Ежелгі дәуір және орта ғасыр лингвистикасының қалыптасуы

Ежелгі дәуір лингвистикасының қалыптасуы
Орта ғасыр лингвистикасы
Қоғам тарихының көне дәуірі де, жазу мен ғылымның алғашқы бастамалары да Таяу Шығыста, Месопотамия мен байырғы Египетте басталғанымен, олардан қалған тілге байланысты еңбектер біздің заманға жеткен жоқ, сондықтан ежелгі дәуір тіл білімі деген Көне Қытай, Үндістан, Грек-Рим заманынан қалған, біздің заманға жеткен жазба нұсқаларға байланысты қаралады.
Ежелгі дәуір - тіл біліміне қатысты ой-пікірдің жаңа туындай бастаған және оның мейілінше балаң шағы. Ұзақ мерзімді қамтитын бұл уақыт бойында тіл біліміне тән түсінік бірте-бірте, өте баяу дамиды. Ол өрісі, тереңдігі жағынан да тым жұпыны болды. Соған қарамастан бұл кезеңдегі тіл біліміне қатысты мәліметтерді қазіргі кезде өркен жайған тіл білімінің бастамасы, қалана бастаған ірге тасы деп санаған жөн.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
ТАҚЫРЫБЫ: Ежелгі дәуір және орта ғасыр лингвистикасының ... ... ... ... ... ... лингвистикасының қалыптасуы
Қоғам тарихының көне дәуірі де, жазу мен ... ... ... да Таяу ... ... мен ... ... басталғанымен, олардан қалған тілге байланысты еңбектер біздің заманға жеткен жоқ, сондықтан ежелгі дәуір тіл білімі деген Көне Қытай, Үндістан, Грек-Рим ... ... ... ... ... жазба нұсқаларға байланысты қаралады.
Ежелгі дәуір - тіл біліміне қатысты ой-пікірдің жаңа туындай бастаған және оның мейілінше ... ... Ұзақ ... ... бұл уақыт бойында тіл біліміне тән түсінік бірте-бірте, өте баяу дамиды. Ол өрісі, тереңдігі жағынан да тым жұпыны ... ... ... бұл кезеңдегі тіл біліміне қатысты мәліметтерді қазіргі кезде өркен жайған тіл білімінің бастамасы, қалана бастаған ірге тасы деп ... ... ... тіл білімінде ерекше көңіл бөлінген екі күрделі проблема болған. Оның бірі - атау, ат қою ... да, ... - ... өнер ... ... ... - зат ... қалай пайда болған, атаулардың өздері атау болған заттармен, құбылыстармен, оқиғалармен қандай байланысы бар? ... ... я ... ... ... мәні бар ... сөз етушілер - философтар болған және бұл проблеманы олар философияның ең ... ... бірі ... ... ... ... ат қою ... деп аталатын бұл сала Қытайда да, үнділерде де, гректерде де бір-біріне өте ұқсас бағытта талданып, ... ... ... ... өнер теориясы тілді дұрыс қолданудың ережесін белгілеуді мақсат еткен. Бұл ... ... ... өнер ... енді ... жазу ... деп те ... Грамматикалық теория жазба ескерткіштер тілдерін зерттеуден туған. Сондықтан ежелгі дәуір тіл білімі, әдетте, филология дәуірі деп те аталады /филология - грек ... ... - ... ... - жазба ескерткіштердің тілін, стилін, тарихи жақтарын зерттейтін ілім. Оның дүниеге ... ... ... ... ... оны ... қажеттігінің тууымен тығыз байланысты. Грамматика теориясы көне заман елдерінің ... ... ... және ... ... болған.
Бірақ соған қарамастан ежелгі дәуір тіл біліміндегі ой-пікірдің барлығына тән ортақ сипаттар да болды.
Біріншіден, бұл кезеңдегі грамматикалық өнер ... ... ... ... болған.
Екіншіден, грамматикалық өнер тілдің құрылысын түсіндіруді мақсат етпеген, тілді дұрыс қолданудың, ... ... ... ... жазу тілі мен ... тілі ... қарым-қатынасты түсіндіруді көздеген. Сондықтан да грамматикалық өнер-пікірді - дұрыс, әдеби етіп бере білуге үйрететін тәжірибиелік ілім деп саналады.
Үшіншіден, филология ... ... ... фонетика саласында едәуір істер атқарылғанымен, олар тек тәжірибелік сипатта ғана болған, ал лексикология, синтаксис ... ... тым ... әр ... ... тек өз ... бір ... тән нұсқаларды зерттеген. Сондықтан әр түрлі тілдер фактілерін салыстыра қарау дегенді олар білмеген.
Бесіншіден, бір ... тіл ... ... ... елге жетуі де нашар болған.
Орта ғасыр лингвистикасы
Орта ғасыр - ... ... ... он ... ... ... және ... тұрғысынан алғанда әр тектес болып келетін күрделі де шытырманы көп дәуір. Еуропа ... ... ... бұл ... үш ... ... ... а) III-Ү ғасырлар арасы. Бұл - құлдық дәуірінің ыдырап, феодалдық қоғамның құрыла бастаған ... ә) ҮІ-Х ... ... Бұл - ... ... ... орнығып, гүлденген заманы; б) ХІ-ХУІ ғасырлар аралығы. Бұл - феодалдық қатынастың ыдырап, капиталистік қоғамның туа бастаған, тарихта "қайта өркендеу ... деп ... ... ... ... бір ... - әр түрлі діндердің туып, әлемдік діндерге айналуы. Ондай діндер қатарына будда, ислам, христиан діндерін жатқызуға болады.
Дүние жүзілік ... ... ... сол ... ... ... уағыздайтын жазбалар да тарады. Ол жазбалар тілі киелі, қасиетті тіл, пайғамбарлар тілі деп жарияланды. ... ... ол ... ... ... мағынасын, тілін түсінбесе де жатқа біліп, құдайға құлшылық ететін дұға ретінде айтуға ... ... Бұл тіл -тіл ... канондық тіл деп аталады. Сөйтіп, дін тараған аймақтардағы халықтар өз ана ... ... ... ... де ... ... тіл ... дұрыс тіл деп жарияланды да, әр халықтың өз ана тілі, сөйлеу тілі, теріс тіл, ... тілі деп ... ... тіл, ... тіл деп саналатын да канондық тіл болды. Мысалы, түркі халықтары, сондай-ақ ... ... үшін де ... тіл араб ... исламның ең қасиетті, киелі кітабы - Құранның тілі болды. Араб тілі оқу пәні болды. Оны молдалар, дін иелері ... ... ... ... екінші сатысында иманшарт, үшінші сатысында әптиек, одан кейін Құран ... ... ... үшін ... тіл - ... тілі. Олар латын тілін жазу тілі, ғылым ретінде пайдаланды. Бүкіл оқу орындарында ғылыми пән ретінде оқытылатын да латын тілі грамматикасы ... Жеке ... ... ... тілі ... ... сөз болып, соның үлгісіне түсірілді. Латын тілі ... ... ... ... ... қолдануға болатын ортақ құрал деп есептелінеді. Солай бола тұрса да, орта ғасырдағы грамматикалық ой-пікірдің бір мәнді жағы бар: ол ... ... ... тіл ... сол орта ... топырағында тамырлана бастауы еді. Әлем халықтарының бүкіл рухани мәдениетіне ұлы өзгерістер енгізген "Қайта өркендеу дәуірінің" өзі де орта ғасыр ... ... ... ... ... ... ... кері тартпалығына, діни қарсылықтарына қарамастан, орта ғасырды прогресс үшін, ғылым үшін құралақан болды деу жөн ... ... жаңа ... жасай алмағандарымен, қолтума еңбектер бермегендерімен, филологиялық, грамматикалық мәселелермен орта ... ... да аз ... жоқ. Олардың баса назар аударған бір мәселесі - көне канондық жазбалар тілінің өзіндік нормасын ... ... ... ... жазба тілін көне канондық тілмен үйлестіру, олардың арасындағы алалықтарды бір ізге салу сияқты нормалаушылық жұмыстар болды. Бұл ... олар ... ... ... грамматикалық, поэтикалық, риторикалық, логикалық тұжырымдарға сүйенеді, соларды басшылыққа алады.
Канондық жазбалармен қатар біраз елдерде жазба жұмысы мен әдебиет едәуір дамыды. ... ... ... ... олардың грамматикаларын жазу талабы күн тәртібіне қойылды. Сөйтіп, ҮІІ-ХҮ ғасырлар аралығында иран, исланд, француз, испан, ... ... ... т.б. тілдердің грамматикалары жарық көреді.
Грамматика мәселелерімен қатар ежелгі дәуірден келе жатқан зат атауларының ... ... ... де ескерусіз қалмады. Оны сөз етушілер бұл дәуірде де екі топқа ... Оның бірі - ... ... - ... деп ... ... заттар жөніндегі жалпы ұғым - ақиқат, ол алғашқы, зат соңғы деген идеалистік бағытты ... ... ... зат ... ол ... ұғым да ... сондықтан ақиқат нәрсе - зат, ол алғашқы, ал зат туралы ұғым соңғы деген материалистік бағытты уағыздайды.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі дәуір және орта ғасыр лингвистикасының қалыптасуы жөнінде3 бет
Xx ғасыр лингвистикасындағы бағыттар мен мектептер15 бет
XXI ғасыр лингвистикасы8 бет
Қазақ тіліндегі лингвистикалық терминдердің жасалу көздері мен оларды аудару мәселелері56 бет
Ежелгі және орта ғасыр лингвистикасының қалыптасуы9 бет
Көркем мәтіндегі мәтінтүзуші фоносемантикалық және лексика-семантикалық факторлар354 бет
Лингвистикалық практика20 бет
Қазақ тілінің лексикалық, фонетикалық жүйесі туралы11 бет
Қазақстан лингвистикасындағы метафораның зерттелуі7 бет
XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь