Төменгі және жоғарғы мантиясының мәртебесі мен заттардың құрамы. «Тектоносфера» тұжырымдамасы. Минералдар тіркемелер жіктелуі

Кіріспе
I. Төменгі және жоғарғы мантиясының мәртебесі мен заттардың құрамы.
II. «Тектоносфера» тұжырымдамасы.
III. Минералдар тіркемелер жіктелуі.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Жер қойнауларын көзбе-көз зерттеудегі адамзаттың қолы жеткен табыстары ғарыш кеңістігін зерттеудегі жетістіктерінен әлдеқайда жұпыны. Бұл түсінікті де, себебі «қатты Жердің» ішкі өңіріне «ену» мүмкіндігі, сөйтіп қойнау тереңдіктеріне тиесілі заттарды қолмен ұстап, көзбен көру мүмкіндігі шектеулі. Аса терең бұрғылау ұңғымаларының жеткен тереңдігі 12 км-ден астам ғана. Жердің орташа радиусы 6371 км екендігін ескерсек, жоғарыда көрсетілген шама өте болымсыз екендігін, ендеше планетамыздың қойнау ерекшеліктерін нақты зерттеу мүмкіндігі де шектеулі болатындығын шамалау қиын емес.
Жоғарыда келтірілген деректермен байланысты планетамыздың құрылысы мен заттық құрамын, сол заттардың физикалық немесе химиялық табиғатын топшылауда негізінен геофизикалық зерттеу әдістері қолданылады. Жер қойнауларының құпияларын анықтауда әсіресе сейсмикалық зерттеулердің алатын орны ерекше. Жер термикасы деп аталатын геофизикалық зерттеу әдісі де біршама маңызды. Геофизиканың гравиметрия, магнитометрия және электрометрия деп аталатын зерттеу әдістері планета құрылысы мен құрамының кейбір мәселелерін анықтауда ғана қолданылады, бұл әдістер әсіресе планетамыздың сыртқы қатты қабығы болып табылатын жер қыртысының өзіндік ерекшеліктерін анықтауда, пайдалы қазба кенорындарын іздеу және барлау ісінде мейілінше маңызды.
«Кристаллография, минералогия, петрография» кітабы
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ ШӘКӘРІМ  АТЫНДАҒЫ  ... ... және ... ... ... және ... мантиясының мәртебесі мен заттардың құрамы.
«Тектоносфера» тұжырымдамасы. Минералдар тіркемелер ... ... ... ... М.Б.
Тексерген: Чигаева Ж.Е.
Семей 2015 жыл
Жоспар
Кіріспе
I. Төменгі және жоғарғы мантиясының мәртебесі мен заттардың құрамы.
II. «Тектоносфера» ... ... ... жіктелуі.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
    Кіріспе
Жер қойнауларын көзбе-көз зерттеудегі адамзаттың қолы жеткен табыстары
ғарыш кеңістігін зерттеудегі жетістіктерінен ... ... ... де, ... «қатты Жердің» ішкі өңіріне «ену» мүмкіндігі, сөйтіп
қойнау тереңдіктеріне тиесілі заттарды қолмен ұстап, көзбен көру ... Аса ... ... ... ... тереңдігі 12 км-ден астам
ғана. Жердің орташа радиусы 6371 км ... ... ... шама өте ... ... ... планетамыздың қойнау
ерекшеліктерін нақты зерттеу мүмкіндігі де шектеулі ... ... ... келтірілген деректермен байланысты планетамыздың құрылысы мен
заттық құрамын, сол ... ... ... химиялық табиғатын
топшылауда негізінен геофизикалық зерттеу әдістері ... ... ... ... ... ... зерттеулердің алатын
орны ерекше. Жер термикасы деп аталатын геофизикалық зерттеу ... ... ... ... ... ... және ... аталатын зерттеу әдістері планета құрылысы мен құрамының ... ... ғана ... бұл ... әсіресе планетамыздың
сыртқы қатты қабығы болып табылатын жер ... ... ... ... ... ... және барлау ісінде мейілінше
маңызды.
Жердің ішкі құрылысы мен ... ... ... ... ... толқындардың планета ... ... ... ... ... ... планета қойнауының
қимасы бір-бірінен біршама анық дараланатын үш ... ... олар ... ... жер ... ... ... және жоғарғы мантиясының мәртебесі мен заттардың құрамы.
         Жер ядросы. Сейсмикалық толқындар ... ... бірі жер ... 2900 км ... ... беретіндігі
анықталған. Нақ ос тереңдікте қума сейсмиклық толқындар өз ... ... ... күрт ... ... ... ... өз
жылдамдығының ең жоғарғы көрсеткіші долып ... ... ... ... тұтылатындығы, яғни мүлдем
ғайып болатындығы белгілі ... ... ... нақ осы 2900 км
тереңдікте жердің сыртқы ядросы басталады деп ... ... ... ... жоғалуы сыртқы
ядроның сұйық заттардан тұратындығын ... ... ... ... өте ... белгілі.
Сұйық заттардан тұратын сыртқы ядро қимасында өз ... ... ... ядро  қимасындағы
екінші күрт өзгерісі 5120 км тереңдікте ... ... ... ... ... ... 8,1 км/с-ке дейін баяулаған бұл ... сол 5120 км ... ... баяу ... ... ... ... қайтадан өсе бастайды да, нақ осы деңгейде 11,3 км/с-ке
дейін күрт жылдамдайды. Бұл ... сол 5120 км ... ... ... ... ядро ... ішкі ядросы басталатындығын
көрсетеді. Қума сейсмикалық ... ішкі ядро ... ... ... яғни ... ... ... оның бірыңғай қатты заттардан тұратындығын көрсетеді.
Бес миллионға жуық моделдеу (пішімдеу) нәтижелерін электрондық есептеу
машиналары ... ... ... ядросын құрайтын заттар
тығыздығының орташа мөлшері ... ... ... ... ... жетуі мүмкін екендігін
көрсеткен.
Жер ядросы  деңгейлеріндегі температура мөлшері жайлы ой-пікірлер ... ... ядро ... ... бұл көрсеткіші кем дегенде ондаған мың
градуспен өлшенуі тиіс екендігі айтарлықтай талас туғызбайды.
Бүгінгі ресми ... ... ... күкірт
концентрациясын (үйірімін) кіріктіретін темір-никель қоспаларынан тұрады
деп есептейді. Алайда бұл тұжырым ... ... ... ... құрамы жайлы бұл байлам, геотектоника ғылымының өзге де
талай-талай қағидалары сияқты, жалпылама жорамалдарға ғана ... ... ... ... ... ... болса, ол
неге екі түрлі физикалық жағдайға жіктелген (қатты ішкі ... ... жер ... ... ... ... ... түгелімен «балқытып жібермеуіне» не себеп, қалыпты ... ... ... ... ... темірдің ядро қимасында
9,7-13,5 г/см3 аралығында «тығыздала түсуін» қалай түсіндіреміз деген
сияқты ... ... ... ... ... ... ... мантиясы  2900 км  тереңдіктегі жер ... ... ... ... ... аралығын қамтитын қатқабаттар ... ... ... ... деп ... белгілі. Планета
қимасының бұл деңгейі әлемдік мұхит түбінде 4-10 км тереңдікте көрініс
берсе, ... ... ... ... ... ... күрт өзгеруі деңгейлерін  
анықтау нәтижесінде жер мантиясы шартты түрде үш бөлікке ... ... ... ... ... ... ... аралығын қамтиды, оны құрайтын
заттар түрлі құрамдысиликаттардан тұрады деп есептеледі. Сейсмикалық
толқындар жылдамдығы төменгі мантияқимасында  ... баяу ... ... ... отырады. Осы жылдамдық көрсеткіштерін жан-жақты талдау
нәтижесінде төменгі мантия заттарының ... ... ... ... есептеліп шығарылған. Төменгі мантия қатқабаты алыс шет
ел геологиялық әдебиетінде «жер мантиясының D ... ... ... ... ... аралығын қамтиды.
Кейбір ғалымдар оның астыңғы жапсары 950 км  тереңдіктен басталады ... ... ... айтарлықтай артады (11-11,5 км/с-ке дейін), сондықтан
бұ деңгейді кейде «сейсмикалық толқындар жылдамдығының қалыптан тыс ... деп те ... Алыс шет ... ... ... ... С қабаты» деген атауға ие. Ауысу белдемін құрайтын
 заттар да ... ... ... деп ... ... ... (шамамен 800-
950 км тереңдіктер) табиғаты силикаттардың бірінші түрлі фазалық жағдайдан
екінші түрлі фазалық жағдайға ауысуымен ... ... ... ... ... ... ... қамтиды. Бұл
қабат геотектоника ғылымының көкейтесті ... ... ... ... геологияның негізгі зерттеу нысаны болып табылатын жер
қыртысына  тиесілі әр ... ... ... ... және ... нақ ... ... алатын  тектоникалық қозғалыстарға тәуелді. Алыс
шет елдердің геологиялық әдебиетінде жоғарғы мантияны «жер ... ... деп ... ... анық ... екі ... ... белдемімен жапсарласатын астыңғы қабаты «астеносфера», ал
үстіңгі жағынан жер ... ... ... «литосфералық
мантия», немесе «перидотитті қабат» деп аталады.
Орта есеппен 400 км-дей тереңдіктен басталатын астеносфера  қатқабаты
негізінен ... өзін ... ... ... ... Жер ... ... күйдегі сыртқы ядроға  дейінгі бөлігі,
жалпы алғанда, қатты заттардан тұрады деп ... ... ... ... ... ... бұған дәлел).
Алайда нақ осы астеносфера деңгейіндегі ... ... ... ... деп ... ... оның ... төмен болуы тиіс. Физика
ғылымында «Бингам денесі» деген атауды иеленген, өз тұтқырлығының төмен
көрсеткішімен ... ... ... ... тән ерекшелігі –
олардың бірте-бірте күшейтілген кернеулер жағдайында сұйықтарға ... ... ... ал кернеу кенеттен берілген жағдайда қатты ... ... ... ... ... ... ... осы қасиетін
иеленуі үшін оның бір пайызы ғана балқыған күйде болуы жеткілікті көрінеді.
Міне, осындай ішінара балқыған, сондықтан  да ... ... ... ... дәрежеде болса да «ағуға қабілетті» заттардан
тұратын астеносфера  қатқабаты ... ішкі ... ... ... ... өз ... «жинақтаушы» болуы ықтимал, ал мұның өзі ... ... ... ... қаматамасыз ете отырып,
бүкіл тектоникалық қозғалыстардың қозғаушы күші ... ... ... ... мантияның астеносфера  қатқабатын кейде «толқынтыс»
(«волновод») немесе ... ... ... ... қабаты» деп те
атайды. Оның бұлай аталу себебі осы астеносфераны көмкерген литосфералық
мантияның  қимасында ... ... ... ... ... ... ... баяулап қалатындығы болып
табылады.
Астеносфераның  беткі деңгейінің (литосфералық мантиямен  жапсарласу
деңгейінің) орналасу ... ... ... ... ауқымында,
әсіресе орталық мұхиттық жоталар  өңірінің нақ орта тұсына ... ... ... ... өте ... ... ... аспайтын болса керек) және бұл
өңірдегі астеносфера  заттарының тұтқырлығы да ... ... ... ... ... ... Континенттер өңіріндегі, әсіресе
көне платформалардың  астындағы астеносфера  қатқабатының беткі жазықтығы
150-200 км-дей тереңдіктер ... ... ... ... Континенттер
ауқымындағы бұл жапсар өте көмескі ... ... ... бұл ... ... ... ... оны өзімен жапсарласатын литосфералық мантияның бірыңғай қатты
заттарынан ... ... ... ... ... ... тұтқырлық
және тығыздық көрсеткіштерінің бір-бірімен шамалас болуы (мәселен, аталған
өңірдегі литосфералық ... ... ... бұл ... ... ... тарапынан «континенттердің ... ... ... ... ... туындауына себепші болғандығын ескерген жөн.
А.Э.Рингвуд және Д.Х.Грин деген ... ... ... деп ... ... терминінің
арғы төркінінде «пироксен» және «оливин» сөздері жатыр. Бұл екі ... ... ... ... ... ... ультранегізді
магмалық таужыныстарды құрайтын негізгі минералдар екендігі белгілі.
Алайда астеносфера  пиролитінің ... ... екі ... ... ... ... өзге де минералдар түзетін компоненттер
(құрамбөліктер) де болуы тиіс.
Жоғарыда ... ... ... ... ... және ... магмалық таужыныстар қалыптастырудың «қайнар көзі» және бірден-бір
негізі болып шығады. Олай болса, нақ осы ... ... ... ... ... ... ... мұхиттық литосферасы
түзілетін болса керек, мұндай литсфера қимасының астыңғы ¾ ... ... ... ал ... ¼ ... ... құрамды
магмалық таужыныстардан (габбролар мен базальттардан) тұратындығы,
А.Э.Рингвуд ... ... ... ... ... ... ... жүргізілген геофизикалық зерттеулер мұхиттық
литосфера қимасы расынан да ... ... ... ... ... тектоникасы (ЛТТ) тұжырымдамасына сәйкес,
осы мұхиттық литосфераның континентпен ... ... ... ... ... ... ... Ал континенттік
литосфераны көмкерген континенттік қыртысты  құрайтын таужыныстар құрамында
ультранегізді ... ... ... ... ал ... құрамды
(диориттер мен андезиттер) және қышқыл ... ... мен ... ... үлес ... негізді құрамды таужыныстардан (габбро
мен базальттардан) тіпті де кем соқпайтындығы белгілі.
Енді жоғарғы ... ... ... ... тоқталалық. Бұл қатқабатты кейде «перидотитті
қабат» деп те атайды, олай ... ... ... ... ... гарцбургит, т.с.с. ультранегізді ... ... ... ... Бұл ... ... сәйкес келетін
болса керек, ... ... ... ... өту ... оны құрайтын ... ... ... болуы тиіс екендігін
көрсеткен.
Литосфералық мантия (перидотитті қабат) жер қыртысымен біріге отырып
Жердің литосферадеп ... ... ... ... ... шамамен ... ... ... тарихында осы ... ... ... ... қалыптасып қатайған сыртқы қатты қабығы деп
түсінген ләзім. Екінші сөзбен айтқанда, Жер ... ... ... енді ... ... ... дами бастаған сәтте (мәселен, архей
эрасының ... яғни ... ... ... ... ... да, кейінгі геологиялық эраларда
аталған жұрын ішкі заттар есебінен бірте-бірте ... ... ... ... ... және ... қалың (мұхиттар түбінде шамамен ... ... ... ... ... дейін) литосфера қатқабаты
қалыптасып үлгерген.
Литосфералық ... ... ... ... ... ... ... маңызды мәселе. Бұл екі қатқабаттың өзара астасу табиғаты
«изостатикалық ... ... ... ... ... ... ... ... гидростатикалық тепе-теңдікті сақтау жағдайы. Екінші сөзбен
айтқанда, изостазиялық тепе-теңдік заңдылығына ... ... ... ... яки салмағына (қалыңдығына) орай ұдайы
жоғары-төмен қозғалып тұруға мәжбүр. ... ... ... ... алғанда ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... су бетінде ұдайы қалқып жүру заңдылығына саяды («қатты»
мұздың тығыздығы шамамен ... ал ... ... ... (кезбемұз) неғұрлым көлемді, яки салмақты болса, ол
солғұрлым су түбіне қарай сұғына ... яғни оның ... ... ... ... ал осы мұз ... өз ... бірте-бірте азайтқан
жағдайда (мәселен, оның еруі нәтижесінде) оның суға бату деңгейі де ... ... ... ... ... ... ... қорытынды
біреу, ол ... ... ... ... ... (горизонталь бағытталған)
болмайтындығы, яғни бұл жапсар планетаның әр ... ... әр ... ... Бұл ... біршама тегіс болып келетін
өңірі Әлемдік мұхит аймағының «мұхиттық үстірт» деп аталатын бөлігінде ... ... бұл ... ... екі ... шамамен 20-50 км тереңдіктер
аралығындағы деңгейлерде жапсарпласа отырып, көлбей көсіледі (горизонталь
бағытталады). Аталған екі қатқабаттың континенттер ... ... өте ... ... ... бұл ... арғы
төркінінде литосфераны құрайтын, өздерінің тығыздық көрсеткіштері жағынан
алуан түрлі таужыныс ... ... ... кетуі» ғана
емес,континенттік қыртыстың бетбедерінің (рельефтің) ... ... ... де әсер ететін болса ... ... ... деп ... тау ... ... түрлі
таужыныс қабаттарының қатпарлануы  ... ... ... ... ... ... ... Ендеше, изостазиялық тепе-
теңдіктің сақталу заңдылығына сәйкес, осындай таулардың ... ... ... түсетін болады; тау денудацияға ұшырап (үгіліп-мұжылып) бірте-
бірте аласарған ... сол ... ... өлке ... ... ... сөйтіп сол аймақ жоғары қарай көтерілетін болады.
Жер ... ... ... ... шекарасыменшектелетін  қатты ... ең ... ... ... ... ... мантиядан (перидотитті қабаттан) оқшаулану ... ... ... ... ... ... ... таужыныстардың
ортақ мөлшерге келтірілген тығыздығы 2,77 г/см3,  оның ең астыңғы қабаты
болып табылатын  базальтты қабатты  таужыныстар тығыздығы 3 ... ... ... ... ... тығыздығы 3,1-3,3 г/см3 аралығында. ... ... күрт өсу ... көп ... ... болады.
Жер қыртысы шартты түрде үш қабатқа жіктеледі, олар базальтты қабат,
гранитті қабат жәнешөгінді ... ... ... жоғары қарай). 
Астыңғы және ортаңғы қабаттар «базальтты қабат» және «гранитті қабат» ... ... ... ескерген жөн. Бұл қабаттарды ... ... сол ... ... ... ... және граниттерден (тығыздығы 2,7-
2,8 г/см3) өту жылдамдықтарына сәйкес келуі бұл ... ... ... ... ... бұл ... ... базальттар мен
граниттерден өзге де талай-талай таужыныс түрлері ұшырасады, олай ... ... ... оны ... ... түрлі таужыныстардың
геологиялық процестер барысында өздерінің тығыздық көрсеткіштеріне сәйкес
сұрыпталу (сепарирование) нәтижесі деп ... ... ... ... ... ... бұл шекараның көрініс беру тереңдігі өзгермелі болып
келеді, ол ... ... ... ... ... ... ... тәуелді. Гранитті қабаттың беткі ... ... ... ... ... жер бетіне шығып жатады.  Шөгінді қабат  тек ... ... ... ... ... ... ... Алуан түрлі шөгінді таужыныстардан ... бұл ... кең ... ... ... ондаған км-ге дейін), бұл
көрсеткіш зерттелген аймақтың ... даму ... ... ... бағытта да, көлбеу (горизонталь) бағытта да біркелкі
емес. Оның тік ... ... ... сөз болған үш қабатқа
жіктелуімен анықталса, ... ... ... қыртыс», және «мұхиттық ... ... және бұл ... ... айтарлықтай
өзгешеліктерімен анықталады: континенттік қыртыс қимасында жоғарыда сөз
болған үш қабаттың үшеуі де ... ... ... ... ... 35-75 км аралығында өзгереді
(жазықтарда 35-40 км, тауларда ... ... ... ... тек қана габбро-
базальттардан және ... ... ... мұндай қима қалыңдығы
да 10 км-ден аспайды.
Жер қыртысы қимасының тік және ... ... ... жалпылама сұлбалары  2.1— және 2.2-суреттерде көрсетілген.
Бір ескеретін жайт – жер қыртысын литосфералық мантиядан (перидодитті
қабаттан)  бөле-жара ... ... ... ... ұтымды емес
екендігі. Жер қыртысын  құрайтын үш қабат (базальтты, гранитті және шөгінді
қабаттар) және литосфералық мантияны құрайтынперидотитті ... ... ... жоғарыда айтылды. Теориялық
мәселелерді жасақтау ... ... ... бөле-жара қарамай, тұтас «литосфера» түсінігін
қолдану ұтымды.
II. «Тектоносфера» тұжырымдамасы.
         Тектоносфера ... ... ... және ... кеңінен етек алуы салдарынан өзін құрайтын заттардың құрамы
мен физикалық қасиеттерінің көлбеу ... және тік ... ... ... ... ... ... жоғарғы қатты қабаты. Жердің жоғарғы мантиясы
«литосфералық ... және ... деп ... ... ... ... ... тұратын ең жоғарғы үш қабатының жиынтығын құрайтын қимасы деп
түсінуге ... олар ... ... ... ... Бұл ... ... қалыңдығы ... ... ... ... ... ... деп аталатын екінші қабатымен төселеді.
Жер қойнауына тереңдеген сайын температура мен ... ... ... арта ... ... Бұл ... ... жер қойнауындағы заттардың негізінен алғанда қатты ... ... ... ... ... ... ... үшін оның
температурасын неғұрлым өсіріп, қысым мөлшерін солғұрлым ... ... ... Жер тереңдіктеріндегі өте ... ... да ... ... ... ... ... сол жоғары
температураларға жоғары дәрежелі қысымдардың да сәйкес келіп отыруынан деп
түсінілуі тиіс, яғни жер ... ... бұл екі ... ... «теңдескен» күйде артып отырады.
Жердің жоғарғы қабатында, яғни жер қыртысының қимасында температураның
тереңдіктерге қарай өсу жылдамдығы орта ... ... ... ... ... ... температуралық өрісінің осы өсу ... ... ... ... бұл ... атайды. Алайда температураның тереңдіктерге қарай өсуінің
жоғарыда ... ... ... 100 м-ге 3°С-тан, немесе әрбір
33 м  сайын 1°с-қа) планета қимасының барлық ... ... ... ... себебі планетаның терең қойнауларында, яғни жер
мантиясы мен жер ядросынасәйкес келетін ... ... ... ... ... ... заңдылығына сәйкес жоғары қарай
«ағуы» тектоносфера  ауқымында әр ... ... ... ... ... ... ... статикалық жағдайдың ғана көрсеткіші болып
табылатын геотермикалық градиенттің сақталу ... ... ... ... ... құрайтын заттардың тығыздығы планета қойнауларына тереңдеген
сайын бірте-бірте арта беретіндігі жоғарыда айтылды. Жер ... ... ... ... ... ... тығыздығы 3,4-3,5 г/см3-ден
аспайды; ауысу белдемі мен төменгі мантия қималарындағы заттардың орташа
тығыздығы 5,5-5,8г/см3 аралығында болатындығы есептеліп ... ... ... ... ... ... ... жүргізілген
есептеулерге сәйкес 9,4-10,0 г/см3 шамасында болуы тиіс; қатты заттардан
тұратын ішкі ядро  заттарының ... ... ... ... ... ... тереңдеген сайын арта
беруін қамтамасыз ететін күштердің ішіндегі ең ... ... ... ... ... күші ... керек.
III. Минералдар тіркемелер жіктелуі.
Минерал (ескі лат. mіnera – кентас кесегі) – химиялық ... ... ... бір текті табиғи дене. Ол жер бетіндегі немесе жердің
(ғарыш денелерінің) ... ... ... ... ... т.б. ... ... негізінен
қатты денелер. Олар кристалды (пирит, галенит),аморфты (опал, лимонит)
және метамикты (сырты кристалл тәрізді, ішкі құрылысы аморфты, ... ... ... Әр ... ... тән ... табиғи қосынды. Жекелеген кристалдар, дәндер және басқа ... ал ... ... ... ... түрлері 2,5
мыңға жуық, жыл сайын 30-ға ... жаңа ... ... анықталады.
Минералдардың көпшілігінде ионды құрылым кездеседі ... аз ... ... қатысады. Олардың кейбіреуі Минерал құрауда басты орын алады,
ал құрылымы мен ... ... ... ... кездеседі.Изоморфтық қоспалар
Минералдардың ... ... ... ... ... ... табиғи химиялық қосылыстардың (32%) Минералдары бар. Жер
қыртысының 92%-ысиликаттардан, тотықтардан, гидрототықтардан тұрады.
Химиялық ... ... ... ... ... O2–, OH–, ... ... [PO4]3–, т.б. құралады.
Минералдарды кристалды химиялық жіктеу, құрылысының ерекшеліктеріне
негізделген. ... бір ... ... ... ... химиялық байланыс түрлеріне байланысты болады.
Минерал морфологиясы оның ішкі, ... ... ... ... ... ... ... өңірініңталшықты
родуситі – сұйық, ... ... ... ... әр ... ... ... 72 ... ... ені 1 метрге жетеді. Кейбір коллоидтық
Минералдардың көлемі бірнеше м3 болады. Табиғаттағы Минералдар ... ... ... ... қасиеттері кристалдық құрылымына және химиялық
құрамына байланысты. Тығыздығына байланысты ... ... ... ... (2500 – 4000 ... ауыр (4000 – 8000 кг/м3) және өте
ауыр (8000 ... ... ... ... ... ... ... (тау хрусталі), шала мөлдір (сфалерит), мөлдір емес
(магнетит) болып ажыратылады. Минералдар жаралу, өсу, ... ... ... ... ... ... аталады. ... ... ... ... ... ... - ... диаграммалар бойынша анықталады.
Табиғи реакцияларда түзілетін Минерал өзін ... ... ... ... және ... - ... параметрлермен тығыз байланысты.
Бұл жағдайлар ... ... мен ... ... әсер ... ... ... кейбір физикалық - химиялық қасиеттер) береді.
Минералдар экзогендік, эндогендік, метаморфогендік процестерде пайда
болады. ... үшін ... ... ... ... жүйенің
физикалық - химиялық параметрлерін, түзілу, өсу, даму ... оны ... түп ... білу ... Бұл аталғандарды анықтаудың ... а) ... ... ... ... ... в) онтогенды ... ... ... ... д) ... анықтау; е) теңдеулердің физикалық - химиялық жүйесін зерттеу; ж)
табиғатта түзілу ... ... ... ... ... ... ... олардың түрлі бағалы
қасиеттеріне негізделген. Өте ... ... ... ... ... әдемі түстілерінен
зергерлік бұйымдар жасалады. Минералдардың физикалық қасиеттері ... ... ... Минералдардан Менделеев кестесіндегі
элементтердің 60-тан астамы ... ... ... ... ... ... геологиялық ... ... ... барлық минералдар мынадай типтерге бөлінеді:
I. Жеке элементтер.
II. ... ... ... Тотықтар (оттек қосындылары).
IV. Галлоид қосындылар (галоген тұздар).
V. Оттекті тұздар:
1. Карбонаттар.
2. Нитраттар.
3. Сульфаттар.
4. Фосфаттар.
5. Вольфраматтар.
6. Бораттар.
7. Баска тұздар.
VI. Силикаттар:
1. Si04— тетраэдрлердің одаша аниондарынан ... Si04 — ... ... топтарынан құрылған си-
ликаттар.
3. Si04 — тетраэдрлердің үздіксіз тізбегінен ... ... Si04 — ... ... ... құрылған
силикаттар.
5. Si04 — тетраэдрлердін үздіксіз каркастарынан құрылған
силикаттар.
VII. Органикалық қосындылар.
Қорытынды
Жер қыртысының ... ... жер ... жақын аудандарда көп
өзгерістерге ұшырайды.
Өйткені, минералдық шикізат қорын өндіру ісі жылдан-жылға арта түсуде.
Қазіргі кездегі өндіру технология-сының төмендігмен байланысты химиялық
шикізат қорының үштен бір ... ... ... ... ... ... ... босқа қалып жатады. Бүгінгі күні жер қойнауынан
100 млн. т мыс, қорғасын, мырыш, қалайы және алюминий өндіріліп алынған.
Жер қойнауынан алынған ... ... ... ... ... ... ішінде өндірілгендігі белгілі: мұнай — 75%, көмір — 40%, темір — 50%
және жанғыш газдар — 90%. ... ... ... ... қарқыны
бұдан былайғы уақытта да өсе бермек.
Енді он жылдан кейін жер бетіндегі темір тотықтарының мөлшері 2 ... — 10 ... ... — 100 ... ... — 150 ... ... деп
жорамал-данады.
Адамдардың техногендік әрекеттері көбінесе табиғи процестердің дамуына
қарама-қарсы бағытталған. Мысалы, олар минералдық жылу көздерін пайдалану
барысында көміртегі элементін, сол секілді минералдық ... ... ... ... жер ... ... шашып таратады.
Сондай-ақ көптеген металдар да кең көлемде шашылып тарал-ғанмен, олар жер
қыртысында сақталады. Сонымен, техногендік әрекеттерге ... ... ... өте ... ... ... жер ... кең таралып,
шашыранды түрде кездеседі. Соның нәтижесінде, жер ... ... ... ... ... ... ... жағдайдағы
миграциялық таралу заңдылығы бұзылады. Мұндай әрекеттердің зияндылығын
бағалай білу өте ... ... ... ... ...

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Төменгі және жоғарғы мантиясының мәртебесі мен заттардың құрамы. «Тектоносфера» тұжырымдамасы3 бет
Биосфера - ғаламдық экожүйе7 бет
Апаттық-құтқару қызметтерінің міндеттері мен әрекеттері. Құтқарушының құқықтары мен міндеттері5 бет
Каспий теңізі, құқықтық мәртебесі бойынша келіссөздердің жаңа кезеңі69 бет
Каспий теңізін игерудің аймақтық мәселелері29 бет
Конституциялық құқық ұғымы6 бет
ҚР-ның сот жүйесі43 бет
Әкімшілік құқық туралы ақпарат9 бет
Әлеуметтік статус және әлеуметтік рөлдер24 бет
"ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары"14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь