Әдеби байланыс: Х.Оралтай және Қ.Шабданұлы шығармалары

1. Хасен Оралтай өмірі мен шығармашылығы;
2. Бағила Төребекқызы: «Ұлтшыл тұлға . Хасен Оралтай»;
3. Қ.Шабданұлы өмірі мен щығармашылығы;
4. Қажығұмыр әлемі және «Қылмыс»;
5. Пайдаланылған Әдебиеттер тізімі;
Хасен Оралтай (1933 - 2010) - шетелде тұратын қазақ қайраткері, ұлт азаттық қозғалысын зерттеуші, тарихшы, публицист, түрік, қазақ, ағылшын, неміс т. б. тілдерде жазылған еңбектердің авторы. Алаш сыйл. лауреаты (1994), Түркістан қазақ-түрік халықаралық ун тінің құрметті проф. (1994). Қазақ халқының тарихына, этнографиясына, әдебиетіне, саясат мәселелеріне арналған түрік тілінде жазылған «Қазақ түріктері» (Измир, 1961), «Ұлы түрікші Мағжан Жұмабайұлы» (Измир, 1965), «Шығыс Түркістан тарихындағы басты мәселелер» (Стамбул, 1975), «Коммунизммен шайқас» (Измир, 1965) кітаптары шыққан. Мәжит Айтбаевтың «Абылай» дастанын және өлеңдерін (1971), тұңғыш рет «Қазақша-түрікше» сөздік бастырды. Түрік халықтарының тарихи тағдырына арналған материалдар жарияланатын «Биік Түркелі» журналын (17 сан) өз қаржысына шығарып тұрды (1962-1986). Стамбулда 1973 ж. басылған «Алаш» кітабында қазақ халқының ғасырларға созылған ұлт азаттық қозғалысына шолу жасалынды, әсіресе, Алаш қозғалысына, Алаш Орда партиясына, Алаш өкіметіне дұрыс баға берілді. Ә. Бөкейханов, А. Байтұрсынов, М. Тынышбаев, М. Дулатов, Ж. Досмұхамедов, X. Досмүхамедов, М. Шоқаев, А. Бірімжанов, Ә. Ермеков, О. Қарашев, М. Жұмабаев, Р. Мәрсеков, Т. Рысқұлов, С. Асфендияров, Н. Төреқұлов, О. Жандосов, С. Қожановтың т. б. Шығ.
1. Оралтай Х. «Елім-айлап өткен өмір». - Алматы: «Білім», 2005.
2. «Елдіктің қамын ел болып ойлайық». «Ана тілі» // - 1998. №14.
3. Оралтай Х. «Елім-айлап өткен өмірден» соң. - Ізмір. 2006.
4. Ахметбекұлы А., Зейіпханұлы Е. Қажығұмар Шабданұлы // Қазақ әдебиеті. Энциклопедия. Алматы: «Білік» баспа үйі, 1999. 337-б.
5. Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: «Аруна Ltd» ЖШС, 2005. 286-б.
6. Шабданұлы Қ. Өтініш хат // Қазақ әдебиеті (Алматы). 2006-ж., қаңтардың 20-26. № 3.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Тақырыбы: Әдеби байланыс: Х.Оралтай және Қ.Шабданұлы шығармалары
Орындаған: Шарыпова М. Қ - 213 ... ... ... ... 2015 жыл
Жоспары:
* Хасен Оралтай өмірі мен шығармашылығы;
* Бағила Төребекқызы: ;
* Қ.Шабданұлы өмірі мен щығармашылығы;
* ... ... және ;
* ... ... ... ... ... мен шығармашылығы
Хасен Оралтай (1933 - 2010) - шетелде тұратын қазақ қайраткері, ұлт азаттық қозғалысын зерттеуші, тарихшы, публицист, түрік, ... ... ... т. б. тілдерде жазылған еңбектердің авторы. Алаш сыйл. лауреаты (1994), ... ... ... ун ... ... проф. (1994). Қазақ халқының тарихына, этнографиясына, әдебиетіне, саясат мәселелеріне арналған түрік тілінде ... ... 1961), ... 1965), (Стамбул, 1975), (Измир, 1965) кітаптары шыққан. Мәжит Айтбаевтың ... және ... (1971), ... рет ... ... ... ... тарихи тағдырына арналған материалдар жарияланатын журналын (17 сан) өз қаржысына шығарып тұрды (1962-1986). Стамбулда 1973 ж. басылған кітабында ... ... ... ... ұлт азаттық қозғалысына шолу жасалынды, әсіресе, Алаш қозғалысына, Алаш Орда партиясына, Алаш өкіметіне дұрыс баға берілді. Ә. ... А. ... М. ... М. ... Ж. ... X. ... М. Шоқаев, А. Бірімжанов, Ә. Ермеков, О. Қарашев, М. Жұмабаев, Р. Мәрсеков, Т. Рысқұлов, С. Асфендияров, Н. ... О. ... С. ... т. б. Шығ. ... шыққан қазақ зиялыларының өмірбаяны, қоғамдық қызметі көрсетілді. Абай дәстүрлерінің Алаш ... ... ... ... жан- ... ... ... зорлықшыл үкіметтің тепкісіне көнбей азаттық үшін алысқан қазақтардың үлкен бір азапты көшін (1947-54) Тибет, Үндістан, Пәкістан арқылы Түркияға ... ... ... батыр, өз әкесі туралы (, 1993, № 7) ... ... ... (1986) ... ... тұсында X. дүние жүзіне дабыл қағып, жазықсыз ... ... ... қорғау туралы үн көтеріп, қоғамдық ойды-ұйымдастырды, сөз сөйледі, мақалалар, кітап жазды. Сол тарихи еңбегі түрік ... ... ... ... (, 1992, № 2). ... ... қызмет істеген (1967 жылдан) Х. дүниежүзі қазақтарына тарих, қоғам, заман туралы ақиқатты жеткізуге көп еңбек сіңіріп, ұлы Абай ... ... ... еркіндік мұраттарын қалыптастыруға үлес қосты.
Сәуірдің 14-і күні Мюнхендегі үйінде журналист-зерттеушi, халықаралық "Алаш" сыйлығының иегерi ... ... 77 ... ауыр ... ... ... ... Оралтай 1988-1995 жылдары Азаттық радиосының қазақ бөліміне басшылық еткен болатын. Шығыс Түркістанның Тарбағатай аймағында дүниеге келген ... ... ... ... ... орта ... еркіндікке жетуді армандаған қазақтың үлкен тобын Шығыс Түркістаннан алып ... ... ... ... бастаған халық батыры Қалибек Хакімнің ұлы. Кейін Хасен Оралтай ... ... ... ... ... ... ... құтқарудағы қиындықтары мен еркіндік жолындағы күресі жайлы өмір ... ... ... баяндаған. Азаттық радиосы арысынан айрылған Хадиже бәйбішеге қазаның арты қайырлы болсын деп көңіл айтып, хабарласқан болатын:
-деп күрсіне әңгімеледі Хадиже ... ... ... тұратын немере қарындасы, халықаралық саясат ғылымының докторы Мәриям Хакім ... ... ... ... ... ... ... жылдары Түркияда тұрған Хасен Оралтай ұлт-азаттық жолында күрескен алаш ... ... ... ... ... ... айналысты. 1968 жылдан Мюнхендегі Азаттық радиосына қызметке келген Хасен Оралтай 1988 жылдан бастап 1995 жылға дейін Азаттықтың қазақ бөлімін басқарған.
1986 ... ... ... ... советтік жүйеге қарсы көтерілісі туралы күллі әлемге ... ... ... ... жар ... еді. ... ... Оралтай қазақ жастарының Желтоқсан көтерілісі жайында Батыс баспасөзінде жарық көрген түрлі мақала, деректерді жинақтап кітап етіп ... ... ... сол ... советтік Қазақстандағы алғашқы толқу турасында өзіндік баға да берген болатын.
Хасен Оралтай Азаттыққа қызмет еткен 27 жылда советтік бұғаудағы қазақтың ... ... ... ... болды. Қазақстан халқына еркін де, бейтарап ақпарат жеткізуге тырысты.
Бұл тұрғыда Мәриям ... - ... ... ... мүддесін қорғау жолында өз ұстаным-сенімдерін ашық танытқанда шен алуды, пайда табуды көздемеген еді деп еске алады Мәриям Хакім.
Хасен Оралтайдың бүкіл ... жат ... ... ол ... ... деп ... ... сөзіне деген тілегін қосып отыратын қазақ ұлтының шын жанашыры бола білген еді.
Хасен Оралтай 2007 жылы Қазақстан Журналистика ... БАҚ ... ... ... ... ... рухын асқақтатып өмір сүрген Хасен Оралтайдың тұтас ғұмыры әкесінің басынан кешкен қанды күндердің ... елім деп ... өтті ... ... ... ... білдірген Еуразия халықаралық жазушылар одағының мүшесі, газеті бас редакторының орынбасары Жәди Шәкен. Ол:
"2008 жылы Еуропа қазақтары көші тарихының көсемдерінің ... Алаш ... ... Хакімнің 100 жылдық мерейтойының Алматыда аталуына да көп еңбек сіңірді. Әрі осы Халықаралық конференция негізінде 2009 жылы ... атты ... ... ... Алаш рухын асқақтатушылардың соңғы тұяқтарының бірі болған Хасен Оралтайдың тұтас өмірі әкесінің басынан өткен қанды күндердің ... елім деп ... ... ... ... ... ... торқа болсын, аяулы аға!", - деген жүрекжарды сөздерін айтты Азаттық радиосына.
Бағила Төребекқызы:
Ол кісіні мен 1995 жылы ... ... ... ... ... өткен атты халықаралық конференцияда көрдім. Есімде, тарихшы қыз өз баяндамасын орысша бастағанда деп залдан шығып кетіп, ... ... ... не ... ... абдырап қалған болатын. Шығып кету себебі ұлттық тіліміздің қор болып, оны ... ... ... келтіргенін, ұлттық болмысының жоғары екенін байқауға болады. Бұл - түрік әлеміне ... ... ... ... Оралтай еді. Бойындағы талант-дарынын, қажыр-қайратын ұлт мүддесіне, ұрпақ келешегіне жұмсаған айтулы алаш азаматы ... ... ... шынайы сиқын ашып көрсетуде, адамдардың өшкен рухын, намысын, санасын оятуда замандастарынан оқ бойы озық тұрды. Сондай талантымен танылған ... ... ... ... ... халқын қуанышқа бөлеген, өзі мәрт, жаны жомарт, ісіне ... ... еді. ... ... ... Әр тұлғаның артында қалдырған ісі жас ұрпаққа өнеге. атты ... /2/ деп ... ... ... ... сөз ... . ... қарасақ, Хасан Оралтайға түркі бірлігі, түрікшілдік деген мақсат-мұрат тосыннан айтылған жаңа құбылыс емес. Жалпы айтқанда , ... ... ... - деп ... ... Бұл ... бүкіл саналы ғұмырын өткізген, әке жүрегінің күрескерлігін көрген, үлкен түркішіл, алашшыл тұлғалардың ұстанымын берік ... ... ... ... рухта қаруланған Хасан Оралтай Алаш идеясынан сусындамас бұрын табиғи түрде әке ... үлгі ... Әке ... сара ... жүрді. Әкесі танымал, азаттық үшін жан аямай күрескен, халқын еркіндікке жеткізген Қалибек ... - ... ... ... ... ... серкелерінің бірі. Тарих қатпарының терең қойнауында Қалибек Хакімнің бейнесін берер мол мәліметтер бар. Ұлт рухын жоғалтпау үшін деп, ... ... ... от пен суды ... ... ... ... аманаттаған Қалибек Хакім қазақ тарихындағы азаттық көштің бел ортасындағы ұлт қаһарманы. Оның сол кездегі ... ... - ... ел ... өмір ... үшін ... теңдік пен еркіндікке қол жеткізу үшін күресу еді. Қалибек Хакім Райымбекұлы Түркияға ... ... ... ... барған қайсар тұлға. Ол өз ұлтын шексіз сүйген, азаттығы мен теңдігін армандаған, ғұмыр бойы сол үшін ... ... ... сол өз ... ұлттық намыс, рух, адал тәрбие бере алғандығында, ... ... ... ... бара жатқан жолда Үндістан шекарасына ілініп, Кашимир жеріне жете сала ұлы Хасанды бір жылдық ағылшын тілді мектепке ... Оның ... ... ... аз ... ... көрінетін бұл оқу кейін қазақтың басқыншылыққа қарсы азаттық қозғалысының қайнаған ортасында жүріп ... ... ... ... ... ... ... пісіп жетілген екінші бір күрескердің болашағына кең жол ашқан еді. Ағылшын тілінен сауаттылығы жат ... ... елде ... жолындағы қажырлы жұмысына жәрдемші, өмір жолының қалыптасуына аса ықпал жасағандығы анық еді. Оған кейінгі өмір жолы ... ... ... ... ... ... жер ... жарымын айналдырып Түрік жеріне апарған ұлттық рух - Алаш топырағында ешқашан сөнбеген, ғасырдан-ғасырға ұласып лаулаған азаттық ... алуы ... ... ... ... арқылы Мұстафа Шоқай салған үлкен арнамен тоғысты. Мұстафа Шоқай - ... ... ... мен ... ... ту етіп ұстанған аса көрнекті саяси қайраткер, жалынды публицист, аудармашы, жазушы, ХХ ғасыр ... ... ... ең ... ... бірі. Мұстафа Шоқай - қазақ халқы үшін ғана емес, бүкіл түркі жұрты үшін ... ... ... ... түркі халқының қамын ойлаған, түркі жұртының басын қосуды армандаған үлкен мемлекет қайраткері. Жалпы, Мұстафа ... Алаш ... ... ... ... шешкен шешімдеріне сәйкес оның шетелге шығуы(АҚШ-қа) 1918 жылы ... ... да аман ... ... шет елде ... ... жасауды мақсат тұтады. Халқым деп соққан жүрек соны ... ... ... ... ... да тағдыры дәл солай болмаса да қаншама қиындықты жеңіп, жат елдерде халқының азаттығы үшін ... ... адал ... ... Екеуінің ортақ тоғысар, идеялас тұсы да осы шығар. Мұстафа Шоқайдың да, Алаш көсемдерінің де идеялары бір-бірімен үндес, ... ... Оны ... ... ... ... ел деп ... Алаш идеясын біртұтас қазақ идеясы деп қарасақ және сол мойындауымыз шын болса, онда әлемнің әр ... ... ... ... үшін, ұрпағының келешегі үшін күрескен қазақтың біртұтас ұлт күрескерлерін тануымыз керек, олармен мақтануымыз керек. Солардың бірегейі - ... ... ... Оралтай 1973 жылы Түркияда атты кітап шығарды. Сонымен бірге атты ғұмырнамалық кітабы шет жерде ... де, жан ... ... тәуелсіздікті аңсап, ұлт мүддесін қайта-қайта еске салуымен құнды. Аталған кітаптың көркем әрі көрнекті қыры - ... ... ... шындығында, авторлық көзқарастың бүкпесіз ашықтығында. Қазақ еліне қатысты көптеген тарихты, автордың ұлты үшін жасаған еңбектерін осы ... оқып ... ... Ақын ... ... ... ... де терең пікір айтып, тұңғыш толымды еңбек жазған - Хасан Оралтай еді. ... ... ... ... ... ... ұлтына өшпес ізгі махаббатымен ұқсамайды. Ұлттық намысы бұзылмаған қазақ. Бірде: деген ... ... ... ... ... - шын сүй! ... өзге ... да көзқарасың артады. Құрметпен қарай түсесің!>> десе, енді бірде: - деп ұлтына деген перзенттік құрметін көрсетеді. - ... ... ... ... ... ... Батырхан Дәрімбет атты тізбекті мақаласында. Әр мақалада автор Хасан Оралтайдың мұратшыл, Алашшыл, қазақшыл екендігін айтып отырады. Ол кісі ... ... ... ... да бір ... болмасын бейжай қарай алмайтындығын ризашыл сүйіспеншілікпен баяндап отырады. Хасан Оралтай шетелде жүрсе де Қазақстанның ішкі ... ... ... ... ... бақылап отырды. Қазағының жетістігіне сүйініп, қынжылатын: /3.205/, - дейді. ... ... ... ... ... ... еткен 28 жылында қазақ тілінің мәртебесін қалай да ... тер ... ... ... ... ... ... хабарлар 5 минуттан 6 сағаттық хабарға дейін көтерілген. Ағамыз қай жерде ... де ана ... ... ... ... ... ... деген күресі бір сәт те толастаған емес. Тәуелсіз Қазақстан Республикасының Германия Федеративтік Республикасындағы 2005 жылғы төтенше және ... ... ... ... ... ... елшілік маңдайшасындағы жазудың немісше-орысша жазылғанын көріп: - деп, хат жолдайды. Елшілік қателерін ... ... оны ... жауапкершілікке алатындықтарын айтып, жауап хат келеді. Ұлтшыл қаламгер: , - деп толғаныспен ... ... ... кезде зиялы қауым жазып жүрген қарапайым қазақы хаттардың ... ... мен ... мол екенін аңғара бастадық. Одан ұлтқа қажетті құнды дүниелерді азат ойлы азаматтардың мақсат-мүдделерін түсіне бастадық. ... ... легі ... Оралтайдың да мұрағатынан көптеп табуға, оны жинастырып жүйелеуге келер уақыт еншісінде. Әсіресе, тағдыр тауқыметімен Германияда қалып қойған ақын ... Дара ... ... Оралтайға жазған хаттарынан елге деген сағыныш, ұлтқа ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы зиялы қауым өкілдерімен, дос-жарандарымен, Шығыс Түркістандағы ... ... ... ... ... ... оқырмандармен жазысқан хаттар ұлтшыл тұлғаның келбетін аша түспек. Хаттарды ... ... ... ... ... ... ... Оралтай қай уақыт болмасын, әр кез баспасөз беттерінде Қазақстан туралы пікірлерін білдіріп отырды. Оның президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевты ... ... ... . Бұл ... ... ... ... түсіну , елінің бақытын ойлау, шын мәнісіндегі елбасының ... ... деп ... ... ... ... соңғы сапарларында қазақ елінің кіндігі - Астананы көріп, ... ... ... , - деп, Астанадағы әр нәрсе саналы ... ... ... ... айта келе: , - деп көрегендігін танытқан еді. Лайым солай болғай! Сөзімнің соңында өзімнің (мен солай атайтынмын) ... ... айта ... жөн ... Мен ол ... ... Әр ... Қазақстанға келгенде біздің үйге (менің жолдасым - ... - ... ... ... - ... Хакімнің інісі - Ілиястың ең кенже ұлы) түсетін. Ол ... ... ... даналығы ешкімге ұқсамайтын. Туысқа деген қамқорлығы, немерелеріне деген мейірімділігі өлшеусіз еді. Әр келген келісі ұлттық тәрбие, ұлттық рух ... ... ... биік екендігін, ар-намыстың мәңгілік екенін әр уақыт еске салатын. Біздің кішкентай ... ... ... ... ... ... ... Осының бәрін ойласақ, ол кісіге деген сағыныш лебі еседі. Тұлғасы әрдайым жадымызда. Тарихта деп өткен Хасан Оралтайдың ұлты үшін ... ... ... ... бейнесі мыңдаған мақалаға, көптеген кітапқа арқау болары сөзсіз.
Үлгі маған бабалардың ерлігі,Пана ... ... ел ... ... ... ... ұлы мұра белгіні.
Қажығұмыр Шабданұлы
Біздің әдебиеттегі түрме шығармашылығы екі бөлінеді, соның бірі - шығыс ... ... Ол - ... ... Тарым лагері. Осы түрмеде алаштың Таңжарық, Қажығұмар ... ... ... азап ... Осы ... мақаламызға арқау болып отырған - Қажығұмар Шабданұлы. Ол 1925 жылы қазіргі Шығыс Қазақстан облысының ... ... ... ... ... 1931-1933 жылдардағы жаппай ашаршылық кезінде ата-анасымен Қытай жеріне ауған. 2011 жылы 15 ... ҚХР ... ... ... ... қиын ... адам. Тағдыр-талайына темір торды көруді жазыпты. 1966 жылдан бастап қытайдағы ... кері ... ... ... бар ... нақақ жала жабылып, деген айдармен Такламахан шөліндегі Тарым лагеріне 22 жыл тұтқынға айдалған. Жаза мерзімін өтеп шыққаннан кейін тағы да 1986 жылы ... ... ... ... атты ... құрды және Қазақстанның астыртын байланыс жасады деген айыптаулармен, шетел ... ... ... ... ... №1 ... 13 жыл ... Үрімжі түрмесінен босатылғаннан кейін өмірінің соңына дейін Шәуешектегі өз ... ... ... ... , деп бұл ... ... шынайылығы терең болды. Түрме жағдайының өзі адамның шығармашылық мүмкіндігін ... те ... еді. ... шығармашылық бағдар, алдын ала құрылатын жоспар жасаудан тыс, бақылап-байлауды тірліктің жазалауға бейім жағдайында бар мүмкіндікті пайдалана отырып, болғанды сол ... ... ... алудың өзі үлкен олжа еді. Сондай өзгеше ортада туған шығарма - романы. - ... ... ... ... көркем оқиға, шиеленісті қақтығыс, алуан кейіпкерлерімен, үшіншіден, удай ащы мысқылы мен тікендей тілі жағынан ауызға алынып, әдебиетші қауым ортасында ... ... 6 ... ... ... - ... жазылған тарихи жағдайына келсек, 1966 жылы бүкіл Қытайда аталған кері бағыттағы ... ... ... мәлім. Мұнда нақақ жала жабу барынша етек алып, қазақ ... , , , , ... ат ... ... тағылды. Қажығұмар Шабданұлы да осы жаланың құрбаны болып, 1967 жылы түрмеге түсті. Романның жазылу жайы - атты ... ... ... ... бөлімнен-ақ айқын көрінеді. Роман жанры жағынан - тарихи шығарма. ХХ ғасырды қамтыған жарты ғасырлық шежіресі бар ... ... ... - сол кездегі қоғам көрінісін жазушы өзінің істемеген арқылы ... ... ... астармен кеңінен жазуы. Романның бас кейіпкері - автордың өзі. Авторлық баяндау арқылы басталған шығарма тергеуші мен жаза ... ... ұзақ ... жалғасып кеткен. Жазылуына қарап отырсаңыз, мемуарлық роман екенін аңғаруға болады. Мемуарлық роман болғанымен, бір адамның басынан өткен жағдай ... сол ... ... ... ... тізгендей етіп суреттеп береді. Романның көркемдік деңгейіне келер болсақ, өмірдің өз ... ... ... ... ... ... айшықты тіл, сықақшылдық шығарма шырайын аша түскен. Әсіресе, әрбір тараулар мен бөлімдердің: деп басталып, деген ... ой ... ... ... ... ... шығарма шындығы өз иіріміне тартады. Жазушының стиль, шығармашылық зертханасы - өзгеше. Автордың ... ... ... орны - ... камерасы. Түрмедегі тепкі мен жөн-жосықсыз ұрысқа психологиялық бейімделіп, аядай ғана ортаға сыйып, өзінің ішкі ... ... ... ... ... ... соққан дауылға қарсы жүре отырып, басынан өткеріп отырған ауыр жағдайды тілімдей қағазға түсіріп отыруының өзі - ерлік! ... ... ... ... ... нәтижесі - роман-эпопея. Бұрын - ... ... ... ... халқы түгіл, әлем әдебиеті де оқыған емес. Әлем әдебиетінен білетініміз ... Ла ... ... 2 ... ... Мұса ... өлеңдер топтамасы ғана. Ал, кітап саны жағынан да, ... ... да ... те тұр. ... бұл - ... ... жазылған шығарма.Алаштанушы ғалым Т.Жұртбай деген аңдатуында: дейді. Шындығында, шығарманың баяндалуында автордың қазақы тән рухы бар екенін ... Осы ... оқи ... ... кез ... сыны уақытша екенін түсініп, шыдап, төтеп беруге болатынын аңғарасыз. Әр бөлімінің тәрбиелік мәні бар. Шығарма күні бүгінде өзектілігін жойған жоқ, ... ... ... ... ... өтіп ... ... - қазір үлкен сұранысқа ие. Қажығұмар Шабданұлының романы - түрмеде жазылған ... ... ... биік ... 2000 жылы ... ... ... Жазушылар одағының халықаралық әдеби сыйлығы берілді. 2010 жылы ... ... ... еді, ... ... ... қолдау таппай, мемкомиссияның талдауына жете алмады. Бұл шығарма - Нобельдік сыйлыққа да ұялмай ұсынуға болатын туынды.Тағдырдың сынағы мен ... ... ... ... ... тууы екі талай деген сөз бар. Әдебиет теориясында деген түсінік бар. Сол секілді біздің мақаламыздың зерттеу нысаны да тас ... ... ... бере ... шығармашылығы үшін басын қатерге тіккен. Нәтижесінде шедеврлік ... ... ... ... ... ұзақ отырған адам ретінде рекорд кітабына енгені және бар. Түрмеде мүжілмей, адамдығын жоғалтпаған жазушының қаламынан туған туындылар - ... ... ... те, ... мол мұра.
Қажығұмар Шабданұлының алты томдық романының бірінші томы Қазақстанда тұңғыш рет 2005 жылы ... ... ... атты кіріспесімен жарияланған-ды. Кітаптың беташарына енген бұл ... ... ... ... қақ ... түрмеде өткізген Қажығұмар Шабданұлы туралы ең алғашқы зерттеу деп қараған жөн. Мұнда алты ... ... ... мен ... ... Қ.Шабданұлының абақтыда ұзақ отырудан дүниежүзінің рекордтар кітабына кірген түрмедегі кезеңі толық көрсетілген. Қытайдағы 1950 ... ... ... , , деген әрекеттер, , сияқты дабыралы науқандар кезінде атанып, 1958 жылдан 1978 жылға дейін табаны ... 20 жыл ... ... ... ... лагерінде өткізген Қ.Шабданұлының романын жазуы осы жылдардан басталады. Қытай көсемі Маузыдұң ... ... ... шыққан жазушы көздеген мақсатына дендеп кіріседі. романының алғашқы екі томы кезінде, дәлірек айтсақ 1982,1985 жылдары Үрімжідегі Шыңжан ... ... 15-20 мың ... таратылған екен, ал үшінші томы түптеліп жатқанда ұсталып, өртеледі. Қырсықтың ең үлкені осы ... ... ... ... желеумен 1986 жылы қайта ұсталып, содан Үрімжідегі № 1 абақтыда сар төсек ... 15 жыл ... ... ... осы ... жазылады. Оның 1989 жылы жарық көрген Шығыс ... ... ... қаһарманы Зуқа батыр Сәбитұлы туралы романы да - ... ... Бұл ... ... 2004 жылы ... ... ... интернешнл) ұйымы оны деп танып, Қытайдың құзіретті ресми орындарынан әділ ... мен ашық сот ... ... ... талап еткендіктен, әбден қартайған шағында ғана оған бостандық ... ... ... соң, ... бақылауда болатын үй қамағы мен студент кезінде Гомиңдаң түрмесінде жатқан екі жылды қосқанда, Қажекеңнің қамаудағы стажының қырық жылдан асып ... ... өз ... атап ... ... ... көзі ... қазақ әдебиетінің классигі, атанған, ақын, жазушы, драматург Қажығұмар Шабданұлы Шыңжанның ... ... (үй ... ... жатыр. , - дейді Қ.Жұмаділов жоғарыда аталған ... Міне осы ... ... ... тар ... ... дүниеге шыққан романының толық нұсқасы 2009 жылдың соңыңда ғана Қазақстан жұртшылығының қолына тиді. деген сөз әр кітаптың бірінші ... тұр. 2005 ... ... томға жазылған атты жазушының сөзі де сол қалпында беріліпті. Әлбетте алты томы ... ... ... ... жоқ. Бұл - таза Қ.Жұмаділов бастаған жанкүйер, тілеулес азаматтардың жанкештілігінің арқасында жарыққа шықкан ғажайып қазына. Оны қарау, сүзгіден ... тағы ... ... ... қоспағанда, баспасөз бетінде қоғамдық пікір туғызатындай әлденеше мақала жариялатып, алты ... ... ... ... ... ... таппай, өкше ізіне түскен бірден-бір адам Қ.Жұмаділов болғандығын көзі қарақты оқырман түгел біледі. Оның бұл еңбегін 24 қараша 2009 жылы ... ... ... клубында өткен романының тұсаукесер рәсімінде Дүниежүзі қазақтары қауымдастығы төрағасының орынбасары Талғат ... те атап ... ... С. Түрмеде жазылған . //Айқын. - 2009, 25 қараша). деген Қ.Жұмаділовтің осы мәжілістегі пікірін республикалық басылымдардың барлығы да ... ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шетелдегі қазақ әдебиеті және әдеби байланыс7 бет
Қ.Шабданұлы "Қылмыс" романын талдау10 бет
Әдеби байланыс Хасен Оралтай және Қажығұмар Шабданұлы шығармашылығы7 бет
Әдеби байланыс. Хасен Оралтай және Қажығұмар Шабданұлы14 бет
Алаш тұлғаларының көзқарасындағы үндестік5 бет
А С. Макаренко шығармалары негізінде оқушыларды тәрбиелеудің теориялық негіздері41 бет
А. Тоқмағамбетов шығармаларының ерекшеліктері36 бет
А.С.Пушкиннің шығармаларын аударудағы Шәкәрім Құдайбердіұлының шеберлігі80 бет
А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы педагогикалық идеялардың сабақтастығы және оны оқу-тәрбие үрдісіне ендіру 21 бет
Абай мен Акиф шығармаларындағы дін мәселесінің сипатталуы28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь