Психикалық даму және оқыту

Даму психологиясы
Даму психологиясының бөлімдері
Баланың психикалық дамуы
Пайдаланған әдебиеттер
Даму кезінде адамда сандық және сапалық өзгерістер туындайды. Даму психологиясы адамның жеке басының қалыптасуы мен дамуының заңдылықтарын зерттейді, адам жасының өсуіне сәйкес психикалық даму ерекшеліктерін азаматтық қасиеттерінің кемелдену жағдайларын, өзіндік ерекшеліктеріндегі психологиялық зандылықтарымен таныстырады. Даму психологиясы психикалық дамудың қозғаушы күшін, заңдылықтарын және адамның онтогенезде қалыптасуын қарастырады.
Даму психологиясы келесі бөлімдерден тұрады:
• мектеп жасына дейінгі балалардың психикалық дамуы;
• бастауыш сынып оқушыларының психикалық дамуы мен жеке басының қалыптасуы;
• жеткіншектердің психикалық даму ерекшеліктері мен жеке бастарының қалыптасуы;
• жасөспірімдердің психикалық дамулары мен психологиялық ерекшеліктері;
• ересектер мен егде жастағылардың психологиялық ерекшеліктері;
• қартайған жастағылардың (геронтопсихология) психологиялық ахуалдары.
1. Немов Р.С. Психология: Учеб. для студентов высш. пед. учеб. заведений: В 3 кн. – М., 1994. – Кн.2.
2. Шаповаленко И.В.Возрастная психология (Психология развития и возрастнаяпсихология). — М.: Гардарики, 2005.
3.Немов Р.С. Психология. М., ВЛАДОС, кн.1,2003.
4.Валлон А. Психическое развитие ребенка. - М., 1967.
        
        ‎   ‏Қазақстан Республикасының Білім және‭ ‬Ғылым министрлігі
‎ ‏Шәкәрім ... ... ... ... ... ... ‬Психикалық даму және оқыту
... ...... ...... ... ... кезінде адамда сандық және сапалық‭ ‬өзгерістер туындайды.‭ ‬Даму психологиясы адамның жеке басының‭ ‬қалыптасуы мен дамуының заңдылықтарын зерттейді,‭ ‬адам жасының‭ ... ... ... даму ерекшеліктерін азаматтық‭ ‬қасиеттерінің кемелдену жағдайларын,‭ ‬өзіндік ерекшеліктеріндегі психологиялық зандылықтарымен таныстырады.‭ ‬Даму психологиясы психикалық дамудың‭ ‬қозғаушы күшін,‭ ‬заңдылықтарын және адамның ... ... ... ... ... бөлімдерден тұрады:
‎• ‏мектеп жасына дейінгі балалардың психикалық дамуы‭;
• бастауыш сынып оқушыларының психикалық дамуы мен жеке басының‎ ‏қалыптасуы‭;
• жеткіншектердің психикалық даму ... мен жеке ... ... психикалық дамулары мен психологиялық ерекшеліктері‎;
• ересектер мен‎ ‏егде жастағылардың психологиялық ерекшеліктері‭;
• қартайған ... ... ... ... ... ‬— ... адамның психологиялық және‭ ‬қылықтық дамуының заңдылықтары мен ерекшеліктерін зерттейтін мәліметтері бар психологиялық зерттеулер саласы.‭ ‬Дамудың‭ ‬әлеуметті жағдайы‭ ‬— адамның психологиялық ... ... ... ... ... ... ... ‬әлеуметтік жағдайы дамудың‭ ‬қандай факторлар жүйесіне байланысты екендігін де‭ ‬қарастырады Дамудың жақын ... ‬— ... ... ... ... ... минималды көмек беру арқылы ашылады.‭ ‬Дамудың жақын зонасы‭ ‬ұғымын‭ ‬әйгілі‭ ‬ғалым Л.С.Выготский енгізген.‭ ‬Дамудың жақын ... ‬-‭ ... ... ... ... немесе демеуінің негізінде балада айқындалатын және соларды пайдаланып оның ... ... ... ‬Дамытатын күштер‭ ‬— балаларды оқыту мен тәрбиелеуде ересектердің‭ ‬өз алдына‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬қажеттіліктері.
Баланың психикалық дамуы‭ ‬жас ішінде бала‭ ‬қимылқозғалыстарының дамуы және психикалық процестері мен‭ ‬қасиеттерінің‭ ‬қалыптасуы жағынан‭ ‬үлкен‭ ‬жетістіктерге‭ ... ‬Ол ... ... ... ... ‬ақырында,‭ ‬тік тұруды және бірнеше‭ ‬қадам жасауды‭ ‬үйренеді.‭ ‬Үш-төрт айлық кезде жармасу‭ ‬қимылдары дами бастайды.‭ ‬Бала‭ ‬өзін‭ ... ... ... ‬ұмтылады,‭ ‬оған‭ ‬қолын созады,‭ ‬ұстауға тырысады.‭ ‬Алғашқыда бұл‭ ‬қимылдар жөнді‭ ‬үйлеспейді:‭ ‬нәресте жиі‭ ‬қателіктер жіберіп,‭ ‬ұстай алмай‭ ‬қалады.‭ ‬Бірақ ... ... ... ... орнына,‭ ‬көлеміне және түріне орай нақтылана бастайды.‭ ‬Бұл‭ ‬тектес‭ ‬қимыл‭ ... ... зор ... ... ... арқасында бала бірсыпыра‭ ‬қажетті‭ ‬қимыл дағдыларын игереді.‭ ‬Мұның‭ ‬үстіне ... ... ... ... ... ... ... көріп‭ ‬қабылдауда ерекшелене бастауына алып келеді.‭ ‬Егер бала бастапқыда‭ ‬қолын ... ... ... ... ... ... ‬сыртқы бағдарлау кимылдарын‭ ‬жасайтын болса,‭ ‬кейін осы бағдарлау‭ ‬қимылдары‭ ‬интериоризацияланады‭ ‬— ... ... ... ... ... ... ... сілкілеу,‭ ‬тақылдату,‭ ‬лақтыру т.‭ ‬б.‭ ‬тәрізді‭ ‬қарапайым‭ ‬қимылдар жасау да ... ... ... ... отырып,‭ ‬бала нәрестенің,‭ ‬заттардың толып жатқан‭ ‬қасиеттерімен танысады.‭ ‬Нәресте‭ ‬үшін‭ ‬өткінші,‭ ‬өзгермелі‭ ‬әсерлер негізінде түрақты,‭ ... ... ... болатыны байқалына бастайды.‭ ‬Қабылдау заттыққа және түрақтылыққа ие болады.
Баланың психикалық белсенділігінің сипаты‭ ‬өзгереді.‭ ‬Әдейі ... ... ... ... ... ‬Балада кездейсоқ кимылдарды‭ ‬қайта жаңғырту мүмкіндігі‭ ‬қалыптасады.‭ ‬Бұл‭ ‬қимылдарды жасаудан бұрын сәби оларды алдын ала болжап‭ ‬қоймаса да,‭ ‬осы‭ ‬қимылға ... ... ... ... ... ... ‬қимылды‭ ‬әдейі‭ ‬қайталауға нәресте кабілетті болады.
Балалық шақтың соңына‭ ‬қарай балалар‭ ‬үлкендердің көптеген ... ... ... ... еліктеушілік көрсетеді.‭ ‬Әдейі жасалғаы‭ ‬әрекеттер мен еліктеу ақылдың күшті дамып келе жатқандығын дәлелдейді.‭ ‬Шындығында да,‭ ‬балалар заттармен‭ ‬әдейі‭ (‬тарсылдатып,‭ ... ... ... ... бастаған соң,‭ ‬үлкендердің‭ ‬қарапайым‭ ‬әрекеттеріне еліктеуден‭ ‬қайсыбір жетістікке жеткен соң,‭ ‬балалардың‭ ‬әрекеттерінен ... ... ... ... ... ... ... жасау‭ ‬үстінде бала‭ ‬үшін проблемалық ситуация туады,‭ ‬оны да ол‭ ‬қимылдар жасау жолымен шешуге ... ... ... айтқанда,‭ ‬заттық‭ ‬қимылдар‭ ‬үстінде‭ ‬қарапайым проблемалы ситуациялар пайда болып және шешіліп отырады.‭ ‬Сонымен бала‭ ‬өзінің және басқалардың‭ ‬қимылдарына еліктейді ... ... ... ... ... сәбилік шақтың аса маңызды жетістіктері‭ (‬бір жастан‭ ‬үш жасқа дейін‭)‬.‭ ‬Онтогенезде тең уақыт ішінде адам психикасы дамуы ... ‬әр ... ... өтеді.‭ ‬Бала психикасында алғашқы‭ ‬үш жылда болатын сапалық‭ ‬қайта‭ ... ... ... болады.‭ ‬Сондықтан адамның туған сәтінен есейгенге дейінгі психикалық дамуының орта жолы‭ ‬қайсы деп ойланған көптеген психологтар оған‭ ‬үш ... ... ... ... бала‭ ‬өзін-өзі күтуге‭ ‬қабілетті,‭ ‬айналасындағы адамдармен‭ ‬өзара‭ ‬қарым-қатынас жасай алады.‭ ... ... ол‭ ... ... формаларын‭ ‬ғана емес,‭ ‬мінез-кұлықтың‭ ‬қарапаным формаларьш да игсреді.‭ ‬Үш жасар бала ... ... ... ... ... ... жастан‭ ‬үш жаска дейінғі балаңың психикасының дамуы бірнеше факторларға байладысты.‭;
Баланың психикалық дамуына тік ... ... ... ... ... ‬Нәрестелік шақтың соңында сәби алғашқы‭ ‬қадамдар жасай бастайды.‭ ‬Тік ... ... ... ‬— ол‭ ... киын ... ... аттап басу‭ ‬үлкен күшке түседі.‭ ‬Локомоция программасы‭ ‬әлі‭ ‬қалыптаспағандықтан,‭ ‬бала‭ ‬үнемі ... ... ... ... ... ... ... де жеңіп,‭ ‬осынау алғашқы‭ ‬қадамдарды жасау‭ ‬үшін‭ ‬қайта-қайта күш жұмсауға оны не итермелейді‭? ... ... ... істеп тұрған аяк,‭ ‬қол,‭ ‬арқа және бүкіл дене бұлшық еттерінеи пайда болатын бұлшық ет сезімі маңызды ынталандырушы болып ... ‬Өз ... ... билеу сезімі бала‭ ‬үшін‭ ‬өзін-өзі мадатқау‭ ‬қызметін атқарады.‭ ‬Баланың‭ ‬қозғалып жүру ниетін сол сияқты тілеген‭ «‬ақсатына жету ... ... ... ‬қоса,‭ ‬үлкендердің‭ ‬қатысуы меи мақұлдауы‭ ‬қолдайды.‭ ‬Өте тез арада,‭ ... ... ... ... ... тура ... кимылдар жасау‭ ‬қабылеті‭ ‬қалыптаса бастайды.‭ ‬Екі жасқа‭ ‬қарай бала орасан зор ынтамен‭ ‬өзіңің жүрген жолынан кедергілер ... ... және ... жену сәбиде жағымды эмоцнялық көціл күй туғызады.
Қозғалып жүруге‭ ‬қабылеттілігінің‭ (‬дене‭ ‬қимылының табысы бола отырып‭) ‬псыхологиялық ... ... ... ... ... бала сыртқы дүниемен неғұрлым еркін де дербес‭ ‬қарым-қатынас жасау дәуіріне енеді.‭ ‬Жүруді игеру кеңістікте бағдарлану кабілетін дамытады.‭ ‬Бұлшық ет ... ... пен ... ... ... есептеу‭ ‬өлшемі болады.‭ ‬Бүл көру,‭ ‬қимылдау мен сезінудің бірлескен‭ ... ... ... асады.‭ ‬Өзі‭ ‬қарап түрған затқа жақындай отырып,‭ ‬бала оның кеңістікте орналасу‭ ‬қалпын практикалық түрде игереді.‭ ‬Жүру арқылы бала ... ... ... ... ... ... ... кеңейтуге мүмкіндік алады.‭ ‬Ол ата-аналары бұрын оған‭ ‬ұсынуға болмайды деген сан ... ... ... ... ... болады.‭ ‬Жаңа заттар тексерудің жаңа тәсілдерін туғызып,‭ ‬сәбиге нәрселердің осы уакытқа дейінгі жасырын болып келғен‭ ‬қасиеттері мен олардың ... ... ... ... ... ... ... дамуы едәуір дәрежеде‭ ‬әсер етеді.‭ ‬Нәрестелік жасқа тән‭ ‬қимылдық іс-әрекет ерте сәбилік ... ... ... ... ... дамуы заттармен жұмыс істеудің коғам жасап шығарған ... ... ... ... ... ‬үшін заттардың бекітілген,‭ ‬тұрақты маңызы бар.‭ ‬Адам жануарлармен салыстырғаңда түрақты нәрселер дүниесінде‭ ‬өмір сүреді.‭ ‬Маймылдың да саптаяқтан су іше ... ... ... ‬Бір-ақ жануарлар‭ ‬үшін заттардың ситуациялық маңызы бар:‭ ‬егер су ... ... ... ... оны саптаяқтан,‭ ‬егер су шелекте болса,‭ ‬шелектен,‭ ‬ал егер еденде төгіліп жатса,‭ ... ... ... ... ... адам ... ... бе-кітілген түрақты маңызын бағдарлауға‭ ‬үйренеді.‭ ‬Баланы‭ ‬қор-шаған заттық дүние‭ ‬— мебель,‭ ‬киім-кешек,‭ ‬ыдыс-аяқ‭ ‬— заттар,‭ ‬олардың адамдар ... ... бір ... ... ... ерте ... ... да бұйымдардың маңызын түсінеді.
Заттың бекітілген мазмұны балаға‭ ‬өзінен-өзі берілмейді.‭ ‬Ол ... ... ... рет ... ... сияқты‭ ‬ұзақ уақыт‭ ‬қасықпен еденді тарсылдатуы мүмкін,‭ ‬бірак мұндай белсенділік оны ... ... ... ... ... ... функциялық‭ ‬қасиеттері сәбиге‭ ‬үлкендердің тәрбиелік және оқыту ыкпалдары арқылы ашылады.Бала түрлі ... ... ... түрлі дәрежеде ерікті бола-тынын біледі.‭ ‬Кейбір заттар‭ ‬өздерінің‭ ‬қасиеттері жағынан іс-әрекеттің ... бір ... ... сақтауды‭ ‬қажет етеді‭ (‬бұған‭ ‬қорапшаның‭ ‬қақпақпен жабылуы,‭ ‬пирамиданың шығыршықтарын‭ ‬өткізу,‭ ‬матрешкаларды жинастыру тәрізді ... ... ... ... заттарда‭ ‬әркет тәсілдері олардың‭ ‬қоғамдық міндеттен‭ ‬қатаң бекітілген.‭ ‬Олар‭ ‬— зат-құралдар‭ (‬қасық,‭ ‬қарындаш,‭ ... ... осы ... ... ... ... ... баланың психикалық дамуына неғурлым елеулі‭ ‬әсер ететінін ... ... ... ... ... ... игерген зат-құралдардың сан жағынан шағын болуынан келіп кетер ештеме жоқ.‭ ‬Мәселе санда емес,‭ ‬осы заттар ... ... жаңа ... оның ... тән міндетін іздестіруге деген мақсатын‭ ‬қалыптастыратындығында.
Ерте-‭ ‬сәбилік шақтың соңына‭ ‬қарай‭ (‬үш жасқа карай‭) ‬іс-‭ ... жаңа ... ... бастаііды.‭ ‬Олар осы жас дегенде кең жайылған формаға жетеді және ... ... ... ... бастайды.‭ ‬Бұларға ойын мен жемісті,‭ ‬іс-әрекет түрлері‭ (‬сурет салу,‭ ... ... ... ... бұл ... болашақта мәнді болатынын ескеріп,‭ ‬олардың ерте сәбилікшақта‭ ‬қалыптасуына жағдайлар жасау‭ ‬қажет.
Заттық іс-әрекеттен алынып,‭ ‬жииақталған‭ ‬әсерлер баланың ... ... ... ... ... ... акиқат дүниенің бейнелері тұрған жағдайда‭ ‬ғана,‭ ‬сол сезді игеру жемісті болады.‭ ‬Сөйлеуді игеру нәрестелік шақтан-ақ басталған‭ ... ... ... ... ... ... ‬жүзеге асады.‭ ‬Сөздік карым-қатынас баладан‭ ‬қатынасу кабілетін талап еткен жағдайда,‭ ‬яғни‭ ‬үлкендер оны түсінікті ... ‬өз ойын ... ... ... ... ... ... пайда болады.‭ ‬Егер‭ ‬үлкендер баланың‭ ‬әрбір тілегін‭ ‬қағып алып ... ... оның ... ... ... ... ... ‬қалады.‭ ‬Ерте сәбилік шақ тілді дамыту‭ ‬үшін‭ ‬өте сезімтал‭ (‬сензитивті‭) ‬кезең ... ... ... осы ... ... ... аса ... ‬өтеді.‭ ‬Егер бала‭ ‬қайсыбір себептермен осы жылдарда тілді дамыту‭ ‬қажетті жағдайлардан айырылып калса,‭ ‬онда кейін жіберілген‭ ‬қателіктердің орнын ... ... ... болады.‭ ‬Сондықтан екі-үш жаста баланың тілін дамытумен‭ ‬қарқынды шұғылдану‭ ‬қажет.
Үлкендермен бірлескен іс-әрекет‭ ‬үстінде бала ерте ... ... ... сездер мен олардың ар жағында түрған ақиқат ... ... ... ... бастайды.‭ ‬Сәздерді олар белгілейтін заттар мен іс-әрекеттерге ... ... ... бола‭ ‬қоймайды.‭ ‬Үлкендердің сөзі мен‭ ‬өз іс-әрекетттерінің арақатынасын белгілеу‭ ‬қабілеті де‭ ‬ұзақ ... ... ... ... жылында‭ ‬қалыптасады.‭ ‬Үш жасқа‭ ‬қарай сәбидің,‭ ‬үлкендердің сөзін түсінуі сапалық жағынан‭ ‬өзгереді.‭ ‬Бала бұл мезгілде жекеленген сөздерді‭ ‬ғана түсініп,‭ ‬үлкендердің ... ... ... ... жасауға‭ ‬ғана‭ ‬қабілетті болып‭ ‬қоймайды.‭ ‬Сәби‭ ‬үлкендердің тікелей‭ ‬өзіне бағытталмаған кез ... ... ... тыңдай бастайды.‭ ‬Үлкен адам мен баланың тікелей‭ ‬қарым-қатынас жасау ситуациясынан тыскары хабарларды тыңдау мен түсіну маңызды ... ... ... ‬Ол ... ... тікелей тәжірибесінің‭ ‬өресі жетпейтін болмысты танудың негізгі‭ ‬құралы ретінде пайдалануға мүмкіндік жасайды,
Ерте сәбилік шақтағы баланың ақыл-ойының дамуы.‭ ... ... ... ... бала айналасындағы заттардың‭ ‬қасиетерін кабылдап,‭ ‬олардьің арасындағы‭ ‬қарапайым байланыстарды аңғарып және оларды пайдалана бастайды.‭ ... ... ... ... ‬қарапайым формаларын,‭ ‬сурет салу мен сөйлеуді игеруге байланысты бүдаи арғы ... ... алғы ... ... ‬Ерте сәбилік шақтағы ақыл-ой дамуының негізін балада‭ ... ... ... мен ... ‬әре-кеттетерінің жаңа түрлері‭ ‬құрастырады.
Адам мен жануарлардың психикасы‭ ‬үздіксіз даму күйінде болады.‭ ‬Алайда‭ ‬жануарлар ... мен ... даму ... сипаты мен мазмұны сапа жағынан ерекшеленеді.‭ ‬Адам мен жануарлардың психикалық ... ... ... да,‭ ... ... да ... ... ‬Жануарлар психикасы дамуының басты механизмі‭ ‬— биологиялық бекіген тәжірибенің тұқым‭ ‬қуалап берілуі.‭ ‬Соның негізінде жануардың сыртқы ортаға дара икемделуі‭ ‬өріс ... ... ... ... ерекшелігі сол олар баланың‭ ‬қоғамдық-тарихи тәжірибені игеру процесі‭ ‬үстінде дамып отырады.‭ ‬Бала адамдар дүниесінде,‭ ‬адам заттары дүниесінде,‭ ‬адамдар‭ ‬қарым-қатынастары дүниесінде‭ ... ... ... ... ‬Оларда‭ ‬қоғамдық практика тәжірибесі‭ ‬қалыптасқан.‭ ‬Баланың дамуы дегеніміз осы тәжірибені игеру процесі болып саналады.,Бүл процесс‭ ‬үлкендер жағынан‭ ‬үздіксіз ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Адамның жоғары формалардағы психикалық іс-әрекеті жанама сипатта ... ... ... ... ... ‬оқыту процесінде т.‭ ‬б.‭ ‬белгілі бір мәліметтерді жеткізу және сақтау кұралы ретінде ерекше заттарды‭ ‬шартты ... ... ... келген.‭ ‬Белгілер мен сөз адамдардың іс-әрекеті мен оларды оқыту процесін дәнекерлейді.‭ ... ... ... ... ... ‬дамуы,‭ ‬соның ішінде мәдениеттің де дамуы,‭ ‬алдымен,‭ ... ... даму ... ... ‬Бұл кұралдарды игеру жеке дара даму процесін анықтайды.‭ ‬Бала адамзат тарихында‭ ‬қалыптасқан тәжірнбені игереді.‭ ‬Баланың ... ... ... ... ... ‬белгілі бір тәсілдерін,‭ ‬білімді т.‭ ‬б.‭ ‬игерумен ... ... ... ... жүзеге асыру‭ ‬құралдары‭ ‬ғана дамып коймай,‭ ‬осы‭ ‬құралдарды,‭ ... ... ... ... ... ерекше жолы да‭ ‬қалыптасып,‭ ‬дамып,‭ ‬күрделене түсті.‭ ‬Бұл ерекше жол‭ ‬— оқыту,‭ ‬ол‭ ‬қоғамдық ... ... ... және‭ ‬ұйымдастырылған‭ ‬әдісі болып табылады.‭ ‬Оқыту,‭ ‬сонымен,‭ ... ... даму ... ... роль ... ... ... бала дамуынында‭ ‬әлеуметтік ситуация ерекшеліктері оған тән іс-әрекет түрлерінен,‭ ‬алдымен сюжеттік-рольдік ... ... ... ... ‬өмірімен араласу талабымен оған деген білім мем іскерліктердің болмауыңың‭ ‬ұштасып келуі баланың сол‭ ‬өмірді‭ ‬өзінің шамасы ... ойын ... ... алып келеді.‭ ‬Мектеп жасына дейінгі балалардың дамуы‭ ‬үшін айрықша‭ ‬қолайлы жағдайлар мектепке‭ ‬дейінгі‭ ‬қоғамдық тәрбие жүйесі арқылы жасалынады.‭ ‬Мектепке ... ... ... ... ... жүзеге асып,‭ ‬олардың бірлескен іс-әрекеттерінің алғашқы түрлері‭ ‬қалыптасып,‭ ... ... ... ... ... ... зерттеулердің нәтижесі көрсетіп отырғандай,‭ ‬психикалық дамудың жалпы дәрежесі мен мектепте оқуға даярлықтың барысы ... ... ... ... ... жоғарырақ болады.
Пайдаланған‭ ‬әдебиеттер:
1.‎ ‏Немов Р.С.‭ ‬Психология:‭ ‬Учеб.‭ ‬для студентов высш.‭ ‬пед.‭ ... ... ‬В‭ ‬3‭ ... ‬– М.,‭ ... ‬– ... ... И.В.Возрастная психология‭ (‬Психология развития и возрастнаяпсихология‭)‬.‭ ‬— М.:‭ ‬Гардарики,‭ ‬2005.
3.Немов Р.С.‎ ‏Психология.‭ ‬М.,‭ ‬ВЛАДОС,‭ ... А.‎ ... ... ... ‬-‭ ... ‬1967.
‎;
Қазақстан Республикасының Білім және‭ ‬Ғылым министрлігі
... ... ... ... ... ... ... білім беру психологиясы
‎ ‏ ... ... ... ... ‬2015ж
‎ ‏Педагогикалық психология кәсіби білім беру саласы бола отырып,‭ ‬кәсіби білім беру жүйесінде оқыту мен ... ... ... ... ... ... беруді дайындау‭ ‬үдерісін зерттеу‭ ‬үшін мамандық түсінігін‭ ‬қарастыру керек.
Кәсіби оқыту білім берудің негізгі жолы.‭ ... ... ... мақсаты‭ ‬– білім алушының кәсіби білімділігін арттыру.
Оқу процесі‭ ‬– табиғат және‭ ‬қоғам ... ... ... білім жүйесін басқа адамдардың меңгеруіне және оны‭ ‬өмірде тиімді етіп‭ ‬қолдануын ... ... ... басқару‭ ‬әрбір‭ ‬қоғамның даму дәрежесіне байланысты.‭ ‬Білім беру ... екі ... ... ... ... беру ... арқылы алынатын және білім беру стандарты формасында тіркелетін нәтиженің бейнесі.‭ ‬Қазіргі замандағы білім беру стандарттары оқытудың белгілі бір ... ... ... ... ... сапасына оның білімі мен икемділігіне‭ ‬қойылатын талаптарды‭ ‬қамтиды.‭ ‬Стандарттың мазмұны‭ ‬әлеуметтік мәдени тәжірибенің идеалды формада ... ... ... ... ... ... ... ‏Білім беру нәтижесі бұл белгілі бір білім беруші жүйеде оқытудан‭ ‬өткен адамның‭ ‬өзі.‭ ‬Қазіргі жағдайда еңбек нарығында экономиканы‭ ... ... ... кәсіптік дайындығының кәсіптік шеберлігінң деңгейі,‭ ‬сәттіліктің кепілі бола алады.кәсіптік оқу орнында оқу процесін іске ... ... ... ... ... ... байланысты.‭ ‬Іс-әрекеттің бұл кезеңі педагог‭ ‬құзіреттілігінен шешіледі.
Кәсіптік білім беру жүйесі‭ ‬– бұл ... және ... ... беру мекемелері,‭ ‬оның‭ ‬ғылыми және‭ ‬ғылыми-әдістемелік органдары және олардың басқару жүйесі мен‭ ‬қоса жиынтығы.‭ ‬Басқару‭ ‬құрылымы:
‎•‏ Бастауыш кәсіптік ... Орта ... ... Жоғары кәсіптік білім‎;
• Қосымша кәсіптік білім.
Кәсіптік мектептер мен лицейлерде негізгі білім ... орта ... ... ... ... бір кәсіп саласы бойынша жұмысшы‭ ‬қызметкерлерін
дайындайды.‭ ‬Оқу мерзімі кәсіптік мектептерде‭ ‬2-3‭ ‬жыл,‭ ‬ал кәсіптік лицейлерде‭ ‬3‭ ‬жыл,‭ ‬кейбір ... ... ... ... ... ‬4‭ ... мерзімді‭ ‬қажет етеді.‭ ‬Бастауыш кәсіптік білім беру‭ ‬қайсыбір кәсіпті саласы бойынша орта ... ... ... ... мерзімде жұмыс істей алады.
Кәсіптік лицей‭ ‬– кәсіби білім‭ ‬беру жүйесіндегі болашақ ... ... ... ‬оқытатын және тәрбиелейтін оқу орны.
Оның мақсаты‭ ‬– азаматты жұмысшы мамандығына дайындауда‭ ‬өз‭ ‬қабілеті ... ... ... ... ... беру,‭ ‬оларды‭ ‬қайта даярлау және кәсіптік біліктілігін көтеру.
Білім беру ақпараты‭ ‬– белгілі бір кәсіп саласы не ... ... ... ... білім,‭ ‬практикалық дағды беріп,‭ ‬кәсіптік шеберлікке баулу.‭ ‬Кәсіптік‭ ‬әлеуметтік ортаның ережелері мен ... ... ... ... ... ... арқылы оқушылырға кәсіптік білім беру мен тәрбиелеуде‭ ‬құрал-жабдықтар арқылы оқытудың‭ ... ... ... ... ... ‬үшін оқу мерзімі‭ ‬– 3‭ ‬жыл,‭ ‬ал толық орта білімді жастар‭ ... ... ... ... ... ... беру ... ‬– инженер-педагогтық‭ ‬ұжым мен оқушылардың бірлескен іс-әрекеті олардың теориялық білім негіздерін,‭ ‬практикалық‭ ‬қабілеттері мен ... ... ... ... ... ‬белгілі бір кәсіп саласы талап етіп отырған біліктіліктер деңгейін‭ ‬қалыптастыру.
.‎ ‏Кәсіптік даярлық,‭ ‬кадрларды кәсіптік даярлау‭ ‬– білім беру ... ... ... ... мен ... ... білім беру,‭ ‬оларды мамандыққадаярлау,‭ ‬қайта оқыту және олардың біліктілігін көтеру.‭ ‬Бастауыш кәсіптік білім беру ісі ... ... ... беру ... негізінде кәсіптік мектептер мен кәсіптіклицейлерде жүзеге асырылады және ол еңбек‭ ‬қызметінің түрлі бағыттары бойынша біліктіжұмыскерлерді‭ ... ... ... бағытталған.‭ ‬Кәсіптік мектепте оқу мерзімі‭ ‬2‭ ‬– 3‭ ‬жыл,‭ ‬кәсіптік лицейде‭ ‬– 3‭ ... ‬ал ... ... ... және ... ... ... жасауға байланысты кәсіптер бойынша‭ ‬–4‭ ‬жыл.‭ ‬Сондай-ақ,‭ ‬тікелей‭ ‬өндірісте,‭ ‬оқу-өндірістік комбинаттарда,‭ ‬оқу орталықтарында,‭ ‬курстарда және жұмысшылар мен‭ ‬қызметшілерді даярлайтын басқа да ... ... да ... ... ... ... кәсіптік білім оқушыларға колледждер мен училищелерде беріледі,‭ ‬мұнда кәсіптік білім беру ісі арнаулы орта білім берумен‭ ‬ұштастырыла жүргізіледі және ол орта ... ... бар ... ... ... ... оқу ... ‬– 3‭ ‬– 4‭ ‬жыл.‭ ‬Жалпы орта білімі бар,‭ ‬сондай-ақ,‭ ‬сабақтас мамандықтар бойынша бастауыш кәсіптік білімі бар ... ... ... ... ... ... орта кәсіптік білім алады.‭ ‬Колледждерде тиісті лицензиясы ... ... ... ... ... беру бағдарламалары іске асырылады.
Экономиканың нарыққа бағдарланып‭ ‬қайта‭ ‬құрылуына байланысты ... ... ... ... ... ... ‬ептілігі мен шеберлігіне,бастамашылдығына жоғары талаптар‭ ‬қойылып отыр.‭ ‬Осыған орай кәсіптік білім беру жүйесіне ерекше назар аударылып,‭ ‬дағдарысқа‭ ‬қарсы күрес барысында оған ... ... ... ... ... ... ... сауаттылықты енгізетін‭ “‬қуатты фактор рөлі‭”‬ жүктелуде.‭ ‬1999‭ ‬ж.‭ ‬колледждердің мемлекттік‭ ‬қазыналық кәсіпорындар‭ ‬қатарына жатқызылуына ... олар ... ... ... ... тек ... ... мемлекттік тапсырыс бойынша жұмыс істейді.‭ ‬Бұл тапсырысты тиісті мемлекттік органдар білікті жұмысшылар мен‭ ‬қызметшілерді даярлаудың мемлекттік бюджет ... іске ... ... белгілейді.‭ ‬Қазіргі кезде колледждерде оқушыларға конкурстық негізде мемлекттік гранттар мен ... беру ... ... ... ... ‬әзірленіп,‭ ‬тәжірибеге енгізілуде.
Пайдаланған‭ ‬әдебиеттер:
1.Зеер Э.‎ ‏Психология профессионального образования:‭ ... ... для ... ‬аспирантов,‭ ‬педагогов.‭ ‬— М.,‭ ‬2006.
2.Красникова Е.А.Этика и психология профессиональной деятельности.
3.Маркова А.К.‎ ‏Психология профессионализма.‭ ‬— М.,‭ ‬1997.‭
4.Основы педагогики и психологии ... ... ... ... ... ‬Петровского.‭ ‬— М.,‭ ‬1986.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
"Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары."3 бет
"Психикалық аурулар сипаттамасы, ерешеліктері."10 бет
Адам мотивациясының дамуының психикалық механизмдері23 бет
Адамның психикалық дамуы6 бет
Балалардың психикалық дамуы8 бет
Баланың психикалық дамуына ойыншықтың әсерi5 бет
Бастауыш сыныптағы оқушының психикалық дамуының ерекшеліктері61 бет
Вертуальды және интернет тәуелділігінің психикалық аспектіле71 бет
Дамуында ауытқуы бар балалардың психикалық даму ерекшеліктері19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь