Оқушылардың білімін, дағдылары мен ептіліктерін анықтау әдістері

Білімді тексеру және бағалау
Білімді тексеруге қойылатын талаптар
Оқушылардың оқу жұмысын күнде бақылап отыру
Білімді тексеру және бағалау оқушының білім алуына көмектесіп, оның және мұғалімнің білім сапасы жөнінде сандық мәлімет береді. Мұғалім оқушының білім деңгейінен хабар алып, оның танымдық жұмысын ұйымдастыруға негіз жасайды. Мұғалім өз жұмысындағы жетістіктер мен кемшіліктерге баға беріп, жұмыс әдістерін толықтырып, түзетіп, жеке оқушылармен жұмыстың жолдарын және құралдарын тауып, бағдарламалық білімдердің меңгерілуі деңгейін анықтайды. Америкалық психолог Джон Флэйвеллдің зерттеулерінің нәтижесіне назар аударсақ 5-7 жас аралығындағы балалар берілген тапсырмаларды ретімен қайталап айтып береді, ал үлкендер есте сақтау үшін кшш салуға тура келеді екен. Осы жайтты ескере отырып оқушылардың білімін тексеруде кеңес психологі Лев Выготскийдің ЖАДА яғни жақан арада даму аймағы тәсіліне сүйену де жақсы нәтиже береді. Ол дегенімізбаланың өз бетімен реттей алмаған деңгейіне басқалардың көмегі арқылы жету. Оқушы тақырыпты қаншалықты деңгейде меңгергенін ұғады.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім Министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Оқушылардың білімін, дағдылары мен ептіліктерін анықтау әдістері.
Тексерген: Адильжанова ... ... ... - 2015 ... ... және ... ... білім алуына көмектесіп, оның және мұғалімнің білім ... ... ... ... ... ... ... білім деңгейінен хабар алып, оның танымдық жұмысын ұйымдастыруға негіз жасайды. Мұғалім өз жұмысындағы жетістіктер мен ... баға ... ... ... ... түзетіп, жеке оқушылармен жұмыстың жолдарын және құралдарын тауып, бағдарламалық білімдердің меңгерілуі ... ... ... ... Джон ... зерттеулерінің нәтижесіне назар аударсақ 5-7 жас аралығындағы балалар берілген ... ... ... ... ... ал үлкендер есте сақтау үшін кшш салуға тура келеді екен. Осы ... ... ... ... білімін тексеруде кеңес психологі Лев Выготскийдің ЖАДА яғни ... ... даму ... ... ... де жақсы нәтиже береді. Ол дегенімізбаланың өз бетімен реттей алмаған деңгейіне басқалардың көмегі арқылы ... ... ... деңгейде меңгергенін ұғады. Егер білімді тексермесе, онда оқушы өз білімін терең, жан-жақты және дұрыс бағалай алмайды. Оқушы баға ... соң ... ... ... жұмыстарын жетілдіруге, жақсы сапаларын дамытуға, білім, іскерлік, дағдыларындағы кемшіліктерді жоюға мүмкіндік алады.Білім, іскерлік және дағдыларды тексеру және бағалау тәрбиеге де ... ... ... өз ... ... ... туралы ой-пікірлері қалыптасып, қиындықты жеңуге ұмтылады. Баға оқушының өзі туралы ойына қозғау салады.Білімді тексеру және бағалаудың мемлекеттік ... бар. ... ... ... ... ... ... органдары оқушылардың үлгеріміне қарап бағалайды. Мектеп әкімшілігі, қалалық, аудандық, облыстық білім беру ісін басқару органдары, Білім және ғылым министрлігі оқушылардың ... ... ... және ... ... ... және кемшіліктерін білу үшін бақылау және тексеру ... ... ... ... ... ... ... және бақылаудың жүйелілігі, тұрақтылығы, міндеттілігі. Бұл талапты орындамау оқушылардың оқуға деген қатынасын нашарлатып, ... ... кері әсер ... ... ... ... ... іскерлік дағдысының бағаланатынын түсіну керек. Егер білімді тексеру және бағалау оқыту ... ... ... түрде енсе, онда оқушы мұғалімнің сұрақтары мен тапсырмаларына жауап беруге дайын болады.:: ... ... ... және дағдылары мемлекеттік .оқу бағдарламаларына сәйкес тексеріледі. Бағдарламаны меңгеру - білімді бағалаудың негізгі өлшемі. Мұғалім оқушының ... ... ... ... әдебиеттеріне кеңес, нұсқау, беріп, баға қоймайды.:: оқушылардың ... және ... ... ... және ... ... білімдерінің жалпы және ақыл-ой дамуына, жеке тұлғалық сапаларын қалыптастыруға ықпалын, оқуға әсерін білу;:: білім, ... ... ... ... ... ... ... кемшіліктерді оқушының өзі түзетуі;:: мұғалімнің оқушыларды білімдерін бақылап, бағалауға, кемшіліктерді жоюдың әдістемесі мен тәсілдерін ... ... ... әділ ... ... ... және басқаны бақылауы және бағалауы;:: әр тақырыпты оқудың нәтижесіне мұғалімнің және оқушылардың баға ... ... ... ... ... оқу ... ... көңіл-күйінің жақсы болуына көмектесуі.3. Оқушылардың оқу жұмысын күнде бақылап отыру. Бұл әдіс арқылы мұғалім ... ... ... қалай қабылдайтынын және түсінетінін, тәжірибелік іскерлік және дағдыларға машықтандыру кезінде өз бетімен атқара алатын жұмыстарын, оқуға икемділігін, қызығушылығын, ... ... ... алуын қадағалайды. Бақылау мәліметтеріне сүйеніп, мұғалім оқушылардың жеке ерекшіліктерін анықтап, оларды өз жұмысында қолданып, оқушылардың білімдерін дұрыс ... және ... ... ... ... алу үшін ... ... тұжырымдап, кеңестер береді, міндеттер қояды.Ауызша сұрау оқушылардың білімін тексеріп бағалау үшін жиі қолданылады. ... қою ... ... ... ... ... емес. Мысалға:
Бастама: -А.Құнанбайұлы кім?
Жауап: -қазақтың ұлы ақыны.
Кейінгі әрекет: -дұрыс .
Бұл үлгі бойынша баланың білімін ... ... ... ... ... Оқушылардың білімін тексеруден бұрын, біз мұғалімдер сұрақтарды дұрыс қоя ... ... ... ... ... болу, сынақтан өткізу, және басқаға бағыттау сияқты әртүрлі тәсілдерін ... ... ... түрткі болуға арналған сұрақтар бірінші жауап алуүшін және оқушының жауабын түзетуге көмектесу үшін ... ... ... ... етіп қою, өткен материалға оралу, ойға салу, дұрысын қабылдау және толығырақ жауап беруге итермелеу.
Сынақтан өткізу: Сынақтан өткізуге ... ... ... ... ... ... ... өз ойларын анық білдіруге, өз идеяларын дамытуға көмектесетіндей етіп құрылуы қажет. Мысалы: ... ... ... ... ... ... ... бағдар беріп отырады.
Басқаға бағыттау: сұрақты басқа оқушыларға қайта бағыттау, мысалы Сәбитке кім көмектесе алады? деген сияқты. Бұл әдіс арқылы ... ... ... ... ... сұрақ беріп, жауаптарын бағалап, материалды қаншалықты деңгейде түсінгендерін анықтайды. Ауызша тексерудің жетілдірілген түрі жаппай ... Бұл әдіс ... ... ... материалды ұсақ бөліктерге бөліп, оларды оқушылардың қалай меңгергенін білу үшін ... ... ... ... ... ... көп оқушылардың білімдерін анықтауға мүмкіндік алады
Жазбаша білім тексеру әдісін көбіне өздік жұмыс деп атайды. Бұл әдіс ... ... ... ... карточкаларға 10-12 минут ішінде орындалатын тапсырмаларды жазып қояды. Жауаптардың қорытындыларын сынып журналына ... бір ... көп ... ... бағалауға болады.Жазба жұмыстары үйде және сыныпта орындалады.Оқу процесіне электрондық-есептейтін техникалар, компьютерлер көптеп енгізілуде. Оқушы пәндер бойынша тақырыптарды қалай меңгергенін тексере ... ... ... ... ... әдістері - оқушылардың оқу жұмысының маңызды элементі. Үй ... ... өзі ... тәсілдері: Оқулық мәтінін оқып, оның жоспарын құру, ол жоспармен мәтіннің негізгі ойын айтып беру, әр тақырып соңында бақылау ... ... ... ... ... ... ... оған жауап беру.Оқушылардың үй жұмысын тексеру - бастауыш мектептегі негізгі әдістердің бірі. Күнбе-күнгі тексеру жақсы нәтиже береді. Бұл әдіс ... ... ... ... ... бақылап, оқушылардың біліміндегі кемшіліктерді анықтап, келесі сабақтардың жоспарларына түзету енгізеді. Дәстүрлісі және тиімдісі - ... үй ... ... ... ... Кейде сабақтың соңында үй жұмысын тез тексеруге болады, ол үшін ... ... ... ... шағын өздік жұмыс орындап жатқан кезді пайдаланған дұрыс.Алдын ала тексеру. Тақырыпты, бөлімді немесе курсты түсіну бұрынғы оқу ... ... ... Егер ... ол ... ... жоқ болса, онда ол одан әрі оқыта алмайды, қажетті ақпаратты мұғалім бастапқы білімдерді тестілеу ... ... қол ... ... анықтайды. Бұрынғы нәтиже мен қазіргіні салыстырып, білім, іскерліктің ... ... ... ... ... ... ... өз оқушыларының жетістігіне қосқан үлесі туралы қорытынды жасайды.Ағымдағы бақылау. Тестілік бақылау үшін 6-8 тапсырма ... 5-8 ... ... ... 2-3 ... алынған білім мен іскерліктер тексеріледі. Жұмысты аяқтаған соң міндетті ... ... ... Ең басты назар оқушының қатесінің себептерін білуге аударылады.Тақырыптық бақылау үшін оның жекелеген ... ... ... ... ... ... анықтауға тапсырмалар беріледі. Білімді тест арқылы тексеру үшін ... ... ... ... тексеру әрбір оқу тоқсаны және оқу жылы аяғында өтеді, оқу материалы жүйеленеді және талдап қорытылады.Білімді тексерген кезде ең алдымен өз ... оқу үшін өте ... ... ... білімдегі кемшіліктер анықталады.Үлгермеушілікті болдырмау үшін оқу материалдарын түсінбеу себептерін ... ... Ең ... - ... ... ... жеке ... жолдарын белгілеу. Мұғалімнің, мектептің міндеті әрбір оқушының жақсы оқуына көмектесу. Оқыту барысында бағалауға көбірек көңіл аудару керек.
Тест - ... ... және ... ... ... болып табылады. деп белгілі мазмұны бар, ерекше формадағы ... ... ... Тест ... ... бір пән ... білімінің құрамы мен құрылымын анықтайды. Басқа сынақ жұмыстарымен салыстырғанда, тестің артықшылығы оның объективті, сенімді, көп варианттылығы болып ... ... ... түрде бірнеше варианты болуы керек. Бұл тексеру кезіндегі тиімділікті арттырады, өйткені мұнша тапсырманың барлығын жаттап алу, есте ұстау ... ... алу ... ... Тест ... тек бақылау ретінде емес, оқушыларды үйрету, машықтандыру үшін де ... ... тест ... ... оқушының білім деңгейін нақты және тез анықтауға болады. Педагогикалық тест нәтижелі болу үшін оның ... ... ... ... ... ... керек. Педагогикалық тестіні құрастыру күрделі іс болып табылады, бірақ мектеп мұғалімі тест тапсырмаларының комплектісін жасай алады. Ал, тест ... ... ... ... ... ... қатаң формасын машықтандырады. Тест тапсырмасына қойылатын негізгі талаптар мыналар: :: Тест жұмысын ... ... бір ... ... :: Тапсырмаларды орындау үшін берілген нұсқаулардың түсінікті, айқын болуы; Тестілеу - белгілі бір мәндер ... бар ... ... мен ... пайдаланатын психологиялық диагностика әдісі.
Дағдыны анықтауға түрлі тұрғыдан келеді: қабілетке, ептілік синонимына, автоматтандырылған әрекетке. ... кең ... ... көп рет ... ... жаттығулар нәтижесінде нығайтылған, мүлтіксіздікке жеткізілген әрекетті атқару ретіндегі анықтамасы. Ол сананың бағытталған бақылауының болмауымен, орындаудың ... ... ... ... ... ... ... және Білім Министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Білім беру процесіндегі оқу педегогикалық бірлестік және ... - ... ... ... ... ... - 2015 ... қарым-қатынас -- белгілі бір педагогикалық қызмет ... ... ... ... құруға және оқу іс-әрекетін, педагог пен оқушы арасындағы, ... ... ... ... ... ... ... бағытталған оқытушы мен оқушының сабақтағы және сабақтан тыс уақыттағы кәсіптік қарым-қатынасы. Қарым - қатынас сан алуан сипатта; оның ... ... ... бар. ... ... - ... ... қарым - қатынасының жекеше түрі. Оған осы ... ... ... ... ... де, ... беру ... тән қасиеттері де лайық.
Педагогикалық қарым ‒ қатынас ... - ... ... ... іс -- ... ... ... байланыс орнататын күрделі процесс екі немесе одан да көп адамдардың арасындағы танымдық немесе эмоционалды ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар мен топтар дамуының және қалыптасуының қажетті шарты болып табылады.
Педагогикалық қарым-қатынас бір адам ... ... ... ... ... ... ... адамзаттық мәдениет, ұлттық құндылықтар т.б.) алмасқанда болады; ол әрбір профессионалды қарым-қатынаста болады, сондықтан да педагогикалық стильдерді кейде бізбен сипаттаған ... ... ... ... артық көруі мен адамдардың Мен-концепциясының арасындағы байланыс табылды: автократиялық стиль ... өзін ... және ... ... сай, ... жабықтығымен, ренжігіштігімен, эмоционалды регидтілігімен мінезделеді. Және, керісінше, ... ... ... педагогтарда әдетте позитивті Мен-концепциясы болады, ашық және мейрімді, сынға төзе алады, өзіндік ирониясы болады және өзіндік ... ... ... мақсаттары туралы айта отырып, отандық зерттеуші А.Б.Орлов > деген терминді қолданды, оның ... ол ... ... жүйе құраушы мінездемесі болып табылады, оның көптеген көрінулерін анықтайды : педагогикалық стиль, қатынас, әлеуметтік перцепция (14). ... ... ... ... ... қатар рухани-дүниетанымдық компоненттен бастап сипатталады.Орлов әрбіреуі педагогикалық іс-әрекетте басыңқы бола ... ... жеті ... ... көрсетеді: эгоистік (өзінің "Мен" қызығушылығында), бюракратиялық (администрацияның, басшылықтың), конфликтік (әріптестерінің қызығушылығында), авторитетті (ата-ананың, қатысушылардың), танымдық (оқыту және тәрбиелеу ... ... ... ... ... (өзіндік мән мен басқа адамдардың-администратордың, әріптестердің, ата-аналардың, ... ... ... бойынша центрация тәлімділік іс-әрекетінің әдісі мен сәттілігін анықтайды.
Басқа отандық зерттеушілер, бағдарлардың маңыздылығын мойындай отырып, көбінесе сабақ беруде қолданылатын тәсілдерге шоғырланады (11). ... пен ... ... ... ... ... мазмұнды сипаттамалар (педагогтың өз еңбегінің процесі мен нәтижелігіне бағдары, өзінің еңбегіндегі ... және ... ... ашу, әдістемелілігі мен импровизациондылығы), динамикалық сипаттамалар (икемділік, тұрақтылық, бір ... ... ... ... ... және нәтижелілік (оқып жатқандардың білімдерінің деңгейі мен оқытудың дағдысы) жатыр. Авторлардың зерттеулері көрсеткендей педагогтың индивидуалды стилінің қалыптасу процесінде ... ... ... ... ... ал ... сипаттамалардың өзгеруі, яғни эмоционалдылық пен саналылықтың өзара өтуі анықталған жоқ.
Қарым ‒ ... ... және ...... ... ‒ қатынас біріккен іс-әрекет қажеттілігін туғызатын адамдар арасындағы байланыстың дамуын орнататын күрделі көп жоспарлы процесс. Адамдардың танымдық хабарлар алмасуы, өзара ... ... ... . Бұл ... ... сөйлеуді меңгеруінің арқасында іске асады. Ол өзінің ойын, білімін, өзінің сезімін басқа адамдарға хабарлай алады және өзі ... ... ойын ... ... олардың сезімдері мен ұмтылыстары туралы білуге мүмкіндік ... ... ... ... қарым-қатынасында әрбір адам білімнің көп бөлігін басқа адамдардан алады. Жинақталған тәжірибені және білімді меңгеруге оқыту үрдісі жатады.Сөйлеу -- ... ... ... ... ... ... ... түрлерi:1. Маскiлi қарым-қатынастар; бiр күннiң iшiнде бiрнеше маска кию. Формалды қарым-қатынас, яғни ... ... ... ... ... ерекшелiгiн түсiнiп ескеруге талпынамыз (сыпайлық, қаталдық, тұйықтық). Шынайы сұхбаттасушыға ... ... ... ... ... ... ... рөлдiк қарым-қатынас - мұнда сұхбаттасушының тұлғасы мен әлеуметтiк рөлi маңызды болып табылады.3. Iскерлiк қарым-қатынас - ... ... iске ... тұлғалық ерекшелiгi, мiнезi, жасы, көңiл-күйi ескерiледi. Сонымен бiрге оның iске деген ... ... ... орын ... ... ... және тұлғалық қарым-қатынасы - мұнда кез келген тақырыпқа әңгiме қозғауға болады, тек сөз арқылы ғана емес ... ... ... ... ... түсiнедi.5. Маникулятивтiк қарым-қатынас сұхбаттасушыдан белгiлi бiр пайда табуға бағытталған. Ол үшiн ... ... ... байланысты түрлi әдiстер пайдаланады.6. Вербалды және вербалды емес қарым-қатынас. Коммуникациялық жүйе - бұл алынатын және берiлетiн ақпаратты ... ... ету ... ... ... хабар алмасу.Коммуникацияның негiзгi функциялары мыналар:1.Информативтi - адамдар арасындағы өзара әрекеттесудi ұйымдастыру.2.Интерактивтi - адамдар арасындағы өзара әрекеттесу ... ... ... сұхбаттасушының көңiл күйiне, сенiмiне мiнез-құлқына әсер ету.3.Перциптивтi - қарым-қатынасқа түсушi серiктестердiң бiрiн-бiрi қабылдауы және өзара түсiнушiлiктi қалыптастыру.4.Экспрессивтi - ... ... ... сипатын өзгерту.
Педагогикалық қарым-қатынастың стильдері.Педагогикалық қарым-қатынас бір адам екінші адаммен тәжірибе (білім, икем, дағды, жалпы адамзаттық мәдениет, ұлттық құндылықтар т.б.) ... ... ол ... ... қарым-қатынаста болады, сондықтан да педагогикалық стильдерді кейде бізбен сипаттаған басшылық стильдеріне ұқсатады.Педагогикалық стильдердің артық көруі мен адамдардың ... ... ... ... ... ... көбінесе өзін білмейтін және қабылдамайтын адамдарға сай, сынға жабықтығымен, ренжігіштігімен, эмоционалды регидтілігімен мінезделеді. Және, ... ... ... ұстанатын педагогтарда әдетте позитивті Мен-концепциясы болады, ашық және мейрімді, сынға төзе ... ... ... болады және өзіндік өзгеруге дайын.Автократиялық стильді қолдануында құрылған оқу орнында "мектеп-фабриканың" белгілері ... ал ... ... оқу орнында "мектеп-отбасының" белгілері болады, бірақ қазіргі кезге дейін педагогикалық жүйелердің артықшылықтары анықталған жоқ : ... ... ... ... ал ... ... ... төмең, микроклиматы жақсырақ болады.Педагогикалық қарым-қатынастың мақсаттары туралы айта отырып, отандық зерттеуші А.Б.Орлов > деген терминді қолданды, оның ойынша ол ... ... жүйе ... ... ... табылады, оның көптеген көрінулерін анықтайды : педагогикалық стиль, қатынас, әлеуметтік перцепция (14). Сөйтіп, педагогикалық іс-әрекет мұнда ... ... ... ... ... ... әрбіреуі педагогикалық іс-әрекетте басыңқы бола алатын негізгі жеті центрацияны бөліп көрсетеді: эгоистік (өзінің "Мен" ... ... ... ... конфликтік (әріптестерінің қызығушылығында), авторитетті (ата-ананың, қатысушылардың), танымдық (оқыту және тәрбиелеу талаптарында), альтруистік (қатысушылардың қажеттіліктерінде), гуманистік (өзіндік мән мен ... ... ... ... ... ... ... бойынша центрация тәлімділік іс-әрекетінің әдісі мен сәттілігін анықтайды.
Психолог М.И. Лисина "Қарым - қатынасты - ... ... мен ... жету ... ... екі не одан да көп адамдардың өзара байланысы " деп түсіндірсе, ал, К.К. Левин қарым - ... ... ... ... ... - қол астындағылармен қатал қатынаста болу. Бұл жағдайда олар тек орындаушылар рөлін атқарады, қандай да болсын шешім ... ... ... ол ұжым ... ... ... ... шешім қабылдауға мүмкіндік тудырады;.Либералды қатынас - жетекшілікпен ғана ... Бұл ... ... ... бір жүйе байқалмай әркім өз бетінше жүреді.
Адам қоғамнан тыс өмір сүре алмайды. Себебі, оның психикасы тек айналасындағылармен қарым - ... ... ... ғана ... яғни ... тәрбие арқылы адам белгілі бір мазмұнға ие болады. Адам санасының дамуы қоғамның дамуымен байланысты. Қоғамнан тыс адам ... ... ... ... Кез - ... адам ... ... екінші бір адаммен қарым - ... ... ... ... нәрестенің анасымен тілдесу қажетін қанағаттандырмау - біртіндеп оның қатал, мейірімсіз болып өсуіне, кішкентайынан айналасына деген сенімсіздікке ... ... ... ... ... ... ... анықтау үшін жалпылай қабылданған классификацияға сүйенгеніміз дұрыс болады. (И.А.Зимняя, А.А.Леонтьев). Педагогикалық қарым-қатынас функцияларын ... ... ... өз ... алға ... ... байланысты: а) оқу-тәрбие материалдарын білім алушының дара ерекшеліктеріне қарай іріктеу, құру және ... жеке ... ... жобалау секілді конструктивтік қабілеті; ә) білім алушыны әр ... оқу ... ... ... ... ... ... сынды ұйымдастырушылық қабілеті; б) білім алушылармен жақсы қарым-қатынаста болу, олардың даму деңгейіне, талабына сай болу секілді коммуникативтік қабілеті.
Психолог Б.Ф.Ломов ... ... ... оның қайнаркөзі қатысымдық болатынын көрсететін классификация ұсынады: ақпараттық-қатысымдық, регуляциялық-қатысымдық және ... ... ... ... жасалған әрекетте риторикалық негізге сүйену ұйымдастырушылық және конструктивтік функциялардың да қатысымдық екенін ... ... ... ... ... ... кезінде жүзеге асады, конструктивтік функция қатысымдық кезеңге ... ... ... бұл ... де ... сұрыптау, жүйелеу, ұйымдастыру айтатын сөзіне (тақырыпқа), адресанттың (мұғалімнің) қатысымдық ниетіне және адресантқа (нақты сол сыныптың оқушыларына) арналған сөзіне ... ... ... функция педагогикалық тілдесім мазмұнын бере алмайтынын, сондықтан оның дәйексіз екендігін айтады. Оның ... ... жеке ... ... оның ... перцептивтік қабілетіне бағытталған "тәрбиелеуші-қатысымдық" функцияны ұсынады [1].
Педагогикалық қарым-қатынасты талдауда қарым-қатынастың педагогикалық және ... ... ... шекарасын айырып көрсету қажет. Бұл екеуі бір құбылыс деп ... ... ... ... ... ... ... белгілі. Қатысымдық міндеттің педагогикалық міндетке теңестірілуі - тілдесім процесінің және бүкіл педагогикалық ықпал жүйесі тиімділігінің ... ... ... ... ... өте маңызды рөлге оқытушы ие болады. Мұғалімнің рөліне С.Т.Шацкий, В.А.Сухомлинский, К.Д.Ушинский және т.б. кеңес педагогикасының классиктері үлкен көңіл бөлді.
Оқытушы ... әр ... ... әр ... ... ... меңгеретіндіктен, қарым-қатынас стилі де әр түрлі болып ... ... ... ұғымына В.А.Кан-Калик: "Қарым-қатынас стилі деп біз педагог пен оқушының әлеуметтік-психологиялық арақатынасының ... ... ... а) мұғалімнің қатысымдық мүмкіндіктері; ә) педагог пен оқушының өзара қарым-қатынасының қалыптасуы; б) педагогтің шығармашылық тұлғасы; в) оқушы ұжымының ерекшеліктері" деген ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастың - "демократиялық" және "авторитарлық" екі ... ... ... ... кәсіби түрінде стилдің үшінші - "либералдық" түрі анықталады. Оның негізін салған А.А.Бодалев.
Оқытушы өзінің студенттермен ... ... ... ... ең ұтымдысын таңдайды. Ол үйренушілердің жеке ерекшеліктерін, нақты бір жағдайларды, оқу тобы ұжымының деңгейін ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін қандай жеке кәсіби қасиеттерді бойына сіңіруі керек? Алдымен перцептивті қасиеттерді атаймыз: "1) үйренушінің ойлану, ойлау процесін ... ... оны ... ... ... 2) эмпатия - біреудің (үйренушінің) орнына өзін қоя ... оның ... ... ... білу ... ... ... бір дәрежеде үйренушінің істерін алдын-ала болжауға мүмкіндік береді. Адамдар арасындағы қарым-қатынасты ... ... ... Дж. Л. ... ... "бірін-бірі сезіну" деп атаған; 3) үйренушінің жетістіктеріне үлкен әріптесінің, досының тілектестігі, қамқоршылыдығы ұстанымы; 4) педагог ретінде өз іс-әрекетіне ... ... ... ... оқу ... ... ... түзетулер енгізіп отыру" Морено Дж.
Л.В.Путляева қарым-қатынастың әр қилы стиліне байланысты оқушылардың реакциясын анықтады. Мәселен, сенім, еркіндік, топтағы өзара түсіністік, ... ... - ... тілдесімде дұрыс стиль таңдауын көрсетеді. Айтақ, кекесін, мысқыл - қандай да бір мазмұнды оқыту ... ... ... Оқытушының қатысымдық әрекеті оның жеке қасиеттеріне байланысты - қарым-қатынастың тәрбиелік тиімділігі осыған байланысты. Оқытушының дауысының әуезділігі, сөздік ... ... ... өзін ... ... адамгершілік деңгейі, интеллектісі оқушы, студент үшін үлгі болып табылады. Кезінде А.С.Макаренко "педагогикалық шеберлік тәрбиешінің ... да, ... ... де ... ... ... Сондай-ақ педагогтармен кездесуінде "мен шеберлікке "бері кел" деген сөзді 15-20 реңкпен айтып үйренген кезде жеттім деп ойлаймын" деп оқытушының педагогикалық ... ... ... ... меңгеру қажеттігін атап көрсетеді.
Коммуникация - қарым-қатынасқа түсушілердің жеке-даралық қасиеттерін сақтай отырып әлеуметтік бірлікке жетуді көздейді. Сөздің ... ... ... ... саласы сөйлеу мәдениеті туралы ілім деп аталады. Оның пәні ... ... ) оның ... ... ... ... ... құрылым.
Қарым- қатынас дегеніміз - адамның өзге ... ... ... әрекеттесуінің айрықша формасы. Қарым- қатынастың вербалды, бейвербалды түрлері бар. Олар коммуникавтік , интегративті, прецептивтік қызметтерді атқарады.
Коммуникативтік процесс кезінде оған ... бір- ... ... ... ... кеңістік, мінез-құлық, жүріс- тұрыс (әдеп) түріндегі ықпалдармен өзара әсер ... ... ... ... ... ... жүзеге асырудағы ең басты әрекет алайда оның ... бір ... ... ... ... ... негізінде тіл құбылыстарын функционалдық тұрғыдан зерттеу жатыр. Мұнда табиғи, ауызша сөз ... ... орын ... ... оны ... ... (қатысушылар) олардың мақсаты т.б. Факторлар аса маңызды . Осы факторлардың әр ... ... ... отырып, вербалды интерактінің әңгіме, диалог, сұхбат, интервью, пікірталас, жарыссөз, сияқты арнаулы типтері ... Ш.Н. ... ... арнайы қарастырылады. Зерттеуші интерактіні бұдан бөлек анағұрлым институционалды сипаттағы түрлерінің болатынын атап ... ... ... ... ... ... оқытудағы қарым-қатынас үдерісінің моделі ретінде болады. Сондықтан баланың сөйлеу тілін дамытуда қатысымдық әрекет танымдық ... ... ... ... ... ... ... кәсіби мәдениеттің құрамдас бөлігі. Бұл жөнінде ғылыми пікір білдіруші ғалымдар: Н.В.Кузьмина, Л.Л.Майер, А.К.Маркова, А.И.Мищенко, И.И.Рытанова, Г.Н.Сериковтар коммуникативтік біліктіліктің педагог ... ... ... ... ... ... ерекше орын алатынын атап өткен болатын.
М.В.Сименованың пікірінше, коммуникативтік біліктілік педагогтың ... ... ... деңгейін және қарым- қатынас мәдениетін, педагогикалық технологиясын, перспективті біліктілігінің ... ... ... қатар зерттеуші-ғалым қарым-қатынасты педагогтың басты құралы деп, педагогикалық қарым-қатынас жалпы психологиялық заңдылықтармен тығыз байланыстағы, адамның өзгелермен байланыс ... бір түрі ... ... ... ... және перцептивті компоненттерден құралатын өзіндік ерекше қасиеті бар қарым-қатынастың ... ... деп ... ... педагогтың коммуникативтік іскерліктерін, дағдыларын қажетті сезімі мен көңілін білдіре алу, оқушылар арасындағы өзара қарым-қатынас орната білу, проблемалық іспен ... ... ... тіл таба алу ... ... ... дейді. Ал А.А.Леонтьев мұғалімнің коммуникативтік біліктіліктерін ерік жігерлілік қасиеті ретінде қарастырып, оған өзінің мінез-құлығы мен ... ... ... ... ықылас көрсетуін, қадағалай білуін, адамдардың жүзіне қарап, көңілін таба білуін, оқушымен дұрыс, әрі тартымды ... ... білу ... ... ... ... жалпы педагогикалық біліктіліктің құрамына жатқызады. Коммуникативті біліктілік тұлғааралық ... ... ... ... ... өзін-өзі мен өзіндік рефлексия тетіктерін меңгеруді, өзін-өзі танып білуді (самопознание), өзін-өзі объективті бағалау сияқты ... ... ... Коммуникация - қарым-қатынасқа түсушілердің жеке-даралық қасиеттерін сақтай отырып әлеуметтік бірлікке жетуді көздейді. Олай болса, ... ... - ... ... ... және ... жағынан өзін-өзі реттеу мен өзіндік рефлекия түтіктерін меңгеру арқылы өзін-өзі ... ... ... өзін- өзі объективті бағалауға, ықпалдасуға дайындығы негізінде қарым-қатынасқа ... ... ... ... ... ... бірлікке жетуді көздейтін оқытушы мен оқушының өзара байланысының сипатын анықтайтын ... ... ... ... ... ... көбінесе қарым-қатынастың қалыптасқан стиліне байланысты жүзеге асады. Біздің ойымызша коммуникация ақпарат алмасу, өз ойын білдіру, идеясын, білімін ... ... жаңа ... ... ... мен ... ... негізгі себебі. Педагогтың коммуникативтік біліктілігі педагогтың өз қоғамдық статусы мен қабілеттіліктердің шеңберінде ... ... іске ... аса қажет.
Оқытушының коммуникативтік біліктілігі тілдік -- әдеби тілдік норманы; кәсіби - ... ... ... ... ... қоғамдық-мәдени-ұлттық және әлемдік мәдени ерекшеліктерді игеру, қоғамдағы ұстамдылық, тілдік ... ... ... ... ... ... береді. Соңғы жылдары білімнің бұл түрі , терминдерімен беріліп жүр. А.Қыдыршаевтің пікірінше риторикалық біліктілікті ... үшін ... ... ... ... ... кеңестерді басшылыққа алуы аса пайдалы:
Сөйленер сөзге даярлықты тақырыпқа сай келетін жетекші құжаттар мен ... ... ... ... ... келе, объективті тұрғыда негізгі ойды нысанаға алу, теориялық ... ... ... ... ... ... ... ғана сөйленер сөздің нысанасына терең бойлай алмақ. Демек, оқытушының біліктілігін басты бір көрсеткіші оның коммуникативтік мәдениет деңгейі болмақ.
Келесі заңдылықтың ... ... ... ... ... алады. Мәселен, ежелгі софистердің пікіріне жүгіне айтар болсақ, даналыққа ұмтылушы талантты ұстаз үш түрлі ... ие ... ... ... ... 2) өз ... ... айта білу; 3) өз міндетін жақсы атқара білуі керек. М.М.Сперанский кімде-кім адамдармен ... ... ... ... кезекте педагогикалық іс-әрекеттің барысында шешендік өнердің элементтерінің практикалық тұрғыда қолдану мәселесі ойлантады. Көне Римнің ... ... ... ... ... өнер ... ... деп ақылдық тума талантқа, ал шешендік көп оқып, ізденіп, көп сөйлеп жаттығушылыққа байланысты деген. ... ... ... ... -- ... сөзі бар емес пе еді. ... ... әлеуметтік құбылыс десек, ол адамның қоғамда біртіндеп әлеуметтенуі арқылы тілдік ... ... ... ... ... ... шешендік өнерді жетілдіруге әдістемелік білік-дағдылар жүйесін жете меңгеру арқылы өтуге ... ... ... ... ... ... біліктіліктің мынадай түрлерін жатқызсақ болады: сөздің сауаттылығы, логикалық жүйелілігі, таза дәлдігі, сөз қорының байлығы, анықтылығы, сыйымдылығы. Риторикалық біліктің мәні педагог ... ... ... ... ... құрылуын, педагогикалық эффектінің болуын (психологиялық механизм негізінде) қамтамасыз етеді. ... ... пен ... ... ... тұсы ... ... ұштасады.
Е.Нусубалиева шетелдік ғалымдардың пікіріне сүйене отырып мәдени коммуникативтік қарым-қатынас шеберлігінің мынадай факторларын анықтаған болатын, олардың бір қатарын атап өтер болсақ: ... ... ... бейімделу, қарым- атынасты жеңілдету қабілетінің болуы, мәдени эмпатия, мәдени өзара қарым-қатынас, тұлғаның өзін және мәдениетті сезінуі, этноцентризмнің болмауы. Оқушыларды мәдени ... ... ... ... ... ... біз олардың адами қасиеттерін, ізгілікке деген азаматтық ұмтылыс, әдіскерлігін; өзгенің сезімін ... ... ... ... яғни жалпы айтқанда мәдениеттілікке тәрбиелей аламыз.
Педагогтың коммуникативтік қарым-қатынас кәсіби тұлғаның айнасы десек артық айтқандық ... ... ... ... ... даму ... ... атқаратын қызметіне сай келуі керек, және де нәтижесінде біліктіліктің мынадай сипаты көрініс беруі шарт:
-- ... ... ... ... тілдік және тілдік емес өзге де тәсілдер арқылы ақпарат алмаса отырып, оның өзіне тән ерекше қасиеттеріне болжам жасап, ескере алу ... ... бір ... ... ... қол ... (мысалы; тұлға мәдениетін қалыптастыру тіл арқылы) ұмтыла отырып, бағдарлама, әдіс- тәсіл, техниканы, қарым-қатынасты құру арқылы ортақ әрекетті ... ... ... жеке ... ... ... тіл ... алуы және қалай қабылданатындығын түсіне алу қасиеті.
Мұндай сипаттағы педагогтың коммуникативтік біліктілігінің ары қарай дамуы барысында оның даму моделі ... ... ... ... ол ... ... кезеңнен тұрады:
* Зерттеу кезеңінде педагогтың коммуникативтік біліктілігінің даму деңгейін анықтау үшін ... ... ... ... ... ... Ақпараттық - негіздік кезеңнің мақсаты - ... ... ... ... ... ... педагогтың және кәсіби дамуының оянуы, коммуникация сферасында туындаған тәжірибелік қиындықтардың туу себептері ... ... - ... ... ... ... дамыту немесе кәсіби даму бағдарламасын құруды ұсынады.
* Қорытындылау кезеңінде ... ... ... ... ... ... ... қайта қарастырып, тексеруге бағытталады.
Бұл педагогтың коммуникативтік біліктілігінің дамуының педагогикалық - ... және ... - ... ... жағдайына қатысты өзгеріп отырады.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Технология сабақтарында оқушылардың білімі мен ептіліектерін есепке алу мен тексерудің теориялық негіздері31 бет
Оқушылардың білімін, дағдылыры мен ептіліктерін анықтау әдістері32 бет
Оқушылардың білімін, дағдылыры мен ептіліктерін анықтау әдістері туралы18 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Іскерлік дағды қалыптастыруға арналған тілдік құрылымдар6 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру168 бет
Бастауыш сынып оқушыларын еңбек тәрбиесіне тәрбиелеу (еңбек дағдысы)68 бет
Бастауыш сынып оқушыларын жазуға үйретудің жаңа әдіс-тәсілдері27 бет
Дискреттік модельдер. Теоретико-графтық программалау. CASE- технологиясы. Детерминделген модельдер9 бет
Есту кемістігі бар балалардың сөйлеу тілін дамыту3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь