Экологиялық білім беру жайлы

1.Экологиялық білім берудегі этикалық және эстетикалық проблемалар.
2.Ерекше қорылатын табиғи территориялар . қоршаған ортаны қорғау шараларының бір түрі.
3.Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау . биосфераны ноосфераға айналдырудың міндетті сатысы.
Экологиялық білім беруге деген қажеттілік адамның өміріне қажет қолайлы ортаны қамтамасыз етумен байланысты. Қоршаған ортаның сапасы адамның негізгі құңығының бірі — денсаулықты және дамудың негізгі мақсатын анықтайды. Экологиялық білім беру табиғатқа адамгершілік қатынасты қалыптастыру, табиғатты өзгертудің шекті мөлшерін анықтау үшін адамның одан әрі өмір сүруі мен дамуына мүмкіндік беретін мінез-құлқының арнайы әлеуметтік табиғи заңдылықтарын мөңгеру үшін қажет.Оқушыларда, студенттерде, сондай-ақ, жалпы халықта табиғатқа деген тутынушылық қатынас басым; экологиялық мәселелердің әрадамның жеке басы үшін маңызды екенін қабылдау деңгейі төмен; адамды қоршағанн ортаны зерттеу мен сауықтыруға арналған жұмыстарға іс жүзінде қатысуға деген қажеттілік дамымаған.
Қуатбаев, А. Т. Жалпы экология - Алматы 2008.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Экологиялық білім берудегі этикалық және эстетикалық проблемалар. Ерекше қорылатын ... ... - ... ... ... ... бір түрі. Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау - биосфераны ... ... ... ... ... ... ... А.А ... ... білім берудегі этикалық және эстетикалық проблемалар.
Ерекше қорылатын ... ... - ... ... ... ... бір ...
Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау - биосфераны ноосфераға айналдырудың міндетті сатысы.
Экологиялық білім ... ... және ... ... білім беруге деген қажеттілік адамның өміріне қажет қолайлы ортаны қамтамасыз етумен байланысты. Қоршаған ортаның сапасы адамның негізгі құңығының бірі -- ... және ... ... ... ... ... ... беру табиғатқа адамгершілік қатынасты қалыптастыру, табиғатты өзгертудің ... ... ... үшін ... одан әрі өмір сүруі мен дамуына мүмкіндік беретін мінез-құлқының арнайы әлеуметтік табиғи заңдылықтарын ... үшін ... ... ... ... ... ... деген тутынушылық қатынас басым; экологиялық мәселелердің әрадамның жеке басы үшін маңызды екенін қабылдау деңгейі төмен; адамды қоршағанн ... ... мен ... ... ... іс жүзінде қатысуға деген қажеттілік дамымаған.
Экологиялық білім берудің негізгі мақсаты -- табиғатқа ... ... ... ... ету. ... білім беру дегенде әрбір адам-ның жалпы экологиялық мәдениеттілігін қалыптастыруға бағытталған үздіксіз білім тәрбие беру және даму ... ... ... ... мына қасиеттерімен байланысты өз іс-әрекетін бақылау, табиғи ортадағы өзінің іс-әрекетінің жақын кезеңдегі және болашақтағы нәтижелерін болжай ... ... жене ... сын көзбен қарай білу және т.б.Қызметі табиғи ортаға және адамың денсаулы-ғына зиянды өсер ... ... ... ... ... ... ... түрде болуы керек. Оны қызметке тағайындау кезіндегі аттестациялауда есепке алу қажет. Жоғарыда айтылғандарға байланысты педагогтардың халықаралың экологиялық қозғалысы ... орта ... ... ... ... ... ... жалпы білім беру жүйесін жетілдірудің маңызды бағыты деп есептейді.Бір бірімен байланысты экологиялың білім беру мен ... беру ... ... ... көрсетуге болады.Экологиялық білім беру дегеніміз әр түрлі деңгейдегі экологиялық білімдерді меңгеру. Экологиялық білім берудің екі негізгі бағыты бар: қоршаған ортаны ... ... ... ... ... және ... мен ... экожүйелердің өзара қатынасыныц жалпы заңдылықтары туралы арнайы білім беру.Ал ... беру ... ... -- ... ойлардың, ұғымдар, иринциптер мен көзқарастардың басқа пәндерге ... және ... ... әр ... ... ... дайындау.
Экологиялық құқық Экологиялық қарым-қатынастарды құқықтық реттеу тұжырымдалып, дәлелденген заңдарды қабылдаудан басталады.Қазақстан Республикасының Конституциясы -- ... заң. ... ... сай ол ... ... ... реттеудегі жалпы бағытын анықтайды. Дүние жүзінің коптеген мемле-кеттерінің конституциялары 1948 жылы БҰҰ қабылдаған , сонымен қатар адам ... ... ... да ... ... көрсетіген идеалдарға сүйенеді.
Қазақстан Республикасының Конституциясыида: -- делінген.
Ерекше қорғауға алынған териториялар
Халық санының өсуіне байланысты барлық негізгі табиғи бірлестіктердің ... ... ... сақтап қалудың маңызы артып отыр.Тек адам қолымен өзгертілмеген ... ... ғана ... ... ... ... ... қорытынды жасап,оларды болдырмауға мүмкіндік туады.
Кез-келген мемлекеттің ерекше қорғалатын табиғи территорияларды құрып,дамыту стратегиясы ... екі ... ... ... етуі ... оның ... ... негізгі географиялық аймақтар мен өңірлердің табиғи эталондарының барынша толық көрсетілуі;
2) жүйелі топтастырылған деңгейдегі ... ... ... ... ... ... мен ... дүниесін және микроорганизмдерді сақтау.
Мұны арттыру үшін ең дұрыс шара қорықтар мен ұлттық парктерді ... ... ... қорғаудың маңызды формаларының бірі - ерекше қорғауға алынған территориялар.Осындай территориялардың түрлері көп: қорықтар, қорғалымдар, табиғат ескерткіштері, ұлттық және ... ... ... ... ... резерваттар.
Қорықтар - табиғатты қорғаудың бір түрі. Қазіргі кезде қорықтық территориялар Жер шарының шамамен 1,6-20%-ын құрайды.Дүние жүзінднгі ең ірі ... ... ... ... шамамен 7 млн. га; Ботсванадағы Орталық Калахари резерваты: 5,3 млн. ... - 4,5 млн. га; ... ... ... ... - шамамен 4 млн. га.
Қазақстанда екі ұлттық бақ құрылған: Баянауыл және Алтынеміл.
Қорықтар - ... ... ... ... ... оған ... ... кіреді де, табиғат ресурстарын шаруашылықта пайдалануға рұқсат берілмейді.
Белгілі бір шаруашылық жұмыстарын жүргізе отырып, табиғаттың ерекше объектілерін қорғауға ... ... ... түрі - ... ... ... тіршілік орталарын қорғаудың әр түрлі формаларының ішінен қорықтардың орны ерекше.Себебі, ... ... ... ... маңызды звено болып табылады. Бірақ, ХХ ғасырдың екінші жартысында ... ... ... ... өндірістік улы қосылыстармен,радиациялық ластану, олардың тасымалдануы - біздің планетамыздың кез ... ... ... ... әсер етеді.
Қазақстан қорықтары. Қазір Қазақстан территориясында төмендегі қорықтар жұмыс істейді.
Ақсу-Жабағылы. 1926 жылы құрылған, ертеден келе ... ... ... ... ... ... алып ... (оңтүстік Қазақстан облысы). Ауданы 73 мың га. Территория құрамында тұрғын жерлер жоқ. Физико-географиялық ... ... екі ... ... Бес ... белдеулеріне бір мыңнан астам өсімдіктер, құстардың - 130-дан астам түрлері, сүтқоректілерден арқарлар, маралдар, суырлар және т.б. ... Арал ... ... бөлігінде Барса-келмес аралында орналасқан. 1939 жылы құрылған. Аралдың ауданы 198 шаршы км. ... ... ... ... өсімдіктердің түрлері кіреді. Жануарлар түрлері көп емес. Сүтқоректілердің алты түрі, ... екі түрі және ... 110 түрі ... ... ... ... 1927 жылы ... әкелінген сайғақтар, қарақұйрықтар, құландар, құм сарышұнағынан басқалары аборигенді түрлер болып ... 1931 жылы ... ... облысының Жетісу ауданында орналасқан. Ауданы 100 мың га. Қорықта 151 құстардың, 25 сүтқоректілердің, рептилиялардың 5 түрі, амфибиялардың 8 түрі кездеседі.
Алматы. 1934 жылы ... ... ... Шелек ауданында орналасқан. Іле Алатауының тау жотасының топырақ жабыны альпілік өсімдіктер жабыны бар таулы-шалғындық топырағына жатады. Өсімдіктердің 1300 түрінен ... ... ... ... ... 200 ... ... 62, амфибиялардың 3 түрі, рептилиялардың 16 және балықтардың 8 түрі кіреді.
Қорғалжын. 1958 жылы құрылған. Ауданы 237 мың га. Ақмола облысының ... ... ... Қорық Қорғалжын мемлекеттік қорықтық аңшылық шаруашылығымен байланысты. ... ... - ... жұмыстары жүргізіледі. Әсем Қорғалжын көлдерінің тізбегі қызғылт фламинго популяцияларының ұя салуының ең солтүстік орны ... ... Су ... ... ... ... ... зор.
Марқакөл. 1976 жылы құрылған. 71мың га территорияы алып жатыр, оның 44 мың га-ын Марқакөл көлі алып ... ... ... ... ... ... және ... тау жотасының оңтүстігі кіреді. Марқакөл ойпатының өсімдіктер жабыны өте бай және ... ... Оның ... жоғары сатыдағы өсімдіктердің бір мыңнан астам түрлері кіреді. Жануарлар дүниесі де бай, құстардың 232 түрі мекендейді, олардың 125 түрі ұя ... ... ... мен ... ... ... территорияда орналасқан. Ол Қазақстанның төрт оңтүстік облыстарының территориясына кіреді.
Қаратау (Қызылқұм) қорығы. Оңтүстік ... ... Арыс және ... ... ... ... көлемі 150,6 мың га 1990 жылы Шымкент облыстық ... ... ... құрылған. Қаратау қорығы Қаратау тау жоталарының өте бай табиғатын қорғауға арналған. Мұнда өсімдіктердің шамамен 1,5 мың ... ... ... ... ... саны ... Қаратау тау жоталары республикада бірінші орында тұр.
Биосфералық қорықтар. Соңғы жылдары қорғауға алынған ... бір ... ... табылатын биосфералық қорықтар көптеп құрыла бастады.
Биосфералық қорық Жердің әр түрлі аймақтарының табиғи комплекстерінің (биогеоценоздарының) ... ... ... Олар ... жыл бойы және көпжылдық зерттеулер жүргізу мен ... ... ... ... ... үшін ... база ... табылады. Биосфералық қорық қорықтық белдеу (биорезерваттың ядросы), буферлік белдеу мен интенсивті шаруашылық белдеуінен тұрады. Аталған белдеулердің барлығы бір ... ... және ... онша алыс емес ара ... орналасуы қажет.
Биосфералық қорықтар туралы концепцияны 1974 жылы ЮНЕСКО-ның бағдарламасының жұмысшы тобы ұсынған. Биосфералық қорықтар құру 1976 жылы басталып, 1995 ... ... оған 82 елде ... 324 ... кірді. 1983 жылы ЮНЕСКО мен БҰҰ-ның қоршаған орта туралы бағдарламасы (ЮНЕП), ФАО, МСОП-ның ұсынуымен Минск ... ... ... бойынша бірінші Халықаралық Конгресс өтті. Конгрестің жұмысы нәтижесінде 1984 жылы қабылданды.
1992 жылы Рио-де-Жанейрода өткен Жердің жоғарғы форумында ... ... ... ... қол ... Конвенцияның негізгі мақсаты биологиялық алуантүрлілікті сақтау мен оның элементтерін тұрақты қорғау болып табылалы. Биосфералық қорықтардың осы конвенцияны орындауға ... ... ... бар. ... ... мен ... ... территориялар мәселесі бойынша Каракас (Венесуэла, 1992 жыл) қаласында өткен төртінші ... ... ... ... басқаруға жаңалықтар енгізілді және биорезерваттардың жаңа формалары жасалды. Мысалы, және трансшекаралық қорықтар. ... ... ... ... ... жұмыстары ұсынылды. Оны қазір жүйесі жүзеге асыруда.
Биосфералық қорықтар туалы Халықаралық конференция ... 1995 жыл) XXI ... ... қорықтардың рөлі мен дамуының Севилья стратегиясын жасады.
Биосфералық қорықтар өзара толықтырушы үш ... ... ... ... ... түрлер, экожүйелер мен пейзаждарды сақтауға бағытталған қорғау функциясы;
... ... және ... ... көмектесу үшін даму функциясы;
... ... ... үшін ... ... ету ... ... қатар, білім беру, мамандарды дайындау, жергілікті, ұлттық және ғаламдық сипаттағы іс-шараларға байланысты мониторингті жүзеге асыру.
Әрбір биосфералық қорық үш элементтен ... ... ... ... алуантүрлілікті сақтау мақсатында ұзақ уақыттық қорғауға алынған территория. Онда ең аз бұзылуға ұшыраған экожүйелерді бақылау, ғылыми-зерттеулер, зиян ... ... ... ... беру ... жүргізіледі.
2.Буферлі белдеу. Әдетте, қорықтық белдеудің айналасында, шектесіп жатады. Ол экологиялық қауіпсіз қызмет жүргізуге, соның ішінде экологиялық білім ... ... ... қолданбалы және фундаменталды зерттеулер жүргізу үшін қолданылады.
3.Өтпелі белдеу. Мұнда ауыл шаруашылық жұмыстарының кейбір түрлері, ... ... осы ... ресурстарын ттұрақты игеру мен тиімді пайдалану мақсатындағы әр түрлі кәсіпорындардың өзара бірлескен жұмысы ... ... ... ... ... Алматыда биосфералық резерваттар туралы Халықаралық конференция өтті. Жоспар бойынша Қазақстандағы бірінші биорезерват Қорғалжын қорығының негізінде түзілді. Олай ... ... ... жаңа рөл ... ... Олар тек осы ... өмір сүретін халыққа табиғатпен тепе-теңдікте болатын ортамен дамуға мүмкіндік беріп қана қоймай, қоғамның қажеттіліктерін қамтамасыз етуге де жағдай жасайды. ... олар ... ... ... ... ... ... ескерткіштері. Мемлекеттік табиғат ескерткіштеріне айрықша немесе белгілі бір жерге тән, ... ... және ... ... ... бағалы табиғат объектілері кіреді. Оларға: ормандар, көлдер, жазықтар мен жағалаулардың бөліктері, тау, сарқырамалар, сирек геологиялық жыныстар, ... әсем ... және т.б. ... ... ... сонымен қатар, жасанды шығу тегі бар табиғат объектілері - ертеден келе ... ... мен ... және т.б. жатқызуға болады.
Тірі табиғат ескерткіштеріне жекеленген ұзақ өмір ... келе ... ... да ... Бұл ... жылдық сақиналарын зерттей отырып, климатологтар бірнеше ғасырлар барысындағы ауа райының өзгерулерін, астрофизиктер - жаңа ... ... болу ... ... - ... ... өрісінің өзгерістерін анықтайды.
Алып ағаштар да табиғат ескерткіштеріне жатады. Африкада биіктігі 189 м, ... 44 м ... ... ... Секвойялардың биіктігі 100 - 110 м, жасы 3 - 3,5 мың ... ... ... ... ... 42 м, диаметрі 9 м болатын емен ... өсіп тұр. Ұзақ өмір ... ... арша ... ... ... жасы 2000 жылдан асады.
Оңтүстік Қазақстан облысының территориясында 39 ... ... ... ... пен неолиттің материалдық және рухани мәдениетінің ескерткіштері - үңгірлер. Оларда адамдар орта ғасырларға дейін тұрып ... ... ... ... ... ... ең бірінші жер асты мешіті орналасқан. Сонымен қатар, , (Түлкібас ауданы), (Төлеби ауданы) және т.б. үңгірлерді ... ... ... ... қорғалымдар табиғаттың жекелеген немесе бірнеше компоненттерін сақтау, қалпына келтіру, көбейту және жалпы экологиялық балансты ұстап тұру ... ... ... ... ... геологиялық, палеонтологиялық болуы мүмкін.
Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ... ... ... ... жасау - биосфераны ноосфераға айналдырудың ... ... ... ... ... ... сауықтыру пайдалы қасиеттерін пайдалану мүмкіншілігін табиғат пайдалану деп түсінеміз. Осыған байланысты табиғатты пайдаланудың үш түрін: экономикалық, экологиялық және ... ... ... ... ... ... ... жалпы және арнайы болуы мүмкін.
Жалпы табиғат пайдалану арнайы рұқсатты қажет ... Ол ... ... ... жән өмір ... ... ету, демалу құқықытарының негізінде жүзеге асырылады.
Арнайы табиғат пайдалану физикалық және ... ... ... ... ... ... ... талап етеді. Бұл да табиғат ресурстарының шектеулілігінің көрінісі. Ресурстар шектеусіз, ... ... және ... ... ... ... қажет болмаса, рұқсат алудың да қажеті болмас еді. ... ... ... ... ... және ... ресурс түріне байланысты жерді пайдалану, суды, орманды, пайдалы қазбаларды, жабайы ... ... ... ... ауасын пайдалану болып бөлінеді. Арнайы табиғат пайдалану әрқашан табиғат ресурстарын тұтынумен байланысты. ... ... ... ... ... ҚР ... пайдалануды қорғауды реттейтін арнайы заңдар мен кодекстер қабылданған.Соның бір,і табиғат ресурстарын пайдалану құқығы үшін ... ... ... ... ... ... беру ... Үкіметінің арнайы қаулыларымен реттеледі.Табиғат пайдалануға рұқсат беру экологиялық ... ... ... шектеу, рұқсат ету, өкілеттік беру сияқты мәслелерді әкімшілік-құқықтық әдістермен ... ... ... ... ... әркеттің әр түріне, белгіленген мерзімге беріледі. Кейбір әрекеттерге экологиялық талаптарға, орналасқан орнына байланысты ... ... ... Лицензия сұраушылардың өтініші бойынша, конкурстық негізде берілуі тиіс. Лицензияда көрсетілген тәртіптер бұзылғанда, оны басқаға бергенде, немесе лицензия ... ... - ... ... ... ... - ол ... да бір болмасын табиғат ресурсын пайдаланып белгілі бір шаруашылық әрекет етуге ... ... ... ... ... және ... реттеу міндеттерін атқарады. Лицензия объективті және субъективті ... ... ... ... тоқтатылуы мүмкін.
Субъективті себептер - лицензия шарттарының ... ... ... ... ... себептер - табиғат пайдалану жағдайларының өзгеруі, табиғи апаттарға байланысты халыққа қауіп төнуі, т.с.с.
Табиғатты қорғауды жүзеге асырудың ... ... - адам ... ... ... әрі ... ...
Табиғат қорғау дегеніміз табиғат ресурстарын пайдалану барысында оның тиімді жолдарын іздеу, қайта түлету, сол сияқты бүліну, ... ... ... бағытталған халықаралық, мемлекеттік және қоғамдық ауқымдағы іс - шаралар жатады.
Өркениетті елдер сияқты біздің ... да ... ... көп көңіл бөлініп отыр, соның нәтижесінде 1997 жылы қабылданды. Заңның ... ... ... ... ... мен оның ... ... қазынасы ретінде болашақ ұрпақтардың өмірі үшін сақтау.
Табиғатты қорғаудың тағы бір ... - ... ... ... ету. Ол ... және ... ... салауатты өмір сүруі үшін адамның теріс іс-әрекеттерін шектеу және табиғаттағы төтенше апаттарды болдырмау. Оны жүзеге асыратын Қазақстан Республиксының ... және ... ... ... ... қорғаудың негізгі бағыттарын білу әрбір азаматтың міндеті болып саналады.Олардың негізгілері мыналар:
1. Жекелеген өндіріс ... мен ... ... заманғы ғылым мен техника жаңалықтарын пайдалану. Өндіріске аз қалдықты немесе қалдықсыз технологияны енгізу.
2. Экологиялық заңдардың орындалуын үнемі қадағалау.
3. ... ... ... білім мен тәрбие беру және экологиялық әдеп пен мәдениетті қалыптастыру.
4. Табиғи биоценоздарды сақтап қалу үшін ... ... ... ... ... ... ... Аталған шараларды жүзеге асыру әрбір азаматтың міндеті мен борышы болып саналады. Сонда ғана біз ... ... ... ... ... ... ... қайта түлетуге үлес қоса аламыз.
Табиғатты қорғау мен ұтымды пайдаланудың стратегиясы мен ... ... ... деп ... ... ... ұтымды және ұтымсыз түрлерін ажыратуға болады.
Ұтымды табиғат пайдалану - ... ... мен ... ... ... ... ортаны қорғауды қамтамасыз ететін әрекеттер жүйесі.
Ұтымсыз табиғат пайдалану - керісінше табиғат ресурстарын сарқылтады, қоршаған ортаның сапасын нашарлатады.
Қорыта айтқанда, ... ... мен ... ... түпкі мақсаты - табиғатты қорғау.
Вернадскийдің ноосфера туралы ілімі.
Ноосфера (гр. νόος - сана және ... - ... шар) ... ... ... -- адам, spera -- қабық) -- ... жаңа ... ... адамның саналы түрде жүргізген іс-әрекеттерінентуындайтын жер сферасындағы барлық өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... аясы.Адам баласы уақыт пен кеңістікке қатысты биосфера шегінде және ... өмір сүре ... ... ... ... ... -- ... - ақыл-ой сферасы деген түсінікті алғаш 1927 жылы ... ... ... (1870 - 1954) мен Ноосфера туралы ілімнің негізінбиосфера және ... ... ... ... Адам өзі ... сүре алмайды. Ол әрқашан табиғаттың құрамында болады, табиғат адамға өзіндік әсерін тигізеді. Бұл жағдай ... ... ... ... эволюциясындағы рөлін, оның ноосфераға өту мүмкіндігінкөрсетеді. Тек қана табиғат адамға өз әсерін тигізіп қоймайды, қарама - қарсы әсер де бар. Бұл әсер ... ... ... ... ... ... өтуіне негізгі фактор болып табылады.Тейяр деШарден Пьер (1881 - 1955) енгізген. XX ... 30 - ... ... ... тұрғыдан сипаттап жазған В.И. Вернадский болды. Ол ноосфераны биосфера мен қоғамның ... ... ... ... жаңа ... бұл саналы, ақыл-ойы жетілген адамзаттың бағыттауымен қалыптасатын биосфераның жаңа эволюциялық жағдайы деп түсіндірді.Ноосфера - табиғат заңдылықтарының ... ... ... және ... заңдылықтармен тығыз байланысып жататын біртұтастығын (бүтіндігін) басқарушы жоғарғы тип. Ғылыми-техникалық прогрестің ... ... ... игерілмеген жерлерді игеріп, бұрын пайдаланылмай келген табиғат байлықтарын пайдаға асырып қоймай, ғарыш кеңістігін, ғаламшарларды игеруге, ядролық қарулар жасауға ... ... ... ... ... эволюциясының бірнешекезеңдерін ажыратады. Бірінші кезең -- заттардың биологиялықайналымы пайда болып, биосфераның қалыптаса бастауы. Екінші ... -- ... ... түсіп, көп жасушалы организмдердің пайда болуы. бұл екі кезеңді ғылымда ... яғни ... ... ... ... болу ... деп ... Биосфера эволюциясының үшінші кезеңі -- адам қоғамының пайда болуымен ерекшеленеді.Биосфера эволюциясының ... жаңа ... -- ... деңгейі. Мұны ғылымда ноосфера кезеңі деп атайды.Грекше "noos" ақыл-ой, сана, "sphaira" -- шар ... ... ... ... деп аталады. Ноосфера -- адамның ... ... ... рөл атқаратын биосфераның жаңа эволюциялық деңгейі.Ноосфера ұғымын ғылымға 1927 жылы француз ғалымдары Э.Лepyaмен П.Тейяр де Шарден ... ... ... ... ... ... да ... деңгейдегі, бүкіл ғаламшарды қамтитын "ойлау қабығы".
1930 -- 1940 жылдары В.И. Вернадский ноосфера туралы ... ... ... ... Ол ноосфераны биосфера эволюциясының жаңа сапалы деңгейі, ... мен адам ... ... ... ... деп ... жасады. В.И. Вернадскийдің пікірі бойынша: "Ноосфера -- табиғат пен ... ... ... ... әсер ... ... жоғары жүйе". Биосфераның ноосфераға ұласуы кезінде бүкіл ... ... ... ... ерекше көңіл бөлу қажеттігін ғалым атап көрсетті. Ноосфера кезінде бүкіл адам баласының ... ... ... және ... ... бір ... түсуі керек. Адам мен табиғат арасындағы қарым-қатынасты адамның саналы ... ... ... ғана жеңіске жетеді деп атап көрсетті. Ноосфера кезінде табиғат пен қоғам арасындағы өзара байланыс айқын байқалады. Бұл ... ... ... үшін ғылымды дамытып, табиғаттың да, қоғамның да бір-бірімен үйлесімді өркендеуіне жол ашылу керек. Бұл ... ... жеке ... да өсуіне көңіл бөлінеді.Биосфераның ноосфераға ауысу кезеңіне орыс ғалымы М.И.Будыко терең талдау жасаған (1984 ж.). Ол ... ... ... қоғамының біртұтас екендігін ұмытпау керектігін ерекше ескертті. Қазіргі кезде ғылыми-техникалық прогрессбүкіл Жер шарын қамтып отыр. Энергияның жаңа көздерін бүкіл адамзат ... ... ... ... ... аудару көзделуде. Ноосфера кезінде Жер бетіндегі барлық халықтың тіршілік деңгейін және қоғамның қажетін көтеру үшін биосфераның қалыпты жағдайын сақтауға айрықша ... ... ... ... ... ... -- ... адамзатты толғандырып отырған күрделі мәселелердің біріне айналып отыр. Қоғамның өркендеп ... ... ... ұқыпты пайдаланумен тығыз байланысты. Қазір табиғат байлықтарын дұрыс ... және ... ... ... ... ортаның ластануы адамның денсаулығына да қауіп төндіруде. Адам денсаулығын сақтау, адамның үзақ өмір сүруіне кажетті жағдай жасау -- ... ... ... Ол үшін ... мен табиғат арасындағы үйлесімді байланысқа ерекше назар аударылады. Осыған сәйкес казіргі кездегі әлеуметтік экология ғылымының басты мәселесінің бірі -- адам ... ... ... болдырмау. XX ғасырдың 60-жылдарынан бастап ауқымды түрде экология ғылымы да қалыптасып келеді. Оның зерттейтін басты бағыттарына да әлеуметтік экология және адам ... ... ... А. Т. Жалпы экология - Алматы 2008.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экологиялық білім берудегі этикалық және эстетикалық проблемалар жайлы ақпарат9 бет
Экологиялық білім берудегі этикалық және эстетикалық проблемалар жайлы мәлімет7 бет
ҚР-ның білім және ғылым министрлігінің экологиялық білім және тәрбие беру басындағы жасалып жатқан идеялары. ЖОО -ның экологиялық білім және тәрбие берудегі рөлі. 2.Қоғам мен табиғат жайлы оның бір - біріне арақатынасын қалай түсіндіресіз8 бет
12 жылдық білім беру мақсаты6 бет
Ақпараттық технологиялар сұрақ-жауап түрінде30 бет
Білім беру саласының дамуы105 бет
Бағдарлы оқытуды ұйымдастырудың педагогикалық-психологиялық маңызы7 бет
Жаңашыл 12-жылдық мектептің дене шынықтыру мұғалімін даярлау – заман талабы7 бет
Жылдық білім беру жүйесіндегі информатика рөлі8 бет
Компьютерлік технологияның педагогикалық мүмкіндіктері20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь