Жасушалармен тіндердің патологиясы

І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
2.1.Жасуша патологиясы.
2.2Жасуша органоидтары .
2.2.1 Эндоплазмалық тор патологиясы.
2.2.2 Пероксисомалар патологиясы.
2.2.3 Рибосомалар патологиясы.
2.2.4 Лизосомалар патологиясы.
2.2.5 Плазмолемма (Цитоплазмалық мембрана) патологиясы.
2.2.6 Ядро патологиясы.
2.3 Жасушааралық түйіспелер (контактар) патологиясы.
ІІІ Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Жасуша теориясының даму тарихы 300 жылға созылды. Оны зерттеуде әр түрлі оптикалық әдістердің дамуы микроскоптың жетілдірілуіне негізделді. Алғашқы микроскопты ХVII ғасырда ағылшын физигі Роберт Гук (1635-1703ж.) жасаған. Ол микроскоппен 1662 жылдан бастап түрлі объектілерді: тығын шұрықтарын (пораларын), қымыздық, қамыс және басқалардың ішкі қуыстарын көрді. Гуктің микроскопы қаралатын затты жүз еседен астам ғана үлкейтіп көрсететін болған. Роберт Гук өсімдіктерді микроскоп арқылы қарап отырып, олардың ұлпаларынан ара ұясы тәрізденген құрылысты тапқан. Ол осы ұяларды грек сөзімен “целлюлла“- “жасуша” деп атады. Бұл жерде Роберт Гук тіршілігін жойған жасушалардың ұяшығын ғана көрген еді. XVII ғасырдың 70-жылдарынан бастап голландық Антони Ван Левенгук объектіні үш есе үлкейтетін микроскоп жасап, оның көмегімен судағы бір жасушалы ағза-кірпікшелі кебісшені тұңғыш рет көрді. Тірі жасушаны алғаш рет 1839 жылы чех ғалымы Ян Пуркинье көрген еді.
1. Ж.Б.Ахметов. «Патологиялық анатомия» Алматы,2004
2. М.А.Пальцев,Н.М.Аничков.Патологическая анатомия :Учебник.В 2 т. Т.1.-М.:Медицина,2001.
3. А.И.Струков,В.В.Серов Патологическая анатомия:Учебник.-М.:Медицина,2013.
4. Кожабеков З.К., Отенов А.М. Малдың патологиялық физилогиясы. Оқулық, Алматы. «Ана тілі», 1992ж. 285б.
5. Патологическая физиология сельско-хозяйственных животных. С.И.Лютинский . М., 2002.-496с
6. Жаров А.В., Налетов Н.А., Стрельников А.П. и др. Вскрытие и патологоанатомическая диагностика болезней с/х животных. М., Колос,1982.
7. Жаров А.В. Патологическая анатомия с/х животных М.,2001 .
8. Жаров А.В. Судебная ветеринарная медицина М.,2001.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті.
БӨЖ
Тақырыбы: Жасушалармен тіндердің патологиясы.
Орындаған: Махметов Н.М
Тексерген: Нуркенова М.К
Семей 2015
Жоспар:
І ... ... ... патологиясы.
2.2Жасуша органоидтары .
2.2.1 Эндоплазмалық тор патологиясы.
2.2.2 Пероксисомалар патологиясы.
2.2.3 Рибосомалар патологиясы.
2.2.4 Лизосомалар патологиясы.
2.2.5 Плазмолемма (Цитоплазмалық ... ... Ядро ... ... түйіспелер (контактар) патологиясы.
ІІІ Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Жасуша теориясының даму тарихы 300 ... ... Оны ... әр түрлі оптикалық әдістердің дамуы микроскоптың жетілдірілуіне негізделді. Алғашқы микроскопты ХVII ... ... ... ... Гук ... жасаған. Ол микроскоппен 1662 жылдан бастап түрлі объектілерді: тығын шұрықтарын (пораларын), қымыздық, қамыс және басқалардың ішкі қуыстарын көрді. ... ... ... затты жүз еседен астам ғана үлкейтіп көрсететін болған. Роберт Гук өсімдіктерді микроскоп арқылы қарап отырып, олардың ұлпаларынан ара ұясы ... ... ... Ол осы ... грек ... ... "жасуша" деп атады. Бұл жерде Роберт Гук тіршілігін жойған жасушалардың ұяшығын ғана көрген еді. XVII ... ... ... ... ... Ван Левенгук объектіні үш есе үлкейтетін микроскоп жасап, оның көмегімен ... бір ... ... кебісшені тұңғыш рет көрді. Тірі жасушаны алғаш рет 1839 жылы чех ... Ян ... ... еді. Ол ... ... ... ... немесе алғашқы плазма деп атады. Қазір протоплазма тек тарихи дерек ретінде ғана ... оны ... ... ... дейді. Протоплазма дегеніміз-жасуша ішіндегі сұйықтық пен ядро. Роберт ... ... ... ... ... ... XIX ... басында жануарлар мен өсімдіктердің жасушалары кеңінен зерттеліп, олардан алынған мағлұматтар 1838-1939 ... ... ... мен ... Теодор Шваннға жасушалардың құрылысы туралы ортақ қортынды жасауға мүмкіндік берді. Олардың тұжырымдауы бойынша, өсімдіктер мен жануарлар жасушаларының ... өте ... және ... ... иесі ... тірі ... ең ұсақ бірлігі, сонымен қатар жасушасыз тіршілік болмайтындығы туралы ғылымға дұрыс түсінік берді. ... ... ... ... үшін маңыздылығы терең және жан-жақты зерттеле бастады. Мәселен,1858 жылы Рудольф Вирхов әрбір жасуша өзіндей ... ... ... ... ... анықтады. Карл Бэр сүтқоректілердің жұмыртқа жасушасын ашып,көп жасушалардың дамуы бір ... ... және ... ... пен ... ... қосылғанда, зигота түзетінін анықтады. К.Бэрдің бұл жаңалығы жасушалардың ағза ... ... ... ... ... жасушаларының химиялық құрамы мен зат алмасуының ұқсастығының ашылуы жасуша теориясын дамытты.
Жасуша патологиясы
Жай микроскоппен қарағанда организмнің ең кіші ... ... ... ... ... ... және Шван (1838) ... негізін қалаған болатын. Атақты неміс патологы Р.Вирхов(1858) организмнің барлық ... ... ... патологиясы жатады деп есептеген.Р.Вирховтың бұл даналық пікірі осы күнге дейін өз маңызын жойған жоқ. Бірақ та Р.Вирхов ... ... өзін ... ... ... ... жоқ ... болатын өте күрделі өзгерістер,оның ультра құрылымы көп жылдардан кейін электрондық микроскоп жәрдемімен ғана ... ... ... ... ... рет қайта деуге толық негіз бар.Организмді біртұтас жүйе деп ... бір ... ... ... ... әрдайым өзара қарым-қатынас,өзара әсерлену және қызметтерін реттеу,үздіксіз жүріп жатады.Сол үшін жасушаны организмнің бір бөлігі деп қана емес,оны ... бір ... ... ең ... тірі жүйе деп ... ... ... құрылысын негізінен цитология пәні үйретеді,бірақ та жасушаның өте нәзік құрылымдарын білу әр түрлі ... ... білу ... аурулардың патогенезін анықтау үшін ауадай қажет,демек,патологанатом жасушаларды ультрақұрылым ... ... оның ... ... - ... ... немесе өзінің күнделікті жұмысында пайдалануға міндетті. Жасушаларды электрондық микроскоппен тексеру ... ... ... ... ... ... патологиясын зерттеуден жасуша құрамындағы өте нәзік құрылымдарды-органеллаларды зерттеуге өту кезеңі басталды деп толық айтуға ... ... ... ... және ... ... өз алдына ғылыми болып бөлініп шықты.
Сонымен жасушаларды ... ... ... ... және оның сыртқы қабығы болып есептелетін ... ... ... органоидтары - жасушалардың тұрақты арнаулы бөлігі. Жасушаның қызметі тек органоидтардың ... ғана ... тор ... (гр. эндо - ... гр. ... - ... - жасушаның ішін түгелдей бірімен-бірі тығыз байланысқан түтікшелермен торлап жататын 2 ... ... ... ... ... бекінсе - түйіршікті ЭПТ, бекінбесе, тегіс жарғақшалы ЭПТ дейді. Тегіс жарғақшалы ЭПТ ... мен ... ... ... Түйіршікті жарғақшалы ЭПТ рибосомаларында нәруыздар синтезделеді. ЭПТ торланған түтікшелері жасуша ішіндегі басқа органоидтардың ... ... ... патологиясы
Пероксисомалар немесе микроденешіктер саны бір жасушада 70-тен 100-ге дейін жетеді. Пероксисомалар үш қабатты мембранамен қоршалған , оның құрамында ... мен ... ... ... , ... уратоксидаза ферменттері бар. Бұл ферменттер оттегіні организмге сіндіріп , фенол,формальдегид және спирттерді залалсыздандырады. Пероксисомалар көлемдері 0,2 ... 0,5 ... ... ... ... көпіршіктер. Олар лизосомалар секілді Гольджи кешенінің транс-полюсінен бөлініп шығады. Көпіршіктің мембранасының астында неғұрлым тығыз бөлігі мен перифериялық ... ... ... ... ... ЭПТдан бүршіктеніп бөлініп шығады, ал ферменттері цитозольдің полирибосомаларында синтезделініп, пероксисомаға ... ... ... көзқарастар да бар. Пероксисомада пероксидаза, каталаза және D-АҚның оксидазасы сияқты тотығу ... ... ... ... токсинді әсер ететін сутегі тотығының алмасуларында қатысады.
Пероксисомалардабиохимиялықреакцияларүшінмолекулалыоттегіқолданылады. Сондай-ақпероксисомаларбасқа да зиянды заттардың қосылыстарын, мысалы ... ... ... ... пероксисоманың басқа ферменттерінің ішінде барлық ақуыздардың 40% құрайды. Пероксисомаларлипидтер, холестерин және пуриндердің алмасуларына қатысады.
Рибосомалар патологиясы
Рибосомалар организмдегі белоктар синтезін реттейді.Оның ... ... және ... липидтер болады.
Рибосомалар жасушаның белок жасап шығаратын фабрикасы деп қаралады.Бірнеше рибосомалар (4-6) бір-біріне ақпарлаушы РНҚ ... ... ... ... ... ... эндоплазма торында жайғасқаан.Жасушада жасап шығары күшейгенде,мысылы ісік ... ... саны ... ... ... ... ... синтезінің әлсіреуінің белгісі болып есептеледі.Дистрофия кезінде рибосомалар эндоплазма торымен байланысып үзіп жоқ болып ,ал полисомалар бөлшектеніп кетеді.
Рибосома (рибонуклеин қышқылы, лат. soma - ... - ... бос ... ... (ЭПТ) ... ... болатын нөруызды дөнек тәрізді өте ұсақ органоид. Ол нәруыз синтезіне қатысады
Митохондрия (гр. mitos - ... гр. ... - ... - барлық тірі жасушаларда болады. Пішіні таяқша, жіпше, дәнек тәрізді түзіліс. Жасушада ондаған, мыңдаған митохондриялар кездеседі. Сыртын 2 ... ... ... ... ... ... ішкі жарғақшасы қатпарлы. Митохондриялар - май қышқылдарьш синтездеп, ... ... ... ... ... ... ... ішкі жарғақшадағы ферменттер глюкоза мен аминқышқылдарды ыдыратып, май қышқылдарын тотықтырады.
Лизосомалар ... ... ... зат ... ... ... 40-тан астам ферменттер бар.Мысалы,катепсин протеолиздік ферменттер тобына ... ... ... ... жай белоктарға дейін ыдыратады.Бұдан басқа лизосомалар құрамында гликоген,мукополисахаридтерді гидролиздеуші ферменттер де ... ... оны ... ... ... ... ... мембрананың өткізгіштігінің күшеюі немесе бүтіндей еріп кетуі лизосомалар құрамындағы ферменттердің жасушаға өтіп кетуіне себеп болады.
Лизосомалардың ... және ... ... ... ... ... ... эндоплазма торы арқылы пластинкалы комплекске түскен ферменттер сақталады. Лейкоцит түйіршіктері осы лизосомалар түріне жатады. ... ... ... пиноцитоз не фагоцитоз нәтижесінде пайда болады.Бұл кезде алғашқы лизосомалар, осы ... ... ... ... ас қорыту үрдісі толық болмаса жасушада қалдық денелер пайда болады.Кейде лизосомалар әр түрлі ... және ... ... өз ... ... ... ... лизосомалармен қосылып аутофаголизосомалар түзіледі.
4.Лизосома (гр. mitos - еріту, гр. soma - төн) - ... ... ... ... бір ... ... түзіліс. Құрамындағы ферменттердің әсерінен нәруыз молекулаларымен полисахаридтерді ыдыратады. Жасушаға түскен бөгде заттарды ерітеді.
5.Гольджи жиынтығы - ... ... ... ... ... ... қоршап жататын көпіршік, түтікше тәрізді түзіліс. Жасушада заттардың тасымалдануына, қажетсіз соңғы өнімдердің жасушадан ... ... ... - ... (лат. centrum - ... ... ... Гольджи жиынтығына жақын орналасқан цилиндр пішінді 2 денешік. Жасуша бөлінуінің алғашқы кезеңінде 2 ... ... екі ... ... ... ... ұршықша жіпшелер пайда болады. Жасушалардың бөлінуіне қатысады.
Плазмолемма(Цитоплазмалық мембрана) патологиясы
Мембраналық ... ... сан ... өзі ... ... және оның ... фосфолипидтерден,яғни үш қабатдан тұрады.Мембраналық белоктардың бір бөлігі липидтік қабаттың ішке қарай өтіп ішкі белоктар ... ... ... ... сыртқы белоктар деп аталады.Сыртқы белоктар құрамындағы аминқышқылдардың белгілі бір ретпен орналасуы домен деп аталады.Мембрана құрамындағы фосфолипидтер гендік материалды ... ... ... де ... ... ... және түйісу қызметтерін атқарады.
Цитоплазма (гр. kytos - жасуша, гр. plasma - іркілдек ... - ... ішін ... ... ... ... Жасуша мен сыртқы орта арасында жүретін зат алмасуды қамтамасыз ететін жасушаның қажетті бөлімі. Цитоплазма жасушаның ... ... ... ... Егер ... ортаның температурасы көтерілсе (жоғарыласа), цитоплазманың козғалысы да ... ... - ... ... температурада цитоплазмада зат алмасу үдерісі (қоректену, тынысалу) жылдамдайды.
Ядро патологиясы
Сыртқы қабаты эндоплазмалық ретикулум ... ... және ішкі ... ... ... жерлерінде өте майдатесікшелер болады.Ядро қызметі күшейгенде олардың саны көбейеді.Осы тесікшелерден цитоплазмаға қарап РНҚ,қарсы ... ... ... ... хроматин бар,оның тығыз түрін гетерохроматин деп атайды.Эухроматин деп ... ... ... ... яғни ДНҚ ... ... ... атайды.
Ядро - жасушаның реттеуші орталығы. Пішіні - домалақ, таяқша, ... ... екі жағы ... және т. б. ... болмайды. Ядроның сыртын цитоплазмадан бөліп тұратын екі қабат жарғақша қаптайды. Ядроның ішінде толтырып тұратын іркілдек ядро шырыны болады. Ядро ... да өте ұсақ ... - ... бар. Ядро солар арқылы цитоплазмамен байланысады. Ядро ... ... ... ... барлық тіршілік әрекеттеріне (өсу, көбею, зат алмасу) қатысады. Ядро ... ... ... ... ... енуі, ядродан шығуы) реттейді. Ядро шырынында хромосомалар мен ядрошықтар болады.
Жасушааралық түйіспелер (контактар) патологиясы
Қалыпты жасушалар бір-біріне жанасқанда, олардың ... ... ... ол ... ... ... ... немесе бірігіп (адгезия), қосылып жасушалар тобын яки белгілі бір тиінді ... ... ... ... жай ... қарағанда өте тығыз байланысқан сияқты корінгенмен де ... ... ... ... ... соңылау болуы шарт яғни жасуша шекарасы еш уақытда бір-бірімен қосылып кетпейді.
Жасушалар бір-бірімен әр түрлі жолдармен түйіседі. Жай ... ... - ... ... ... жасушалардың цитоплазмалық мембраналары 15-20 нм-ге дейін жақындасады, мембраналар арасында ... ... ... түйісу кезінде кәрші жасушалар цитоплазмалық мембранада пайда болатын арнайы тісшелер (выступ) арқылы бірігеді. Жасушалардың осылайша бірігу ... ... ... ... ... ... бір-біріне максималды жақындасуымен және интегралдық белоктар арқылы қосылуымен сипатталады.Бұл түйісу тосқауылдық қызмет атқарушы эпителий үшін тән. Тығыз ... ... ... ... ... 1,5-2,0 нм ... болып химиялық қосындылар бір жасушадан екінші жасушаға тікелей өтіп кете ... ... ... ... ... нерв ... ... ұшында пайда болатын синаптистық контакт кіреді.
Жасушалар арасындағы түйісу үрдісінің бұзылуы ісік жасушалары үшін тән.Ісік метастаздарының пайда болуы ісік ... ... ... әлсіздігімен байланысты.Жасушалары арасындағы контактың бұзылуы организмдегі көптеген тіндік ... ... ... соның нәтіжесә организм үшін зиянды, қәжетсіз қатынастарға соқтыруы мүмкін.Мысалы, бүйрек сүзгісінің өткізгіштігінің артып кетуі клиникада ... ... ... көрінеді.
Жасушааралық контактардың бұзылуының бір көрінісіне десмосомалар құрылыстарындағы ауытқулар: ассиметриялық немесе > десмосалардың пайда болуы.
Қорытынды
Жасуша - тірі ... ... ... құрылымының ең қарапайым бөлігі, құрылысы мен тіршілігінің негізі; жеке тіршілік ете ... ... тірі ... ... өз алдына жеке ағза ретінде (бактерияда, қарапайымдарда, кейбір балдырлар мен саңырауқұлақтарда) немесе көп жасушалы ... ... және ... ... мен ұлпаларының құрамында кездеседі. Тек вирустардыңтіршілігі жасушасыз формада өтеді. ... ... 1665 жылы ... ... ... (1635 - 1703) ... ағзасында болып жатқан түрлі өзгерістер және басқа тірі ағзалардағы барлық үдерістер жасуша мен ұлпалардың, энергияның , ... ... ... ... ... ... - ... тұрақты арнаулы бөлігі. Жасушаның қызметі тек органоидтардың көмегімен ғана орындалады.
Жасуша құрылысын негізінен цитология пәні үйретеді,бірақ та жасушаның өте нәзік құрылымдарын білу әр ... ... ... білу ... ... патогенезін анықтау үшін ауадай қажет,демек,патологанатом жасушаларды ультрақұрылым деңгейінде ... оның ... ... - ... ... немесе өзінің күнделікті жұмысында пайдалануға міндетті. Жасушаларды электрондық микроскоппен тексеру әдісі кеңінен қолданылады.Қазіргі таңда жасушаның жалпы ... ... ... ... өте нәзік құрылымдарды-органеллаларды зерттеуге өту кезеңі басталды деп толық айтуға ... ... ... оның ... физикалық күйі мен ондағы метаболитикалық үдерістеріне тікелей өзгерістерінің көрсеткіші болып келеді. Жасушадағы түрлі бұзылыстар ағзада әртүрлі патологиялық өзгерістерге алып ... ... ... ауруға шалдықпастан бұрын оның ішінде болып жатқан: биопотенциалдардың жүру үрдісін, оның ... ... ... ... ... зерттеп, ұйрену әр-бір тірі ағза үшін, адамзат үшін және бүкіл дүние үшін өте маңызды болып келеді. ... ... ... ... М.А.Пальцев,Н.М.Аничков.Патологическая анатомия :Учебник.В 2 т. Т.1.-М.:Медицина,2001.
* А.И.Струков,В.В.Серов ... ... ... З.К., Отенов А.М. Малдың патологиялық физилогиясы. Оқулық, Алматы. , 1992ж. 285б.
* Патологическая физиология ... ... ... . М., ... ... А.В., ... Н.А., Стрельников А.П. и др. Вскрытие и патологоанатомическая диагностика болезней с/х животных. М., Колос,1982.
* Жаров А.В. ... ... с/х ... М.,2001 .
* ... А.В. ... ... ... М.,2001.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жасушалар және тіндердің патологиясы9 бет
Жасушалар мен тіндердің патологиясы5 бет
Жасушалар мен тіндердің патологиясы Несеп жолындағы тас ауруының себебі, потогенезі12 бет
Жасушалар мен тіндердің патологиясы. Несеп жолындағы тас ауруының себебі, потогенезі10 бет
Бала емізулі әйелдер мен жүкті әйелдердің тамақтануы8 бет
Вирусты инфекциялардың жасушалармен әрекеттесуі14 бет
Жасуша тіндерінің патологиясы9 бет
Жасушалар мен тіндер патологиясы3 бет
«гистология» пәні бойынша силлабус20 бет
Гангрена3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь