Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар

І. Кіріспе бөлім
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы.
2.2. Ағартушы.демократтық бағыттағы ақын.жазушылар.

ІІІ. Қорытынды бөлім
IV.Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Мақыш Қалтайұлы 1869 жылы қазіргі Астана қаласының маңында туылған — 1916 жылы сонда дүние салған — ағартушы, ақын. Ақмола медресесінде араб, парсы тілдерін үйреніп, дін ілімін меңгерген. Кейін Троицк қаласындағы “Расуля” медресесіне оқуға түсіп, біраз жыл “услу жәдид” әдісімен бала оқытқан. Меккеге барып, қажы атанған. Білімдарлығымен, ақындығымен танылып, “мәшһүр” деген атқа ие болды. Қазан қаласынан Мақыштың “Қалтайұлының қазақ ахуалынан бахыс еткен манзумасы” (1907 ж. татар тілінде, 1909 — 10 жылы қазақ тілінде), “Біраз ғибрат сөз” (1910), “Қазақтың айнасы” (1910), “Насихат қазақия” (1911), “Бар оқиға” (1912), “Тура жол” (1912) атты өлең кітаптары басылып шықты. Өлеңдерінде ақын өз дәуірінің қоғамдық-әлеуметтік жағдайын, қазақтың хал-ахуалын, әдет-ғұрпын жырлап, өнер-білімге, мәдениетке үндеді. Оның қоғамға, дүниеге көзқарасы жағынан діни-ағартушылық пікірі басым болды.
1. Мақыш Қалтайұлының шығармашылығы.
2. Торайғыров С. Үш томдық шығ. жин. – Алматы: Жібек жолы, 2003. - 2 т. – 256 б.
3. Қирабаев С. Әдебиетіміздің ақтаңдақ беттері. – Алматы: Білім, 1995. – 288 б.
4. Ісімақова А. Ахмет Байтұрсынұлы – қоғам қайраткері, ақын, қазақ тіл білімі мен әдебиеттануының реформаторы / Байтұрсынұлы А. Бес томдық шығармалар жинағы. – Алматы: Алаш, 2003. – 1 т. - 408 б.
5. Қазақ әдебиетінің тарихы. Он томдық. 6-том. – Алматы: Қазақпарат, 2006.
6.Әміренов,Ә.Д.
Дәуірі туғызған ақын(Мақыш Қалтайұлының ақындық мұрасы): оқу құралы / Ә.Д. Әміренов.- Павлодар, 2008.- 139б.
7.Ахметов З. Жаңа идеялар жаршысы / Дулатұлы М.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: 1. ... ... ... ... ... ... А.К. ... Еспенбетов А.С. ... КЯ - ... ... ... ... Негізгі бөлім
2.1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы.
2.2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар.
ІІІ. Қорытынды бөлім
IV.Пайдаланған әдебиеттер ... ... 1869 жылы ... Астана қаласының маңында туылған -- 1916 жылы сонда дүние салған -- ... ... ... ... ... парсы тілдерін үйреніп, дін ілімін меңгерген. Кейін Троицк қаласындағы "Расуля" медресесіне оқуға түсіп, біраз жыл "услу жәдид" ... бала ... ... барып, қажы атанған. Білімдарлығымен, ақындығымен танылып, "мәшһүр" деген атқа ие болды. ... ... ... "Қалтайұлының қазақ ахуалынан бахыс еткен манзумасы" (1907 ж. татар тілінде, 1909 -- 10 жылы қазақ тілінде), "Біраз ғибрат сөз" (1910), ... ... (1910), ... қазақия" (1911), "Бар оқиға" (1912), "Тура жол" (1912) атты өлең кітаптары ... ... ... ақын өз дәуірінің қоғамдық-әлеуметтік жағдайын, қазақтың хал-ахуалын, әдет-ғұрпын жырлап, өнер-білімге, мәдениетке үндеді. Оның қоғамға, дүниеге көзқарасы ... ... ... ... ... "Қазақ әкімдері", "Ишандар хақында", "Қожалар хақында" өлеңдерінде кейбір дүмше ... ... ... ... ... қашу", "Жасқа жақындасу", т.б. өлеңдерінде жастардың әр түрлі мінез-құлықтары сөз болады. Ағартушылық ... ... ... үйрену парыздылығы", "Орысша оқу керектігі", "Басқа жұрттар қандай халде?", т.б. өлеңдерінде айқын көрінеді. Мақыш аудармамен де айналысып, З.Каримидің ... (1913), ... "Сақ уа сұқ ... (1913) атты ... ... ... аударған. Сондай-ақ "Тұрмыш" атты қолжазба журнал да шығарған. Өзінің саяси-қоғамдық, ағартушылық ойларын баспасөз беттерінде жариялап тұрды. ... ... ... ... ... хақында" атты мақалалары жарияланған.
Мақыш Қалтаев шығармашылығында ... ... ... ... ... адамзаттық имандылыққа көбірек үндеген. Дінді адам жанының рухани тазаруы ... ... , , , , , атты ... тән ... ... ... бар. ... ақындары З.Кәрими мен Ғ.Рашидиден аударған , ... ... төл ... белгілер басым.
Діни білімі өте терең. Айналасына, қоғам құбылыстарына ... ... ... ... ... талабына лайық өз пікірін айта алған. Айналадағы өзгерістердің мәнін пайымдау дәрежесі жоғары санатта. Әлеумет ортасындағы теңсіздікті, кемшіліктері ... Бала ... ... ... ... ... пайдасы туралы пікірлері. өлеңдерінде адамгершілік пен имандылықты насихаттаған. Шығармаларында Алланы сүю, ... ... болу ... діни ... алға қою ... болуымен қатар, ой астарында өмірдің қиындығына төзу, алланың бергеніне масаттанбау ... ... асыл ... ... басым болған. М.Қалтаев өлеңдерінде ұлттық мүдде жоғары қойылып, Отанға, туған жерге ... ... ... ... ... дидактиканың көрініс беріп қалған. Ақынның тіл шұбарлығына жол беріп алатындығы. Өмірден түйгендерін, оқыған-білген нәрселерін ... ... ... ұйқас, ырғаққа түсіріп, баяндау тәсілінде жазуға бейім екендігі жайлы мәліметтер көп. М.Қалтаев поэзиясының идеялық ... ... ... көбіне уақыт тынысын дәл танып, күрделі ойларды арқау еткен пікірлер толғаған. Оның өз дәуіріндегі күрделі мәселелерді қозғап, халықты оятуға күш ... ... ... ... ... елеулі үлес қосқан XX ғасыр басындағы әдебиеттің көрнекті өкілі.
М.Қалтаевтың , , , , , атты ... тән ... ... ... Татар ақындары З.Кәрими мен Ғ.Рашидиден аударған , өлеңдер жинағындағы төл туындылық белгілер.Діни білімнің тереңдігі.Айналасына, қоғам ... ... ... күрделілігі.Кезінде заман талабына лайық өз пікірін айта алғандығы.Айналадағы өзгерістердің ... ... ... ... ортасындағы теңсіздікті, кемшіліктері сынауы.Бала оқыту, халыққа білім беру, оқудың пайдасы туралы пікірлері.өлеңдерінде адамгершілік пен имандылықты насихаттауы.Шығармаларында алланы сүю, ... ... болу ... діни ... алға қою басым болуымен қатар, ой астарында өмірдің қиындығына төзу, алланың бергеніне масаттанбау тәрізді адамдық асыл қасиеттерге ... ... ... ... ... ... ... Отанға, туған жерге деген сүйіспеншіліктің жырлануы.Қалтаев поэзиясында жалаң ... ... ... ... тіл шұбарлығына жол беріп алатындығы.Өмірден түйгендерін, оқыған-білген нәрселерін қарапайым қазақы тілмен ұйқас, ырғаққа түсіріп, баяндау тәсілінде жазуға бейім ... ... ... ... ... ... ... уақыт тынысын дәл танып, күрделі ойларды арқау еткен пікірлер толғайтыны.Оның өз дәуіріндегі күрделі мәселелерді қозғап, халықты оятуға күш ... ... ... ... ... елеулі үлес қосқаны. Қазан қаласынан Мақыштың "Қалтайұлының қазақ ахуалынан бахыс еткен манзумасы" (1907 ж. ... ... 1909 -- 10 жылы ... ... "Біраз ғибрат сөз" (1910), "Қазақтың айнасы" (1910), ... ... (1911), "Бар ... (1912), ... жол" (1912) атты өлең ... ... ... Өлеңдерінде ақын өз дәуірінің қоғамдық-әлеуметтік жағдайын, қазақтың хал-ахуалын, әдет-ғұрпын ... ... ... ... Оның ... ... ... жағынан діни-ағартушылық пікірі басым болды. "Қазақ әкімдері", "Ишандар хақында", "Қожалар хақында" өлеңдерінде кейбір дүмше молдаларды ... ... ... ... қашу", "Жасқа жақындасу", т.б. өлеңдерінде жастардың әр түрлі мінез-құлықтары сөз болады. Ағартушылық бағыттағы идеялары "ұылым ... ... ... оқу ... ... жұрттар қандай халде?", т.б. өлеңдерінде айқын көрінеді. Мақыш аудармамен де айналысып, З.Каримидің "Айна" (1913), Ұ.Рашидидің "Сақ уа сұқ халдері" (1913) атты ... ... ... ... ... бастап бірыңғай ағартушылық, ақындық жолға түседі. "Насихат қазақия" (1907), "Қалтай ... ... ... ... ... ... (1909), ... Қалтаев" (1910), "Қазақтың айнасы" (1910), "Тура жол" (1912), "Бар оқиға" (1913) атты өлең кітаптары жарық ... ... ... жыр , ... ... , терме үлгісінде жазылған. "Бұлбұл құс I ... (1910), ... II ... атты ... ... ... тіліне аударған. "Тұрмыш" атты қолжазба журнал шығарған.
Сондай-ақ "Тұрмыш" атты ... ... да ... ... ... ... ... баспасөз беттерінде жариялап тұрды. "Жолсыз газеттеріміздің бірі", "Газетаның керектігі хақында" атты мақалалары жарияланған.Мақыш Діни ағартушылық бағыттағы ақындар тобына ... ... ... ... ... пайдасы,адамгершілік-имандылықты насихаттаған. Мысал жанрында бірнеше шығармалар, заман тақырыбына мақалалар жазған.
ХХ ғасыр басындағы әдебиет шамамен ширек ғасырлық ... ... да ... ... ... ... құрылған 1917 жылдан бастап саналатындықтан, деп нақтылап алуға тура келеді. Екі ғасыр ... ... ... ... де мол ... ... қатар осы кездегі әдеби үрдіс, көркемдік таным заңдылықтары ... ... да ... ... ... ... түсіреді. Сондықтан да болу керек, қаншама тыйым салынады, сол тұстағы ірі-ірі қайраткер ақын-жазушылар саяси ... ... ... ... өзінде, бұл кезеңдегі әдебиеттің көкейтесті мәселелеріне әдебиетшілер әр уақыт айналып соғып, мән беріп отырды. Дегенмен, бұл дәуір әдебиетіне ашық мүдде ... ... тек КСРО ... ... елі ... ... бергі жылдарда, Алаш қайраткерлері аталғаннан бертінгі кезде ғана мүмкіндік туғаны тарихи шындық.
Солай ... те, өз ... ХХ ... ... ... ... біршама зерттеліп, түрлі сапалы ғылыми еңбектер де, зерттеу, оқулықтар да жарық көрді. Сәбит Мұқановтың (1932 ж), ... ... (1956 ж., 1993 ж.), ... ... (1941ж.), Белгібай Шалабаевтың (1968 ж.), Әнуар Дербісалиннің (1966 ж.), ... ... (1971 ж.), (1994 ж.), ... ... (1966), ... ... (1976), (1983), ... Бисенғалиевтың (1977 ж.), Диқан Қамзабекұлының (2002), т.б. монографилық оқулықтармен кітаптарда бұл кезең әдебиеті әр ... ... ... ССР ... ... ... атындағы Әдебиет және өнер институтының ғалымдар ұжымы бастырып шығарған (1994 ж.),

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар10 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар жайлы19 бет
АХМЕТ БАЙТҰРСЫНОВ (1873-1938)20 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы жайлы12 бет
Мақыш Қалтаев12 бет
Мақыш Қалтайұлы туралы13 бет
Xx ғасыр басындағы қазақ әдебиеті3 бет
XIX ғасыр қазақ ағартушыларының дүниеге көзқарасы15 бет
XVIII ғасырдың аяғы ХХ ғасырдың басындағы Сыр өңірі ишандары мен пірлері және олардың ағартушылық қызметі71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь