Мұқағали Мақатаев Сүлейменұлы

Туған жері Алматы облысының Нарынқол ауданындағы Шалкөде ауылы. Топырақ бұйырған жері Алматы қаласы. Балалық бал дәурені соғыста қаза болып, анасы Нағиман Мұқағалидың өкшесін баса туған үш ұлды өзі асырап жеткізген.
Орта мектепті интернатта жатып бітірген Мұқағали еңбекке ерте араласып, ауылдық кеңестің хатшысы, қызыл отаудың меңгерушісі, комсомол қызметкері, жетіжылдық мектептің мұғалімі болады. Содан Нарынқол аудандық «Советтік шекара» газетіне орналасып, қаламгерлікке ден қояды. Мұнан соң «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінің (1962-1963), «Мәдениет және тұрмыс» (қазіргі «Парасат») 1963-1965, «Жұлдыз» (1965-1972) журналдарының редакциясында, Қазақстан Жазушылар одағында (1972-1973) қызмет атқарады.
Мұқағали Алматыдағы қазақ әдебиеті мен өнерінің қаймақтары шоғырланған ортада өткерген аз ғана жылдар ішінде өзіндік дара үнін, суреткерлік қайталанбас дарынын танытып, өнімді еңбектене білді. «Ильич» (1964), «Армысыңдар достар» (1966), «Қарлығашым келдің бе?», «Мавр» (1970), «Аққулар ұйықтағанда» (1973), «Шуағым менің» (1975) атты жыр жинақтарын көзінің тірісінде жариялап үлгерді.
Мұқағали поэзиясының қайнар көзі, шабыт тұғыры туған елі, өскен жері, Отан тағдыры, замана тынысы, замандастарының арман аңсары. Осының бәрін Мұқағали жас дарынға тән қайталанбас шеберлікпен, тәңірдің таңдайынан төгілгендей поэтикалық мінсіз үйлесіммен, әр жүрекпен тіл табысар сыршыл да шыншыл сезіммен, нағыз поэзияға ғана тән бейнелі образдармен бедерлеп, өлмес өнер деңгейінде туындатып отырған. Ол өз шығармалары арқылы қазақ поэзиясын жаңа биіктерге көтеріп, мазмұнын байытты. Мұқағали поэзиясы тек өнер үшін туындаған өнер деңгейіндегі ғана құбылыс емес. Оның өлмес өнері, қанатты поэзиясы қазақ халқының сезімін байытып, кісілігін биіктетіп, парасатын кемелдендіре түсті.
Мұқағали аударма саласында да өзіндік шеберлік шалымымен толымды еңбектер тындыра алды. Ол Дантенің «Құдіретті комедиясының» «Тамұқ» атты бөлімін, Шекспирдің «Сонеттерін», Уолт Уитменнің өлеңдерін қазақ тіліне аударды. Біртуар дара дарын Мұқағали Мақатаевтың қаламынан туған
        
        Мақатаев, Мұқағали Сүлейменұлы (1931-1976) – қазақтың әйгілі ақыны.
Туған жері Алматы облысының Нарынқол ауданындағы Шалкөде ауылы. ... жері ... ... ... бал ... ... қаза болып, анасы
Нағиман Мұқағалидың өкшесін баса туған үш ұлды өзі асырап жеткізген.
Орта мектепті ... ... ... ... ... ерте ... кеңестің хатшысы, қызыл отаудың меңгерушісі, ... ... ... ... ... ... ... аудандық «Советтік
шекара» газетіне орналасып, қаламгерлікке ден ... ... соң ... ... ... ... газетінің (1962-1963), «Мәдениет
және тұрмыс» (қазіргі ... ... ... ... редакциясында, Қазақстан Жазушылар одағында ... ... ... ... әдебиеті мен өнерінің қаймақтары шоғырланған
ортада өткерген аз ғана ... ... ... дара ... ... ... танытып, өнімді еңбектене білді. «Ильич» (1964),
«Армысыңдар ... (1966), ... ... бе?», ... ... ... (1973), «Шуағым менің» (1975) атты жыр жинақтарын
көзінің тірісінде жариялап үлгерді.
Мұқағали поэзиясының қайнар ... ... ... ... елі, ... ... ... замана тынысы, замандастарының арман аңсары. Осының бәрін Мұқағали
жас дарынға тән қайталанбас шеберлікпен, тәңірдің таңдайынан ... ... ... әр ... тіл табысар сыршыл да ... ... ... ғана тән ... ... бедерлеп, өлмес өнер
деңгейінде туындатып отырған. Ол өз шығармалары арқылы қазақ поэзиясын ... ... ... ... ... ... тек өнер үшін
туындаған өнер деңгейіндегі ғана құбылыс емес. Оның өлмес өнері, қанатты
поэзиясы қазақ ... ... ... ... ... ... түсті.
Мұқағали аударма саласында да өзіндік шеберлік шалымымен толымды ... ... Ол ... «Құдіретті комедиясының» «Тамұқ» атты ... ... Уолт ... ... ... ... ... дара дарын Мұқағали Мақатаевтың қаламынан туған қанатты жырлар
халқымен бірге мәңгі жасай бермек.
Мен ... ... үшiн ... ... ... ... соның ең жарығының бiрi Мұқағали Мақатаев
болар едi. Поэзияны биiк шың ... ... тек ... ... ... ... едiк. Ал ... алып мұхит десек, ақын жырларын сол
мұхиттың түпсiз тереңiнен ғана табылар ... дер ... ... ... - ... ... поэзиясынан
табамыз. Ақын өлеңдерi оқырманның жүрегiне жол салып, жанды баурап ... ... ... ... ... жоқ ... сiрә. Бiр ... менiң туған күнiм, ой, пәлi-ай,
Неге жатыр мына жұрттар тойламай?!»
-
 деп жырлаған ақынның 75 ... ... ... тойлануда. Ақын
атымен аталатын №140 орта ... «Мен ... ... үшiн ... ... қалалық ән мен жыр байқауы ... өттi. ... ... ақыны М.Мақатаевтың шығармашылығына арналып екiншi жыл өтiп ... ... ... үш ... ... сынға түстi.
 
Бiрiншi - ақын өлеңдерiн мәнерлеп оқу шеберлiгi. «Жырлайды жүрек» деп
аталған бұл ... 18 ... ... Ақын ... ... ... Ж.
Муралимов, А. Қалжан, А. Нұрбекова, Б. ... А. ... ... ... ... ... ... еттi.
 
Ал «Қайран, жеңгем» өлеңiн жүрекке жеткiзе оқыған орыс қызы ... ... ... атап айтқанымыз жөн болар.
 
Күмiс көмей, жез таңдай әншiлерiмiздiң сайысы «Дариға, домбырамды ... деп ... ... ... ... ақын ... жазылған
әндер шырқалды. Еркебұлан Әнуарбековтың №136 мектептiң ... ... ... әнi және А. Гаипова, Ш. Кәрменов, А. Бекбергенова, А. ... ... ... ... құрышын қандырды. Дегенмен де ... ... ... маған», «Фариза» әндерi айтылса орынды болар едi.
 
Байқаудың ... ... - ... естелiктер мен туралы», яғни жас
ақындардың Мұқағали Мақатаевқа арналған жырлары сайысқа түстi. ... ... 12 ... ... болашағынан үмiт күттiретiндерi баршылық.
 
Әрине, қолына қалам ұстай салысымен немесе 4 жол өлең жаза ... ... ... ... ... ... ... балаңдық пен сәбилiк
есiп тұрғандай болды.
Тағы бiр айта кететiн жайт, жыр сайысының ... ... ... шумақ
саны» делiнiптi. Өлең өлкесiне жаңадан аяқ басқан оқушыларымыздың өлеңдерi
талапқа сай ... ... ... ешқашан да шумақ санының көптiгiмен, көлемiмен
өлшенбейтiнiн ұйымдастыру алқасы ескермеген болса керек. Жас ақындарымыздың
бағына орай ... ... ақын ... (Қ. ... Әли, О. Асқар, Ә.
Бәзiлхан) орынды өлеңнiң көлемiне емес, мазмұнына, ... сөз ... ... ... (Д. Жiгiтбеков - I орын, Ә. Омарова, А. Жолдыбаева
- II ... Д. ... А. ... С. ... - III ... ... I ... «Жырлайды жүрек» номинациясы бойынша Алмат
Әуелбеков, ал, ... ... ... маған» - әншiлер сайысында
көпшiлiктi өнерiмен тәнтi еткен Арайлым ... ... деп ... ... келе ... ... су қаншалықты ... ... ... жылы сөз ... ... ... ... Оразақындай
Алашқа белгiлi ақындардың қолынан марапат қағаз алудың өзi олар үшiн биiк
асу ... ... кеш ... құрылғанына небәрi бiр айдың жүзi болған ... ... ... ... ... сыйлықтар тапсырып,
ақ жол тiледi.
Мұқағали-мәңгілік жыр
ХХІ-ғасырдың төл перзенті және ... ... ... ... ... бірі – Мұқағали Мақатаев.
Бүгінгі таңда Мұқағалидың поэзиясы адамның жансарайын жаңғыртып, ой-санасын
сәулелендіріп, болмыс-бітімін ... ... ... ... нақты
рухани күшке айналып отыр.
М.Мақатаев қай өлеңінде, қай дастанында болсын ел алдында еркін сөйлеп,
емірене ... ... ... жан сырын жайып салатын жомарт ақын.
Қазақ халқы өзінің бар арман-мақсатын, мұң-қайғысын, үміт-тілегін ... ... ... ... ... ... Оның өлеңдеріндегі образ -
кілт сөздің қайталанып келуі музыкалық өрнектің де ... ... ақын ... ... ... байқалады.
М.Мақатаев бүгінде бүкіл халықтың сүйіспеншілігіне бөленген сүйікті ақыны.
Ақын жүрегін жарып ... ойлы ... ... де ... ... ... жанына майдай жағып, сыр бөлісуге шақырып тұруы қандай ғажап.
Жырларының бағасын, құдіретін ақынның ... ... айта ... ... ... жері ... былай жырлаған еді:
Мен туған жер-Қарасаз, баурайдағы,
Жалғанда жер біткеннің бал қаймағы.
Есім кетіп жүргенде ес ... ... ғой ... ғой ... келіп, қонған,
Кисем-киім, ішсем-ас, көлік болған,
Мендей ұлдың осы жер ... ... ... ... ... ... өлең үшін өмірімен де, кеудесі өр, көңілі көр кейбір "пенделермен ... ... ... ... қай ... ... тауысарсың. Мұқағали туралы
ойлағанда оның ... ... ... ... ... жомарттығы, баладай сенгіштігі, әсіресе өзінен кішілер алдындағы
инабат-ізеті алдымен есіңе түсіп, жан-жүрегіңді елжіретеді.
Қазақ ... бір ғана ... ... Мұқағалиы да жалғыз. Сол шындықты шын
жүректен түсінсек тек қана тарлан ... жыр ... ... ... ... ... ... ақынға көзі тірісінде
көрсетілмеген құрметтің, берілмеген сый-сияпаттың орынын ... ... бір жөні бар: ол ... ... ... ... ұлт игілігіне
асыруға асығу.
Туған халқының арман-мақсатын терең түсінген, толғай жазған, ... ... ... ... ақын Мұқағали Мақатаевтың екінші өмірі-
мәңгілік ғұмыры енді ... ... ... өнері - өлеңімен жалпақ ... жол ... ... ... ... ... ұлы
перзентінің ұрпаққа ұран болған жырларын елі де ешқашан есінен шығармасы
анық.
Міне, 2006 жылы Мұқағали Мақатаевтың 75 ... ... ... Ақтөбе облыстық
Сақтаған Бәйішев атындағы әмбебап-ғылыми кітапханасының ғылыми-әдістемелік
бөлімі ... ... ... жыр" - ... ... облыстық байқауы өткізілді. Облыстық байқаудың мақсаты
- мыңдаған оқырман қауымға өздері өлеңдерін сүйіп ... ... ... ... ... мен ... ашып көрсету, кең
жариялылықпен жарнамалау,
ақын өлеңдері ... жыр ... ... ... туған жерге деген
сүйіспеншілікке, ұлтжандыққа, өмір ... ... ... ... ... ... арттыру, көпшілік шаралардың
түрлерін ұйымдастыру.
Үстіміздегі 2006 ... 1 ... мен 10 ... аралығында облыс
кітапханалары арасында ... ... ... ... ақын Мұқағали
Мақатаевтың 75 жылдық мерейтойы аясында "Мұқағали ... жыр" атты ... ... облыстық байқауы жарияланып, ... ... ... 15 ... ұсынылды.
Байқау ережесінің шарты бойынша ... ... ... ... озық ... - ... болып жарияланады деп көрсеткен
болатынбыз.
Сіздерден байқау қорытындысы бойынша "Ең үздік әдістемелік" деп танылған
Мұғалжар аудандық ... ... ... ... жұмысын
журналда жариялауыңызды өтінеміз.
"Мұқағали мәңгілік жыр" облыстық байқауының ережесі мен әдістемелікті
жіберіп ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мақатаев мұқағали (мұқаметқали) сүлейменұлы4 бет
Мақатаев, Мұқағали Сүлейменұлы17 бет
М. Мақатаев өлеңдеріндегі лирикалық кейіпкер тұлғасы76 бет
М.Мақатаев поэзиясындағы символизм42 бет
М.Мақатаев поэмаларының идеялық- көркемдік ерекшелігі13 бет
М.Мақатаев шығармашылығы6 бет
Мұқағали Мақатаев поэзиясындағы отаншылдық рух31 бет
Мұқағали Мақатаев поэмаларындағы лирикалық кейіпкер және тарихи тұлға59 бет
Мұқағали Мақатаев туралы9 бет
Мұқағали Мақатаев – ғасыр ақыны8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь