Қазақстан Республикасында инфляцияны жүргізу саясаты және инфляциямен күресу жолдары

1.Қазақстан Республикасында инфляцияны жүргізу саясаты және инфляциямен күресу жолдары
2.Инфляцияға қарсы саясат және шаралар
3.Қорытынды
4.Пайдаланған әдебиет
Қазіргі таңда инфляция Қазақстан Республикасының ең өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Еліміздің президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 19-сәуір, 2006 жылы айтқандай: «2002-2005 жылдары жыл сайынғы шығын 27,5 процент құраса, ақшамен есептегенде ішкі жалпы өнімнің өсуі 53,2 процент құраған. Экономиканың қызуы көтеріле бастағанын біз сезіп отырмыз», соған қарағанда кейбір экономистердің айтып жүрген пікірлері бекер емес: «инфляция ырыққа көнбейтін деңгейге жетеді, экономиканың қызуы көтеріледі, яғни Қазақстан «Голланд ауруының» алдында тұр». Сонымен енді Қазақстанда тез арада шешуге қажетті мәселелердің бірі – инфляция.
Қазақстан Республикасында инфляцияны жүргізу саясаты және инфляциямен күресу жолдары.
1993 ж. бұрынғы кеңестік республикалардың “егемендіктер парадының” басталуы және жаңа экономикалық жағдайларға ешқандай дайындықтардың болмауы Қазақстанда өте ауыр әлеуметті – экономикалық жағдайға әкеп соқтырды. Өндіріс көрсеткіштері іс жүзінде экономиканың барлық сферасында құлдырады.
1. Ә.Әубәкіров, Б.Б.Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П.Табеев. Экономикалық теория. Оқу құралы. Алматы. Қазақ университеті. 1999.
2. Әкімбеков С., Баймухаметова А., Жанайдаров У. Экономикалық теория. Оқу құралы. Алматы. 2001.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Срс
Тақырыбы: ҚР инфляцияға қарсы саясаты
Орындаған: Әскербек Г . ... ... Б ... Вс - 403 ... ... жыл ... ... инфляция Қазақстан Республикасының ең өзекті мәселелердің бірі болып отыр. ... ... ... Әбішұлы Назарбаев 19-сәуір, 2006 жылы айтқандай: , соған қарағанда кейбір экономистердің айтып ... ... ... ... . ... енді ... тез арада шешуге қажетті мәселелердің бірі - инфляция.
Қазақстан Республикасында инфляцияны жүргізу ... және ... ... ... ... ж. ... кеңестік республикалардың "егемендіктер парадының" басталуы және жаңа экономикалық жағдайларға ешқандай дайындықтардың болмауы Қазақстанда өте ауыр ... - ... ... әкеп ... ... көрсеткіштері іс жүзінде экономиканың барлық сферасында құлдырады. Мұның бәрі шоқырақтау инфляциясымен қатарласа жүріп, 1994 ж. ... ... өсіп ... ... және ... себептер1993 жылдың қараша айында республиканы жедел түрде ұлттық валюта - ... ... ... етті, оның өзі алғашқы тоғыз ай ішінде аса тездікпен ... ... ... ... қиын ... бір мезгілде экономиканы ырықтандырумен қоса қатаң монетарлық саясатты жүргізуге бағыт берді.
Монетарлық қатаңдықтың нәтижесінде республикада инфляция ауыздықталды. 1999 ж. инфляция 11,7 % ... ол 1994 ... ... 100 есе аз ... дәрежеде мүмкіндігінше инфляцияны тез ауыздықтау Қазақстанда жүргізіліп жатқан нарықтық реформаны ... ... ... шараларын белгілеумен байланысты болды. Республикамыз ТМД аумағында алғашқылардың бірі болып мынадай маңызды экономикалық заңдарды ... "Шет ... ... ... Заң, ... және ... төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" жаңа Заң, "Бюджеттік жүйе және басқалар туралы" ... ... - 2030" ... ... ... жыл ... 5 - 6% ... болуына ұмтылып отыр.
Мұндай нәтижеге жету үшін Үкімет:
* ақшалай - ... және ... ... қаталдандырады;
* ішкі инвестициялық мүмкіндіктерді өрістетуге көмектесетін қаржылық механизмді дамытады;
* жинақтаушы зейнетақы қорларға ақшалай ... ... ... ... ... ... етуге ұмтылады;
* бюджеттік жетіспеушілікті қаржыландыруға құнсызданбайтын көздерді пайдаланады;
* мемлекеттік құнды қағаздардың айналым мерзімін ұзартады және т.б.
Инфляцияның класикалық көзі - ... ... ... ... үшін де ... ... тапшылығы инфляцияның қайталама факторы болып табылады, өйткені ол шығындардың инфляциясынан және осыған байланысты мемлекет кірістерінің құнсыздануынан туады. ... ... ... ... жағдайында да сақталып отыр: ол 1991 жылы бюджеттің бөлігінде 20,4%, 1992 - 8,6%, 1993 - 11,9%, 1994 - 10,2%, 1995 - 17,4%, 1996 - 15,4%, 1997 - 17,7%, 1998 - 18%, 1999 - 14,3%, 2000 - 9,8%, 20016,4% ... 2002 жылы ... ... ... 4,7 ... теңгені (ЖІӨ - ге 0,12%) құраса, 2003 жылы ол 53,4 ... ... ... ЖІӨ - ге 1,2% ... ... ... инфляцияның барлығын көптеген жылдар бойы мойындамай келген. Инфляция бұл тек капитализмге ғана тән, ал социализм жағдайында, жоспарлы ... ... ол ... тиіс емес ... ... оған себеп болды.Шындығында да, директивті түрде баға ... ... ... ... ... тұтыну заттарының бағаларын тұрақты деңгейде ұстап отыруға мүмкіндік берді. Бірақ тұтыну ... ... бір өзі ғана ... ... құрал болып табылмайды. Инфляция, сондай - ақ өнеркәсіптегі және ауыл шаруашылығындағы көтерме сауда бағасының деңгейімен, ЖІӨ ... де ... ... ... ... ... ... шығындардың өсуімен байланысты өсіп отырды. Экономиканың әр түрлі секторларындағы ... ... ... ... бөлу есебінен кейбір тауарлар шеңберіне бөлшек сауда бағасы тұрақты болып отырды. Сонымен қатар тауарлардың тапшылығына ... ... ... ... орын ... ... тауарлардың бөлшек саудада болмағанына қарамай, төменгі бағалары сақталып қалды. Мұның барлығы жабық инфляцияның болғандығы туралы айтуға мүмкіндік берері ... және ... да ТМД ... ... ... ... 30 - ... басталған өндіріс құралдары мен тұтыну заттары өндірісінің дамуындағы аяқ асты орын ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы өнеркәсіптердің өндіру салалары мен ауыл шаруашылығының дамуына салынған капитал жұмсалымдарының тиімсіздігі; баға белгілеудегі қателіктер және бағаның өзіндік құннан өте көп ... ... ... ... ырықтандырмайынша нарықтық қатынастарға өту мүмкін еместігінің салдарынан, бағаның бірден өсуіне, инфляцияға жол берілді.
Экономикадағы инфляцияның ... ... ... көрсеткішке тұтыну бағаларының индексі (ТБИ) жатады. Ол үй ... ... ... ... жекелеген тауарларға, қызметтерге оның үлес салмағын ескере отырып, бағаның өсуі индексі ... ... ТБИ ... 1991 ... ... ... ... қоржыны" 275 тауарлар мен қызметтер түрін қамтиды. Бағаның құрылымы мен ... ... ... ... ТБИ ... ... ... отырады. 1996 жылы шілдеден бастап, 1995 жылғы әрбір жанұя бюджетін зерттеу нәтижесінен келіп "тұтыну қоржынындағы" тауарлар мен қызметтер үлесі ... ... ... ... - 62,6% (бұрынғысы - 58,2% ... азық - ... емес ... - 23,2% (30%); ақылы қызмет - 14,2%(11,8%).
Инфляцияға қарсы саясат және ... ... ... ... ... бұл инфляцияны төмендетуге бағытталған мемлекеттік реттеу құралдарының жиынтығы. XX ғ. 60 - шы ... ... ... ... және ... түрде реттеу мақсатымен барлық экономикаға ортақ шаралар қолданыла бастады.
Тікелей ... ... ... ... ... ... саясатын шартпен екі бағытқа бөлуге болады: жалақы мен бағалардың өсу нысаналарын белгілеу және осыларға тікелей бақылау жүргізу. Осыларды қолданып нақты ... мен ... ... ... ... жағдайлар болған. Нысаналарға еркін орындалуға тиісті ережелердің жиынтығы жатады. Бақылауға заң актілерінің күші тән болады. Нысаналар ретінде баға мен жалақы ... ... ... шегі ... ... ставкаларының өзгерістері әдетте барлық экономикадағы еңбек өнімділігінің өсу ... ... ... ... ... ... жұмсалған шығындардың өзгерістерін өтеу үшін жүргізіледі. Осы бағыттың мәні мынада: жалдамалы жұмыскерлердің табыстары тікелей реттеледі, ал пайда - ... ... баға ... ... бақылауды пайдалану үшін бағалар мен жалақыны белгілі ... ... ... етіп ... ... туралы заң қабылданатын. Жалдамалы жұмыскерлер үшін табыстар саясатының дискриминациялық дәрежесі жоғары болады, ... ... ... және ... бағадан гөрі жалақыға бақылау жүргізуді ұнатады. Практика жағынан келсек, жалақыдан гөрі ... ... ... оңайға түспейді, өйткені тауарлар топтарының саны көп болады. Бұдан басқа, экономикада еңбек өнімділігінің өсуі автоматты түрде ұлттық табыстағы жұмысшылардың үлесін ... және ... ... ... бір ... әлеуметтік контракт жатады. Бағаның өсуі мен жалақының арасында тұрақты компромисс орнату үшін үкімет ірі кәсіпорындар мен кәсіподақтарының ... ... ... ... ... қашан болмасын дискуссия тудыратын. Осы саясаттың қарсыластарының айтуы бойынша, кәсіпкерлер мен ... ... ... ... қызметтерінен - барынша көп пайда табу - бас ... ... ... олар ... ... ... өз еркімен орындамайды.
Заң жүзінде бағаның өсуіне шектеудің қойылуы, ... ... ... ... ... ... ... дамытуы мүмкін. Бағалардың өсуіне шек қоюды болдырмайтын келесі әдіс, ол буып - ... ... ... мен салмағын төмендету. Осыдан басқа, бағаға әкімшілік бақылау жүргізу нарықтың қызметін дұрыс ... ... мен ... ... жылжуына кедергі болады. Нәтижесінде, экономикада тапшылық жинақтала түседі, тұтынуды ... ... ... ... саясатының жақтаушылары бойынша, егер кәсіпкерлер мен жұмыскерлер үкіметтің инфляциямен ... күші де, ... да ... деп сенсе, онда бұл саясат инфляциялық күтімдерді сөндіруге көмек береді. Нарық қызметінің тиімділігі туралы әңгіме құрғанда мына жағдайды атап өту ... ... ... - ... ... және ... ... - бар болуының өзі ресурстардың бөлінуін бұрмалайды. Экономикада инфляцияның (әсіресе сұраныс түрткі болған) болуы осы тұжырымды ... ... ... ... ... ... түзетуге көмек бере алады.
XX ғ. 60 - шы жылдары нарық ... ... ... ... саясатының тиімділігі күткендей болмады. Сондықтан 70 - ші жылдардың ортасында практика жүзінде барлық дамыған елдер оны жүргізуден бас ... ... ... ... ... ... және фискалдық саясаттың шаралары жатады. Алғашқыда олар циклға қарсы саясат көлемінде қолданған болатын. Орталық банк инфляцияның ... ... ақша ... өсуіне, берілетін несиенің көлеміне, есепке алу ставканың өсуіне және ашық ... ... ... ... ... ... резервтерінің нормасына бірте - бірте шектеу енгізеді.
Айналымдағы ақшаның көлеміне шек қоюдан басқа, мемлекет фискалдық әдістер арқылы ... ... ... ... ... сатып алуға және инвестицияларға шек қойып, жеңілдіктерді жойып, немесе, ... және ... ... ... ... реттейтін ережелерді қатайтады.
Инфляцияны төмендету мақсатымен валюта саясатының инструменттері пайдаланылуы мүмкін: шет елдерден келетін ақшаға шек қою, ... ... ... көтеру.
шаралардың тежеу жасайтын әсері алдымен экономикалық өсуді баяулатты және жұмыссыздықты өсірді, ал бағалардың төмендеуі елеулі болмады. Стагфляцияның ... ... ... ... кейбір инструменттерінен бас тартуға мәжбүр етті.
Стагфляциямен күресудің неоклассикалық бағыттың балама ... бар. Оның ... ... ... ... болмасын құралдарды қолданбау үшін, экономикадағы осы және басқа процестерді ... ... ... ... ... қисық сызығына рестриктивтік шектеу монетарлық және фискалдық саясатты қолданып қалайда қайтып келудің қажетіне тырысу керек емес, ... ... ... ... тікелей ықпал ету қажет. Осы үшін қаржылық және ақша саясатын азғана өзгертіп, қатал стандарттарды, мақсатты қаржыландыру мен ... ... ... ... ... ... ... саясатының элементтерін қолдануды пайдалануға болады. Соңғы вариантты қолданудың тиімділігі ... және ... ... ... төмен.
Үкімет үшін инфляцияға қарсы саясат жүргізудің екі бағыты ... оны ... - ... ұзақ мерзімді көздеп жүргізу немесе оны шұғыл жүргізу (). Барлық жағдай елдің көлеміне, оның экономикасының болмысына, әлемдік нарыққа ... ... және ... ... халықаралық қаржы мекемелерінің қолдауына, ел ішіндегі әлеуметтік - саяси жағдайға және т.б. байланысты ... ... ... ... пен ... ... әр қилы ... қолдану арқылы жүріп отырды.
Қазақстанда ақша массасының өсуінің үш себебін атап өтейік:
* Біріншіден, бюджеттік тапшылықты қаржыландыру үшін ... ... ... ... ... Орталық банктің коммерциялық банктерге несиесі - ... ... үшін ... ... ТМД ... ... - олардың Қазақстанмен саудадағы тапшылығымен байланысты.
Аталған несиелердің ... ... ақша ... ... және инфляция жандана түскен ақшалай түрдегі базаны кеңейткен болатын.
Қазақстанның ... ... ... ... ... шаралар тек монетаристік әдістері қолданылды. Бұлар күткен нәтиже бермеді.
Қорытып айтқанда, Қазақстандық экономикадағы инфляциялық процестер шаруашылықтың жалпы құлдырауымен, ... ... ... тым өсіп ... ... ... ... байланысты. Сондықтан ресурстарды жалпы үнемдеу және бюджет тапшылығын жою инфляцияға қарсы саясат жүргізудің басты құралына айналды.
Инфляцияның ... ... ... және ... ... - қайшылықтарды асқындырып жіберетіндіктен мемлекет инфляцияны жою және ақша айналысын тұрақтандыруға арналған шаралар қолдана бастайды.
Инфляция ... ... іс - ... екі ... болады:
* бейімделу саясатын жүргізу немесе инфляцияға бейімделу; бұл кезде табыстарды, жалақыны, пайыздық ... ... ... ... ... ... ... мен фирмалар қысқа мерзімде жобаларды өткізеді, жеке тұлғалар табыстың қосымша көздерін ... және ... ... ... немесе басу жөнінде инфляцияға қарсы шаралардың кешенін жүргізу.
Инфляцияны жою жөніндегі шаралардың кешені қоғамның іс - ... ... ... - ... ... ... моралдық - адамгершілік сфераларының әр түрлі жақтарынан әрекет етуді ... ... те ... ... базалық өндірістік - экономикалық сфера болып табылады.
Сұраным инфляциясын жоюға ақша және фискалдық ... ... ... қатардағы макроэкономикалық әдістермен жетуге болады.
Инфляцияға қарсы саясат - инфляциямен күреске бағытталған экономиканы мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... екі ... жолы ... дефляциялық саясат және кірістер саясаты.
Дефляциялық саясат - мемлекеттің шығындарын азайту, ... үшін ... ... ... ... ... ... ақша массасын шектеу жолымен ақша - ... және ... ... арқылы ақша сұранымын реттеуді қарастырады. Бұл саясат экономиканың өсуін тежейді.
Кірістер саясаты - бағаға және ... ... ... ... ... олардың өсу шегін белгілеу жолымен параллелді бақылау жүргізуді қажет етеді. Оны жүзеге асыру әлеуметтік қайшылықтарды қоздыруы мүмкін.
Инфляцияға қарсы саясат ақшалай ... ... әр ... ... ... Орталық банктің нақты ақша эмиссиясын қысқарту арқылы айналыстағы ақша массасының ауқымын азайту.
* Барлық ... ... ... және ... қол ... ... ... орталықтандырылған кредиттер үшін қайта қаржыландырудың есептік мөлшерлемесін ... ... ... қысу және ... ... ... экспансиясын шектеуге жету үшін Орталық банктің коммерциялық банктерге резервтік талаптарын арттыру.
* Сондай ... ... ... ... ... қысқарту.
Инфляцияға қарсы фискалдық саясат салықтарды көбейту, мемлекеттің шығыстарын ... және ... ... ... ... тапшылығын төмендету арқылы жүргізіледі.
Салық саясаты инфляция жағдайында екі өзара байланысты, бірақ қайшылықты міндеттерді шешуі тиіс:
біріншіден, мемлекеттік бюджеттің ... жету және ... жою үшін оның ... ... ... ... экономиканың бастапқы буындарында - өндіріс пен айырбас сферасында ... ... ... ... ... салық саясаты жанама салық салуды қысқартуда болып ... ... ... ... ... болады, өйткені олар бағаны өсіреді, сұранымды қысқартады. Жоғары салықтардың іс - әрекетінің екінші аспектісі ... ... ... ... ... бұл ... ... Үшіншіден, едәуір салық ауыртпалығы, әдеттегідей, салық жүйесін ... ... ... іс - ... ... ... өзі салықтан жалтарынуға әкеп соқтырады.
Сондықтан инфляция кезінде тұтынуға салық салуға акцентпен жеңілдіктеудің шарттарымен ауыртпалық түсірмейтін қарапайым және ... ... ... ... болады. Бұл талаптарға айтарлықтай дәрежеде табысқа салынатын салық пен мүлік құнына қарай мөлшерлемелерді жіктеудің жоғары дәрежесі бар мүлік салығы сай ... ... ... бұл ... ... сферасына да, мемлекеттің шаруашылық жүргізуші субъектілеріне қатысты материалдық өндіріс сферасына да ... ... ... Бұл ... ... ойда ұстаған жөн: соңғы жағдайда инфляцияға қарсы шаралар инфляцияның екінші құрамдас бөлігіне - шығындар немесе өндірушілер ... ... ... ... ... ... ... бөлек қарастырылатын болады. Бұл жөнінде инфляцияның екі түрі мен қарсы әрекеттің кешенді әдістері ... ... ... ... ... және ... ... бюджет шығыстары жайында басты бағыт барлық мүмкін болатын баптар бойынша оларды барынша қысқарту болып ... ... ... ... ... ... бар ... қорғау жөніндегі өміршендік маңызды әлеуметтік қажеттіліктер қамтамасыз етілуі тиіс.
Бюджет шығыстарын шектеуге мыналар арқылы жетуге болады:
а) тура әдістермен - ... ... яғни ... ... ... ... мемлекеттік органдардың өкімі негізінде қол жеткен деңгеймен салыстырғанда оларды мәжбүрлеу арқылы;
ә) секвестірлеу әдісімен - ... ... ... ... ... жалпы мөлшеріне сәйкес пропорционалды төмендетумен;
б) қолда бар кірістердің деңгейін бақылаумен;
в) ... ... ... ... ... ... жағдайда шығыстарды қысқарту дамудың көптеген ұлттық бағдарламаларының іс - қимылын, тез ... ... әр ... ... ... ... бас тартуды және т.с.с. шалады.
Мыналардың нәтижесінде инфляцияның екінші типін - шығындардың (өндірушілер инфляциясының) ... ... ... жою ... шешу неғұрлым қиынырақ болып келеді:
+ жалақыны көбейту;
+ ұйымдық сипаттағы себептер бойынша шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... және энергетикалық ресурстар иелерінің инфляциялық тосулары, осыған қарай олар ... ... ... бағаны көтереді.
Өндіріс шығындарымен байланысты болатын инфляцияны жою өзара байланысты проблемалардың бірнеше ... ... ... ... ... төмендету проблемаларының бірінші блогі экономикалық тұрақтандырудың бүкіл жүйесінің орталық буыны ретіндегі өндірістің құлдырауын жоюда болып отыр. Өз кезегінде ол мына ... ... ... ... ... ... уәждемелік ынталандырмаларын, оның тиімді нәтижелеріне ынталылықты күшейту мәселелерін шешу, басымдық ретіндегі өндірістік ... ... ... ... Бұған қажырлы еңбек пен оның нәтижелерінің арасында тікелей байланыс болатын ... ... ... ... ... қол ... - ... сфераға қарағанда өндірістік сфераның басымдығын қамтамасыз ету қажет. Өндірістік сфераның дамуын көтермелеуге салықтардың жеңілдік жүйесімен, кредитті ... ... және ... ... ... ... ... ұдайы өндіріс, еңбекке ақы төлеу қорларына даму үшін қолайлы ... ... ... ... және ... ... болады, қажетті жағдайда өндірістік сектор қызметінің басым түрлерін қаржыландыру ... ... ... ... асырылды.
Инфляцияны жеңіп шығу жөніндегі шаралар жүйесіндегі қажетті элемент нарықтық бәсеке механизмі мен меншіктің барлық нысандарының шаруашылық жүргізуші субъектілерінің экономикалық ... ... ... ... ... механизмдердің іс - қимылы мына сызбаға саяды: шығындардың төмендеуі - бағалардың төмендеуі - ... өсуі ... таза ... ... ... - ұсынымның көбеюі - сұранымның қанағаттандырылуы.
Бәсеке механизмін ... ... ... ... ... ... ... нысандарын дамытумен, шаруашылық - қаржы қызметіндегі олардың теңдігін заңнамалық түрде қамтамасыз етумен байланысты ... ... ... ең ... құралы экономиканы мемлекеттік реттеу шеңберінде баға мен жалақыға бақылау қою болып табылады. Баға мен жалақыны реттеудің ауқымдарын таңдау қысқа ... ... ... ... және кеңінен инфляция деңгейіне, өндіріс қарқынына, халықты әлеуметтік ... ... ... ... отырады. Базалық технологиялық шекте - шикізат, ... ... ... ... ... ... ... жүргізудің маңызы зор. Тап олардың құны келесі технологиялық шектердің өнімі бағасының бүкіл пирамидасының негізіне ... ... ... (қол ... ... еңбек өнімділігінің нақтылы артуына қатаң байланыста жүзеге асырылады, өйткені номиналды жалақы мөлшерлемелердің еңбек ... ... ... тең ... ... сипаты бойынша инфляциялық емес болып табылады.
Сыртқы экономикалық қызметі қамтып көрсететін төлем балансы тарапынан инфляцияны ... ... оның ... ... ... ... ... бұл тауарлар мен қызметтердің, яғни экспорттық - импорттық операциялардың қозғалысымен байланысты болатын ағымдағы операциялар бойынша теңдікке ... ... ... ... ... байланысты болатын ағымдағы операциялар бойынша теңдікке жетуге қатысты болады.
Төлем балансының ағымдағы ... ... ... ... ... мен қызметтерге ішкі сұранымды отандық тауарлар мен қызметтерге ауыстыру есебінен, сондай - ақ ... ... ... ... өндірістің икемділігін арттыру есебінен жету керек. Бұған реалистік ... ... ... ... ... ... ... серпіліс кезеңінде сауда және валюталық шектеулердің ұтымды ұштасуы және ... ... ... ... ... ... қатынастарды ырықтандыру арқылы жетеді.
Сөйтіп инфляциямен күрестің негізгі нысандары ақша ... және ... ... саясат болып табылады.
Ақша реформасы - ақша айналысын ретке келтіру және нығайту ... ... ... ... ақша ... толықтай немесе
ішінара өзгерту. Ақша реформасы елдің экономикалық жағдайына, ақшаның құнсыздануы дәрежесіне, мемлекет ... ... ... ... ... ... ... девальвациялау мен деноминациялау) жүзеге асырылады.
Өршімелі инфляция кезінде бірқатар ... ... ... ... ... нысаны - естен тандыру терапиясы. Оның мәні - нарықтық ... ... ... ... ... белгілеуде, бағаларды реттеуден бас тартуда және осылардың нәтижесі ретінде - ... ... ... ... болады.
Қорытынды
Қазақстанда жоспарлы экономикадан нарықтық қатынастарға көшу терең ... ... ... қоса ... ... ... экономиканың барлық салаларында жүріп жатты.
Реформаның барлық кезеңінде кейде әсіре инфляцияға айналған өршімелі ... ... ... ... ... болып табылады. Тұтыну бағалары 1992 ж. - 3006% - ды, 1993 ж. 2266% - ды ... ... ... ... ... 30% мөлшерінен асты, ал 1993 ж. қараша айында ол 55% - ға жетті. Бұл жағдайстагфляция деп аталады. 1994 ж. сегіз ай ... ... ... 1993 ж. осы мерзіммен салыстырғанда 608% - дан 759% - ға көтерілді.
ҚР Ұлттық банкісі жүргізген қатаң монетарлық ... ... ... ... инфляция айына 18 - 19% деңгейінде тұрақтанды. Инфляцияның жалпы деңгейін сипаттайтын ... ... ... 1997 ж. - 11,2%; 1998 ж. - 1,9; 1999 ж. - 17,8; 2000ж. - 9,8; 2001 ж. - 6,4% - ды ... ... өтпелі кезеңдегі инфляция себептеріне мыналарды жатқызуға болады: - ұлттық экономикада өндірістің терең құлдырауынан болған тауар ... ... ... ... ... ... ... мөлшерде жұмсалуы; - өз тауарлары мен қызметтеріне бағаны негізсіз көтеруге мүмкіндік берген жеке тауар өндірушілер монополизмі;мемлекеттік бюджеттің ... оны ... үшін ... ... ақша шығарады; - мемлекеттің өнімсіз шығындарының жоғары деңгейі; - ... ... ... дағдарыстардың ықпалы.
Көп уақыттар бойы айналыстағы ақша массасы мен инфляция ... ... ... - ... назарында болды, солардың ішінде танымал Милтон Фридмэн де бар. Монетаристер ақша массасындағы өзгеріс - ... ... ... болады деп санайды.
Инфляция процесінің Қазақстандағы дамуы да осы көз - қарасты куәландырады. Айналыстағы ақша ... өсу ... ... ... ... ... Осылайша, 1993 жылы ақша массасы 6,3 есе, ал баға 21,7 есе; 1994 жылы ақша массасы мен ... өсу ... ... ... 845% және 125%; 1995 жылы - 216% және 160% ... 1996 жылы ақша ... өсуі баяулап, инфляцияның біршама төмендеуіне жол берді.
Қазақстан тәжірибесі инфляциямен күресу тек қана фискалды - ақша ... ... ... асырылатынын куәландырады. Бірақ дүниежүзілік тәжірибеде, соның ішінде Бразилияда жоғары инфляция жағдайында өмір сүре білу тәжірибесі бар. Бұл ... ... ... ... қай елде ... ... 30 - 40% - дан ... инфляция жағдайында экономикалық өсуге қол жеткізу мүмкін еместігін көрсетеді.
Пайдаланған әдебиет :
1. ... ... Ф.Н. ... ... ... ... Оқу құралы. Алматы. Қазақ университеті. 1999.
2. Әкімбеков С., Баймухаметова А., Жанайдаров У. Экономикалық теория. Оқу құралы. Алматы. 2001.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы облысы , Жамбыл ауданы жағдайында қиярдың аурулары, арамшөптері және зиянкестерімен кешенді күресу тәсілдерін жүргізу22 бет
Жұмыссыздық пен инфляцияның байланысы, Филипс қисығы24 бет
Инфляцияның мәнін ашу, оның түрлері және ақша айналысын тұрақтандыру әдістерін анықтау35 бет
Инфляцияның теориялық аспектілері40 бет
Қазіргі экономикалық теориядағы инфляция мәселесі33 бет
Қазақстан Республикасындағы инфляция және инфаляциямен күресу жолдары49 бет
Қазақстан Республикасындағы инфляциялық жағдай23 бет
Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы саясаты жайлы20 бет
Қазақстандағы инфляция жағдайы және онымен күресу әдістері10 бет
Қазақстандағы инфляциялық жағдай27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь