Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы

1.Психогенетиканың генетикалық негіздері
2.Адамдың тұқым қуалаушылығын зерттеу әдістері
3.Негізгі ұғымдар
4.Белгілердің тәуелсіз ажырау заңдылығы
5.Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Генетика — бүкіл тірі ағзаларға тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. Ағзалардың тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі туралы ғылымды генетика деп атайды (грекше “genetіkos” — шығу тегіне тән). Бұл атауды 1906 жылы ағылшын биологы У.Бэтсон ұсынды.
Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, оларды қоғамды дамыту үшін пайдаланудың жолдарын шешуде генетика ғылымы зор үлес қосты. Сондықтан, биология ғылымының басқа салаларының арасында маңызды орын алады. Жер бетіндегі тірі материяның дамуы олардың үздіксіз ұрпақ алмастыруымен қатар жүріп отырады.
Грегор Мендель. Опыты над растительными гибридами. — М.: Наука, 1965 (Классики науки)
Марк Пташне . Переключение генов: регуляция генной активности и фаг λ. — М.: Мир, 1988
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
СТУДЕНТТІҢ ӨЗДІК ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы: Психогенетиканың генетикалық негіздері
Орындаған: ... ... ... ... ... генетикалық негіздері
3474085728980Генетика -- бүкіл тірі ағзаларға тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. ... ... ... мен өзгергіштігі туралы ғылымды генетика деп атайды (грекше "genetіkos" -- шығу ... тән). Бұл ... 1906 жылы ... биологы У.Бэтсон ұсынды.
Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, ... ... ... үшін ... ... ... генетика ғылымы зор үлес қосты. Сондықтан, биология ғылымының басқа салаларының арасында маңызды орын ... Жер ... тірі ... ... ... ... ұрпақ алмастыруымен қатар жүріп отырады. Тіршілік организмдердің көбеюімен тікелей байланысты. Сол арқылы белгілі бір биологиялық түрге тән ... мен ... ... ... отырады. Басқаша айтқанда, ұрпақтар белгілі дәрежеде өзінің ... ... ... ... Мұны ... ... дейді. Көпшілік жағдайда организмнің белгілері мен қасиеттері ... ... ... ... ... ... ата-аналарына ұқсас болып келеді. Бірақ олардың арасында толық ... ... Бір ... ... ... бір-бірінен қандай да бір белгісі жөнінен айырмашылығы болады.Организмнің тұқым қуалаушылық қасиеті сыртқы орта факторларының ... ... ... ... Оны -- ... ... ... барысында организмнің белгілі бір қасиеттерінің тұрақты сақталуымен қатар, екінші ... ... ... Осыған байланысты олар жаңарып, түрлене түседі.Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік -- бірімен-бірі қатар жүретін, бір ... ... ... ... ... ... ... Адамдың тұқым қуалаушылығын зерттеу әдістері
* Будандастыру (гибритизация) әдісі бойынша бір немесе бірнеше белгі бойынша айырмашылығы бар екі ... ... ... ... ... ... гибридтер деп аталады.
* Генеологиялық әдіс. Бұл әдіс негізінде адамда болатын түрлі белгілер мен қасиеттердің немесе аурулардың ... ... оның ... қатысын құрып, туыстарының арасында таралуын және ата-бабасынан ұрпақтан - ұрпаққа қалай берілгенін зеріттеу жатады. мұндай әдіспен ... ... ... ... ... ... болады.
* Егіздерді салыстыру әдісі. Бұл әдісті бір жұмыртқалы егіздердің (бір жұмыртқадан дамығандықтан) ... ... ... әр ... ... қалыптасуна сыртқы ортаның әсерін зерттелінеді.
* Цитогенетикалық әдіс. Бұл әдісте кариотип, яғни хромосомалардың саны, пішіні және мөлшері зеріттелінеді. Адамда пайда ... ... және ... ... ... мүмкіндік туғызады. Мұндай өзгерістер түрлі аурулардың тууына себепкер болады. Сондықтан цитогенетикалық әдісті медицинада диагностикалық мақсатта қолданады.
* Биохимиялық әдіс. Адамда болатын зат ... ... ... ... қуалайтын өзгерістермен тікелей байланысты. Бұл әдіспен гендік мутацияны анықтауға болады. Биохимиялық әдістің практикалық та үлкен ... бар. ... ... талдау жасау арқылы баланың ата-анасын дәл анықтап табуға болады.
* Популяциялық әдіс. Бұл әдіспен ... және ... ... ... ... ... әдіс ... популяция генофондында түрлі аурулардың қаншасы гетерозиготалық және гомозиготалық күйде таралғаны жайлы ақпарат береді.
Негізгі ұғымдар
Ген- тұқым қуалаушылықтың ... және ... ... Ген (генетикалық тұрғыдан) - ағзаның бір немесе бірнеше белгісін анықтайтын хромосома бөлігі. Гомологиялық хромосомалардың белгілі бөлігінде ... бір ... ... әсер ... жұп ... аллельді деп атайды. Мысалы, гомологиялық хромосомалардың бірінде гүлдің күлтесінің түсін белгілейтін генде ақ ... ... ген, ал ... ... ... қалыптастыратын ген орналасуы мүмкін. Күлтенің түсін қалыптастыратын гендер- ақ және қызыл күлте, бір-біріне аллельді гендер. Гомологиялық хромосомалар - ... ... мен ... ... ... ... жұп ... Гомологиялық хромосомалар тек диплоидті жасушаларда ғана кездеседі. Олар эукариоттардың жыныс ... ... және ... ... гомозиготты және гейтерозиготты болып келеді. Гомозигота деп аллельді гендердің екеуі де доминантты (АА) не ... де ... (аа) ... ... ... Гетерозиготалы организмнің аллельді гендері екі түрлі (Аа).
Генетикадағы қолданылатын ең негізгі әдіс будандастыру. Гибритизация ... бір ... ... ... ... ... екі ... будандастырады. Ата-ананың бір-бірінен ажратылатын белгілерінің санына қарай будандастырудың түрлері:
* Монигибридті будандастыруда шағылыстырылған ата-ана бір-бірінен бір белгі бойынша ажратылады.
* ... ... ... екі ... бойынша ажратылатын даралар шағылыстырылады.Полигибридті будандастыруда бір-бірінен бірнеше белгі бойынша ажратылатын даралар шағылыстырылады.
* Будандастыруды және оның нәтижелерін сызба ... ... жазу үшін ... ... ... - ... Parental -- ата-ана)Ғ - ұрпақ (лат.filia-ұрпақ)Ғ¹- бірінші ұрпақ, яғни олар ... ... реті ... ... ... яғни олар Ғ¹-дің ұрпақтары. -- аналық жынысы -- аталық жынысыХ - шағылыстыру белгіс: -- ... ... ... ... ... ... сандық арақатнасы.Гибродологиялық әдіс алғаш рет австрялық ғалым Г.Мендель тарапынан қолданылды (1865). Ол ... ... ... ... өсімдігін қолданды. Мендель бір-бірінен бір, екі және одан да көп ... ... ... таза ... ... будандастырды. Сөйтіп, ол бірінші, екінші және т.с.с. реттік ... ... ... ... матиматикалық жол мен зеріттеді. Алынған нәтижелер бойынша тұқым ... ... ... Гибридті бірінші ұрпақтың біркелкілік заңы (Мендельдің бірінші заңы)Г.Мендель тұқымы сары асбұршақ өсімдігіне тұқымы жасыл ... ... ... де таза ... яғни ... еді.
Гибридті бірінші ұрпақтың біркелкілік заңы-Мендельдің бірінші заңы: таза іріктемелер будандастырылғанда гибридті бірінші ұрпақтың барлығының фенотиптері ... ... ... ... ... белгіні Мендель доминатты, ал көрінбей қалған белгіні рецессивті белгі деп атады.1) күлгін гүлден алынған аталық2) ақ гүл аталықтарынан ... ... ... гүл ... ... ... ... жетілген бұршаққын.4) бұршаққыннан шыққан дәндер егілді.5) зеріттелінген ұрпақ: барлығы күлгін гүлдер.
2) Белгілердің ажырау заңы (Мендельдің екінші заңы)
2173605262890Сонымен ажырау заңы (Мендельдің ... ... ... ... ... ... ... реттік ұрпақтарды өзара будандастырудың нәтижесінде алынған Ғ2-де фенотиптерінің арасында 3:1 арақатнасы бойынша ажырау байқалады, рецесивті даралар ұрпақтардың жалпы санына ... ... ... гетеризиготалы дараларды будандастырғанда пайда болған ұрпақтың бір бөлігінің ... ал бір ... ... ... көрсетуі.
Моногибридті будандастыруда фенотип бойынша ажырау арақатнасы 3:1 (толымды доминаттылық қатнаста) немесе 1:2:1 ... ... ... ... ... жағдайында фенотип бойынша ажырау- 9:3:3:1 немесе (3+1)2, ал полигибритті будандастырудағы арақатнасты (3+1)n формуласымен есептеуге болады.
Толымсыз доминанттылық немесе ... ... ... ... ген ... ... қарсы басымдылығын әрқашан көрсете алмайды. Мұндай жағдай толымсыз доминанттылық деп ... ... ... ... ... ... аралық белгісін көрсетеді. Мысалы, намазшамгүлдің реңінің тұқым қуалауы толымсыз ... ... ... ... ... ... будандастыру жүргізіліп екі белгі бойынша -тұқым түсі жәнетұқым бетінің тегістігі бойынша ... ... ... ... Сары ... ... ... пен жасыл кедір-бұршақ тұқымды асбұршақ шағылыстырылды. Екеуі де таза іріктемелер, яғни гомоиготалар еді. Кейін олардың ұрпағын өзара шағылыстырды. Бұл зеріттеулердің ... ол ... ... ұрпақтарда әр белгінің ажрауы жеке қарастырылғанда моногибридті будандастырудағыдай ажырайды (3:1), яғни екінші белгіден тәуелсіз ажырайды.
Ұрпақтың9/16-ы сары тегіс тұқымды3/16-і сары ... ... ... ... тұқымды1/16-і жасыл кедір-бұдыр тұқымдыЕкі белгіні бірге қарастырғанда фенотиптік ... ... ... ... ... түс ... ... 12/16-і сары,ал 4/16-і жасыл, яғни арақатнас моногибридті будандастырудағыдай 3:1. ... ... ... ... 12/16 - і тегіс, ал 4/16-і кедір-бұдыр, яғни арақатнас моногибридті будандастырудағыдай 3:1.
Мендельдің үшінші заңы немесе ... ... ... ... ... ... кезінде әр белгі басқа белгілерден тәуелсіз ажырайды.
Белгілердің тәуелсіз комбинациясының цитологиялық негізінде мейоз кезінде гомологиялық ... ... екі ... ... тәуелсіз түрде жылжуы жатыр. Мендельдің үшінші заңы тек басқа хромосома-ларда орналасқан гендер ғана жүзеге асады. Бұл заң бір ... ... ... ... ... ... ... тұқымқуалау
-586740119380Генетика ғылымы дами келе барлық белгілердің тұқымқуалауы Мендель заңына сәйкес келе ... ... ... ... ... ... ... тек басқа жұп хромосомаларда орналасқан гендерде ғана байқалады.ХХ ғ-дың 20-шы жылдарының ... ... және оның ... ... ... ... ... Зеріттеу объектісі ретінде жеміс шыбыны дрозофила таңдалды. өйткені оның тіршілік уақыты қысқа болғандықтан бір жылдың ішінде ондаған реттік ұрпақ ... ... және ... не бары 4 жұп, яғни 8 ... ... заңы ... бір ... орналасқан гендер көбінесе бірге тұқым қуалайды.
Бір хромосомада орналасқан гендер тіркескен гендер деп аталады. Бір хромосомада ... ... тобы ... ... ... ... немесе хромосомалардың айқасуы деп аталатын үрдістің нәтижесінде гендердің тіркесуі бұзылуы мүмкін. Кроссинговер-гомологтық I- де ... ... ... ... Кроссинговердің нәтижесінде сапа жағынан жаңа хромосомалар пайда болады, яғни генетикалық рекомбинацияға әкеледі. Гендер бір-бірінен ... алыс ... ... кроссинговер соғұрлым жиі болып тұрады. Яғни, кроссинговер жиілігі гендердің арақашықтығына тура пропорционалды. Осыған байланысты гендердің ... ... ... пен ... және олардың бір-бірінен арақашықтығын есептеу арқылы генетикалық карталар құрылған.Психогенетикадағы көптеген ізденістер жоғары психикалық қызметтің индивидтер арасындағы әртүрлілігін зият, ақыл-парасатпен ... ... мән ... ... ... ... ... гендер саны) мен ақыл-парасат күйінің көптеген көрсеткіштерінің арасында тікелей байланыс бар екендігін ... ... ... ... мен ... жеке тұлғалық психикалық ерекшеліктерді генотипке бейімдеуге ықпал етеді деген болжам күшін жойған жоқ.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
Грегор Мендель. Опыты над растительными гибридами. -- М.: ... 1965 ... ... ... . ... генов: регуляция генной активности и фаг λ. -- М.: Мир, 1988
http://www.psychologos.ru/articles/view/psihogenetika

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психогенетиканың генетикалық негіздері5 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері жайлы5 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері және мутация7 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы мәлімет11 бет
Егіздер психогенетикасының зерттеу объектісі жайында5 бет
Интеллектіні психогенетикалық зерттеу13 бет
Психогенетиканың қалыптасуы мен дамуы7 бет
"Азаматтық қоғам" түсінігінің генезисі33 бет
"Генетиканың даму тарихы."29 бет
"Мендельдік емес генетика"3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь