Азаматтық құқық-құқықтың бір саласы

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1.Қазақстан Республикасыазаматтық құқығының ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... .6

2.Азаматтық құқықтың басқа құқық салаларымен шекарасы және азаматтық құқықтың әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9

3.Азаматтық құқықтың принциптері (қағидалары) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12

4.Азаматтық құқық жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
КІРІСПЕ

Азаматтық құқықты және оның салаларын - саяси құбылыс ретінде қарастырады, себебі ол қазіргі заманғы мемлекеттіліктің құрылуы мен өмір сүруін білдіретін факторлардың бірі болып табылады. Азаматтық құқықты жалпылай алғанда көптеген ғалымдар,жазушылар зерттеп көптеген мақалалар мен зерттеу жұмыстары арналған. Азаматтық құқықты тұтас саяси-құқықтық құбылыс ретінде қарастырған кезде,оның демократиялық мемлекет жағдайында объективті қажеттілігін ғана емес сонымен қатар мемлекеттің өзінің өмір сүруі мен дамуындағы мәнін түсінуге болады. Азаматтық құқық қоғамның табиғи тарихи даму процесінің жемісі бола тұра, мемлекеттің әлеуметтік негізі болып табылады.Азаматтық құқық және оның салалыры мемлекеттің өз тұрғындарының саяси-құқықтық көрінісі болып табылады. Өтпелі кезеңдердегі қабылданған еліміздің Ата заңдарының қай-қайсысын алмасақта, олардың мәтіндерінен адам тағдарына байланысты әр қилы тұжырамдарды көруге болады. Өйткені оны халқымыз ел тағдарынан ажыратпаған. Тіпті қиын қыстау кезеңдерде де Кеңес үкіметі жеңісімен өздерінің заңдарында оған дейінгі заманда қалыптасқан сословиелік, ұлттық-діни және басқа да шектеушілік пен артықшылықты жойып,еңбек адамының қадір-қасиетін көтеруді бекітті. Адам мен азамат тағдыры әрқашан өзекті мәселелердің бірі болып есептелді. Осы азаматтық құқықты көптеген ғалымдар зерттеп, жазушылар көптеген өз еңбектерін қалдырған.Солардың ішінде Ғазиз Ибрагимұлы Төлеуғалиев. Ғ.И.Төлеуғалиев Қазақ мемлекеттік заң академиясының профессоры, азаматтық құқық саласындағы көрнекті маман, ғалым.
Зерттеу жұмысының өзектілігі.
Тарих парағы астарлағандай, қандай мемлекет болмасын адам тағдырын сөз еткенде әу бастан-ақ заң жүзінде тұжырымдалатыны өз елінің азаматтарының құқықтарын елең етпей кеткен еместігі.Адам құқықтары мен бостандықтары әркімге тумысынан жазылған, олар абсолютті деп танылады,олардан ешкім айыра алмайды, заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің мазмұны мен қолданылуы осыған қарай анықталады деп Қазақстан Республикасының ата заңында яғни Конституциясында бекітілген.Республиканың азаматы өзінің азаматтығына орай құқықтарына ие болып,міндеттер атқарады.
Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеті. Осы тақырыптың мақсаты ол адамдар өздерінің азаматтық құқықтарын, яғни күнделікті өмірде кездесіп жататын құқықтарын біліп, және Республика азаматтары болып табылмайтын яғни шетел азаматтарының қандай міндеттері мен құқықтары бар екендігін жалпылама білу. Осы Егеменді еліміз Қазақстан Республикасы қашанда болсын халықты оның бостандығы алға қойған.
Азаматтардың азаматтық құқықтары мен бостандықтары,міндеттері туралы Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген. Қазіргі кезде халықаралық аренада көптеген мемлекеттер өздерін құқықтық мемлекетпіз немесе оны құру жолындамыз деп жариялады және бұл идеялар тиісті нормативтік актілерде бекітілген.Олардың ішінде Қазақстан Республикасы да бар. Қазақстан Республикасы өз мемлекеттік тәуелсіздігі мен мемлекеттік егемендік алғаннан кейін, құқықтық мемлекет құру бағытында.Бұл туралы Қазақстан Республикасы Конституциясының 1-бабында келесідей көзделген: «Қазақстан Республикасы өзін демократиялы, зайырлы, әлеуметтік және құқықтық мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы – адам және оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары»
1991-1995 жылдар арасында Республика тарихында аса маңызды саяси сипаты бар құбылыстар орын алды. КСРО-ның ыдырап, ТМД-ның құрылу процесі Қазақстан Республикасының дамуының келесі бір белесі еді. Конституцияны қабылдау мақсатында нормативтік түрде құжат қабылдау қажеттігі өзекті мәселелердің бірі болды. Алғашқы Қазақстан Республикасының Конституциялық жобасы туралы жоғарғы кеңестік сессиясында баяндама жасаған елбасы Н.Ә.Назарбаев: «Жаңа тәуелсіз мемлекеттің конституциялық негізі Қазақ ССР мемлекеттік егемендігі туралы декларация қабылдады» Конституцияны қабылдау бұл күнді яғни 1995 жылдың 30 тамызын барша жұрттың, ата-бабамыздың сан ғасырлар бойы армандап,аңсаған армандары орындалды десек болады. Ғасырлар бойы бодандықта өмір сүріп, күндер бойы еркіндікті аңсап өткен қалың қазақ елінің аспанына нұр шашылған күн. КСРО-ның күйреп, саяси аренадан кетуі,бұрынғы социалистік республикалардың енді өз алдына тәуелсіз мемлекеттерге айналуы заңды процесс. Социализмнің қоғамдық құрылысы қалың қазақ еліне де өз септігін тигізді. Социалистік одақтас республикалардың құрамында болған Қазақстан Республикасы енді демократиялық, құқықтық, зайырлы, әлеуметтік мемлекет ретінде танымал бола бастады. Қазақстан Республикасының конституциясының басты желісі Қазақстан Республикасын зиялы және біртұтас мемлекет ретінде дүние жүзіне танымал ету. Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасының аумағының тұтастығы, оның бөлінбейтіндігі, адам және оның өмірінің бостандығы, жеке тұлғаның құқығы ең қымбат қазына деп танылды. Адам құқығы ең жоғарғы құндылық,оны сақтау:алдыңғы қатарлы дамып,жетілген елдердің қатарына қосылуымыздың кепілі. Осы конституциялық талаптардың орындалуы және қадағалануы прокуратура органдарының басты назары. Бірақ та қазіргі таңда еліміздің құқықтық жүйесіндегі ең жоғарғы қадағалаушы прокуратура органдары конституциямен белгіленген міндеттердің талаптарына сәйкес Қазақстан Республикасы аумағында күші бар заңдардың қолданылуын,адам мен азаматтардың конституциялық құқығының қорғалуын,қылмыстық іс жүргізу сатыларында заң бұзушылықтардың жіберілмеуін заң нормаларының орындалуына қатысты іс-шаралар жүргізулуде. Елбасы Қазақстан халқына жолдауында Ата заң туралы саяси жаңару процесі ең әуелі биліктің заң шығарушы тармағының саяси беделін күшейтуді талап етті, және әрбір қазақстандық заңды құрмет тұтып,заңда жазылған нормалармен талаптарды сақтау керек. Осыған қоса Елбасы: «Біз алдымызға ашық та айқын мақсат қойдық:біз жақсы,тату-тәтті өмір сүргіміз келеді. Біз еркіндікке ұмтылдық, біз бәрінен де балаларымыз бен немерелеріміздің лайықты өмір сүруін қаладық.Бұған біздер және сіздер ғұмырымыздың біраз жылын арнадық ,бірақ та еңбегіміз текке кеткен жоқ,осы таңда біраз жетістіктерге қол жеткіздік.Қазақ елі конституция қабылдағаннан бері экономика саяси қатынастар саласында өркендей түсті» - дейді. Елімізді жаңа жағдайға бейімдеп оны жан-жақты дамытып, өркендеу сатысына жеткізген негізгі заңымыз мемлекеттік құқық тұғырында мықты тегеурінді мемлекетке айналды.Конституция-егеменді еліміздің тек құқықтың меселелерін қамтып қана қоймай, жалпы қоғам дамуындағы көптеген өркениетті істердің арқауы болған. Қазақстан мемлекетінің жетістіктерінің басталуы.Ата заңымызға сәйкес жас Қазақстан Республикасы демократиялық принциптерге сүйенеп отырып,кемел болашаққа нық қадам басуда. Бүгінгі таңда Еліміздің ынталығы жарасып,тұрақтылық пен біркелкілік,бейбітшілік, тыныштық өмірдің іргетасы қаланды.Қазақстан Республикасының конституциясы-кең байтақ еліміздің бодандықтан босап,еркіндігі аңсаған халмымыздың қайырылған қанатын жазған,жарқын болашаққа сенімді қарауға бейімдеген Алтын Заң.Сондықтан да бұл заңды қастерлей қолға алып,әрбір тарауы мен бөлініне мұқият зер сала көңіл бөлу,туған Отанымыз Қазақстанның өсіп өркендеуіне үлес қосу,әлеуметтік экономиканың саяси-этникалық процестеріне белсене орналасу біздің яғни қалың қазақ жұртшылының,бүгінгі жас ұрпақ, яғни қазақ елінің жас қырандарының азаматтық парызы!
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1 Сапарғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы, Алматы: Жеті Жарғы; 2004 жыл.
2 Табанов С.А, Оразова А.Ә Күрделі заманның өтпелі кезеңдеріндегі қазақ өоғамы Ата Заңдарының (Конституцияларының) тарихи-құқықтық сабақтастығы, Алматы: Жеті Жарғы, 2005 жыл.
3 Төлеуғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы, Алматы: Жеті Жарғы, 2001 жыл.
4 Заң және Заман журналы 2004-2005 ж.ж.
5 Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері. (Ғ. Сапарғалиев 2003ж)
6 Мемлекеттік қызмет. (Е. Баянов 2005ж)
7 Мемлекеттік қызмет (М.Туяков 2003ж)
8 Парасат журналы 2004-2005 ж.ж.
9 Қазақстан Республикасының Конституциясы
10 Жоламан К.Д. Азаматтық қоғам және мемлекет Ж. Құқық және мемлекет, 1999 ж.
11 Бейсенова А., Біржанова К., Қазақстан Республикасы мемлекет және құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: «Жеті жарғы», 1996 ж.
12 Жамбылов Д., Саясаттану. Оқу құралы, Алматы, 1996.
13 Нысанбаев Ә., Қазақстан. Демократия. Рухани жаңару. – Казахстан. Демократия. Духовное обновление., Алматы, 1999 ж.
14 Сапарғалиев Ғ.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы. Оқу құралы; Алматы; Жеті жарғы, 1997 ж.
15 Сапаргалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: «Жеті жарғы», 1996 ж.
16 Журнал «Саясат», «Чиновничество в постсоциалистическом обществе: опыт предварительного анализа» Хайруллаева М., Тулегулова А., N6, 1997.
17 Жоламан К.Д. Құқықтық мемлекет, оның түсінігі мен мазмұны. Ж. Құқық және мемлекет РК, 2000.
18 Жоламанов Қ.Д., Мұхтарова А.Қ., Тәуекелев А.Н. Мемлекет және құқық теориясы, Алматы, 1999 ж.
19 Теория госудрства и права в схемах и определениях. В.К.Бабаев, В.М.Баранов, В.А.Толстик, Москва, 1998 г.
        
        Қазақстан Республикасы
Білім және Ғылым Министрлігі
“Бизнес және құқық факультеті”
“Азаматтық құқықтық және ... ... ... ... ... ... ... құқығы (Жалпы бөлім)
Тақырып: Азаматтық құқық-құқықтың бір саласы
Орындаған: ю-21 к тобының
студенті Масугутова Ж.Б
Тексерген:Шакенова Б.Ж
Павлодар 2008
Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
............................................3
1.Қазақстан ... ... ... құқықтың басқа құқық салаларымен шекарасы және азаматтық
құқықтың
әдістемесі..................................................................
...............................9
3.Азаматтық құқықтың ... ... ... және оның ... - ... құбылыс ретінде
қарастырады, себебі ол қазіргі заманғы ... ... мен ... ... ... бірі болып табылады. Азаматтық құқықты
жалпылай алғанда көптеген ғалымдар,жазушылар зерттеп көптеген мақалалар мен
зерттеу ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырған кезде,оның демократиялық мемлекет жағдайында
объективті қажеттілігін ғана емес сонымен ... ... ... өмір
сүруі мен дамуындағы мәнін түсінуге болады. Азаматтық құқық ... ... даму ... жемісі бола тұра, мемлекеттің ... ... ... ... және оның салалыры мемлекеттің өз
тұрғындарының ... ... ... ... ... ... еліміздің Ата заңдарының қай-қайсысын алмасақта, ... адам ... ... әр қилы ... көруге болады.
Өйткені оны халқымыз ел тағдарынан ажыратпаған. Тіпті қиын ... де ... ... ... өздерінің заңдарында оған дейінгі
заманда қалыптасқан ... ... және ... да ... пен
артықшылықты жойып,еңбек адамының қадір-қасиетін көтеруді бекітті. Адам мен
азамат тағдыры әрқашан өзекті ... бірі ... ... ... ... ... ғалымдар зерттеп, жазушылар ... ... ... ... Ғазиз Ибрагимұлы ... ... ... заң ... ... ... саласындағы көрнекті маман, ғалым.
Зерттеу жұмысының өзектілігі.
Тарих парағы астарлағандай, қандай ... ... адам ... ... әу бастан-ақ заң жүзінде тұжырымдалатыны өз елінің ... елең ... ... еместігі.Адам құқықтары мен бостандықтары
әркімге тумысынан жазылған, олар абсолютті деп ... ... ... ... мен өзге де нормативтік құқықтық актілердің мазмұны ... ... ... ... деп Қазақстан Республикасының ... яғни ... ... азаматы өзінің
азаматтығына орай құқықтарына ие болып,міндеттер атқарады.
Зерттеу жұмысының мақсаты мен ... Осы ... ... ... өздерінің азаматтық құқықтарын, яғни күнделікті өмірде кездесіп
жататын құқықтарын біліп, және ... ... ... табылмайтын
яғни шетел азаматтарының қандай ... мен ... бар ... білу. Осы Егеменді еліміз Қазақстан Республикасы қашанда болсын
халықты оның ... алға ... ... ... мен ... ... ... Конституциясында бекітілген. Қазіргі кезде
халықаралық ... ... ... өздерін құқықтық мемлекетпіз
немесе оны құру ... деп ... және бұл ... ... актілерде бекітілген.Олардың ішінде Қазақстан Республикасы ... ... ... өз ... тәуелсіздігі мен мемлекеттік
егемендік алғаннан кейін, құқықтық мемлекет құру бағытында.Бұл ... ... ... ... ... көзделген:
«Қазақстан Республикасы өзін демократиялы, ... ... ... ... ... орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы – адам және
оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары»
1991-1995 жылдар ... ... ... аса ... ... бар ... орын алды. КСРО-ның ыдырап, ТМД-ның құрылу процесі
Қазақстан Республикасының дамуының келесі бір ... еді. ... ... ... ... ... ... қажеттігі өзекті
мәселелердің бірі болды. Алғашқы ... ... ... ... ... ... ... баяндама жасаған елбасы
Н.Ә.Назарбаев: «Жаңа тәуелсіз мемлекеттің конституциялық ... ... ... егемендігі туралы декларация қабылдады» Конституцияны қабылдау
бұл күнді яғни 1995 жылдың 30 ... ... ... ... ... бойы ... армандары орындалды десек болады. Ғасырлар
бойы бодандықта өмір сүріп, күндер бойы еркіндікті аңсап өткен ... ... ... нұр шашылған күн. КСРО-ның күйреп, саяси ... ... ... енді өз алдына ... ... ... ... ... ... ... қалың
қазақ еліне де өз септігін тигізді. Социалистік ... ... ... ... Республикасы енді демократиялық, құқықтық,
зайырлы, ... ... ... ... бола ... Қазақстан
Республикасының конституциясының басты желісі Қазақстан Республикасын зиялы
және біртұтас мемлекет ретінде дүние жүзіне танымал ету. ... ... ... ... ... оның ... және оның ... бостандығы, жеке тұлғаның құқығы ең қымбат қазына
деп танылды. Адам құқығы ең жоғарғы ... ... ... ... ... қосылуымыздың кепілі. Осы конституциялық
талаптардың орындалуы және ... ... ... ... ... та ... ... еліміздің құқықтық жүйесіндегі ең жоғарғы
қадағалаушы прокуратура органдары ... ... ... сәйкес Қазақстан Республикасы аумағында күші бар ... мен ... ... ... іс ... сатыларында заң бұзушылықтардың жіберілмеуін
заң нормаларының орындалуына қатысты іс-шаралар жүргізулуде. ... ... ... Ата заң ... саяси жаңару процесі ең әуелі
биліктің заң шығарушы тармағының саяси беделін күшейтуді ... ... ... ... заңды құрмет тұтып,заңда жазылған нормалармен талаптарды
сақтау керек. Осыған қоса Елбасы: «Біз ... ашық та ... ... жақсы,тату-тәтті өмір сүргіміз келеді. Біз еркіндікке ... ... де ... бен ... ... өмір сүруін
қаладық.Бұған біздер және сіздер ғұмырымыздың біраз жылын арнадық ... ... ... ... ... ... біраз жетістіктерге қол
жеткіздік.Қазақ елі конституция ... бері ... ... ... ... түсті» - дейді. Елімізді жаңа жағдайға
бейімдеп оны жан-жақты дамытып, өркендеу сатысына жеткізген негізгі ... ... ... мықты тегеурінді мемлекетке айналды.Конституция-
егеменді еліміздің тек құқықтың меселелерін қамтып қана қоймай, жалпы ... ... ... істердің арқауы ... ... ... ... ... ... жас ... демократиялық принциптерге сүйенеп отырып,кемел болашаққа нық
қадам басуда. ... ... ... ... ... ... ... өмірдің іргетасы ... ... ... ... бодандықтан
босап,еркіндігі аңсаған халмымыздың ... ... ... ... қарауға бейімдеген Алтын Заң.Сондықтан да бұл ... ... ... ... мен ... ... зер сала ... Отанымыз Қазақстанның өсіп өркендеуіне үлес қосу,әлеуметтік
экономиканың саяси-этникалық процестеріне белсене ... ... ... ... ... жас ... яғни қазақ ... ... ... парызы!
1.1Азаматтық құқықтың ұғымы
"Азаматтық құқық " атауы ежелгі уақыттан бері белгілі, оны ... ... ... ... (jus сіvіlе) құқық деп атаған.
Тарихтан белгілі римдіктердің құқығы осы атаумен белгіленді (квириттер
құқығы). Римдік jus ... көне ... ... ... қоғамдық
және жеке өзіндік қатынастарын реттеді және ... ... ... ... ... кең ... Қазіргі кезде азаматтық құқықтың
римдік атауы сақталғанымен оның ... ... ... ... соған
қарамастан "сіvіlе" атауы еуропалық құқықтануға еніп қана қоймай, ... ... droit ... сіvіl Іаw) кірді. Содықтан да
азаматтық құқықты цивилистік деп ... ал бұл ... ... деп ... құқықты жария және жеке (jus pablicum jus privatum) деп екі салаға
бөлгенін білеміз. Жария және жеке ... ... ... ... ашып көрсетеді: "жария құқық дегеніміз рим мемлекетінің құқықтық
мәртебесіне қатысты, ал жеке ... ... ... ... ... ... Республикасының қазіргі құқық жүйесі жария және жеке құқық деп
бөлінбейді.Біздің ұлттық азаматтық құқық тек өзіне тән ғана және ... ... бар ... ... ... деп айта ... қатар азаматтық құқықтың әртүрлі жүйелерінің арасында белгілі
бір дәрежеде ұқсастық бар. Сондықтар азаматтық ... ... ... ... ... ... ... құқық іліміне әсерін
тигізіп отыр. Бұл орайда біз жаңа мемлекетті, жаңа нарықтық экономика ... ... ... өзге де жас ... ... осы ... басынан кешіп те үлгерген уақытта құру үстіндеміз. Ендеше осы бағытта
әртүрлі өркенитеттрдің ең соңғы жетістіктерін пайдаланудың маңызы зор.
Азаматтық құқық ... ... ... салаларының бірі
болғандықтан күнделікті тыныс-тіршілікпен, сондай-ақ ... ... мен ... ... оның ... ... ... байланысты.
Азаматтық құқықты зерттемес бұрын азаматтық құқық пәнін анықтап, басқаша
айтқанда, мұның пәні не екенін ... ... ... Ал ... ... ... өзі оңай ... емес. Өйткені, азаматтық құықпен
реттелетін қоғамдық қатынастар ауқымы өте кең де сан қырлы. ... ... ... құқық салаларына бөлінеді. Әдетте құқықтың қандай
салаға жататындығын анықтау үшін оның пәні мен ... ... ... Дәл осы пәне мен ... ... азаматтық құқықты Қазақстан
Республикасының басқа да ... ... ... ... отырып, сонымен
бірге оның салалық ерекшеліктерін де айқындауға болады.
Қазақстан ... ... ... ... ... және қатысушылардың теңдігіне негізделген өзге де мүліктік
қатынастар, сондай-ақ ... ... ... ... емес ... ... Сонымен қатар мүліктік қатынастарға ... ... емес жеке ... ... заңдармен реттеледі, өйткені олар
басқа заң ... ... ... не мүліктік емес жеке
қатынастар мәнінен туындамайды.
Азаматтық ... ... ... қатынастар негізінен мүліктік
қатынастар болып табылады.Материалдық игіліктермен байланысы бар ... ... ... деп ... ... қатынастар иелену
немесе мүліктің тиістілігіне ... ... бір ... екіншісіне
ауысуы, өтуі, меншік иесінің қайтыс болуына байланысты заттың тағдырын шешу
тәрізді қатынастар тұрғысынан ... онда олар ... ... Бір сөзбен айтқанда, мүліктік қатынас дегеніміз мүліктерді сатып
алу, иелену, басқа адамдарға беру мен пайдалану жөніндегі ... ... ... ... ... құқық мүліктік қатынастардың бәрін бірдей
реттей ... ... ұғым ... ... ... ... өзі әртүрлі сипатта
кездеседі. Сайып келгенде, мүліктілік ... ... ... ... ол тек қана ... ... Сондықтан да азамттық құқық
пәнінің мазмұнын оны біріктіретін әрі мән-мағынасын ашатын ... ... ... ... Қоғамдық қатынастарды бір-бірінен ажырататын мүліктік
қатынастардың мынадай ... атап ... ... бір экономикалық
құндылыққа ие болумен байланысты материалдық объектілер жайында адамдардың
арасындағы қатынастар болғандықтан оның ерік сипатында ... ... ... иеленуші ретінде қимылдауы, қатысушылардың өзара келісім және
өзара шарт жасауы.
Мүліктік құндылық қатынастарға ең алдымен қатысушылардың құн ... ... ... ... ... тауар-ақша
қатынастары және өзге де ... ... ... ... ... ... ... азаматтық құқықты реттеудің негізгі өзегіне
айналады.[7.,85]
Мүліктік қатынас адамдар арасындағы қатынас болғандықтан ол мүліктік емес
қатынастармен біте қайнасып, ұштасып жатады.
Қазақстан ... ... ... ... емес ... екі
түрін, атап айтқанда, мүліктік қатынасқа байланысты ... емес ... ... ... ... мен ... қатынастарға байланысы
жоқ мүліктік емес жеке ... ... ... ... ... емес жеке ... бірінші тобына мүліктік қатынаспен байланысы
бар мүліктік емес жеке қатынастар жатады. Бұл жердегі "байланыстылық" деген
сөз жеке ... ... ... ... ... қоғамдық
қатынастардың біртұтас бірлікте болуын айқындалды (мәселен, авторлық,
өнертабыс және т.б. ... ... бір ... ... бір ... ... белгісін заңсыз қолданса онда ол әлгі ... ... ... емес ... келіп мәселен, шығарманың авторы үшін
мүліктік қатынастың мүліктілігі пайда болады. ... ... ... мүліктік емес жеке қатынастар азаматтық құқық нормаларымен
реттеледі.
Мүлік ... ... жоқ ... емес жеке ... екінші
түрі мүліктік қатынасқа қарағанда өзге ... орай және ... ... да ... Ол жеке ... мен ... ғана тән
әрі олардан ажырамайтын игілік болып табылады, сондай-ақ онда мүлік мазмұны
болмайды, ақшамен де бағалауға келмейді.
Мүліктік емес жеке ... ... ... ... ... II ... адам мен азаматтың ... ... ... ... ... реттеу пәніне мүліктік
қатынастарға байланысы жоқ мүліктік емес жеке ... ... ... ... Қорыта айтқанда, азаматтық құқықты реттеудің пәні, міне,
осындай. Енді әдістеме жөніңдегі ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ҚҰҚЫҚТЫҢ БАСҚА ҚҰҚЫҚ
САЛАЛАРЫМЕН ШЕКАРАСЫ
Құқықтың әрбір негізгі саласының ... тән ... ... ... Ал оның жеке ... ... құқықтық мәртебесінде
(статусында), құқық қатынастарын қалыптастыру негіздерінде, ... ... ... және заң ... ... және ... емес ... ... ... ... өзіндік белгілерге ие:
а) азаматтық құқықтық қатынастарға қатысушылардың жалпы құқықтық ... ... - ақша және ... қатынастарына негізделген заңды түрдегі
теңдігімен сипатталады (АК-тің 1 және ... ... ... ... заң жүзіндегі теңдігіне
келсек, олардың азаматтық айналымда тең құқықты, тәуелсіз субъектілер
екендігін ... әрі оның ... ... ... ие ... сондай-
ақ бір-бірімен қарым-қатынаста тең дәрежеде әрекет ... Бұл ... ... ... ... ... ... екінші жаққа
біржақты міндет жүктеуіне болмайды деген сөз. Сонымен қатар құқықтық
қатынастағы ... ... дау ... ... екінші жақ үшін
міндетті болып табылатын шешімді қабылдай алмайды;
ә) азаматтар мен ... ... ... ... ... ... және өз ... көздей отырып ие болады және оларды жүзеге
асырады. Олар шарт негізінде өздерінің құқықтары мен ... ... шарт тың ... ... ... кез келген жағдайларын белгілеуде
ерікті (АК-тің 2-бабы, ... ... ... ... ... қалауынша және мүддесіне сай келетін жағдайларды
таңдауына мол ... ... ... ... ... қатынастарда тең дәрежеде қорғану
құқығына ие және қорғанудың белгілі бір ... ... ... ... тұлғалардың өз құқықтарын толық пайдалану мүмкіндігі). Азаматтық
құқықты қорғау сотпен (төрелік сотпен немесе ... ... ... ... орайда Азаматтық кодекстің 9-бабына сәйкес қорғанудың азаматтық істерді
жүргізу заңдарының ерекше ... ... ... ашық ... Егер заң ... өзгеше көзделмесе, бұзылған құқықты
қорғау үшін өкімет билігі ... ... ... ... жасау, құқық
қорғау туралы талап арызбен сотқа шағымдануға ... ... ... сот ... немесе дауға түскен құқықтарды қорғауға тиіс. Егер
қандай да бір ... ... ... ... онда ол ... ... керек. Мұндай жағдайда құқыққа ... дау ... ... ... ... шешімін күтеді. ... ... ... ғана оны ... ... болады.
Азаматтық кодекстін 9-бабының 1-тармағына мемлекеттік басқару органының
немесе жергілікті өкілді атқарушы органның ... ... ... ... ... ... ... деп тану туралы ... ... жаңа ... ... ... ... ... көптеген құқық қолданушы органдар заңға сүйеніп жасаған ... ... ... ... іс жүзіңде оның қолданылып ... ... ... құжаттарды ешкімнің де теріске шығармағанына талай мәрте кез
жеткізген болатын, ал осындай келеңсіздік кеп қиындық ... ... ... ... ... атап айтқанда,
мүліктік және өтем түрінде айқындалады; сондай-ақ оған келтірілген ... өтеу ... да ... заң ... ... ... Бұл заң бұзушының кінәсінің қандай екендігіне де ... ... ... ... ... ... жасауға болады:
азаматтық құқық-құқықтың бір ... ол ... ... ... ... негізделген өзге де мүліктік қатынастар, сондай-ақ
мүліктік қатынастарға байланысты (немесе байланысы жоқ) ... емес ... ... нормалардың жиынтығы болып табылады.
Азаматтық құқықтың басқа құқық салаларымен шекарасы.
Бұдан бұрын айтылған құқықтық реттеудің пәні мен әдістемесі ... ... ... ... ... ... қарауға мүмкіндік береді.
Бірақ та азаматтық құқықты шектес салалардан оқшаулағанда төмендегідей
жағдайларға ... ... ... кодекс қабылданғанға дейін
азаматтық құқық ... тән ... ... ... КСР ... ... ... еңбек , жер қатынастары, сондай-ақ колхоздағы
өздерінің Жарғысынан бастау алатын ... суды ... ... ... жер, ... және су ... заңдарымен
реттеліп келді .
Азаматтық және еңбек құқықтарының ара жігін ашу белгілі бір ... ... ... Бұл орайда Азаматтық кодекстің кейбір
нормаларының тікелей ... ... ... ... мән ... ... ... болсақ, Азаматтық кодекстің 19-бабының 3-тармағы жеке ... ... ... ... шартын, оның ішінде келісім шартты
жасасу мүмкіндігі жөнінде болып ... ... ... ... ... ... ... қатынастарына азаматтық құқықты қолдану ... ... ... ... ... ... ... 3-
тармағында ап-анық көрсетілген.
Осы орайда еңбек құқығы пәнінің азаматтық құқықтан айырмашылығы ... ... ... ... көрінеді. Себебі онда еңбек
нәтижесін алып беру жоқ. Жұмыс күші тауар ... ... Сол ... ... жағдайда жалақы жұмыс күшінің ... ... ... ... ... еңбегіне ақы төлеу оның істеген ісінің саны ... ... ... ... ... ... ... қарағанда,
жұмыскер жұмыс берушімен шарт жасасып, сол арқылы тең құқықты әріптеске
айналатынын байқау қиын ... ... ... ақыр ... ... бағынып, әкімшіліктің талабын, сондай-ақ оның ... ... ... ... да ... ... [3.,67]
Отбасы құқығы некеге және басқа да отбасына қатысты мәселелерді реттейді.
Отбасы құқығы некеге тұру, некені түзу және оны ... деп ... мен ... ... ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған
балалардың отбасында қалу тәртібі мен ... ... ... тәртібін, сондай-ақ отбасы мүшелері арасындағы мүліктік емес ... ... ... кезінде туыстар мен басқа адамдар арасындағы
жағдайлар заңда көзделген ретте қаралады.
Отбасы құқығына ... ... ... тән, ол ... ... болады,
ал жарлық ету түріндегісі –императивті , яғни бұрықты сипатқа ие. Осы екі
бастаудың өзі оның ерекшелігін білдіреді.
Отбасы ... ... ... ол ... ... ... ... қатынастарға азаматтық заң қолданылады. Ал мұның өзі
отбасы ... ... келе ... ... құқық табиғи ресурстарды пайдалану және айналадағы ортаны
қорғау жөніндегі қатынастардан ... ... ... ... мен қорғауда мүліктік сипаттың ... ... ... ... ... да ... ... мүлік дәрежесіне ие бола
алмайды. Сонымен ... ... ... есеп ... ... ... ә)әзірге табиғат пайдалану жүйесінде толық ... ... ... ... жоқ. ... бола ... да заңда табиғатты
пайдалану арқылы көрсетілген, бірақ заңға
сәйкес табиғат пайдаланушыларға табиғи ... ... және ... ... ... әдебиеттерде кездесетін осындай пікірлерге қарамастан
азаматтық құқық ... ... және жер ... ... мейілінше кең түрде реттейтінін айта кеткен жөн. Бұл орайда
тұлғалардың құқықтарын да ... ... ... ... және ... ... қорғау заңымен реттеуге келмейтін
қатынастарға азаматтық заңды пайдалану ... дау ... ... 1- ... 4-тармағына сәйкес, заң құжаттарында
көзделген реттердіқоспағанда, бір тараптың екіншісіне ... ... де ... ... ... ... мүліктік қатынастарға, оның
ішінде салық ... және ... ... қатынастарға азаматтық заңдар
қолданылмайды.
Жоғарыда аталған қатынастардың азаматтық құқықпен ... ... ... ... туғызбайды, жекелеген жағдайда олар бір-бірімен пәні бойынша
, ал өзге ретте құқықтық реттеу әдістемесі бойынша ... ал ... ... жиынтығын талап етеді. Сөйтіп, бір жағы екіншісіне
қандай да бір ... ... ... ... ... заңмен
реттелмейді. Осыған орай әкімшілік не басқа да қатынастар азаматтық заңдар
қарауынан шығып қалады.
3.Азаматтық құқық принциптері ... ... ... термині латынның сөзі — бастау, негіз дегенді
білдіреді. ... ... ... — ол ... ... ... қатынастарды азаматтық-құқықтық реттеу ... ... ... Ол ... ... азаматтық заңының мейлінше маңызды
тұстарын көрсетеді. Демек азаматтық заңды түсіну мен оны қолдану ... тек ... ... ... ... мүмкін болады.
Принциптер (қағидаттар) Азаматтық құқық жүйесінде әрқашанда ... ... ... Сондықтан да басқа нормалар ... ... ... ... ... алады, демек принциптер өзгелерден басым түседі.
Принциптер азаматтық-құқықтық нормалардың барлық жүйесін қамтып, басшылыққа
алынады. ... ... ... ... ... жалпы
негіздері мен мәнісі беки түсуіне байланысты, енді ... ... ие ... және оны қолдану міндеттілікке айналды. ... ... заң ... ... ... немесе тиянақты
тұжырымдама ретінде бекітілмеген еді, тек "азаматтық заңдардың ... мен ... ... ... жалпылама тұжырымдамамен
шектелетін (Қазақ КСР АК-тің 4-бабы).[6.,123]
Профессор Ю.Г.Басин азаматтық құқық принциптерінің ролі мен маңызы туралы
былай деп тұжырымдайды: ... ол ... ... ... ... ... ... ол жаңа заңды жасау немесе ... ... ... кезінде ескеріледі. Үшіншіден, құқық ұқсастығын қолдану
қажет болған жағдайда заң ... ... ... ... ... ... ... бастапқы мазмұнының немесе шарт
талаптарының тиісті ... ... ... жүзеге асырылғанда
назарға алынуы тиіс (мысалы, Азаматтық кодекстің 6,392- ... ... заң ... ... ... заң ... арасындағы
қарама-қайшылықты жоюдың жолдарын табуға болады, мұның өзі егер бұл аталған
жағдай кездескенде ғана қолданылады. Осы ... орай оған екі ... ... ... еді: біріншіден, принциптер тек заң актілері жүйесінің
сипатын көрсетіп қоймайды, сонымен ... ол ... ... белгілейді. Екіншіден, азаматтық құқық принциптері өзінің реттеу
жүйесі арқылы бірқатар мемлекеттік ... ... мен ... ... ... ... ... құқығын азаматтық құқықтар
арқылы өзіне тән тәсілдермен қорғауды ... ... ... ... ... ... ... қатынастарға қатысушылардың теңдігі;
меншікке және басқа заттық құқыққа қол сұқпаушылық;
шарт еркіндігі;
жеке істерге кімнің ... да ... ... жол ... ... кедергісіз жүзеге асыру;
нұқсан келтірілген құқықтардың қалпына келтірілуін қамтамасыз ету;
азаматтық құқықты сот арқылы қорғау.
Міне, осы принциптердің бәрі де ... ... " ... ... ... деп ... 2-бабында бекітілген. Яғни сол
арқылы мемлекет пен қоғамның азаматтық заңдарының ... ... ... ... ... ... заңның демократиялық және ізгілікті
қасиеттері көрініс береді. Енді осы ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық
құқықтың басты қағидаттарының бірі олардың ... ... ... ... ... ... ... принципі
қоғамдық қатынастарды азаматтық-құқықтық реттеу ... ... Яғни ... ... ... ... ... тең дережеде болатындығын көреміз. Демек, азаматтық қатынасқа
қатысушының бірі екіншісіне тіптен ... ... ал ... ... ... ерік-жігеріне қатысты болмау керек. Азаматтық
заңмен реттелетін ... және ... емес ... ... ... төмендегідей жәйттерді біддіреді [2.,98]
мемлекет немесе онын әкімшілік-аумақтық бөлінісі ... ... ... өзге ... тең ... ... ... кететін жайт, ... ... ... ерекшелігі (дербес иммунитеті) занда көрсетілмеген (АК-тің
111-114 баптары);1
заңды тұлғалардың құқылық мәртебесі жеке ... ... ... ... ... ... кезде азаматтар ғана емес, заңды тұлғалар да
шартпен өздерінін құқықтары мен міндеттерін белгілей ... ... ... ... шарт ... кез ... ... ерікті; заңды
тұлға және заңды тұлға құрмай кәсіпкерлік қызметті жүзеге ... ... ... оның ... ... ... жасасуға хақысы бар;
егер заң құжаттарында езгеше көзделмесе, шетелдік жеке және занды тұлғалар,
сондай-ақ азаматтығы жоқ адамдар ... ... ... ... ... үшін қандай құқықтар мен міндеттер көзделсе, нақ сондай
құқықтарға ие болуға ... және ... ... орындауға міндетті (АК-
тің 3-бабының 7-тармағы).
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... қорғауға байланысты тендік принципі тұжырымдалған. Мұның өзі ... ... ... ... ... ... ... бірдей
қолданады дегенді білдіреді.[5.,365]
Меншікке және басқа заттық құқыққа қол суқпаушылық принципі. ... оған ... қол ... елде ғана ... ... өмір
сүре алады. Сондықтан да әрбір қоғамДа меншік ... ... ие ... ... әрі қол ... ... деп ... Адамнын белгілі бір
затты иеленуі оны тұтынып, белгілі бір мақсатына, яши керегіне жаратуы үшін
керек, сондықтан ол бұл ... ... ету ... ... де ... ... пен құқық, оның ішінде азаматтық құқық азаматқа ... ... ... ... ... кодексінде арнайы былай деп жи
зылған: "Шетелдің зандьі тұлгалары, азаматтары жоне ... ... ... заң ... ... Ресей Федерациясынын жауап
кершілігі мен Ресей Федерациясы субъектілерінің ерекшелігі мемлекеттің
иммунитеті және оның ерекшеліктері ... ... ... РФ-нын
АК-і 127- бап
Қашан да менішк құқығы азаматтық құқықтың ... ... ... және ... ... ... ... барынша талап еткен. Міне,
сондықтан да азаматтық ... ... қол ... ... қол сұқпаушылық Азаматтық кодекстің басқа ... ... ... тапқан, ал оны нақтылайтын тұжырымдама Конституцияның 26-
бабының 3 ... ... Яғни онда ... ... ... ... өз мүлкінен айыруға болмайды. Заңмен көзделген ерекше
жағдайларда мемлекет мұқтажы үшін ... ... ... оның құны ... ... кезде жүргізілуі мүмкін". Конституцияның бұл қағидалары
Азаматтық кодексте реквизициялау, күтімсіз ұсталған ... және ... ... алу және т.б. ... ... ... 253, ... кезде заңда меншік құқығымен қатар меншік иесі ... ... ... ... да ... ... да қол
сұқпаушылық принципі қолданылады. Айталық а) жерді пайдалану құқығы; ... ... ... б) ... басқару құқығы; в) өзге де заттық
құқықтар (АК-тің 194—195 баптары).
Кей жағдайда меншік құқығы ... ... да ... ... ... ... 48-бабында жер қатынастары субъектілерінің өздеріне тиесілі
құқықтарды жүзеге асыруы табиғи объект ретінде жерге, ... ... ... ... ... құқықтары мен занды мүдделеріне зиян
келтірмеуі жөнінде айтылған.[1.,159]
Бірақ та заң арқылы белгілі бір ... ... ... ... зандағы меншік құқығының алар орны ерекше, ал ... ... ... ... ... ... Бұл ... болмаған меншік
құқығын қорғаудың жаңа тәсіддерінің өмірге келуімен байланысты болып отыр.
Мысалы, оған қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қозғалатын мүліктің, мәселен, бағалы
қағаздардың меншік ... ... де ... ... жаңа тәсілдері
жасалды (АК-тің 129-140-баптары).
Шарт еркіндігі принципі. Заң шығарушы меншікті ... ... ... ... жасайды, сол арқылы .азаматтық ... ... ... шарт ... ... ... ... әрі оны
тағайындауғамүмкіндік береді.' Бұл принцип нарықтың дамуына және бәсекеге
қажетті алғышарттарды ... ... ... да ол ... ... ... маңызға ие. Сонымен АК-тің 10-бабының ... ... ... ... алу, ... пен ... ... үшін еркін
шарт жасасуға мүмкіндігі бару
Шарт дегеніміз — шаруашылық қызметінің негізгі құралы. Азаматтар ... ... шарт ... ... құқықтары мен міндеттерін өз
еріктерімен, өз мүдделеріне сүйене отырып тағайындайды, ... ... ... ... ... ... олардың кез келген шарт жасасуына
мүмкіндігі бар?
Азаматтық кодекс шарт жасасуға мәжбүр етуге ... ... ... ... оған кейбір жағдайда жол берілетіндігін жоққа шығаруға болмайды.
Мысалы, заң құжаттарында немесе өз ... ... ... шарт
жасасу міндеті көзделген жағдайларды қоспағанда, шарт жасасуға мәжбүр
етугежол берілмейді (АК-тің ... ... ... ... ... ... ... шектеу қойылуы мүмкін, мысалы, оған валюталық шектеуді жатқызуға
боладьь ... ... ... Ұлттық Банкісінің валютаға деген
резиденттердің экспорттық операциялары ... және ... ... ... сату ... ... тағайындауға құқығы бар (Қазақстан
Республикасының Валюталық реттеу туралы Заңының 3-бабы, 2-тармағы).
Шарт ... ... тек ... ... ... ... ... да жүзеге асырады. Мысалы, Азаматтық кодекстің 11-бабына
сәйкес занды бәсекелестікті шектеуге немесе жоюға, ... ... ... ... мен ... ... қысым жасауға
бағытталған монополистік және ... ... да ... ... ... істерге кімнің болса да ... ... жол ... принципі. Бұл принцип Азаматтық кодекстің 2-бабының 1-тармағында
тұжырымдалған және де ол жеке істерге ... ... да ... жол ... болмайтындығын қарастырады. Азаматтық құқықтың бұл
нормасы ... ... ... "әркімнің жеке өміріне қол
сұғылмауына, өзінің және отбасының құпиясы
Мысалы, Франция азаматтық кодексінің 1134 бабы "занды ... ... оған ... ... ... ... ... мен абыройлы атының қорғалуына құқығы бар" ... ... ... ... ... болса да озбырлықпен араласуына жол бермеу билік
және басқару органдарының, ата-аналалардың, қызмет орны жетекшілерінің ... ... ... ... бар ... мен ... ... қожалық етуіне, пайдасын бөлісіп, кірісін пайдалануына тыйым
салады. Егер заңда ... ... ... ... ... ... ... Жеке, отбасылық, коммерциялық құпиялары бар
мәліметтерді беруді талап етуге тыйым ... ... ... кедергісіз жүзеге асыру принципі. Азаматтық
кодекстін бұл ... ... ... де ... ... ... еркіндігінде, өз мүлкін кез келген занды кәсіпкерлік
қызмет үшін еркін пайдалануға ... бар" ... ... ... Азаматтық құқықты жүзеге асырудьң өзі осы принципке байланысты.
Азаматтық кодекстің 8-бабына ... ... мен ... тұлғалар өздеріне
берілген азаматтық құқықтарды, оның ішінде өздерін қорғау құқығын өз
қалауынша ... Бір айта ... ... ... өздеріне берілген
құқықтарды жүзеге асырудан бас тартқан жалпы ережеге орай бұл ... әкеп ... ... мен ... ... ... ... жүзеге асырған кезде адал, парасатты және әділ ... ... ... ... ... қағидаттарын, ал
кәсіпкерлер бұған қоса іскерлік, ... ... ... ... міндетті шарт арқылы атып тастауға ... ... ... құқық қатынастарына қатысушылардың адал, парасатты және ... ... ... ... ... ... құқық конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртіпті,
адамның құқықтары мен бостандықтарын, халықденсаулығы менимандылығын сақтау
мақсатына қажетті ... ғана және ... ... мүмкін (Конституцюіның
39-бабының 1-тармағы).
Азаматтық құқықтарды жүзеге асыру ... ... ... және ... ... мүдделерін бұзбауға, айналадағы ортаға
зиян келтірмеуге тиіс.[3.,369]
Азаматтар мен заңды тұлғалардың басқа тарапқа зиян келтіруге, ... ... ... жасап пайдалануға, сондай-ақ құқықты оның мақсатына
қайшы келетіндей етіп
жүзеге асыруға бағытталған әрекеттеріне жол ... ... ... 3—5-тармақтары). Осы талаптарды орындамаған жағдайда сот ол адамның
тиісті құқығын қорғаудан бас тарта алады.1
Сонымен қатар, тауарлар мен ... ... ... ... де ... Тауарлар, қызметтер және ақша Қазақстан Республикасының
барлық аумағында еркін қозғалыста болады. Қазақстан Республикасыңдағы не
заң ... не ... ... ... мен ... ... хақылары жоқ. Еркін қозғалысқа тек заңмен ғана ... ... ... ... қалпына келтірілуін қсштамасыз ету
принципі. Азаматтық құқықтар мен міндеттердің көбісі мүліктік қатынастармен
байланысты. Демек, олар ... бір ... ... мазмұнға ие.
Азаматтық заңға бұл принципті ... ... ... ... бірі — құқық бұзылғанға дейін болған ... ... ал ол ... ... ... келтірілген зиянды өтеуді
қамтамасыз ету мәселесін шешуді жүзеге асырадым
Азаматтық құқықтарды сот ... ... ... ... қорғауын
қамтамасыз ету принципі. Бұл конституциялық принцип: әркімнің өз құқықгары
мен бостандықтарының сот арқылы корғалуына құқығы бар ... ... ... ... аз ғана уақыт бұрын сот арқылы қорғану ролі темен
болып келді, яғни тек занда ... ... ғана ... ... ... (мысалы, бұрынғы Еңбек туралы заң кодексіне тіркелген атышулы тізімнің
1- және 2-кестесі).[1.,12]
Азаматтық кодекстің ... ... ... ... ... ... сот немесе аралық сот) арқылы жүзеге асады. ... ... ... азаматтық құқық басқа да тәсілдермен қорғала
аладьг|3аңда кезделген ретте мұндай қорғау әкімшілік тарапынан ... ... ... ... 2-тармағы).
Азаматтық кодекске дәстүрлі қорғау шараларынан басқа қорғаудың жаңа да
арнайы тәсілдері енгізілген. Арнайы заң құжаттарыңда көзделген ... және ... ... тікелей құқығы бұзылған адамның құқығын
қорғауға (өзін-өзі қорғау) заң жол береді. Өзін-езі қорғау азаматтың
Шетелдік ... ... әр ... ... ... ... ... 28-бабына орай, егер құқық белгіленген ізгі
ар-ұяты немесе ізгі мінезділік болмаса, әлеуметтік, не ... ... ... ... ... ... ... ондай құқықты жүзеге
асыруға тыйым ... ... ... ... ... ... ұстаушы кепіл
туралы шартта, сондай-ақ, Азаматтық кодексте және өзге де заң құжаттарында
көзделген реттерде ... ... ... ... тыс ... тәртібімен
сауда өткізу (аукцион) арқылы өз бетімен сатуға құқылы. Ақшалай қарызды
қамтамасыз ететін кепілге ... ... сату ... ... ... де ... құқығы болады.
Келесі жаңалық қорғаудың тағы бір түріне байланысты, яғни ол моральдық
зиянның етемін төлету болып табылады. ... рет ... ... ... ақшалай түрде төлету мүмкіндігі 1990 жылы 12-маусымда ... ... және ... да ... ... ... туралы"
заңының 39-бабында тұжырымдады, кейін бұл норма ... да ... ... енгізілді.
Моральдық зиян Азаматтық кодекстің 951-бабына сәйкес адамның және
заңды тұлғалардың езіндік мүліктік емес игіліктері мен ... ... ... ... айрылуы, соның ішіңде
жәбірленушінің өзіне қарсы құқық бұзушылықтың жасалуы салдарынан
басынан кешірген ... ... ... ... жан азабы
немесе тән азабы (қорлау, ызаландыру, қысым жасау, ... ... тән ... ... ... ... жағдайда қалу және
т. б.) деп есептеледі. Моральдық зиян оны келтірушінің кінәсіне
орайластырылып етеледі. Сонымен ... ... зиян ... ... есепке алмай-ақ, егер ол ... ... орын ... ... емірі мен денсаулығына жоғары қауіптілік көзі арқылы
келтірілсе;
зиян азаматқа оның ... ... ... ... ... ... ... ретінде заңсыз қамауға алуды, үйде қамауда
ұстауды немесе ешқайда ... ... ... ... ... ... ... мекемесіне немесе басқа емдеу мекемесіне орналастыру
түрінде әкімшілік ... ... ... ... келтірілсе;
3) зиян ар-ожданына, қадір-қасиеті мен іскерлік ... ... ... тарату арқылы келтірілсе;
4) зан құжаттарында көзделген өзге де ... ... ... ... ... ... ... мүліктік
құқығын бұзатын әрекеттер арқылы жасалған зиян өндіртіп ... зиян ... ... ... ... зиянның көлемін
анықтау кезінде жәбірленушінің шеккен ... ... ... ... ... ... ... рухани және денсаулығына
байланысты зардап шегуінің дәрежесін анықтайтын ... ... ... ... ... бар ... қастандық жасау объектісі
(өмірі, денсаулығы, ... ... ... ... ... және т.б.); ... бұзушылықтың ауыр зардаптары (жақын
туысқанын ... ... ... салу, сол арқылы ... ету, ... ... ... ... ... душар ету және т.б.); адамды
мазақ қылатын ... ... ... ... мен ... ... ... (тұрмыстық, отбасылық, қызметтік, материалдық, денсаулық
жағдайлары, жасы және басқалары); басқа да назар аударуға тұратын ... ... ... алынғанына қарамастан, моральдық зиян орнына
келтіріледі
4. Азаматтық құқық ... ... ... сол ... ... ... жиынтығын
қамтитын ғылыми әрі нақты құбылыс болып ... ... әр ... бір жүйе тән. ... құқық Қазақстан Республикасындағы құқықтық-
нормативтік құжаттары жағынан ең ауқымды да күрделі заң ... ... ... әр ... ... ... құқықтың жүйесі
логикалық талаптарға сай келеді, яғни ол ... ... ... мен
оның бөліктеріне бөлінеді.[4.,358]
Азаматтық құқық жүйесі ... ішкі ... ... ... ... ... мен өзге де ... құқықтар",
"Интеллектуалдық меншік құқығы", "Мұрагерлік құқығы", ... ... ... әрбір ішкі саланың өз ... сай ... ... ... Оның ... өз ... ... құрылымдар мен
бөлімдерге жіктеледі. ... шарт ... және ... ... ... деп бөлінеді.
Қазақстан Республикасы азаматтық-құқық жүйесі ... және ... ... ... ... ... ... (тараулары: азаматтық-құқықтық қатынастарды
реттеу; азаматтық құқықтардың субъектілері; азаматтық құқықтар объектілері;
мәмілелер; өкілдік және сенімхат; мерзімдерді есептеу; талап қою ... ... ... және өзге де ... ... ... ... Жалпы ережелер; шаруышылық жүргізу құқығы; оралымды басқару құқығы;
ортақ меншік; бірлескен қызмет ... шарт (жай ... ... және өзге де ... құқықтарға ие болу; меншік құқығы және өзге де
заттық құқықтардың тоқтатылуы; меншік құқығы мен өзге де заттық ... ... ... (І-бөлімше: "Міндеттеме туралы жалпы
ережелер", оған мына ... ... ... ұғымы және олардың папда
болуы негіздері; міндеттемені орындау; міндеттеменің орындалуын қамтамасыз
ету; міндеттемедегі адамдардың ауыстырылуы; ... ... ... ... ... ІІ-бөлімше: "Шарт туралы жалпы ережелер",
оған мына тараулар енеді: шарт ұғымы және оның ... шарт ... ... және ... Республикасы Азаматтық құқығының ... ... ... ... ... ... ... алу — сату; айырбас;
сыйға тарту; рента және өмір бойы асырауда ұстау; мүлік жалдау (аренда);
тұрғын үйді ... ... ... ... ... өтелмелі қызмет
көрсету; тасымалдау; көлік экспедициясы; заем; ақшалай талапты ... ... ... қызмет көрсету; сақтау; сақтандыру;
тапсырма; басқаның мүддесіне тапсырмасыз іс-әрекет жасау; комиссия; мүлікті
сенімгерлікпен басқару; ... ... ... ... ... зиян ... салдарынан туындайтын
міндеттемелер; негізсіз баю ... ... ... ... меншік құқығы" (тараулары: ... ... ... ... құқықтар; өнертабысқа, ... ... ... ... ... жетістіктерге құқық; интегралды
микротәсілдер топологиясына құқықтар; ашылмаған ақпаратты ... ... ... ... ... ... және қызмет
керсетуге қатысушылардың дараландыру құралдары).
VI-бөлім. ... ... ... ... ... ... ... бойынша мұрагерлік; заңды мұрагерлік; мұра алу).
VII-бөлім. ... жеке ... ... ... ... нормалар). Азаматтық құқық нормалары теорияда да, заңда да
белгілі бір жүйе бойынша ... ... ... жүйе ... институционалдық және пандектілік тәрізді екі жүйе бар. Оның
біріншісі бүкіл құқықтық нормаларды:а) ... ; ә) ... және ... ... б) ... ие болу ... деп ... Франция
азаматтық кодексі мен оны,ң тұжырымдарын қолдаушылар осы жолды таңдады.
Екінші, ... жүйе ... ... ... ... ... ... арнайы бөлімдері ... басы ... және т.б ... ... ... соң ... міндеттемелік,
отбасылық және мұрагерлік құқықтар тәртіптеледі. Мұндай жүйені Германияның
азаматтық заңдары қолданады және де ... ... ... және ... азаматтық заңдарында бар.
Кешегі кеңестік ... ... ... және ... ... қалушылық байқалғанымен, герман-роман ... ... келе ... ... ... күнделікті өмірдегі
кездесетін даулы мәселелелерді реттеп отыру үшін қажет.
Ел ... ... ... ... ... туымызды желбіреттік,
тұғыры мықты Ата Заңымызды қабылдадық. Мұның өзі - тәуелсіздіктің арқасы.
Егемендіктің ертеңі ... ... Ата ... –табандылықтың, қырағылықтың
тапжылмас қайнар бастауы. Өткен тарихымызға көз жүгіртсек, ... ... ... жер ... ... тұлпар тұяғының дүбірімен өлшенген
кең де ... ... ... ... ... ... қонған
бағымыз бен сорымыз ... ақ ... ... , ... қамшымызды кезек сілтегенде
де ертеңімізден ... ... ... елінің тағдыры таразыға
түскенде ,сол заманның атақты қырандары ... ... ... ... ... ... ... ,қабырғалы жұртымыздың шаңырағын
шайқалтпауға жанын салған,теңдік пен татулықты ту етіп ұстатқан,бастаса
елдің көсемі,сөйлесе ... ... ... ... қарттарымыздың ,қылыштың
қыры,найзаның ұшына қасқая қарсы тұрған азамат ... ... ... ... бұл ... ... ... бәрі
Тәуелсіздіктің және Ата Заңымыздың арқасында қол ... деп ... ... ... ... қонақтарды күтіп алып
жатады.Жетпіс ... ... ... ... ... республикаларды бір тудың
астына біріктіріп,уысында ұстап келген.Компартия тақтан тайғанымен көптеген
мәселелер шұбырып ... ... ... ұлттар мен ұлыстардың еркін
дамуына тигізген залал,зардабын саусақ бүгіп санамағанның ... ... бір ... етене араласып,тіпті төскейде малы ... ... ТМД ... арасындағы осы бір дағдылы қарым ... ... емі жоқ ... ... ... тудыра қояды деп ... ... ... ... шекара белгіленіп ,күзет қойылды деп көңіл
демдегенімізбен кейбір мемлекеттердегі ... бой ... ... ... мен ... ... бас сауғалап қашқан қашқындар
мен босқындар Қазақстанға қарай ... ... да жай ... ... ... ... ... құқық қорғау
органдарының мамандары мен шетелдік мүдделері ... ... ... ой ... заңды жолмен реттеудің ... ... ... ... ... ... шекара аумағы
Ташкент қаласындағы қанды терактілерден кейін мазасыз күйде.Қазірге кезде
Қазақстан аумағына заңзыс өтушілер саны жылдан ... ... ... ... ... ... ат артып жететін сол
меймандарымыз шығарған ... ... ... ... олардың арасынан асымызды ... ... де ... ... ... ... әкімшілік соты 2004
жылдың ... 99 ... ... 97 істі ... 77 ... ел
аумағынан шығарып жіберу туралы қатаң шешім қабылдады.Яғни бұның өзі ... ... ... алып Ата Заңымызды құрметтемеу,яғни заңда көрсетілген
шектеулер мен міндеттерді орындамаудың айғағы.Елімізге заңды және ... ... ... шетелдіктердің тарапынан өрескел бұзылатын
заң ... бір ... ... ... ел ... қарай бет
түзеген заңсыз көші-қонмен бірге әртүрлі іріткі туғызатын діни ағымдардың
да ... ... еніп ... ... өзі ... ... ... Республикасының территориясындағы әр азамат Қазақстан
Республикасының алтын заңын ... мен ... ... ... келе ... әр ... қажет,азаматтық арқылы әр
адам Қазақстан Республикасының ... ... ... ... айналыса алады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы –кең ... ... ... аңсаған халқымыздың қайырылған қанатын
жазған,болашағын ... ... ... серпіп тастап,алдын
жарқыратып,арманын ұзартқан шын мәніндегі ... ... бұл ... ... ... ... жұртшылығының азаматтық парызы болып
келеді.Конституция тарауларына үңілсек:2-ші тарау,4-бабында .Шын ... де ... ... тұрып жатқан
әрбір азамат өз ... ... неге де ... қол ... ... өзге ... тұрып жатқан қандастарымыз өз Отанына оралу ... ... ... ... ... және ... ... жазылып
кеткен азаматтар өз тілінде қайтадан өңдеп ,қазақша атаумен өз ... ... ... ... ... ... өз ... оттан ыстық Отанын ... ... әр ... ... ... жатқан ... ... ... ... ... ат салысып,әр қашан өз
Республикамызға қол ұшын беріп ... ... ... жас ... жас ... ... ... әдебиеттер тізімі:
1. Сапарғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы,
Алматы: Жеті Жарғы; 2004 жыл.
2. Табанов С.А, Оразова А.Ә Күрделі заманның өтпелі ... ... Ата ... ... ... Алматы: Жеті Жарғы, 2005 жыл.
3. Төлеуғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы, ... ... 2001 ... Заң және ... ... 2004-2005 ж.ж.
5. Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері. (Ғ. ... ... ... ... (Е. ... ... Мемлекеттік қызмет (М.Туяков 2003ж)
8. Парасат журналы 2004-2005 ж.ж.
9. Қазақстан Республикасының Конституциясы
10. Жоламан К.Д. Азаматтық қоғам және ... Ж. ... және ... ж.
11. Бейсенова А., Біржанова К., Қазақстан Республикасы мемлекет және
құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. ... ... ... ... ... Д., Саясаттану. Оқу құралы, Алматы, 1996.
13. Нысанбаев Ә., Қазақстан. Демократия. Рухани жаңару. – Казахстан.
Демократия. Духовное обновление., Алматы, 1999 ж.
14. ... Ғ.С., ... А.С. ... және ... ... ... ... Жеті жарғы, 1997 ж.
15. Сапаргалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: «Жеті жарғы»,
1996 ж.
16. ... ... ... в ... ... ... анализа» Хайруллаева М., Тулегулова А., N6,
1997.
17. Жоламан К.Д. Құқықтық мемлекет, оның түсінігі мен мазмұны. Ж. Құқық
және мемлекет РК, 2000.
18. Жоламанов Қ.Д., ... А.Қ., ... А.Н. ... және ... ... 1999 ж.
19. Теория госудрства и права в схемах и определениях. В.К.Бабаев,
В.М.Баранов, В.А.Толстик, Москва, 1998 г.
-----------------------

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аударма түсінігі8 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы мәлімет11 бет
Қазіргі әлемдік үрдісті реттеу және жаңа әлемдік саясат27 бет
Өндірістік жарақаттануды сараптау әдістері. Кәсіби аурулар себебтері. Өндіріс орындарын желдету әдістері. Желдетуді есептеу тәсілдері10 бет
Қазақстанда бір салалы қалалардың әлеуметтік-экономикалық дамуы96 бет
Автордың мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтары71 бет
Авторлық құқық жайлы25 бет
Авторлық құқық субъектілері, түрлері46 бет
Авторлық құқық туралы ақпарат78 бет
Авторлық құқық. Сабақтас құқық туралы жалпы түсінік28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь