерін тексереді, талдайды. Сонда әдебиет теориясының ... ... де үшеу ... -- ... әдеби шығарма, әдеби процесс. Әдебиет дегенде, оның тағы да үш ... яки, ... ... тәрбие саласындағы және эстетикалық мәні мен мәнісі дара-дара сараланады. Әсіресе эстетикалық табиғатына ерекше назар аударылады. Әдеби шығарма дегенде, мәселен, роман яки ... ... ... ... оның ... мен ... айналған шындық оқиғадан туатын кем дегенде бес түрлі сауалға жауап беру ... ... ... ... ... қалайша болды? Оқиға кімдердің басында болды? Оқиға қалай баяндалған? Болған оқиғаға автордың көзқарасы қандай? Осы сұрақтарға жауап беру барысында ... ... мен ... ... пен ... типі мен ... ... тілі мен стилін, дүниетанымы мен көркемдік әдісін талдап-тексеру арқылы әдеби шығарманың сыры мен ... ... ... ... Ал ... процеске келсек, мұндағы ең басты мәселе -- жанр және жанрлық түрлер, мұны тексерудегі ... ... -- ... ... -- сөз өнеріндегі тек пен түрді, бет пен бағытты айқындау. Осылардың бәрін тек ... ... ... ... адам, сол арқылы өз дәуірінің талабы дәрежесінде өзінің эстетик. талғамын қалыптастырған адам ғана істей ... Бұл ... ... ... ... ... психологиясы мен ерекшеліктеріне қатысты суреткер лабораториясынан да белгілі мөлшерде ... ... ... ... Сонымен, әдебиет теориясын білмей, қандай да болса әдеби құбылысты нәзік түсіну, шынайы сөз өнерінің шындық өмірге қарым-қатынасын білу, әдебиеттің ... ... ұғу, ... ... ... ... адам баласының жалпы көркемдік дамуындағы сыр-сипатты тану мүмкін емес. Әдебиет теориясының ереже секілденген эстетикалық қағидалары мен қисындары -- ... ... туа ... ... ... ... ... арқылы табылып, тексеріліп, жүйеленген ұшан-теңіз нақты әдеби деректерді терең және жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... әдебиеті теориясы). Әдебиет тарихы жалпы сөз өнерінің әр халықтың тарихында қалай пайда болғанын, қайтып қалыптасқанын, қандай жолдармен дамығанын зерттейді.
2. Эстетикалық ... ... ... бері ... ... ... болып келген ауыз әдебиеті эстетикалық мұратты қалыптастыру барысында елдік пен ерлікті, әсемдік пен сұлулықты, әділдік пен имандылықты ардактауды, қадірлеуді, ... пен ... ... пен зомбылықтан, ажарсыз бен көріксіздіктен жиренуді уйрету , ұғындыру арқылы ... ... ... ... ... озық үлгі өнегесі бар ауыз әдебиеті көне дәуірде де, бүгінгі заманда да өзінің ... ... жоқ. ... ... ... Одан керемет поэзия желі еседі, көркемдік шеберліктің тамаша ... ... ... ... ... ... тәрбиелеудің тамаша құралы болып , әділдік жолында бас байлатып, зұлымдықтан жирентеді. ... еске ... ол ... ... ғана емес , ... ақын болған кезінде де Арина Родионованың айтқан ... ... ... Осы ойды қазақтың халық батыры , жазушы Бауыржан Момышұлының: -деп қоюлата түскені тағы бар.
Халық ... туып , ... ауыз ... ... ... ... мақал мен мәтелдердің өміршеңдігін, жиіқолданылатындығын ,оның эстетикалық қуаты мен ... , ... мен ... ... кім жоққа шығара алмақ? Ән әуені естілген жерде қуаныш шаттықтың желі ... ... өнер ... ақындар айтысына айрықша ілтипат білдіруі тегіннен тегін ... ... ... ... ... салт жырлары той томалағымыздың сәніне айналуда. Фольклордың қай ... ... та ... ... , жөн жоба мен үлгі ... ... ... мол.
Мұның бәрі де халаһық пікірі, келешек ұрпақты тәрбиелеудің эстетикалық құралы деп ... ... ... ... ... салт ... бір саласы бет ашардың мәніне назар аударайықшы. ... ... бар ... ... , ... келіп , жас келінге олардың әрқайсысына қандай сый құрмет көрсетуді айтқанда ибалы ... ... ... ... ... іс ... түсіндіруі басым жатады. Демек мұның өзі тек дидактикалық сипат алып қана қоймай,ғасырлар бойы ... ... ... ... , ... айтуға негізделеді де, эстетикалық мәнге ие болады. Творчестволық саралаудан өткен осындай ... ... ... ой ... ... ... ауыз ... ең көне түрлерінің бір айтыс ... М. ... ... ... , ... (Е.Ысмайылов) айналды.
3. Эстетикалық шығармалардың дамуы
Аристотельдің - өнер туралы тұңғыш ... ... ... қатар өз кезегіндегі әжептәуір жүйеге түскен ... ... ... екені де даусыз. Мұнда поэзияның тегі, мәні, мазмұны, пішіні, әдеби шығарманың композициясы кең әрі келелі сөз ... ... ... ... ... әсіресе характер, әрекет, байланыс, шешім, шиеленіс, хабар, түйін, метафора, гипербола, фабула, аналогия, т.б. жайларын талдап тексеруі күні бүгінге дейінөзінің ... ... жоқ. ... ... ең ... жері тарихта тұңғыш рет дұрыс және дәл эстетикалық принцип ұсынып, өнердің қоғамдық маңызын анықтап ашуында деп білу керек.
Әрине, қазіргі өнер мен ... ... ... ... ... әлі ... ... қалыпта тұрған проблемаларға бір ғана Аристотельден жауап іздеу ағат. Бірақ грек әдебиеті мен ... ... ... қалған бірден-бір жүйелі байыпталған поэзия теориясы екенін жоққа шығаруға болмайды. Поэтика деген сөз біздің ... ... ... ... ... немесе сөз өнері туралы ғылым болса, Аристотель поэтиканы сол ... ... яки сөз ... өзі деп түсінген. Демек, Аристотель - өнер туралы ... ... ... ең түйінді тұсы: өнердің мақсаты - ақиқатты тану, ал ... тану жолы - ... ... мен ісін ... ... ... қағидасы. Оның Лессингтің деп таңдануы да, Чернышевскийдің ... ... ... да ... ... ... ... еді.
Пайдаланған әдебиеттер
* Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. -- Алматы: ЖШС, 2010 ... ... Д. Сын ... ... 2001.
* ... Т. ... және өмір. Алматы, 1960
* Әшімбаев С. Парасатқа құштарлық. Алматы, 1985.
* Белинский В.Г. Таңдамалы шығармалар. Алматы, 1-ші кітап, 1948; 2-ші ... 1950.
* ... Р. ... ... ... ... Алматы, 1971.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Эстетикалық, әдеби ой- пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері8 бет
Эстетикалық, әдеби ой- пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы. Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері15 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы және кезеңдері10 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері21 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы9 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің тууы, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы. Қазіргі әдебиет теориясындағы ғылыми ағымдар22 бет
Ұлы математиктер8 бет
Әдебиеттану ғылымының ғылым салаларындағы орны мен даму тарихы туралы10 бет
"көркем бейненің танымдық, эстетикалық мәні"12 бет
X-XIV ҒҒ Қазақстандағы тәлімдік ой-пікірлердің қалыптасуы және даму25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь