Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда, рентабельділікті арттыру әдістері туралы ақпарат

Кіріспе 3
1 Өнімнің өзіндік құны 4
1.1 Калькуляциялау 5
2 Пайда 11
3 Рентабельділік 13
Қорытынды 15
Пайдаланылған әдебиеттер 16
Өзіндік құн деп өнімнің бір өлшем бірлігін өндіруге кеткен өндірістік шығындардың ақшалай формасы. Өнімнің өзіндік құны мынадай қызметтер атқарады:
1.Шығындардың есебін жүргізу.
2.Баға қалыптастырады.
Шығындар өскен сайын өнімнің бағасы да өседі. Ал ол нарықтағы бәсекелестік деңгейіне әсер етеді. Сондықтанда кез-келген кәсіпорын өнімнің өзіндік құнын төмендетуге тырысады. Өнімнің өзіндік құнын төмендету кәсіпорын үшін маңызы бар:
1.Тауар бағасын төмендетуге көмектеседі;
2.Кәсіпорын пайдасын ұлғайтуға жол ашады;
3.Кәсіпорын қаржылық жағдайын тұрақтандырады;
4.Кәсіпорын бәсекелестігін көтереді.
Өнімнің өзіндік құны өнімді өндіріс үрдісінде қолданылатын табиғат ресурстарының, шикізат, материалдар, отын, энергия, негізгі қор, еңбек ресурстары т.б. шығындардың құндық бағасын білдіреді.
1 Сергеев И.В. Экономика предприятия. М.: «Финансы и статистика», 2000 г., 159-185 б.
2 Грузинов В.П. Экономика предприятия. М.: «Банки и биржи», 2002 г., 150-167 б
3 Экономика предприятия / под ред. О.И. Волкова, М.: «Инфра-М», 2000 г., 146-165 б.
4 Бейсенова М., Садықбаева А. Кәсіпорын экономикасы (есептер жинағы), Алматы: «Ғылым», 2002 ж., 12-24 б
5 Палий В.Ф. Основы калькуляций.- М: Финансы и статистика, 1989.
6 Калькуляция себестоимости в промышленности: Учебное пособие\ Под. Ред проф. В.А Белобородовой.- М: Финансы и статистика, 1989
7 Николаева С.А, Шишкова Т. Управленческий учет: Учебник. 2001 15 Шевченко Н.Г. Управленческий учет. Управление персаналом.М, 2001
        
        56ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ИНЖЕНЕРЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ФАКУЛЬТЕТІ
"Сала экономикасы" пәнінен
СӨЖ
Тақырыбы:Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда, рентабельділікті ... ... ... Алмас
Оқу тобы: ТЭ-215
Тексерген: Нуралина К. Т.
Семей 2015 ж.
Мазмұны
Кіріспе 3
1 Өнімнің өзіндік құны 4
1.1 Калькуляциялау 5
2 Пайда 11
3 Рентабельділік 13
Қорытынды 15
Пайдаланылған әдебиеттер 16
Кіріспе
Өзіндік құн деп ... бір ... ... өндіруге кеткен өндірістік шығындардың ақшалай формасы. Өнімнің өзіндік құны мынадай қызметтер атқарады:
1.Шығындардың есебін ... ... ... ... ... бағасы да өседі. Ал ол нарықтағы бәсекелестік деңгейіне әсер етеді. Сондықтанда кез-келген ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құнын төмендету кәсіпорын үшін маңызы бар:
1.Тауар бағасын төмендетуге көмектеседі;
2.Кәсіпорын пайдасын ұлғайтуға жол ашады;
3.Кәсіпорын қаржылық жағдайын тұрақтандырады;
4.Кәсіпорын бәсекелестігін көтереді. ... ... құны ... ... ... ... ... ресурстарының, шикізат, материалдар, отын, энергия, негізгі қор, еңбек ... т.б. ... ... ... ... құн ... ... шамасын білдіреді. Өнімнің өзіндік құнын құрайтын шығындар экономикалық мазмұны бойынша ... ... ... ... еңбек ақы төлеу шығындары;
* әлеуметтік қажеттілікке аудару;
* негізгі қор амортизациясы;
* ... ... ... ... ... ... құны өнімді өндіріс үрдісінде қолданылатын табиғат ресурстарының, шикізат, материалдар, отын, энергия, негізгі қор, еңбек ресурстары т.б. шығындардың ... ... ... құн ... шығын шамасын білдіреді. Өнімнің өзіндік құнын құрайтын шығындар экономикалық мазмұны бойынша былай топталады:
:: материалдық шығындар;
:: еңбек ақы төлеу шығындары;
:: әлеуметтік қажеттілікке аудару;
:: ... қор ... ... ... халық шаруашылығының барлық саласында (қазып шығаратын өндірістен басқа) өзіндік құнның негізгі бөлігін құрайды. Оның құрамына: шикізат, материалдар, сатып алынған жартылай ... ... ... ... отын, энергия, тағы басқа шығындар кіреді (ыдыс, орау материалдары, құралдар, бөлшек заттар, т.б).
өнімнің өзіндік құнына қажетті жанды ... ... ... Оған ... ... ... ... ақысы кіреді. Атап айтсақ, кесімді баға бойынша, тарифтік ставка және қызмет бағасы бойынша есептелінген жұмысшылардың, инженер-техник жұмыскерлердің, ... ... ... ... ... ... қосымша төленген ақы, өндірістік нәтиже үшін төленген сыйақы, кезекті және қосымша демалыс алып ... ... ... үшін ... ... ... еткен жылдарына төлем, т.б шығындар кіреді.
Өзіндік құнға мыналар кірмейді: материалдық көмек, ардагерлерге ... ақы, ... ... ... ... ... ақысы, дивиденттер, өтемақы, жол ақысы т.б.
. Бұрын зейнеткерлік қорға, Мемлекеттік жұмыспен қамту қорына, мемлекеттік және ... емес ... ... органдарының қойған нормасы бойынша аударымдар кірген болатын. Бюджеттен тыс қорлар, мақсатты қорлар деп аталды. Қазір зейнетақы ... ... ... ... ... медициналық сақтандыру жарнасы, салалық сақтандыру тарифі кіреді.
негізгі өндірістік қорлардың тозуын қалпына келтіру үшін ... ... ... ... ... ол ... қордың баланстық құны мен тағайындалған нормадан есептеледі.
Жоғарыда келтірілген шығын элементтеріне кірмеген шығындар элементіне жатады. Олар - ... ... ... ... ... ... бойынша төлемдер, іс-сапарға кеткен шығындар, байланыс қызметіне төлеу, қоршаған ортаны ластағаны үшін ... ... ... ... алу, т.б.
Жоспарлау, есепке алу және бөлу әдістеріне ... ... ... ... ... сметасы) бойынша топтастырылады. Өнімді өндіру мен өткізудегі шығындар сметасы кәсіпорынның ... ... ... ... есептеледі. Мысалы, "Еңбек ақы төлеу" жұмыскерлердің қай категорияға жататына байланыссыз барлық еңбек ақы ... ... ... ... ... кіші ... ... персоналының еңбекақысы деп бөлінбейді. Немесе станок, өндірістік ғимарат, көлік деп бөлінбейді.
Кәсіпорын үшін экономикалық элемент ... ... ... үлкен маңызы бар. Сметалық бөлуде кәсіпорынның түрлі ресурстарды жалпы тұтыну көлемі анықталады.
1.1 Калькуляциялау
Калькуляциялау - Өнім, жұмыс және ... ... ... өзіндік құнын есептеу. Ол кәсіпорын жұмысына оперативті басшылық жасау үшін өте маңызды, өйткені ішкі резервтерді ... ... және ... ... ... одан әрі ... оның ... қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді. Калькуляция өндірістегі өнімнің нақтылай түрін
өндіру мен өткізуге,сондай-ақ көрсетілген қызмет бірліктерін(жүк тасу, ... ... және т.б) ... ... ... шыққан шығындар жинақталып қорытылады.
Өнімнің өзіндік құны бұл өндіріске жәнеөткізуге кететін ақшалай түрдегі шығындар.
Калькуляциялау бұл ... ... ... деәр бір ... де ... ... есептеу. Ол кәсіпорын жұмысын оперативті басқаруда маңызды орын ... ... ішкі ... дер ... ... ... ... оны өнімнің өзіндік құнын жоспарлауға және өнімнің ... ... ... ... ескеретін негізгі бағасын белгілеуде пайдаланады.
Калькуляцияда субъект шығындары ... ... ... ... ұйым ... белгілі бір қызметпен айналысатыны белгілі( өнім өндіру, ... ... Осы ... ... ... ... ... күшін, еңбек құралын және материалдық құндылықтарды пайдаланатын болғандықтан барлық ... ... ... ... ... тура ... Бұл ... жиыны өндірілген өнімнің, көрсетілген қызметтің өзіндік құнын ... ... ол ... ... үшін ... ... ... болып табылады. Бухгалтерлік есепте оны, яғни өндірген өнімнің, көрсетілген қызметтің нақты өзіндік құнын анықтау әдісін ... деп ... ... ... - ... оны ... ... яғни өткізуге, ішкі тұтынуға арналған өнімнің бірлігіне қанша болатынын есептеу.
Калькуляциялаудың мына ... ... ... ...
* ... ... озық ... мен өндірістің және жұмыстың жақсы ұйымдастырылуын білдіретін өндіріс қаражатының прогрессивті нормасы негізінде жоспарланған ... ... ... калькуляцияның бір түрі сметалық калькуляция, оны бір рет шығатын (бірегей) бұйымға немесе жұмысқа, тапсырыс берушілермен есептесу, баға белгілеу, басқа мақсаттар үшін ... ... ...
* ... ... калькуляция
* Ағымдағыжоспарлыкалькуляцияныңәртүрлілігіболыптабылады. Оныңнегізіндекөбінесеқолжеткізгеншығындеңгейінсипаттайтынағымдағыәрекетететіннормаларжатады
Жобалық калькуляция
* Келешекке құрылған жоспарлы калькуляцияның әр түрлілігі болып ... Ол ... ... жаңа ... және технологияның тиімділігін анықтау үшін қолданылады
Алдын ала жүргізілетін калькуляция
* Нақтышығыннегізіндежәнеонайданемесетөртіншітоқсандағынемесебасқакезеңдегіболжалдықөнімөндіруменшығынбойыншаесепайырысудыңбасқакезеңіндеалынатыннақтыөнімнегізіндежасалады. Бұлкалькуляцияныңмәліметтеріөнімөндірудіңағымдықжылдағынәтижесіналдыналаанықтаудақолданылады.
Өнімнің өзіндік құнын есептеу ... деп ... ... ... ... ... ... өнім бірлігінің өзіндік құнын анықтауға, ассортимент топтары бойынша шығындарды бөлуге, жұмыстың әрбір түрі ... ... ... ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді. Есеп бергенде де көбіне калькуляция статьялары бойынша жасалып, талдау жүргізіледі.
Калькуляция статьялары бойынша топтауды ... ... ... ... болу ... ... өнімді жасау үрдісі, өндіріске қызмет көрсету немесе кәсіпорынды басқару бойынша біріктіреді. Калькуляция жасау үшін мынадай ... ... ... ... шикізат, негізгі материал, жартылай фабрикаттар, құрастырушы бұйымдар (қайтарылатын ... ... ... қосымша материалдар;
* технологиялық мақсатқа отын;
* технологиялық мақсатқа энергия;
* өндірістік жұмысшылардың негізгі еңбек ... ... ... ... еңбек ақысы;
* өндірістік жұмысшылардың еңбек ақысы бойынша әлеуметтік қажеттілікке аударым;
* жабдықтарды ұстау мен пайдалануға кеткен шығындар;
* жаңа ... ... мен ... ... ... цехтық шығындар;
Цехтың өзіндік құны
* Жалпы өндірістік шығындар;
* ... ... ... ... ... ... ... тыс шығындар
Тауар өнімінің толық өзіндік құны
Өнімніңөзіндікқұнынакіретіншығындармынандайдәстүрлітүргебөлінеді:
Цехтық - тікелейшығындарменжалпыөндірістікшығыстардыбіріктіреді, өнімдідайындауғакеткенцехтықшығындардысипаттайды;
Өндірістік - ... - ... ... ... аударымы + Тікелей материалдық шығындар + Қосымша (үстеме) шығыстар = ... ... ... = ... +коммерциялықшығыстар +әкімшілікшығыстар = толықөзіндікқұн
Өзіндік құнның экономикалық мазмұны - ... ... ... ... және ... ... өндірілетін барлық элементердегі жай ұдайы өндірісті, өндірістік қорларды және жұмыс күштерін қамтамасыз ету. Осыарада, кәсіпорынныңөзіндікқұныныңмаңыздыэлементтері: амортизация, жұмсалғанматериалдықресурстардыңқұны, еңбекақы-бұлшығындардыңбастыстатьялары. ... ... ... ... - ... ... ... кәсіпорын үшін арнайы шараларды ұйымдастыру арқылы жүзеге асады. Шығындарды басқару арқылы мынадай мүмкіндіктерге қол жеткізіледі:
* максималды пайда табу үшін;
* кәсіпорын ... ... ... ... ... өнімінің бәсекелестігін жоғарылатуға мүмкіндік береді;
* кәсіпорын тәуекелділгін ... ... ... жолдары мынадай:
+ материалдық ресурстарды дұрыс пайдалану;
+ кәсіпорында қолданылатын ... ... ... тиімділігін арттыру;
+ еңбек ресурстарының сапасын арттыру;
+ өндірісті ұйымдардың жаңа әдістерін қолдану;
+ кәсіпорынның нарықтағы стратегиясын ұтымды қалыптастыру және оны ... ... ... ... ... ... экономикасы дамыған елдерде маркетинг кәсіпорынның нарықтық және өндірістік стратегиясын анықтайтын басқарудың басты көрсеткіші ретінде қаралады.
Осыған байланысты, ол ... ... ... зерттеу мен болжау негізінде мол табыс табуға, сыртқы өнім шығарушы ішкі және сыртқы нарықтың қазіргі жағдайын және оның болашағын білуге ... ... ... ... ... бәсекелестікті зерттеу, баға саясатын қамтамасыз ету, өнімді өткізу мен жарнамалауды ынталандыру, тауарларды өткізуді тиімді ұйымдастыруды қалыптастыру және де т.б. ... ... ... мен тұтынушыны байланыстыру және олардың бірін-бірі табуға жәрдем беру - маркетинг ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның кез-келген шаруашылық қызметін басқару жүйесінің манызды бөлігі болып табылады.
Маркетинг - бұл ... ... ... қызметінің түрлерін өзара іс-әрекеттерін қамтитын өндірісті ұйымдастыру және өнімді өткізудегі кешенді жүйе: жоспарлау, баға құрылымы, сату операциялары, шикізаттарды, тауарларды жеткізу және т.б. ... ... ... ... ең ... пайда табу, негізгі міндеті - кәсіпорын қызметінің тұрақтылығын және стратегиялық мақсаттарға жетуді қамтамасыз ету.
Кәсіпорынның маркетингтікортасы дегеніміз маркетинг қызметінің ... өз ... ... байланыс жасауларына тиімді ықпал ететін және кәсіпорыннан тыс іс атқаратын субъектілер жиынтығы.
Маркетингтік орта:
* макро;
* ... ... ... орта - ... ... ... ... ықпал ететін демография, экономикалық, табиғи, ғылыми-техникалық, саяси және мәдени факторлардың ... жүйе ... ... ішкі және ... ... ... ортаға - экономикалық саясат, құқықтық жағдай, экономикалық, әлеуметтік, экологиялық және технологиялық жағдайлар ... ... - ... ... ... және ... ... маркетинг және т.б. жатады. Кәсіпорынның ішкі ортасына кіретін факторларды біз ... ... және ... ... ... ... ... бөлек қарастырдық. Сондықтан кәсіпорынның сыртқы ортасына тоқталайық. ... ... ... оның ... ортасынан көрінеді. Сондықтан сыртқы ортаны шеберлікпен реттеп отырудың және оның кәсіпорынның ішкі құрылымымен үйлесімді байланысын қамтамасыз етудің ... ... ... ... деп белгілі бір уақыт бірлігінде өндіріс жабдықтарын, өндіріс алаңын, инновациялық технологияны қолдана отырып, еңбекті ұйымдастыруды тиімді және өндірісте өнім ... ... ... ... ... етіп, өнім көлемін барынша мол өндіру (жұмысты орындау, қызмет көрсету) түсінеміз.
Ереже бойынша өндіріс қуаттылығы табиғи ... ... өнім ... ... жоспарланады. Мысалы, машина жасау зауытында өндіріс қуаттылығы жылдық машина өндіріс, жабдықтар, қосалқы бөлшектер өндіру негізінде саналады. Кәсіпорынның ... ... ... ... ... және экономикалық негізгі қатынастары арқылы белгіленеді.
Өндірістің қуаттылығын анықтайтын ... ... ... ... ... ... агрегаттарды т.б. саны;
* Кәсіпорындағы және цехтардағы өндіріс алаңдары;
* Кәсіпорынның жұмыс режимі;
* Машинаны, механизмдерді, агрегаттарды т.б. пайдаланудың технико-экономикалық мөлшері.
* ... ... ... түрлері бойынша ажыратуға болады: белгіленген жобадағы қуаттылық, кәсіпорынның жетекші өндіріс бөлімшелерінің қуаттылығы, бастапқы жоспарлау ... ... ... ... ... соңында белгіленген қуаттылық, өндіріс бағдарламасын есептеу негізінде анықталған орташа жылдық қызметкерлер ... ... ... ... ... қуаты негізгі өндірістік қорды толық күйінде ұтымды жағдайда пайдалана отырып уақыт бірлігінде өндірілетін белгілі бір сапа мен ассортименттегі ... ең ... ... ... ... ... жан - ... қарастыруға болады, осыдан келіп теориялық, максималды, экономикалық, практикалық қуат деп ажыратады.
* Теориялық (жобалық) қуат өндірістің қалыпты ... ... ... ең жоғарға көлемде шығаруын сипаттайды.
* Бұл көрсеткіш жаңа жобаларды негіздегенде, өндірісті кеңейткенде, басқа да инновациялық шараларды ... ... ... (ең ... қуат - игерілген өнімнің қарапайым құрамында есепті кезең ішіндегі теориялық жағынан шығаруға ... ... ... ... ... саны мен жұмыс күндерін көбейтуге және тек орнатылған жабдықтарды пайдаланғанда мүмкін болатын.
* Экономикалық қуат деп өндіріс ... ... және ... ... байланысты кәсіпорынға әрі қарай өсіруге тиімсіз өндіріс шегін айтады.
* Практикалық қуат - ... ... ... ... мүмкін болатын ең жоғарғы өнім көлемі. Көбінде бұл ... ... ... ... ... ... ... өндірістік алаңдарды есептей отырып анықтайды, ал жоспарлаған ... ... ... өнім ... ... шама деп ... қуат - ... шама, түрлі факторлардың әсерінен өзгеріп отырады. Сондықтан ол белгілі бір деңгей кезеңінде тіпті календарлық күнге есептеледі. ... ... ... шығарылатын өнімнің сапасына айрықша талап қояды. Қазіргі уақытта кез келген кәсіпорынның өміршеңдігі, оның тауарлар нарығындағы және қызмет көрсетудегі орнықты ... ... ... ... ... деңгейін көрсетеді.
Өз кезегінде бәсекеге жарамдылык екі көрсеткішке байланысты - баға ... және өнім ... ... ... ... екінші фактор бірте-бірте бірінші орынға шыға бастады. Еңбек өнімділігі, ресурстардың барлық түрлерін үнемдеу сияқты көрсеткіштер өнімнің ... ... ... ... - фирманың мәртебесі, пайданың өсуі, фирманың өсіп-өркендеуінің ... ... ... қызметінің маңызды көрсеткіші.
Өнімнің сапасы - бұл белгілі ... ... ... ... пайдалы қасиеттерінің жиынтығы. Өнімнің сапасын арттыру нарықтық экономикадағы кәсіпорынның алар орнын, ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... ... және кәсіпорында қолданылатын барлық ресурстарды тиімді пайдалануды анықтайды.
Өнім сапасы - ... ... ... қанағаттандыру қасиеттерінің жиынтығы. Сапа көрсеткіштері:
* Тағайындалу көрсеткіштері - ... ... ... ... ... және оның ... ... қолданылатындығын білдіреді: мысалы, сыныптамалық (электр приборының қуаттылығы мен қысымдылығы), функционалдық (дәлдігі, өлшеу шегі, прибордың қызмет ету қашықтығы), конструктивтік (салмағы, ... ... ... ... (отынды жұмсау, автомашинаның ең көп жылдамдығы), құрамы мен құрылымы ... ... ... ... ... ... арналған (жастарға, қарттарға, балаларға).
* Сенімділік көрсеткіштері - ... ұзақ ... ... ... ... және ... жататындығы.
* Қауіпсіздік көрсеткіштері - сатып ... мен ... ... ... үшін ... ... ... сақтау, тасымалдау, қызмет көрсету кезінде қауіпсіздігін білдіреді.
* ... ... - ... ... және адамның физиологиялық қасиеттері кешенімен байланысын білдіреді, мысалы, гигиеналық жағынан (жарықтылығы, жылулығы, ылғалдылығы), психофизиологиялық (күш, ... ... ... ... ... да ... ... көрсеткіштер - эстетикалық жағынан өнімнің тауарлық түрінің тұрақтылығын, сәнге сәйкестігін, тұтастылығын, ... ... ... ... ... ... - бұл өнімді стандарттық, ерекше құрамдас бөліктерімен жабдықтау.
* ... ... - ... тасымалдау мүмкіншілігін көрсетеді.
* Патенттік-құқықтық көрсеткіштері - өнімнің патенттік тазалығын сипаттайды.
* ... ... - бұл ... ... ... ... туындайтын зиянды салдардың қоршаған ортаға зардабының деңгейін ... ... ... ... диск сияқты өнімдерді өндіру экологиялық қауіпсіз болмауы да мүмкін.
* Технологиялық көрсеткіштері - өнімді дайындау және жөндеу кезінде ... ... ... ... ету үшін ... ... тиімділігін сипаттайды.
Аталған көрсеткіштердің жиынтығы өнім сапасын қалыптастырады.
Сапаның көрсеткішін анықтау оның сандық манызын түсіну болып табылады. Ол үшін практикада өнімнің өзіндік ... ... мына ... ... ... әдіс ... ... көмегімен);
тіркеу әдісі - бүл тіркеуге және есептеуге негізделген. Тіркеу әдісі мынадайкөрсеткіштермен, атап айтқанда: қауіпсіздік, патенттік-құқықтық стандарттау, сәйкестендірумен анықталуы ... ... - ... ... ... ... анықтау үшін арнайы математикалық үлгілерді қолдануға негізделеді;
органолептік әдіс - адам ... ... ... дәм, ... ... ... ... маңыздылықтың дәлдігі және растылығы адамдардың біліктілігі мен қабілеттілігіне байланысты;
социологиялықәдіс - өнім, оны нақты немесе тұтынушылардың мүмкіншілігі туралы ... ... және ... ... ... ... әдіс- мамандар тобы арқылы іске асырылады. Мысалы, дизайнерлер,дәм айырушылар.
2 Пайда
Кәсіпорын пайдасы маңызды экономикалық категория және кез келген коммерциялық ұйымның негізгі ... ... ... ... ... ... сферасында жасалынған таза табысты білдіреді.
Пайданың мәні мынада: өндіріс тиімділігін, өндірілетін өнімнің көлемі мен ... ... ... ... өзіндік құн деңгейін барынша толық көрсететін көрсеткіш болып табылады.
Пайда ... ... ... ... ретінде белгілі бір қызметтерді атқарады:
* Пайда соңғы қаржылық ... ... яғни ... ... ... ... ... пайда кәсіпорынның қызмет ету барысында түскен табысы кеткен барлық шығынды жабатынын білдіреді.
* Пайданың ынталаушылық қызметі ... ол бір ... ... нәтиже, сонымен қатар, қаржылық ресурстардың негізгі элементі болып табылады. Салықтарды және басқа да міндетті төлемдерді төлегеннен ... ... ... ... таза ... үлесі өндірісті кеңейтуге, кәсіпорынның ғылыми - техникалық және әлеуметтік жағынан дамуын қаржыландыруға жеткілікті болуы тиіс.
* Пайда түрлі ... ... ... ... бір көзі ... ... Ол ... салық түрінде түсіп, қоғамдық қажеттілікті қанағаттандыруды, мемлекеттің өз қызметін атқаруды, мемлекеттік инвестициялық, ... ... және ... ... ... қаржыландырады.
Шаруашылық тәжірибеде пайданың келесідей түрлері ажыратылады: жалпы пайда, баланстық пайда, ... ... таза ... ... ... деп ... өткізуден түскен түсімнен өнімнің өзіндік құнын шегергеннен қалған айырманы айтады.
Баланстық пайда ... ... ... ... өткізуден түскен пайда;
* Тауар өнімінің құрамына жатпайтын басқа өнімдерді өткізуден және қызмет көрсетуден түскен пайда;
* Өткізуден тыс ... ... ... ... ... ... Оған жататындар: айыппұлдар, сыйлықтар және т.б.
* Негізгі қорларды және басқа мүліктерді сатудан түскен пайда.
Есептеулік пайда - бұл негізгі ... және ... ... ... және банктерден алған несиелерді шегергенде бюджетке түсетін жалпы баланстық пайда.
Пайдаға салынатын салықты төлегеннен қалған пайданың ... таза ... деп ... ... ... ... ... сай бөлінеді. Таза пайда есебінен кәсіпорын акционерлеріне дивиденд төленеді. Жинақ, тұтыну, резервтік қорлар құрылады. Жинақ қоры арнайы қорлардан ... ... ... ... қоры, ғылыми-техникалық даму қоры, әлеуметтік даму қоры, т.б. Тұтыну қоры ... ... ... ... ... ... ... мақсаттағы қор, облигациялар бойынша пайыз төлеу қоры, дивиденд төлеу қоры және т.б. меншікті айналыс капиталы толықтырылады. ... ... мына ... ... ... ... ғылыми-зерттеу, жобалық, конструкторлық және технологиялық жұмыстарға, жаңа өнім мен ... ... ... ... ... ... тұрған өндірісті қайта құру мен қайта жарақтандыруға, кәсіпорынды кеңейтуге бағытталады;
* ... ... ... кәсіпорын балансындағы әлеуметтік-тұрмыстық объектілерді пайдалануға, өндірістік емес саладағы объектілерді салуға, кәсіпорын деңгейінде өтетін сауықтыру, мәдени көпшілік ... ... ... ... ... ... ... тапсырмаларды орындаған үшін материалдық көтермелеу, жаңа техниканы жасап, игергені үшін сыйақы төлеуге, ардагерлерге ... ... ... ... шығарып салуға, т.б. жұмсалады.
Пайда кәсіпорын қызметінің экономикалық тиімділік көрсеткіші болғанымен, оның тиімділігін толық көрсете алмайды. Кәсіпорын қызметінің ... ... үшін ... ... осы ... ... ... ресурстармен немесе шығындармен салыстыру керек.
3 Рентабельділік
Рентабельділік - өндіріс тиімділігінің ең ... ... ... ... жұмсалынған шығындардың қайтарымдылығын және өнім өндірісі мен ... ... ... ... ... ... ...
Рентабельділіктің бірнеше көрсеткіштері бар:
* өнім рентабельділігі барлық сатылған өнім немесе өнімнің жеке түрлері бойынша есептеледі. Өнім ... (Рө) ... (П) ... өндіру мен өткізуге кеткен шығындар, яғни өнімнің өзіндік ... (Ө) ... ... ... Сату ... өнімді сатудан түскен пайданың түсімге қатынасы арқылы табылады. Барлық сатылған өнімнің пайдалылығын тауарлы ... ... ... ... ... алынған түсімнің қатынасына есептен шығарады; баланстық пайда жөнінде - өнімді сатудан алынған түсім: таза пайда жөнінде - өнімді сатудан алынған ... ... ... ... ... көрсеткіштері кәсіпорынның ағымдағы шығындарының тиімділігі және өнімді сату табысы жөнінді түсінік білдіреді.
Сату ... ... ... = Пайда/ сату көлемi*100 %; ... ... ... ... ол арқылы фирманың көлемiн, өндiрiс мүмкiндiгiн анықтауға болады. Сату көлемiн кәсiпорынның актив айналымдылығын ... ... ... ... ... үшiн табады:
Каа = Сату көлемi/ Активтiң жалпы сомасы; (3)
Кнк = Сату көлемi/ Негiзгi капитал. ... ... ... ... = ... ... капитал*100% ... ... ... ... рентабельділігі кәсіпорынның мүлкі қаншалықты тиімді қолданылатындығын білдіреді. Өндіріс қорларының рентабельділігі (пайдалылығы) баланстық пайданың негізгі өндірістік қорлары мен айналым ... ... ... ... ... ... Бұл көрсеткішті таза пайда арқылы да есептеуге болады.
(6)
мұнда: О - өнім көлемі;
Б - өнім ... ... - ... ... негізгі өндірістік қорлардың құны;
Ақ- айналым өндірістік қорлар құны.
Негiзгi ... ... = ... ... ... ... = Пайда /меншiктi капитал*100% ... Рмк - ... ... ...
* ... жеке ... ... таза пайданың баланс арқылы есептелінетін оның жеке қаржысының қатынасымен анықталады.
Қорытынды
Жалпы ... ... ... ... екi ... - шаруашылық iс-әрекет нәтижесi мен өндiрiс шығындарының ... ... ... ... ... ... мәселелерiнiң мәнi қолда бар ресурстарды пайдалану барысында әрбiр кеткен шығын бiрлiгiнде экономика нәтижесiнiң өсуiнен көрінеді.
Өндiрiстiң тиiмдiлiгiн ... ... ... ... ... ... үнемдеу арқылы да, капиталға жаңа салым жұмсау арқылы да, қолданылып жүрген капиталды жақсы қолдану жолымен де қол ... ... ... ... ... өнiмдiлiгi ұғымымен теңестiруге болмайды. Еңбек өнiмдiлiгi адамдардың өндiрiстiк iс-әрекетiнiң өнiмдiлiгiн ... бiр ... ... ... және ... еңбек шығынының шамасын анықтайды. Еңбек өнiмдiлiгiнiң өсуi тек ... ... ... ... ... көрсетедi, ал өндiрiс тиiмдiлiгi барлық шығындардың (ағымдағы және бiр ... ... ... ... ... ... тиiмдiлiктiң көрiну формасы әртүрлi. Тиiмдiлiктiң техникалық және әлеуметтiк ... ... ... ... ... мен ... қолдану нәтижелiгiн сипаттайды. Әлеуметтiк тиiмдiлiк нақты әлеуметтiк мiндеттердi ... ... ... жағдайын жақсарту, еңбектi қорғау, қоршаған ортаны сақтау,т.б.). Әдетте әлеуметтiк тиiмдiлiк экономикалық тиiмдiлiкпен тығыз байланысты, өйткенi кез ... ... ... ... өндiрiстiң дамуы болып табылады.
Тиiмдiлiк белгiлерiнiң мәнi алынған нәтиженiң көптiгi мен кеткен шығындардың ... ... ... ... ... әдебиеттер
1 Сергеев И.В. Экономика предприятия. М.: , 2000 г., 159-185 б.
2 Грузинов В.П. Экономика предприятия. М.: , 2002 г., 150-167 б
3 ... ... / под ред. О.И. ... М.: , 2000 г., 146-165 б.
4 Бейсенова М., Садықбаева А. Кәсіпорын экономикасы (есептер жинағы), ... , 2002 ж., 12-24 б
5 ... В.Ф. ... ... М: ... и статистика, 1989.
6 Калькуляция себестоимости в промышленности: ... ... Под. Ред ... В.А ... М: Финансы и статистика, 1989
7 Николаева С.А, Шишкова Т. Управленческий ... ... 2001 15 ... Н.Г. ... ... Управление персаналом.М, 2001

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өнімнің өзіндік құны,пайда,рентабельділікті арттыру әдістері өнімнің өзіндік құнын төмендету5 бет
Өнімнің өзіндік құнын төмендету және пайда,рентабельділікті арттыру әдістері22 бет
Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда, рентабельділікті арттыру4 бет
Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда, рентабельділікті арттыру әдістері10 бет
Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда, рентабельділікті арттыру әдістері жайлы17 бет
Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда, рентабельділікті арттыру әдістері жайлы ақпарат4 бет
Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда, рентабельділікті арттыру әдістері жайлы мәлімет23 бет
Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда, рентабельділікті арттыру әдістері туралы3 бет
Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда, рентабельділікті арттыру әдістері туралы мәлімет15 бет
Өнімнің өзіндік құнын төмендету, пайда,рентабельділікті арттыру әдістері12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь